৪. মারসংযুত্তং

১. পঠমৰগ্গো

১. তপোকম্মসুত্তৰণ্ণনা

১৩৭. মারসংযুত্তস্স পঠমে উরুৰেলাযং ৰিহরতীতি পটিৰিদ্ধসব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণো উরুৰেলগামং উপনিস্সায ৰিহরতি. পঠমাভিসম্বুদ্ধোতি অভিসম্বুদ্ধো হুত্ৰা পঠমং অন্তোসত্তাহস্মিংযেৰ. দুক্করকারিকাযাতি ছব্বস্সানি কতায দুক্করকারিকায. মারো পাপিমাতি অত্তনো ৰিসযং অতিক্কমিতুং পটিপন্নে সত্তে মারেতীতি মারো. পাপে নিযোজেতি, সযং ৰা পাপে নিযুত্তোতি পাপিমা. অঞ্ঞানিপিস্স কণ্হো, অধিপতি, ৰসৰত্তী, অন্তকো, নমুচি, পমত্তবন্ধূতিআদীনি বহূনি নামানি, ইধ পন নামদ্ৰযমেৰ গহিতং. উপসঙ্কমীতি – ‘‘অযং সমণো গোতমো ‘মুত্তোস্মী’তি মঞ্ঞতি, অমুত্তভাৰমস্স কথেস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা উপসঙ্কমি.

তপোকম্মা অপক্কম্মাতি তপোকম্মতো অপক্কমিত্ৰা. অপরদ্ধোতি ‘‘দূরে ত্ৰং সুদ্ধিমগ্গা’’তি ৰদতি. অমরং তপন্তি অমরতপং অমরভাৰত্থায কতং লূখতপং, অত্তকিলমথানুযোগো. সব্বানত্থাৰহং হোতীতি, ‘‘সব্বং তপং ময্হং অত্থাৰহং ন ভৰতী’’তি ঞত্ৰা. ফিযারিত্তংৰ ধম্মনীতি অরঞ্ঞে থলে ফিযারিত্তং ৰিয. ইদং ৰুত্তং হোতি – যথা অরঞ্ঞে থলে নাৰং ঠপেত্ৰা ভণ্ডস্স পূরেত্ৰা মহাজনা অভিরূহিত্ৰা ফিযারিত্তং গহেত্ৰা সংকড্ঢেয্যুং চেৰ উপ্পীলেয্যুং চ, সো মহাজনস্স ৰাযামো একঙ্গুলদ্ৰঙ্গুলমত্তম্পি নাৰায গমনং অসাধেন্তো নিরত্থকো ভৰেয্য ন অনত্থাৰহো, এৰমেৰ অহং ‘সব্বং অমরং তপং অনত্থাৰহং হোতী’তি ঞত্ৰা ৰিস্সজ্জেসিন্তি.

ইদানি তং অমরং তপং পহায যেন মগ্গেন বুদ্ধো জাতো, তং দস্সেন্তো সীলন্তিআদিমাহ. তত্থ সীলন্তি ৰচনেন সম্মাৰাচাকম্মন্তাজীৰা গহিতা, সমাধিনা সম্মাৰাযামসতিসমাধযো, পঞ্ঞায সম্মাদিট্ঠিসঙ্কপ্পা. মগ্গং বোধায ভাৰযন্তি ইমং অট্ঠঙ্গিকমেৰ অরিযমগ্গং বোধত্থায ভাৰযন্তো. এত্থ চ বোধাযাতি মগ্গত্থায. যথা হি যাগুত্থায যাগুমেৰ পচন্তি, পূৰত্থায পূৰমেৰ পচন্তি, ন অঞ্ঞং কিঞ্চি করোন্তি, এৰং মগ্গমেৰ মগ্গত্থায ভাৰেতি. তেনাহ ‘‘মগ্গং বোধায ভাৰয’’ন্তি. পরমং সুদ্ধিন্তি অরহত্তং. নিহতোতি ত্ৰং মযা নিহতো পরাজিতো. পঠমং.

২. হত্থিরাজৰণ্ণসুত্তৰণ্ণনা

১৩৮. দুতিযে রত্তন্ধকারতিমিসাযন্তি রত্তিং অন্ধভাৰকারকে মহাতমে চতুরঙ্গে তমসি. অব্ভোকাসে নিসিন্নো হোতীতি গন্ধকুটিতো নিক্খমিত্ৰা চঙ্কমনকোটিযং পাসাণফলকে মহাচীৰরং সীসে ঠপেত্ৰা পধানং পরিগ্গণ্হমানো নিসিন্নো হোতি.

ননু চ তথাগতস্স অভাৰিতো ৰা মগ্গো, অপ্পহীনা ৰা কিলেসা, অপ্পটিৰিদ্ধং ৰা অকুপ্পং, অসচ্ছিকতো ৰা নিরোধো নত্থি, কস্মা এৰমকাসীতি? অনাগতে কুলপুত্তানং অঙ্কুসত্থং. ‘‘অনাগতে হি কুলপুত্তা মযা গতমগ্গং আৰজ্জিত্ৰা অব্ভোকাসৰাসং ৰসিতব্বং মঞ্ঞমানা পধানকম্মং করিস্সন্তী’’তি সম্পস্সমানো সত্থা এৰমকাসি. মহাতি মহন্তো. অরিট্ঠকোতি কাল়কো. মণীতি পাসাণো. এৰমস্স সীসং হোতীতি এৰরূপং তস্স কাল়ৰণ্ণং কূটাগারপ্পমাণং মহাপাসাণসদিসং সীসং হোতি.

সুভাসুভন্তি দীঘমদ্ধানং সংসরন্তো সুন্দরাসুন্দরং ৰণ্ণং কত্ৰা আগতোসীতি ৰদতি. অথ ৰা সংসরন্তি সংসরন্তো আগচ্ছন্তো. দীঘমদ্ধানন্তি ৰসৰত্তিট্ঠানতো যাৰ উরুৰেলায দীঘমগ্গং, পুরে বোধায ৰা ছব্বস্সানি দুক্করকারিকসমযসঙ্খাতং দীঘকালং. ৰণ্ণং কত্ৰা সুভাসুভন্তি সুন্দরঞ্চ অসুন্দরঞ্চ নানপ্পকারং ৰণ্ণং কত্ৰা অনেকৰারং মম সন্তিকং আগতোসীতি অত্থো. সো কির ৰণ্ণো নাম নত্থি, যেন ৰণ্ণেন মারো ৰিভিংসকত্থায ভগৰতো সন্তিকং ন আগতপুব্বো. তেন তং ভগৰা এৰমাহ. অলং তে তেনাতি অলং তুয্হং এতেন মারৰিভিংসাকারদস্সনব্যাপারেন. দুতিযং.

৩. সুভসুত্তৰণ্ণনা

১৩৯. ততিযে সুসংৰুতাতি সুপিহিতা. ন তে মারৰসানুগাতি, মার, তে তুয্হং ৰসানুগা ন হোন্তি. ন তে মারস্স বদ্ধগূতি তে তুয্হং মারস্স বদ্ধচরা সিস্সা অন্তেৰাসিকা ন হোন্তি. ততিযং.

৪. পঠমমারপাসসুত্তৰণ্ণনা

১৪০. চতুত্থে যোনিসো মনসিকারাতি উপাযমনসিকারেন. যোনিসো সম্মপ্পধানাতি উপাযৰীরিযেন কারণৰীরিযেন. ৰিমুত্তীতি অরহত্তফলৰিমুত্তি. অজ্ঝভাসীতি ‘‘অযং অত্তনা ৰীরিযং কত্ৰা অরহত্তং পত্ৰাপি ন তুস্সতি, ইদানি অঞ্ঞেসম্পি ‘পাপুণাথা’তি উস্সাহং করোতি, পটিবাহেস্সামি ন’’ন্তি চিন্তেত্ৰা অভাসি.

মারপাসেনাতি কিলেসপাসেন. যে দিব্বা যে চ মানুসাতি যে দিব্বা কামগুণসঙ্খাতা মানুসা কামগুণসঙ্খাতা চ মারপাসা নাম অত্থি, সব্বেহি তেহি ত্ৰং বদ্ধোতি ৰদতি. মারবন্ধনবদ্ধোতি মারবন্ধনেন বদ্ধো, মারবন্ধনে ৰা বদ্ধো. ন মে সমণ মোক্খসীতি সমণ ত্ৰং মম ৰিসযতো ন মুচ্চিস্সসি. চতুত্থং.

৫. দুতিযমারপাসসুত্তৰণ্ণনা

১৪১. পঞ্চমে মুত্তাহন্তি মুত্তো অহং. পুরিমং সুত্তং অন্তোৰস্সে ৰুত্তং, ইদং পন পৰারেত্ৰা ৰুট্ঠৰস্সকালে. চারিকন্তি অনুপুব্বগমনচারিকং. (পৰারেত্ৰা) দিৰসে দিৰসে যোজনপরমং গচ্ছন্তা চরথাতি ৰদতি. মা একেন দ্ৰেতি একমগ্গেন দ্ৰে জনা মা অগমিত্থ. এৰঞ্হি গতেসু একস্মিং ধম্মং দেসেন্তে, একেন তুণ্হীভূতেন ঠাতব্বং হোতি. তস্মা এৰমাহ.

আদিকল্যাণন্তি আদিম্হি কল্যাণং সুন্দরং ভদ্দকং. তথা মজ্ঝপরিযোসানেসু. আদিমজ্ঝপরিযোসানঞ্চ নামেতং সাসনস্স চ দেসনায চ ৰসেন দুৰিধং. তত্থ সাসনস্স সীলং আদি, সমথৰিপস্সনামগ্গা মজ্ঝং, ফলনিব্বানানি পরিযোসানং. সীলসমাধযো ৰা আদি, ৰিপস্সনামগ্গা মজ্ঝং, ফলনিব্বানানি পরিযোসানং. সীলসমাধিৰিপস্সনা ৰা আদি, মগ্গো মজ্ঝং, ফলনিব্বানানি পরিযোসানং. দেসনায পন চতুপ্পদিকায গাথায তাৰ পঠমপাদো আদি, দুতিযততিযা মজ্ঝং, চতুত্থো পরিযোসানং. পঞ্চপদছপ্পদানং পঠমপাদো আদি, অৰসানপাদো পরিযোসানং, অৰসেসা মজ্ঝং. একানুসন্ধিকসুত্তস্স নিদানং আদি, ‘‘ইদমৰোচা’’তি পরিযোসানং, সেসং মজ্ঝং. অনেকানুসন্ধিকস্স মজ্ঝে বহূপি অনুসন্ধি মজ্ঝমেৰ, নিদানং আদি, ‘‘ইদমৰোচা’’তি পরিযোসানং.

সাত্থন্তি সাত্থকং কত্ৰা দেসেথ. সব্যঞ্জনন্তি ব্যঞ্জনেহি চেৰ পদেহি চ পরিপূরং কত্ৰা দেসেথ. কেৰলপরিপুণ্ণন্তি সকলপরিপুণ্ণং. পরিসুদ্ধন্তি নিরুপক্কিলেসং. ব্রহ্মচরিযন্তি সিক্খত্তযসঙ্গহং সাসনব্রহ্মচরিযং. পকাসেথাতি আৰিকরোথ.

অপ্পরজক্খজাতিকাতি পঞ্ঞাচক্খুম্হি অপ্পকিলেসরজসভাৰা, দুকূলসাণিযা পটিচ্ছন্না ৰিয চতুপ্পদিকগাথাপরিযোসানে অরহত্তং পত্তুং সমত্থা সন্তীতি অত্থো. অস্সৰনতাতি অস্সৰনতায. পরিহাযন্তীতি অলাভপরিহানিযা ধম্মতো পরিহাযন্তি. সেনানিগমোতি পঠমকপ্পিকানং সেনায নিৰিট্ঠোকাসে পতিট্ঠিতগামো, সুজাতায ৰা পিতু সেনানী নাম নিগমো. তেনুপসঙ্কমিস্সামীতি নাহং তুম্হে উয্যোজেত্ৰা পরিৰেণাদীনি কারেত্ৰা উপট্ঠাকাদীহি পরিচরিযমানো ৰিহরিস্সামি, তিণ্ণং পন জটিলানং অড্ঢুড্ঢানি পাটিহারিযসহস্সানি দস্সেত্ৰা ধম্মমেৰ দেসেতুং উপসঙ্কমিস্সামীতি. তেনুপসঙ্কমীতি, ‘‘অযং সমণো গোতমো মহাযুদ্ধং ৰিচারেন্তো ৰিয, ‘মা একেন দ্ৰে অগমিত্থ, ধম্মং দেসেথা’তি সট্ঠি জনে উয্যোজেতি, ইমস্মিং পন একস্মিম্পি ধম্মং দেসেন্তে ময্হং চিত্তস্সাদং নত্থি, এৰং বহূসু দেসেন্তেসু কুতো ভৰিস্সতি, পটিবাহামি ন’’ন্তি চিন্তেত্ৰা উপসঙ্কমি. পঞ্চমং.

৬. সপ্পসুত্তৰণ্ণনা

১৪২. ছট্ঠে সোণ্ডিকাকিলঞ্জন্তি সুরাকারকানং পিট্ঠপত্থরণককিলঞ্জং. কোসলিকা কংসপাতীতি কোসলরঞ্ঞো রথচক্কপ্পমাণা পরিভোগপাতি. গল়গল়াযন্তেতি গজ্জন্তে. কম্মারগগ্গরিযাতি কম্মারুদ্ধনপণাল়িযা. ধমমানাযাতি ভস্তৰাতেন পূরিযমানায. ইতি ৰিদিত্ৰাতি – ‘‘সমণো গোতমো পধানমনুযুত্তো সুখেন নিসিন্নো, ঘট্টযিস্সামি ন’’ন্তি ৰুত্তপ্পকারং অত্তভাৰং মাপেত্ৰা নিযামভূমিযং ইতো চিতো চ সঞ্চরন্তং ৰিজ্জুলতালোকেন দিস্ৰা, ‘‘কো নু খো এসো সত্তো’’তি? আৰজ্জেন্তো, ‘‘মারো অয’’ন্তি এৰং ৰিদিত্ৰা.

সুঞ্ঞগেহানীতি সুঞ্ঞাগারানি. সেয্যাতি সেয্যত্থায. ঠস্সামি চঙ্কমিস্সামি নিসীদিস্সামি নিপজ্জিস্সামীতি এতদত্থায যো সুঞ্ঞাগারানি সেৰতীতি অত্থো. সো মুনি অত্তসঞ্ঞতোতি সো বুদ্ধমুনি হত্থপাদকুক্কুচ্চাভাৰেন সংযতত্তভাৰো. ৰোস্সজ্জ চরেয্য তত্থ সোতি সো তস্মিং অত্তভাৰে আলযং নিকন্তিং ৰোস্সজ্জিত্ৰা পহায চরেয্য. পতিরূপং হি তথাৰিধস্স তন্তি তাদিসস্স তংসণ্ঠিতস্স বুদ্ধমুনিনো তং অত্তভাৰে নিকন্তিং ৰোস্সজ্জিত্ৰা চরণং নাম পতিরূপং যুত্তং অনুচ্ছৰিকং.

চরকাতি সীহব্যগ্ঘাদিকা সঞ্চরণসত্তা. ভেরৰাতি সৰিঞ্ঞাণকঅৰিঞ্ঞাণকভেরৰা. তত্থ সৰিঞ্ঞাণকা সীহব্যগ্ঘাদযো, অৰিঞ্ঞাণকা রত্তিভাগে খাণুৰম্মিকাদযো. তেপি হি তস্মিং কালে যক্খা ৰিয উপট্ঠহন্তি, রজ্জুৰল্লিযাদীনি সব্বানি সপ্পা ৰিয উপট্ঠহন্তি. তত্থাতি তেসু ভেরৰেসু সুঞ্ঞাগারগতো বুদ্ধমুনি লোমচলনমত্তকম্পি ন করোতি.

ইদানি অট্ঠানপরিকপ্পং দস্সেন্তো নভং ফলেয্যাতিআদিমাহ. তত্থ ফলেয্যাতি কাকপদং ৰিয হীরহীরসো ফলেয্য. চলেয্যাতি পোক্খরপত্তে ৰাতাহতো উদকবিন্দু ৰিয চলেয্য. সল্লম্পি চে উরসি পকপ্পযেয্যুন্তি তিখিণসত্তিসল্লং চেপি উরস্মিং চারেযেয্যুং. উপধীসূতি খন্ধূপধীসু. তাণং ন করোন্তীতি তিখিণে সল্লে উরস্মিং চারিযমানে ভযেন গুম্বন্তরকন্দরাদীনি পৰিসন্তা তাণং করোন্তি নাম. বুদ্ধা পন সমুচ্ছিন্নসব্বভযা এৰরূপং তাণং নাম ন করোন্তি. ছট্ঠং.

৭. সুপতিসুত্তৰণ্ণনা

১৪৩. সত্তমে পাদে পক্খালেত্ৰাতি উতুগাহাপনত্থং ধোৰিত্ৰা. বুদ্ধানং পন সরীরে রজোজল্লং ন উপলিম্পতি, উদকম্পি পোক্খরপত্তে পক্খিত্তং ৰিয ৰিৰট্টিত্ৰা গচ্ছতি. অপিচ খো ধোতপাদকে গেহে পাদে ধোৰিত্ৰা পৰিসনং পব্বজিতানং ৰত্তং. তত্থ বুদ্ধানং ৰত্তভেদো নাম নত্থি, ৰত্তসীসে পন ঠত্ৰা ধোৰন্তি. সচে হি তথাগতো নেৰ ন্হাযেয্য, ন পাদে ধোৰেয্য, ‘‘নাযং মনুস্সো’’তি ৰদেয্যুং. তস্মা মনুস্সকিরিযং অমুঞ্চন্তো ধোৰতি. সতো সম্পজানোতি সোপ্পপরিগ্গাহকেন সতিসম্পজঞ্ঞেন সমন্নাগতো. উপসঙ্কমীতি সমণো গোতমো সব্বরত্তিং অব্ভোকাসে চঙ্কমিত্ৰা গন্ধকুটিং পৰিসিত্ৰা নিদ্দাযতি, অতিৰিয সুখসযিতো ভৰিস্সতি, ঘট্টযিস্সামি নন্তি চিন্তেত্ৰা উপসঙ্কমি.

কিং সোপ্পসীতি কিং সুপসি, কিং সোপ্পং নামিদং তৰাতি ৰদতি. কিং নু সোপ্পসীতি কস্মা নু সুপসি? দুব্ভগো ৰিযাতি মতো ৰিয, ৰিসঞ্ঞী ৰিয চ. সুঞ্ঞমগারন্তি সুঞ্ঞং মে ঘরং লদ্ধন্তি সোপ্পসীতি ৰদতি. সূরিযে উগ্গতেতি সূরিযম্হি উট্ঠিতে. ইদানি হি অঞ্ঞে ভিক্খূ সম্মজ্জন্তি, পানীযং উপট্ঠপেন্তি, ভিক্খাচারগমনসজ্জা ভৰন্তি, ত্ৰং কস্মা সোপ্পসিযেৰ.

জালিনীতি তযো ভৰে অজ্ঝোত্থরিত্ৰা ঠিতেন ‘‘অজ্ঝত্তিকস্সুপাদায অট্ঠারসতণ্হাৰিচরিতানী’’তিআদিনা (ৰিভ. ৮৪২) তেন তেন অত্তনো কোট্ঠাসভূতেন জালেন জালিনী. ৰিসত্তিকাতি রূপাদীসু তত্থ তত্থ ৰিসত্ততায ৰিসমূলতায ৰিসপরিভোগতায চ ৰিসত্তিকা. কুহিঞ্চি নেতৰেতি কত্থচি নেতুং. সব্বূপধি পরিক্খযাতি সব্বেসং খন্ধকিলেসাভিসঙ্খারকামগুণভেদানং উপধীনং পরিক্খযা. কিং তৰেত্থ, মারাতি, মার, তুয্হং কিং এত্থ? কস্মা ত্ৰং উণ্হযাগুযং নিলীযিতুং অসক্কোন্তী খুদ্দকমক্খিকা ৰিয অন্তন্তেনেৰ উজ্ঝাযন্তো আহিণ্ডসীতি. সত্তমং.

৮. নন্দতিসুত্তৰণ্ণনা

১৪৪. অট্ঠমং দেৰতাসংযুত্তে ৰুত্তত্থমেৰ. অট্ঠমং.

৯. পঠমআযুসুত্তৰণ্ণনা

১৪৫. নৰমে অপ্পং ৰা ভিয্যোতি ভিয্যো জীৰন্তো অপরং ৰস্সসতং জীৰিতুং ন সক্কোতি, পণ্ণাসং ৰা সট্ঠি ৰা ৰস্সানি জীৰতি. অজ্ঝভাসীতি সমণো গোতমো ‘‘মনুস্সানং অপ্পমাযূ’’তি কথেতি, দীঘভাৰমস্স কথেস্সামীতি পচ্চনীকসাততায অভিভৰিত্ৰা অভাসি.

ন নং হীল়েতি তং আযুং ‘‘অপ্পকমিদ’’ন্তি ন হীল়েয্য. খীরমত্তো ৰাতি যথা দহরো কুমারো উত্তানসেয্যকো খীরং পিৰিত্ৰা দুকূলচুম্বটকে নিপন্নো অসঞ্ঞী ৰিয নিদ্দাযতি, কস্সচি আযুং অপ্পং ৰা দীঘং ৰাতি ন চিন্তেতি, এৰং সপ্পুরিসো. চরেয্যাদিত্তসীসো ৰাতি আযুং পরিত্তন্তি ঞত্ৰা পজ্জলিতসীসো ৰিয চরেয্য. নৰমং.

১০. দুতিযআযুসুত্তৰণ্ণনা

১৪৬. দসমে নেমীৰ রথকুব্বরন্তি যথা দিৰসং গচ্ছন্তস্স রথস্স চক্কনেমি কুব্বরং অনুপরিযাযতি ন ৰিজহতি, এৰং আযু অনুপরিযাযতীতি. দসমং.

পঠমো ৰগ্গো.

২. দুতিযৰগ্গো

১. পাসাণসুত্তৰণ্ণনা

১৪৭. দুতিযৰগ্গস্স পঠমে নিসিন্নোতি পুব্বে ৰুত্তনযেনেৰ পধানং পরিগ্গণ্হন্তো নিসিন্নো. মারোপিস্স সুখনিসিন্নভাৰং ঞত্ৰা ঘট্টযিস্সামীতি উপসঙ্কমন্তো. পদালেসীতি পব্বতপিট্ঠে ঠত্ৰা পৰিজ্ঝি. পাসাণা নিরন্তরা অঞ্ঞমঞ্ঞং অভিহনন্তা পতন্তি. কেৰলন্তি সকলং. সব্বন্তি তস্সেৰ ৰেৰচনং. পঠমং.

২. কিন্নুসীহসুত্তৰণ্ণনা

১৪৮. দুতিযে ৰিচক্খুকম্মাযাতি পরিসায পঞ্ঞাচক্খুং ৰিনাসেতুকম্যতায. বুদ্ধানং পনেস পঞ্ঞাচক্খুং ৰিনাসেতুং ন সক্কোতি, পরিসায ভেরৰারম্মণং সাৰেন্তো ৰা দস্সেন্তো ৰা সক্কোতি. ৰিজিতাৰী নু মঞ্ঞসীতি কিং নু ত্ৰং ‘‘ৰিজিতৰিজযো অহ’’ন্তি মঞ্ঞসি? মা এৰং মঞ্ঞি, নত্থি তে জযো. পরিসাসূতি, অট্ঠসু পরিসাসু. বলপ্পত্তাতি দসবলপ্পত্তা. দুতিযং.

৩. সকলিকসুত্তৰণ্ণনা

১৪৯. ততিযে মন্দিযা নূতি মন্দভাৰেন মোমূহভাৰেন. উদাহু কাৰেয্যমত্তোতি উদাহু যথা কৰি কব্বং চিন্তেন্তো তেন কব্বকরণেন মত্তো সযতি, এৰং সযসি. সম্পচুরাতি বহৰো. কিমিদং সোপ্পসে ৰাতি কস্মা ইদং সোপ্পং সোপ্পসিযেৰ? অত্থং সমেচ্চাতি অত্থং সমাগন্ত্ৰা পাপুণিত্ৰা. ময্হং হি অসঙ্গহো নাম সঙ্গহৰিপন্নো ৰা অত্থো নত্থি. সল্লন্তি তিখিণং সত্তিসল্লং. জগ্গং ন সঙ্কেতি যথা একচ্চো সীহপথাদীসু জগ্গন্তো সঙ্কতি, তথা অহং জগ্গন্তোপি ন সঙ্কামি. নপি ভেমি সোত্তুন্তি যথা একচ্চো সীহপথাদীসুযেৰ সুপিতুং ভাযতি, এৰং অহং সুপিতুম্পি ন ভাযামি. নানুতপন্তি মামন্তি যথা আচরিযস্স ৰা অন্তেৰাসিকস্স ৰা অফাসুকে জাতে উদ্দেসপরিপুচ্ছায ঠিতত্তা অন্তেৰাসিং রত্তিন্দিৰা অতিক্কমন্তা অনুতপন্তি, এৰং মং নানুতপন্তি. ন হি ময্হং কিঞ্চি অপরিনিট্ঠিতকম্মং নাম অত্থি. তেনেৰাহ হানিং ন পস্সামি কুহিঞ্চি লোকেতি. ততিযং.

৪. পতিরূপসুত্তৰণ্ণনা

১৫০. চতুত্থে অনুরোধৰিরোধেসূতি রাগপটিঘেসু. মা সজ্জিত্থো তদাচরন্তি এৰং ধম্মকথং আচরন্তো মা লগ্গি. ধম্মকথং কথেন্তস্স হি একচ্চে সাধুকারং দদন্তি, তেসু রাগো উপ্পজ্জতি. একচ্চে অসক্কচ্চং সুণন্তি, তেসু পটিঘো উপ্পজ্জতি. ইতি ধম্মকথিকো অনুরোধৰিরোধেসু সজ্জতি নাম. ত্ৰং এৰং মা সজ্জিত্থোতি ৰদতি. যদঞ্ঞমনুসাসতীতি যং অঞ্ঞং অনুসাসতি, তং. সম্বুদ্ধো হিতানুকম্পী হিতেন অনুপকম্পতি. যস্মা চ হিতানুকম্পী, তস্মা অনুরোধৰিরোধেহি ৰিপ্পমুত্তো তথাগতোতি. চতুত্থং.

৫. মানসসুত্তৰণ্ণনা

১৫১. পঞ্চমে আকাসে চরন্তেপি বন্ধতীতি অন্তলিক্খচরো. পাসোতি রাগপাসো. মানসোতি মনসম্পযুত্তো. পঞ্চমং.

৬. পত্তসুত্তৰণ্ণনা

১৫২. ছট্ঠে পঞ্চন্নং উপাদানক্খন্ধানং উপাদাযাতি পঞ্চ উপাদানক্খন্ধে আদিযিত্ৰা, সভাৰসামঞ্ঞলক্খণৰসেন নানপ্পকারতো ৰিভজিত্ৰা দস্সেন্তো. সন্দস্সেতীতি খন্ধানং সভাৰলক্খণাদীনি দস্সেতি. সমাদপেতীতি গণ্হাপেতি. সমুত্তেজেতীতি সমাদানম্হি উস্সাহং জনেতি. সম্পহংসেতীতি পটিৰিদ্ধগুণেন ৰোদাপেতি জোতাপেতি. অট্ঠিং কত্ৰাতি অত্থিকং কত্ৰা, ‘‘অযং নো অধিগন্তব্বো অত্থো’’তি এৰং সল্লক্খেত্ৰা তায দেসনায অত্থিকা হুত্ৰা. মনসি কত্ৰাতি চিত্তে ঠপেত্ৰা. সব্বচেতসো সমন্নাহরিত্ৰাতি সব্বেন তেন কম্মকারকচিত্তেন সমন্নাহরিত্ৰা. ওহিতসোতাতি ঠপিতাসোতা. অব্ভোকাসে নিক্খিত্তাতি ওতাপনত্থায ঠপিতা.

রূপং ৰেদযিতং সঞ্ঞান্তি, এতে রূপাদযো তযো খন্ধা. যঞ্চ সঙ্খতন্তি ইমিনা সঙ্খারক্খন্ধো গহিতো. এৰং তত্থ ৰিরজ্জতীতি ‘‘এসো অহং ন হোমি, এতং ময্হং ন হোতী’’তি পস্সন্তো এৰং তেসু খন্ধেসু ৰিরজ্জতি. খেমত্তন্তি খেমীভূতং অত্তভাৰং. ইমিনা ফলক্খণং দস্সেতি. অন্ৰেসন্তি ভৰযোনিগতিঠিতিসত্তাৰাসসঙ্খাতেসু সব্বট্ঠানেসু পরিযেসমানা. নাজ্ঝগাতি ন পস্সীতি. ছট্ঠং.

৭. ছফস্সাযতনসুত্তৰণ্ণনা

১৫৩. সত্তমে ফস্সাযতনানন্তি সঞ্জাতিসমোসরণট্ঠেন ছদ্ৰারিকস্স ফস্সস্স আযতনানং. ভযভেরৰং সদ্দন্তি মেঘদুন্দুভিঅসনিপাতসদ্দসদিসং ভযজনকং সদ্দং. পথৰী মঞ্ঞে উন্দ্রীযতীতি অযং মহাপথৰী পটপটসদ্দং কুরুমানা ৰিয অহোসি. এত্থ লোকো ৰিমুচ্ছিতোতি এতেসু ছসু আরম্মণেসু লোকো অধিমুচ্ছিতো. মারধেয্যন্তি মারস্স ঠানভূতং তেভূমকৰট্টং. সত্তমং.

৮. পিণ্ডসুত্তৰণ্ণনা

১৫৪. অট্ঠমে পাহুনকানি ভৰন্তীতি তথারূপে নক্খত্তে তত্থ তত্থ পেসেতব্বানি পাহুনকানি ভৰন্তি, আগন্তুকপণ্ণাকারদানানি ৰা. সযংচরণদিৰসে সমৰযজাতিগোত্তা কুমারকা ততো ততো সন্নিপতন্তি. কুমারিকাযোপি অত্তনো অত্তনো ৰিভৰানুরূপেন অলঙ্কতা তহং তহং ৰিচরন্তি. তত্র কুমারিকাযোপি যথারুচিকানং কুমারকানং পণ্ণাকারং পেসেন্তি, কুমারকাপি কুমারিকানং অঞ্ঞস্মিং অসতি অন্তমসো মালাগুল়েনপি পরিক্খিপন্তি. অন্ৰাৰিট্ঠাতি অনু আৰিট্ঠা. তংদিৰসং কির পঞ্চসতা কুমারিকাযো উয্যানকীল়ং গচ্ছন্তিযো পটিপথে সত্থারং দিস্ৰা ছণপূৰং দদেয্যুং. সত্থা তাসং দানানুমোদনত্থং পকিণ্ণকধম্মদেসনং দেসেয্য, দেসনাপরিযোসানে সব্বাপি সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহেয্যুং. মারো তাসং সম্পত্তিযা অন্তরাযং করিস্সামীতি অন্ৰাৰিসি. পাল়িযং পন মা সমণো গোতমো পিণ্ডমলত্থাতি এত্তকংযেৰ ৰুত্তন্তি.

কিং পন সত্থা মারাৰট্টনং অজানিত্ৰা পৰিট্ঠোতি? আম অজানিত্ৰা. কস্মা? অনাৰজ্জনতায. বুদ্ধানঞ্হি – ‘‘অসুকট্ঠানে ভত্তং লভিস্সাম, ন লভিস্সামা’’তি আৰজ্জনং ন অননুচ্ছৰিকং. পৰিট্ঠো পন মনুস্সানং উপচারভেদং দিস্ৰা, ‘‘কিং ইদ’’ন্তি? আৰজ্জেন্তো ঞত্ৰা, ‘‘আমিসত্থং মারাৰট্টনং ভিন্দিতুং অননুচ্ছৰিক’’ন্তি অভিন্দিত্ৰাৰ নিক্খন্তো.

উপসঙ্কমীতি অমিত্তৰিজযেন ৰিয তুট্ঠো সকলগামে কটচ্ছুমত্তম্পি ভত্তং অলভিত্ৰা গামতো নিক্খমন্তং ভগৰন্তং গামিযমনুস্সৰেসেন উপসঙ্কমি. তথাহং করিস্সামীতি ইদং সো মুসা ভাসতি. এৰং কিরস্স অহোসি – ‘‘মযা এৰং ৰুত্তে পুন পৰিসিস্সতি, অথ নং গামদারকা ‘সকলগামে চরিত্ৰা কটচ্ছুভিক্খম্পি অলভিত্ৰা গামতো নিক্খম্ম পুন পৰিট্ঠোসী’তিআদীনি ৰত্ৰা উপ্পণ্ডেস্সন্তী’’তি. ভগৰা পন – ‘‘সচাযং মং এৰং ৰিহেঠেস্সতি মুদ্ধমস্সেৰ সত্তধা ফলিস্সতী’’তি তস্মিং অনুকম্পায অপৰিসিত্ৰা গাথাদ্ৰযমাহ.

তত্থ পসৰীতি জনেসি নিপ্ফাদেসি. আসজ্জাতি আসাদেত্ৰা ঘট্টেত্ৰা. ন মে পাপং ৰিপচ্চতীতি মম পাপং ন পচ্চতি. নিপ্ফলং এতন্তি কিং নু ত্ৰং এৰং মঞ্ঞসি? মা এৰং মঞ্ঞি, অত্থি তযা কতস্স পাপস্স ফলন্তি দীপেতি. কিঞ্চনন্তি মদ্দিতুং সমত্থং রাগকিঞ্চনাদি কিলেসজাতং. আভস্সরা যথাতি যথা আভস্সরা দেৰা সপ্পীতিকজ্ঝানেন যাপেন্তা পীতিভক্খা নাম হোন্তি, এৰং ভৰিস্সামাতি. অট্ঠমং.

৯. কস্সকসুত্তৰণ্ণনা

১৫৫. নৰমে নিব্বানপটিসংযুত্তাযাতি নিব্বানং অপদিসিত্ৰা পৰত্তায. হটহটকেসোতি পুরিমকেসে পচ্ছতো, পচ্ছিমকেসে পুরতো ৰামপস্সকেসে দক্খিণতো, দক্খিণপস্সকেসে ৰামতো ফরিত্ৰা ফরিত্ৰা ৰিপ্পকিণ্ণকেসো. মম চক্খুসম্ফস্সৰিঞ্ঞাণাযতনন্তি চক্খুৰিঞ্ঞাণেন সম্পযুত্তো চক্খুসম্ফস্সোপি ৰিঞ্ঞাণাযতনম্পি মমেৰাতি. এত্থ চ চক্খুসম্ফস্সেন ৰিঞ্ঞাণসম্পযুত্তকা ধম্মা গহিতা, ৰিঞ্ঞাণাযতনেন সব্বানিপি চক্খুদ্ৰারে উপ্পন্নানি আৰজ্জনাদিৰিঞ্ঞাণানি. সোতদ্ৰারাদীসুপি এসেৰ নযো. মনোদ্ৰারে পন মনোতি সাৰজ্জনকং ভৰঙ্গচিত্তং. ধম্মাতি আরম্মণধম্মা. মনোসম্ফস্সোতি সাৰজ্জনেন ভৰঙ্গেন সম্পযুত্তফস্সো. ৰিঞ্ঞাণাযতনন্তি জৰনচিত্তং তদারম্মণম্পি ৰট্টতি.

তৰেৰ পাপিম, চক্খূতি যং লোকে তিমিরকাচাদীহি উপদ্দুতং অনেকরোগাযতনং উপক্কৰিপক্কং অন্তমসো কাণচক্খুপি, সব্বং তং তৰেৰ ভৰতু. রূপাদীসুপি এসেৰ নযো.

যং ৰদন্তীতি যং ভণ্ডকং ‘‘মম ইদ’’ন্তি ৰদন্তি. যে ৰদন্তি মমন্তি চাতি যে চ পুগ্গলা ‘‘মম’’ন্তি ৰদন্তি. এত্থ চে তে মনো অত্থীতি এতেসু চ ঠানেসু যদি চিত্তং অত্থি. ন মে সমণ মোক্খসীতি সমণ ময্হং ৰিসযতো ন মুচ্চিস্সসি. যং ৰদন্তীতি যং ভণ্ডকং ৰদন্তি, ন তং ময্হং. যে ৰদন্তীতি যেপি পুগ্গলা এৰং ৰদন্তি, ন তে অহং. ন মে মগ্গম্পি দক্খসীতি ভৰযোনিগতিআদীসু ময্হং গতমগ্গম্পি ন পস্সসি. নৰমং.

১০. রজ্জসুত্তৰণ্ণনা

১৫৬. দসমে অহনং অঘাতযন্তি অহনন্তেন অঘাতযন্তেন. অজিনং অজাপযন্তি পরস্স ধনজানিং অকরোন্তেন অকারাপেন্তেন. অসোচং অসোচাপযন্তি অসোচন্তেন অসোচাপযন্তেন. ইতি ভগৰা অধম্মিকরাজূনং রজ্জে ৰিজিতে দণ্ডকরপীল়িতে মনুস্সে দিস্ৰা কারুঞ্ঞৰসেন এৰং চিন্তেসি. উপসঙ্কমীতি ‘‘সমণো গোতমো ‘সক্কা নু খো রজ্জং কারেতু’ন্তি চিন্তেসি, রজ্জং কারেতুকামো ভৰিস্সতি, রজ্জঞ্চ নামেতং পমাদট্ঠানং, রজ্জং কারেন্তে সক্কা ওতারং লভিতুং, গচ্ছামি উস্সাহমস্স জনেস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা উপসঙ্কমি. ইদ্ধিপাদাতি ইজ্ঝনককোট্ঠাসা. ভাৰিতাতি ৰড্ঢিতা. বহুলীকতাতি পুনপ্পুনং কতা. যানীকতাতি যুত্তযানং ৰিয কতা. ৰত্থুকতাতি পতিট্ঠট্ঠেনৰত্থুকতা. অনুট্ঠিতাতি অৰিজহিতা নিচ্চানুবদ্ধা. পরিচিতাতি সাতচ্চকিরিযায সুপরিচিতা কতা ইস্সাসস্স অৰিরাধিতৰেধিহত্থো ৰিয. সুসমারদ্ধাতি সুট্ঠু সমারদ্ধা পরিপুণ্ণভাৰনা. অধিমুচ্চেয্যাতি চিন্তেয্য.

পব্বতস্সাতি পব্বতো ভৰেয্য. দ্ৰিত্তাৰাতি তিট্ঠতু একো পব্বতো, দ্ৰিক্খত্তুম্পি তাৰ মহন্তো সুৰণ্ণপব্বতো একস্স নালং, ন পরিযত্তোতি অত্থো. ইতি ৰিদ্ৰা সমঞ্চরেতি এৰং জানন্তো সমং চরেয্য. যতোনিদানন্তি দুক্খং নাম পঞ্চকামগুণনিদানং, তং যতোনিদানং হোতি, এৰং যো অদক্খি. কথং নমেয্যাতি সো জন্তু তেসু দুক্খস্স নিদানভূতেসু কামেসু কেন কারণেন নমেয্য. উপধিং ৰিদিত্ৰাতি কামগুণউপধিং ‘‘সঙ্গো এসো, লগ্গনমেত’’ন্তি এৰং ৰিদিত্ৰা. তস্সেৰ জন্তু ৰিনযায সিক্খেতি তস্সেৰ উপধিস্স ৰিনযায সিক্খেয্য. দসমং.

দুতিযো ৰগ্গো.

৩. ততিযৰগ্গো

১. সম্বহুলসুত্তৰণ্ণনা

১৫৭. ততিযৰগ্গস্স পঠমে জটণ্ডুৰেনাতি জটাচুম্বটকেন. অজিনক্খিপনিৰত্থোতি সখুরং অজিনচম্মং একং নিৰত্থো একং পারুতো. উদুম্বরদণ্ডন্তি অপ্পিচ্ছভাৰপ্পকাসনত্থং ঈসকং ৰঙ্কং উদুম্বরদণ্ডং গহেত্ৰা. এতদৰোচাতি লোকে ব্রাহ্মণস্স ৰচনং নাম সুস্সূসন্তি, ব্রাহ্মণেসুপি পব্বজিতস্স, পব্বজিতেসুপি মহল্লকস্সাতি মহল্লকব্রাহ্মণস্স পব্বজিতৰেসং গহেত্ৰা পধানভূমিযং কম্মং করোন্তে তে ভিক্খূ উপসঙ্কমিত্ৰা হত্থং উক্খিপিত্ৰা এতং ‘‘দহরা ভৰন্তো’’তিআদিৰচনং অৰোচ. ওকম্পেত্ৰাতি হনুকেন উরং পহরন্তো অধোনতং কত্ৰা. জিৰ্হং নিল্লালেত্ৰাতি কবরমহাজিৰ্হং নীহরিত্ৰা উদ্ধমধো উভযপস্সেসু চ লালেত্ৰা. তিৰিসাখন্তি তিসাখং. নলাটিকন্তি ভকুটিং, নলাটে উট্ঠিতং ৰলিত্তযন্তি অত্থো. পক্কামীতি তুম্হে জানন্তানং ৰচনং অকত্ৰা অত্তনোৰ তেলে পচ্চিস্সথাতি ৰত্ৰা একং মগ্গং গহেত্ৰা গতো. পঠমং.

২. সমিদ্ধিসুত্তৰণ্ণনা

১৫৮. দুতিযে লাভা ৰত মে, সুলদ্ধং ৰত মেতি এৰরূপস্স সত্থু চেৰ ধম্মস্স চ সব্রহ্মচারীনঞ্চ লদ্ধত্তা ময্হং লাভা ময্হং সুলদ্ধন্তি. সো কিরাযস্মা পচ্ছা মূলকম্মট্ঠানং সম্মসিত্ৰা ‘‘অরহত্তং গহেস্সামী’’তি পাসাদিকং তাৰ কম্মট্ঠানং গহেত্ৰা বুদ্ধধম্মসঙ্ঘগুণে আৰজ্জেত্ৰা চিত্তকল্লতং উপ্পাদেত্ৰা চিত্তং হাসেত্ৰা তোসেত্ৰা নিসিন্নো. তেনস্স এৰমহোসি. উপসঙ্কমীতি ‘‘অযং সমিদ্ধি ভিক্খু পাসাদিকং কম্মট্ঠানং গহেত্ৰা নিসিন্নসদিসো, যাৰ মূলকম্মট্ঠানং গহেত্ৰা অরহত্তং ন গণ্হাতি, তাৰস্স অন্তরাযং করিস্সামী’’তি উপসঙ্কমি. গচ্ছ ত্ৰন্তি সত্থা সকলজম্বুদীপং ওলোকেন্তো ‘‘তস্মিংযেৰ ঠানে তস্স কম্মট্ঠানং সপ্পাযং ভৰিস্সতী’’তি অদ্দস, তস্মা এৰমাহ. সতিপঞ্ঞা চ মে বুদ্ধাতি মযা সতি চ পঞ্ঞা চ ঞাতা. করস্সু রূপানীতি বহূনিপি ৰিভিংসকারহানি রূপানি করস্সু. নেৰ মং ব্যাধযিস্সসীতি মং নেৰ ৰেধযিস্সসি ন কম্পস্সেসি. দুতিযং.

৩. গোধিকসুত্তৰণ্ণনা

১৫৯. ততিযে ইসিগিলিপস্সেতি ইসিগিলিস্স নাম পব্বতস্স পস্সে. কাল়সিলাযন্তি কাল়ৰণ্ণায সিলাযং. সামযিকং চেতোৰিমুত্তিন্তি অপ্পিতপ্পিতক্খণে পচ্চনীকধম্মেহি ৰিমুচ্চতি, আরম্মণে চ অধিমুচ্চতীতি লোকিযসমাপত্তি সামযিকা চেতোৰিমুত্তি নাম. ফুসীতি পটিলভি. পরিহাযীতি কস্মা যাৰ ছট্ঠং পরিহাযি? সাবাধত্তা. থেরস্স কির ৰাতপিত্তসেম্হৰসেন অনুসাযিকো আবাধো অত্থি, তেন সমাধিস্স সপ্পাযে উপকারকধম্মে পূরেতুং ন সক্কোতি, অপ্পিতপ্পিতায সমাপত্তিযা পরিহাযতি.

যংনূনাহং সত্থং আহরেয্যন্তি সো কির চিন্তেসি, যস্মা পরিহীনজ্ঝানস্স কালঙ্করোতো অনিবদ্ধা গতি হোতি, অপরিহীনজ্ঝানস্স নিবদ্ধা গতি হোতি, ব্রহ্মলোকে নিব্বত্ততি, তস্মা সত্থং আহরিতুকামো অহোসি. উপসঙ্কমীতি – ‘‘অযং সমণো সত্থং আহরিতুকামো, সত্থাহরণঞ্চ নামেতং কাযে চ জীৰিতে চ অনপেক্খস্স হোতি. যো এৰং কাযে চ জীৰিতে চ অনপেক্খো হোতি, সো মূলকম্মট্ঠানং সম্মসিত্ৰা অরহত্তম্পি গহেতুং সমত্থো হোতি, মযা পন পটিবাহিতোপি এস ন ওরমিস্সতি, সত্থারা পটিবাহিতো ওরমিস্সতী’’তি থেরস্স অত্থকামো ৰিয হুত্ৰা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি.

জলাতি জলমানা. পাদে ৰন্দামি চক্খুমাতি পঞ্চহি চক্খূহি চক্খুমা তৰ পাদে ৰন্দামি. জুতিন্ধরাতি আনুভাৰধরা. অপ্পত্তমানসোতি অপ্পত্তঅরহত্তো. সেখোতি সীলাদীনি সিক্খমানো সকরণীযো. জনে সুতাতি জনে ৰিস্সুতা. সত্থং আহরিতং হোতীতি থেরো কির ‘‘কিং ময্হং ইমিনা জীৰিতেনা’’তি? উত্তানো নিপজ্জিত্ৰা সত্থেন গলনাল়িং ছিন্দি, দুক্খা ৰেদনা উপ্পজ্জিংসু. থেরো ৰেদনং ৰিক্খম্ভেত্ৰা তংযেৰ ৰেদনং পরিগ্গহেত্ৰা সতিং উপট্ঠপেত্ৰা মূলকম্মট্ঠানং সম্মসন্তো অরহত্তং পত্ৰা সমসীসী হুত্ৰা পরিনিব্বাযি. সমসীসী নাম তিৰিধো হোতি ইরিযাপথসমসীসী, রোগসমসীসী, জীৰিতসমসীসীতি.

তত্থ যো ঠানাদীসু ইরিযাপথেসু অঞ্ঞতরং অধিট্ঠায – ‘‘ইমং অকোপেত্ৰাৰ অরহত্তং পাপুণিস্সামী’’তি ৰিপস্সনং পট্ঠপেতি, অথস্স অরহত্তপ্পত্তি চ ইরিযাপথকোপনঞ্চ একপ্পহারেনেৰ হোতি. অযং ইরিযাপথসমসীসী নাম. যো পন চক্খুরোগাদীসু অঞ্ঞতরস্মিং সতি – ‘‘ইতো অনুট্ঠিতোৰ অরহত্তং পাপুণিস্সামী’’তি ৰিপস্সনং পট্ঠপেতি, অথস্স অরহত্তপ্পত্তি চ রোগতো ৰুট্ঠানঞ্চ একপ্পহারেনেৰ হোতি. অযং রোগসমসীসী নাম. কেচি পন তস্মিংযেৰ ইরিযাপথে তস্মিঞ্চ রোগে পরিনিব্বানৰসেনেত্থ সমসীসিতং পঞ্ঞাপেন্তি. যস্স পন আসৰক্খযো চ জীৰিতক্খযো চ একপ্পহারেনেৰ হোতি. অযং জীৰিতসমসীসী নাম. ৰুত্তম্পি চেতং – ‘‘যস্স পুগ্গলস্স অপুব্বং অচরিমং আসৰপরিযাদানঞ্চ হোতি জীৰিতপরিযাদানঞ্চ, অযং ৰুচ্চতি পুগ্গলো সমসীসী’’তি (পু. প. ১৬).

এত্থ চ পৰত্তিসীসং কিলেসসীসন্তি দ্ৰে সীসানি. তত্থ পৰত্তিসীসং নাম জীৰিতিন্দ্রিযং, কিলেসসীসং নাম অৰিজ্জা. তেসু জীৰিতিন্দ্রিযং চুতিচিত্তং খেপেতি, অৰিজ্জা মগ্গচিত্তং. দ্ৰিন্নং চিত্তানং একতো উপ্পাদো নত্থি. মগ্গানন্তরং পন ফলং, ফলানন্তরং ভৰঙ্গং, ভৰঙ্গতো ৰুট্ঠায পচ্চৰেক্খণং, তং পরিপুণ্ণং ৰা হোতি অপরিপুণ্ণং ৰা. তিখিণেন অসিনা সীসে ছিজ্জন্তেপি হি একো ৰা দ্ৰে ৰা পচ্চৰেক্খণৰারা অৰস্সং উপ্পজ্জন্তিযেৰ, চিত্তানং পন লহুপরিৰত্তিতায আসৰক্খযো চ জীৰিতপরিযাদানঞ্চ একক্খণে ৰিয পঞ্ঞাযতি.

সমূলং তণ্হমব্বুয্হাতি অৰিজ্জামূলেন সমূলকং তণ্হং অরহত্তমগ্গেন উপ্পাটেত্ৰা. পরিনিব্বুতোতি অনুপাদিসেসনিব্বানেন পরিনিব্বুতো.

ৰিৰত্তক্খন্ধন্তি পরিৰত্তক্খন্ধং. সেমানন্তি উত্তানং হুত্ৰা সযিতং হোতি. থেরো পন কিঞ্চাপি উত্তানকো সযিতো, তথাপিস্স দক্খিণেন পস্সেন পরিচিতসযনত্তা সীসং দক্খিণতোৰ পরিৰত্তিত্ৰা ঠিতং. ধূমাযিতত্তন্তি ধূমাযিতভাৰং. তস্মিং হি খণে ধূমৰলাহকা ৰিয তিমিরৰলাহকা ৰিয চ উট্ঠহিংসু. ৰিঞ্ঞাণং সমন্ৰেসতীতি পটিসন্ধিচিত্তং পরিযেসতি. অপ্পতিট্ঠিতেনাতি পটিসন্ধিৰিঞ্ঞাণেন অপ্পতিট্ঠিতেন, অপ্পতিট্ঠিতকারণাতি অত্থো. বেলুৰপণ্ডুৰীণন্তি বেলুৰপক্কং ৰিয পণ্ডুৰণ্ণং সুৰণ্ণমহাৰীণং. আদাযাতি কচ্ছে ঠপেত্ৰা. উপসঙ্কমীতি ‘‘গোধিকত্থেরস্স নিব্বত্তট্ঠানং ন জানামি, সমণং গোতমং পুচ্ছিত্ৰা নিক্কঙ্খো ভৰিস্সামী’’তি খুদ্দকদারকৰণ্ণী হুত্ৰা উপসঙ্কমি. নাধিগচ্ছামীতি ন পস্সামি. সোকপরেতস্সাতি সোকেন ফুট্ঠস্স. অভস্সথাতি পাদপিট্ঠিযং পতিতা. ততিযং.

৪. সত্তৰস্সানুবন্ধসুত্তৰণ্ণনা

১৬০. চতুত্থে সত্ত ৰস্সানীতি পুরে বোধিযা ছব্বস্সানি, বোধিতো পচ্ছা একং ৰস্সং. ওতারাপেক্খোতি ‘‘সচে সমণস্স গোতমস্স কাযদ্ৰারাদীসু কিঞ্চিদেৰ অননুচ্ছৰিকং পস্সামি, চোদেস্সামি ন’’ন্তি এৰং ৰিৰরং অপেক্খমানো. অলভমানোতি রথরেণুমত্তম্পি অৰক্খলিতং অপস্সন্তো. তেনাহ –

‘‘সত্ত ৰস্সানি ভগৰন্তং, অনুবন্ধিং পদাপদং;

ওতারং নাধিগচ্ছিস্সং, সম্বুদ্ধস্স সতীমতো’’তি. (সু. নি. ৪৪৮);

উপসঙ্কমীতি ‘‘অজ্জ সমণং গোতমং অতিগহেত্ৰা গমিস্সামী’’তি উপসঙ্কমি.

ঝাযসীতি ঝাযন্তো অৰজ্ঝাযন্তো নিসিন্নোসীতি ৰদতি. ৰিত্তং নু জীনোতি সতং ৰা সহস্সং ৰা জিতোসি নু. আগুং নু গামস্মিন্তি, কিং নু অন্তোগামে পমাণাতিক্কন্তং পাপকম্মং অকাসি, যেন অঞ্ঞেসং মুখং ওলোকেতুং অৰিসহন্তো অরঞ্ঞে ৰিচরসি? সক্খিন্তি মিত্তভাৰং.

পলিখাযাতি খণিত্ৰা. ভৰলোভজপ্পন্তি ভৰলোভসঙ্খাতং তণ্হং. অনাসৰো ঝাযামীতি নিত্তণ্হো হুত্ৰা দ্ৰীহি ঝানেহি ঝাযামি. পমত্তবন্ধূতি মারং আলপতি. সো হি যেকেচি লোকে পমত্তা, তেসং বন্ধু.

সচে মগ্গং অনুবুদ্ধন্তি যদি তযা মগ্গো অনুবুদ্ধো. অপেহীতি অপযাহি. অমচ্চুধেয্যন্তি মচ্চুনো অনোকাসভূতং নিব্বানং. পারগামিনোতি যেপি পারং গতা, তেপি পারগামিনো. যেপি পারং গচ্ছিস্সন্তি, যেপি পারং গন্তুকামা, তেপি পারগামিনো.

ৰিসূকাযিকানীতি মারৰিসূকানি. ৰিসেৰিতানীতি ৰিরুদ্ধসেৰিতানি, ‘‘অপ্পমাযু মনুস্সানং, অচ্চযন্তি অহোরত্তা’’তি ৰুত্তে. ‘‘দীঘমাযু মনুস্সানং, নাচ্চযন্তি অহোরত্তা’’তিআদীনি পটিলোমকারণানি. ৰিপ্ফন্দিতানীতি, তম্হি তম্হি কালে হত্থিরাজৰণ্ণসপ্পৰণ্ণাদিদস্সনানি. নিব্বেজনীযাতি উক্কণ্ঠনীযা.

অনুপরিযগাতিআদীসু কিঞ্চাপি অতীতৰচনং কতং, অত্থো পন ৰিকপ্পৰসেন ৰেদিতব্বো. ইদং ৰুত্তং হোতি – যথা মেদৰণ্ণং পাসাণং ৰাযসো দিস্ৰা – ‘‘অপি নামেত্থ মুদুং ৰিন্দেয্যাম, অপি অস্সাদো সিযা’’তি অনুপরিগচ্ছেয্য, অথ সো তত্থ অস্সাদং অলভিত্ৰাৰ ৰাযসো এত্তো অপক্কমেয্য, ততো পাসাণা অপগচ্ছেয্য, এৰং মযম্পি সো কাকো ৰিয সেলং গোতমং আসজ্জ অস্সাদং ৰা সন্থৰং ৰা অলভন্তা গোতমা নিব্বিন্দিত্ৰা অপগচ্ছাম. চতুত্থং.

৫. মারধীতুসুত্তৰণ্ণনা

১৬১. পঞ্চমে অভাসিত্ৰাতি এত্থ অ-কারো নিপাতমত্তং, ভাসিত্ৰাতি অত্থো. অভাসযিত্ৰাতিপি পাঠো. উপসঙ্কমিংসূতি ‘‘গোপালকদারকং ৰিয দণ্ডকেন ভূমিং লেখং দত্ৰা অতিৰিয দুম্মনো হুত্ৰা নিসিন্নো. ‘কিন্নু খো কারণ’ন্তি? পুচ্ছিত্ৰা, জানিস্সামা’’তি উপসঙ্কমিংসু.

সোচসীতি চিন্তেসি. আরঞ্ঞমিৰ কুঞ্জরন্তি যথা অরঞ্ঞতো পেসিতগণিকারহত্থিনিযো আরঞ্ঞকং কুঞ্জরং ইত্থিকুত্তদস্সনেন পলোভেত্ৰা বন্ধিত্ৰা আনযন্তি, এৰং আনযিস্সাম. মারধেয্যন্তি তেভূমকৰট্টং.

উপসঙ্কমিংসূতি – ‘‘তুম্হে থোকং অধিৰাসেথ, মযং তং আনেস্সামা’’তি পিতরং সমস্সাসেত্ৰা উপসঙ্কমিংসু. উচ্চাৰচাতি নানাৰিধা. একসতং একসতন্তি একেকং সতং সতং কত্ৰা. কুমারিৰণ্ণসতন্তি ইমিনা নযেন কুমারিঅত্তভাৰানং সতং.

অত্থস্স পত্তিং হদযস্স সন্তিন্তি, দ্ৰীহিপি পদেহি অরহত্তমেৰ কথেসি. সেনন্তি কিলেসসেনং. সা হি পিযরূপসাতরূপা নাম. একাহং ঝাযন্তি একো অহং ঝাযন্তো. সুখমনুবোধিন্তি অরহত্তসুখং অনুবুজ্ঝিং. ইদং ৰুত্তং হোতি – পিযরূপং সাতরূপং সেনং জিনিত্ৰা অহং একো ঝাযন্তো ‘‘অত্থস্স পত্তিং হদযস্স সন্তি’’ন্তি সঙ্খং গতং অরহত্তসুখং অনুবুজ্ঝিং. তস্মা জনেন মিত্তসন্থৰং ন করোমি, তেনেৰ চ মে কারণেন কেনচি সদ্ধিং সক্খী ন সম্পজ্জতীতি.

কথংৰিহারীবহুলোতি কতমেন ৰিহারেন বহুলং ৰিহরন্তো. অলদ্ধাতি অলভিত্ৰা. যোতি নিপাতমত্তং. ইদং ৰুত্তং হোতি – কতমেন ঝানেন বহুলং ঝাযন্তং তং পুগ্গলং কামসঞ্ঞা অলভিত্ৰাৰ পরিবাহিরা হোন্তীতি.

পস্সদ্ধকাযোতি চতুত্থজ্ঝানেন অস্সাসপস্সাসকাযস্স পস্সদ্ধত্তা পস্সদ্ধকাযো. সুৰিমুত্তচিত্তোতি অরহত্তফলৰিমুত্তিযা সুট্ঠু ৰিমুত্তচিত্তো. অসঙ্খরানোতি তযো কম্মাভিসঙ্খারে অনভিসঙ্খরোন্তো. অনোকোতি অনালযো. অঞ্ঞায ধম্মন্তি চতুসচ্চধম্মং জানিত্ৰা. অৰিতক্কঝাযীতি অৰিতক্কেন চতুত্থজ্ঝানেন ঝাযন্তো. ন কুপ্পতীতিআদীসু দোসেন ন কুপ্পতি, রাগেন ন সরতি, মোহেন ন থীনো. ইমেসু তীসু মূলকিলেসেসু গহিতেসু দিযড্ঢকিলেসসহস্সং গহিতমেৰ হোতি. পঠমপদেন ৰা ব্যাপাদনীৰরণং গহিতং, দুতিযেন কামচ্ছন্দনীৰরণং, ততিযেন থিনং আদিং কত্ৰা সেসনীৰরণানি. ইতি ইমিনা নীৰরণপ্পহানেন খীণাসৰং দস্সেতি.

পঞ্চোঘতিণ্ণোতি পঞ্চদ্ৰারিকং কিলেসোঘং তিণ্ণো. ছট্ঠন্তি মনোদ্ৰারিকম্পি ছট্ঠং কিলেসোঘং অতরি. পঞ্চোঘগ্গহণেন ৰা পঞ্চোরম্ভাগিযানি সংযোজনানি, ছট্ঠগ্গহণেন পঞ্চুদ্ধম্ভাগিযানি ৰেদিতব্বানি. গণসঙ্ঘচারীতি গণে চ সঙ্ঘে চ চরতীতি সত্থা গণসঙ্ঘচারী নাম. অদ্ধা চরিস্সন্তীতি অঞ্ঞেপি সদ্ধা বহুজনা একংসেন চরিস্সন্তি. অযন্তি অযং সত্থা. অনোকোতি অনালযো.

অচ্ছেজ্জ নেস্সতীতি অচ্ছিন্দিত্ৰা নযিস্সতি, মচ্চুরাজস্স হত্থতো অচ্ছিন্দিত্ৰা নিব্বানপারং নযিস্সতীতি ৰুত্তং হোতি. নযমানানন্তি নযমানেসু.

সেলংৰ সিরসূহচ্চ, পাতালে গাধমেসথাতি মহন্তং কূটাগারপ্পমাণং সিলং সীসে ঠপেত্ৰা পাতালে পতিট্ঠগৰেসনং ৰিয. খাণুংৰ উরসাসজ্জাতি উরসি খাণুং পহরিত্ৰা ৰিয. অপেথাতি অপগচ্ছথ. ইমস্মিং ঠানে সঙ্গীতিকারা ‘‘ইদমৰোচা’’তি দেসনং নিট্ঠপেত্ৰা দদ্দল্লমানাতি গাথং আহংসু. তত্থ দদ্দল্লমানাতি অতিৰিয জলমানা সোভমানা. আগঞ্ছুন্তি আগতা. পনুদীতি নীহরি. তূলং ভট্ঠংৰ মালুতোতি যথা ফলতো ভট্ঠং সিম্বলিতূলং ৰা পোটকিতূলং ৰা ৰাতো পনুদতি নীহরতি, এৰং পনুদীতি. পঞ্চমং.

ততিযো ৰগ্গো.

ইতি সারত্থপ্পকাসিনিযা

সংযুত্তনিকায-অট্ঠকথায

মারসংযুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.