২. দুতিযৰগ্গো

১. ৰতপদসুত্তৰণ্ণনা

২৫৭. দুতিযৰগ্গস্স পঠমে ৰতপদানীতি ৰতকোট্ঠাসানি. সমত্তানীতি পরিপুণ্ণানি. সমাদিন্নানীতি গহিতানি. কুলে জেট্ঠাপচাযীতি কুলজেট্ঠকানং মহাপিতা মহামাতা চূল়পিতা চূল়মাতা মাতুলো মাতুলানীতিআদীনং অপচিতিকারকো. সণ্হৰাচোতি পিযমুদুমধুরৰাচো. মুত্তচাগোতি ৰিস্সট্ঠচাগো. পযতপাণীতি দেয্যধম্মদানত্থায সদা ধোতহত্থো. ৰোস্সগ্গরতোতি ৰোস্সজ্জনে রতো. যাচযোগোতি পরেহি যাচিতব্বারহো, যাচযোগোতি ৰা যাচযোগেনেৰ যুত্তো. দানসংৰিভাগরতোতি দানে চ সংৰিভাগে চ রতো. পঠমং.

২. সক্কনামসুত্তৰণ্ণনা

২৫৮. দুতিযে মনুস্সভূতোতি মগধরট্ঠে মচলগামে মনুস্সভূতো. আৰসথং অদাসীতি চতুমহাপথে মহাজনস্স আৰসথং কারেত্ৰা অদাসি. সহস্সম্পি অত্থানন্তি সহস্সম্পি কারণানং, জনসহস্সেন ৰা ৰচনসহস্সেন ৰা ওসারিতে ‘‘অযং ইমস্স অত্থো, অযং ইমস্স অত্থো’’তি একপদে ঠিতোৰ ৰিনিচ্ছিনতি. দুতিযং.

৩. মহালিসুত্তৰণ্ণনা

২৫৯. ততিযে উপসঙ্কমীতি ‘‘সক্কো দেৰরাজাতি কথেন্তি, অত্থি নু খো সো সক্কো, যেন সো দিট্ঠপুব্বোতি ইমমত্থং দসবলং পুচ্ছিস্সামী’’তি উপসঙ্কমি. তঞ্চ পজানামীতি বহুৰচনে একৰচনং, তে চ ধম্মে পজানামীতি অত্থো. সক্কো কির অনন্তরে অত্তভাৰে মগধরট্ঠে মচলগামে মঘো নাম মাণৰো অহোসি পণ্ডিতো ব্যত্তো, বোধিসত্তচরিযা ৰিয চ তস্স চরিযা অহোসি. সো তেত্তিংস পুরিসে গহেত্ৰা কল্যাণমকাসি. একদিৰসং অত্তনোৰ পঞ্ঞায উপপরিক্খিত্ৰা গামমজ্ঝে মহাজনস্স সন্নিপতিতট্ঠানে কচৰরং উভতোপস্সেসু অপব্যূহিত্ৰা তং ঠানং রমণীযং অকাসি. পুন তত্থেৰ মণ্ডপং কারেসি. পুন গচ্ছন্তে কালে সালং কারেসি. গামতো চ নিক্খমিত্ৰা গাৰুতম্পি অড্ঢযোজনম্পি তিগাৰুতম্পি যোজনম্পি ৰিচরিত্ৰা তেহি সহাযেহি সদ্ধিং ৰিসমং সমং অকাসি. তে সব্বেৰ একচ্ছন্দা তত্থ তত্থ সেতুযুত্তট্ঠানে সেতুং, মণ্ডপসালাপোক্খরণিমালাৰচ্ছরোপনপদীনং যুত্তট্ঠানেসু মণ্ডপসালাপোক্খরণিমালাৰচ্ছরোপনাদীনি করোন্তা বহুং পুঞ্ঞমকংসু. মঘো সত্ত ৰতপদানি পূরেত্ৰা কাযস্স ভেদা সদ্ধিং সহাযেহি তাৰতিংসভৰনে নিব্বত্তি. তং সব্বং ভগৰা জানাতি. তেনাহ – যেসং ধম্মানং সমাদিন্নত্তা সক্কো সক্কত্তং অজ্ঝগা, তঞ্চ পজানামীতি. অযং সক্কস্স সক্কত্তাধিগমে সঙ্খেপকথা, ৰিত্থারো পন সুমঙ্গলৰিলাসিনিযা দীঘনিকাযট্ঠকথায সক্কপণ্হৰণ্ণনাযং ৰুত্তো. ততিযং.

৪. দলিদ্দসুত্তৰণ্ণনা

২৬০. চতুত্থে মনুস্সদলিদ্দোতি মনুস্সঅধনো. মনুস্সকপণোতি মনুস্সকারুঞ্ঞতং পত্তো. মনুস্সৰরাকোতি মনুস্সলামকো. তত্রাতি তস্মিং ঠানে, তস্মিং ৰা অতিরোচনে. উজ্ঝাযন্তীতি অৰজ্ঝাযন্তি লামকতো চিন্তেন্তি. খিযন্তীতি কথেন্তি পকাসেন্তি. ৰিপাচেন্তীতি তত্থ তত্থ কথেন্তি ৰিত্থারেন্তি. এসো খো মারিসাতি এত্থ অযমনুপুব্বিকথা – সো কির অনুপ্পন্নে বুদ্ধে কাসিরট্ঠে বারাণসিরাজা হুত্ৰা সমুস্সিতদ্ধজপটাকনানালঙ্কারেন সুট্ঠু অলঙ্কতং নগরং পদক্খিণং অকাসি অত্তনো সিরিসম্পত্তিযা সমাকড্ঢিতনেত্তেন জনকাযেন সমুল্লোকিযমানো. তস্মিঞ্চ সমযে একো পচ্চেকবুদ্ধো গন্ধমাদনপব্বতা আগম্ম তস্মিং নগরে পিণ্ডায চরতি, সন্তিন্দ্রিযো সন্তমানসো উত্তমদমথসমন্নাগতো. মহাজনোপি রাজগতং চিত্তীকারং পহায পচ্চেকবুদ্ধমেৰ ওলোকেসি. রাজা – ‘‘ইদানি ইমস্মিং জনকাযে একোপি মং ন ওলোকেতি. কিং নু খো এত’’ন্তি? ওলোকেন্তো পচ্চেকবুদ্ধং অদ্দস. সোপি পচ্চেকবুদ্ধো মহল্লকো হোতি পচ্ছিমৰযে ঠিতো. চীৰরানিপিস্স জিণ্ণানি, ততো ততো সুত্তানি গল়ন্তি. রঞ্ঞো সতসহস্সাধিকানি দ্ৰে অসঙ্খ্যেয্যানি পূরিতপারমিং পচ্চেকবুদ্ধং দিস্ৰা চিত্তপসাদমত্তং ৰা হত্থং পসারেত্ৰা ৰন্দনমত্তং ৰা নাহোসি. সো রাজা ‘‘পব্বজিতো মঞ্ঞে এস উসূযায মং ন ওলোকেতী’’তি কুজ্ঝিত্ৰা ‘‘ক্ৰাযং কুট্ঠিচীৰরানি পারুতো’’তি নিট্ঠুভিত্ৰা পক্কামি. তস্স কম্মস্স ৰিপাকেন মহানিরযে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিপাকাৰসেসেন মনুস্সলোকং আগচ্ছন্তো রাজগহে পরমকপণায ইত্থিযা কুচ্ছিম্হি পটিসন্ধিং গণ্হি. গহিতকালতো পট্ঠায সা ইত্থী কঞ্জিকমত্তম্পি উদরপূরং নালত্থ. তস্স কুচ্ছিগতস্সেৰ কণ্ণনাসা ৰিলীনা, সঙ্খপলিতকুট্ঠী হুত্ৰা মাতুকুচ্ছিতো নিক্খন্তো. মাতাপিতরো নাম দুক্করকারিকা হোন্তি, তেনস্স মাতা যাৰ কপালং গহেত্ৰা চরিতুং ন সক্কোতি, তাৰস্স কঞ্জিকম্পি উদকম্পি আহরিত্ৰা অদাসি. ভিক্খায চরিতুং সমত্থকালে পনস্স কপালং হত্থে দত্ৰা ‘‘পঞ্ঞাযিস্সসি সকেন কম্মেনা’’তি পক্কামি.

অথস্স ততো পট্ঠায সকলসরীরতো মংসানি ছিজ্জিত্ৰা ছিজ্জিত্ৰা পতন্তি, যূসং পগ্ঘরতি, মহাৰেদনা ৰত্তন্তি. যং যং রচ্ছং নিস্সায সযতি, সব্বরত্তিং মহারৰেন রৰতি. তস্স কারুঞ্ঞপরিদেৰিতসদ্দেন সকলৰীথিযং মনুস্সা সব্বরত্তিং নিদ্দং ন লভন্তি. তস্স ততো পট্ঠায সুখসযিতে পবোধেতীতি সুপ্পবুদ্ধোত্ৰেৰ নামং উদপাদি. অথাপরেন সমযেন ভগৰতি রাজগহং সম্পত্তে নাগরা সত্থারং নিমন্তেত্ৰা নগরমজ্ঝে মহামণ্ডপং কত্ৰা দানং অদংসু. সুপ্পবুদ্ধোপি কুট্ঠী গন্ত্ৰা দানগ্গমণ্ডপস্স অৰিদূরে নিসীদি. নাগরা বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পণীতেন খাদনীযেন ভোজনীযেন পরিৰিসন্তা তস্সাপি যাগুভত্তং অদংসু. তস্স পণীতভোজনং ভুত্তস্স চিত্তং একগ্গং অহোসি. সত্থা ভত্তকিচ্চাৰসানে অনুমোদনং কত্ৰা সচ্চানি দীপেসি, সুপ্পবুদ্ধো নিসিন্নট্ঠানে নিসিন্নোৰ দেসনানুসারেন ঞাণং পেসেত্ৰা সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠিতো. সত্থা উট্ঠায ৰিহারং গতো. সোপি চুম্বটং আরুয্হ কপালমাদায দণ্ডমোলুব্ভ অত্তনো ৰসনট্ঠানং গচ্ছন্তো ৰিব্ভন্তায গাৰিযা জীৰিতা ৰোরোপিতো মত্তিকপাতিং ভিন্দিত্ৰা সুৰণ্ণপাতিং পটিলভন্তো ৰিয দুতিযচিত্তৰারে দেৰলোকে নিব্বত্তো অত্তনো পুঞ্ঞং নিস্সায অঞ্ঞে দেৰে অতিক্কম্ম ৰিরোচিত্থ. তং কারণং দস্সেন্তো সক্কো দেৰানমিন্দো এসো খো মারিসাতিআদিমাহ.

সদ্ধাতি মগ্গেনাগতসদ্ধা. সীলঞ্চ যস্স কল্যাণন্তি কল্যাণসীলং নাম অরিযসাৰকস্স অরিযকন্তসীলং ৰুচ্চতি. তত্থ কিঞ্চাপি অরিযসাৰকস্স একসীলম্পি অকন্তং নাম নত্থি, ইমস্মিং পনত্থে ভৰন্তরেপি অপ্পহীনং পঞ্চসীলং অধিপ্পেতং. চতুত্থং.

৫. রামণেয্যকসুত্তৰণ্ণনা

২৬১. পঞ্চমে আরামচেত্যাতি আরামচেতিযানি. ৰনচেত্যাতি ৰনচেতিযানি. উভযত্থাপি চিত্তীকতট্ঠেন চেত্যং ৰেদিতব্বং. মনুস্সরামণেয্যস্সাতি মনুস্সরমণীযভাৰস্স. ইদানি মনুস্সরমণীযকৰসেন ভূমিরমণীযকং দস্সেন্তো গামে ৰাতিআদিমাহ. পঞ্চমং.

৬. যজমানসুত্তৰণ্ণনা

২৬২. ছট্ঠে যজমানানন্তি যজন্তানং. তদা কির অঙ্গমগধৰাসিকা মনুস্সা অনুসংৰচ্ছরং সপ্পিমধুফাণিতাদীসু অগ্গং গহেত্ৰা একস্মিং ঠানে দারূনং সট্ঠিমত্তে সকটভারে রাসিং কত্ৰা অগ্গিং দত্ৰা পজ্জলিতকালে ‘‘মহাব্রহ্মুনো যজামা’’তি তং সব্বং পক্খিপন্তি. ‘‘একৰারং পক্খিত্তং সহস্সগুণফলং দেতী’’তি নেসং লদ্ধি. সক্কো দেৰরাজা ‘‘সব্বেপিমে সব্বঅগ্গানি গহেত্ৰা ‘মহাব্রহ্মুনো যজামা’তি অগ্গিম্হি ঝাপেন্তি. অফলং করোন্তি, মযি পস্সন্তে মা নস্সন্তু, যথা বুদ্ধস্স চেৰ সঙ্ঘস্স চ দত্ৰা বহুং পুঞ্ঞং পসৰন্তি, এৰং করিস্সামী’’তি দারুরাসিং জলাপেত্ৰা ওলোকেন্তেসু মনুস্সেসু পুণ্ণমদিৰসে ব্রহ্মত্তভাৰং মাপেত্ৰা মহাজনস্স পস্সন্তস্সেৰ চন্দমণ্ডলং ভিন্দিত্ৰা নিক্খন্তো ৰিয অহোসি. মহাজনো দিস্ৰা ‘‘ইমং যঞ্ঞং পটিগ্গহেতুং মহাব্রহ্মা আগচ্ছতী’’তি জণ্ণুকেহি ভূমিযং পতিট্ঠায, অঞ্জলিং পগ্গয্হ নমস্সমানো অট্ঠাসি. ব্রাহ্মণা আহংসু ‘‘তুম্হে ‘মযং তক্কেন কথেমা’তি মঞ্ঞথ, ইদানি পস্সথ, অযং ৰো ব্রহ্মা সহত্থা যঞ্ঞং পটিগ্গহেতুং আগচ্ছতী’’তি. সক্কো আগন্ত্ৰা দারুচিতকমত্থকে আকাসে ঠত্ৰা ‘‘কস্সাযং সক্কারো’’তি পুচ্ছি? তুম্হাকং, ভন্তে, পটিগ্গণ্হথ নো যঞ্ঞন্তি. তেন হি আগচ্ছথ, মা তুলং ছড্ডেত্ৰা হত্থেন তুলযিত্থ, অযং সত্থা ধুরৰিহারে ৰসতি, তং পুচ্ছিস্সাম ‘‘কস্স দিন্নং মহপ্ফলং হোতী’’তি? উভযরট্ঠৰাসিনো গহেত্ৰা সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৰা পুচ্ছন্তো এৰমাহ.

তত্থ পুঞ্ঞপেক্খানন্তি পুঞ্ঞং ইচ্ছন্তানং পুঞ্ঞত্থিকানং. ওপধিকং পুঞ্ঞন্তি উপধিৰিপাকং পুঞ্ঞং. সঙ্ঘে দিন্নং মহপ্ফলন্তি অরিযসঙ্ঘে দিন্নং ৰিপ্ফারৰন্তং হোতি. দেসনাৰসানে চতুরাসীতিপাণসহস্সানি অমতপানং পিৰিংসু. ততো পট্ঠায মনুস্সা সব্বানি অগ্গদানানি ভিক্খুসঙ্ঘস্স অদংসু. ছট্ঠং.

৭. বুদ্ধৰন্দনাসুত্তৰণ্ণনা

২৬৩. সত্তমে উট্ঠেহীতি উট্ঠহ, ঘট, ৰাযম. ৰিজিতসঙ্গামাতি রাগাদীনঞ্চেৰ দ্ৰাদসযোজনিকস্স চ মারবলস্স জিতত্তা ভগৰন্তং এৰং আলপতি. পন্নভারাতি ওরোপিতখন্ধকিলেসাভিসঙ্খারভার. পন্নরসায রত্তিন্তি পন্নরসায পুণ্ণমায রত্তিং. সত্তমং.

৮. গহট্ঠৰন্দনাসুত্তৰণ্ণনা

২৬৪. অট্ঠমে পুথুদ্দিসাতি চতস্সো দিসা চতস্সো অনুদিসা চ. ভুম্মাতি ভূমিৰাসিনো. চিররত্তসমাহিতেতি উপচারপ্পনাহি চিররত্তসমাহিতচিত্তে. ৰন্দেতি ৰন্দামি. ব্রহ্মচরিযপরাযণেতি দসপি ৰস্সানি ৰীসতিপি ৰস্সানি…পে… সট্ঠিপি ৰস্সানি আপাণকোটিকং একসেয্যং একভত্তন্তিআদিকং সেট্ঠচরিযং ব্রহ্মচরিযং চরমানেতি অত্থো. পুঞ্ঞকরাতি চতুপচ্চযদানং কুসুম্ভসুমনপূজা দীপসহস্সজালন্তি এৰমাদিপুঞ্ঞকারকা. সীলৰন্তোতি উপাসকত্তে পতিট্ঠায পঞ্চহিপি দসহিপি সীলেহি সমন্নাগতা. ধম্মেন দারং পোসেন্তীতি উমঙ্গভিন্দনাদীনি অকত্ৰা ধম্মিকেহি কসিগোরক্খৰণিজ্জাদীহি পুত্তদারং পোসেন্তি. পমুখো রথমারুহীতি দেৰানং পমুখো সেট্ঠো রথং আরুহি. অট্ঠমং.

৯. সত্থারৰন্দনাসুত্তৰণ্ণনা

২৬৫. নৰমে ভগৰন্তং নমস্সতীতি একংসং উত্তরিযং দুকুলং কত্ৰা, ব্রহ্মজাণুকো হুত্ৰা সিরসি অঞ্জলিং ঠপেত্ৰা নমস্সতি. সো যক্খোতি সো সক্কো. অনোমনামন্তি সব্বগুণেহি ওমকভাৰস্স নত্থিতায সব্বগুণনেমিত্তকেহি নামেহি অনোমনামং. অৰিজ্জাসমতিক্কমাতি চতুসচ্চপটিচ্ছাদিকায ৰট্টমূলকঅৰিজ্জায সমতিক্কমেন. সেক্খাতি সত্ত সেক্খা. অপচযারামাতি ৰট্টৰিদ্ধংসনে রতা. সিক্খরেতি সিক্খন্তি. নৰমং.

১০. সঙ্ঘৰন্দনাসুত্তৰণ্ণনা

২৬৬. দসমে অজ্ঝভাসীতি কস্মা এস পুনপ্পুনং এৰং ভাসতীতি? সক্কস্স কির দেৰরঞ্ঞো সদ্দো মধুরো, সুফসিতং দন্তাৰরণং, কথনকালে সুৰণ্ণকিঙ্কিণিকসদ্দো ৰিয নিচ্ছরতি. তং পুনপ্পুনং সোতুং লভিস্সামীতি ভাসতি. পূতিদেহসযাতি পূতিম্হি মাতুসরীরে ৰা, অত্তনোযেৰ ৰা সরীরং অৰত্থরিত্ৰা সযনতো পূতিদেহসযা. নিমুগ্গা কুণপম্হেতেতি দসমাসে মাতুকুচ্ছিসঙ্খাতে কুণপস্মিং এতে নিমুগ্গা. এতং তেসং পিহযামীতি এতেসং এতং পিহযামি পত্থযামি. ন তে সং কোট্ঠে ওপেন্তীতি ন তে সং সন্তকং ধঞ্ঞং কোট্ঠে পক্খিপন্তি. ন হি এতেসং ধঞ্ঞং অত্থি. ন কুম্ভীতি ন কুম্ভিযং. ন কল়োপিযন্তি ন পচ্ছিযং. পরনিট্ঠিতমেসানাতি পরেসং নিট্ঠিতং পরঘরে পক্কং ভিক্খাচারৰত্তেন এসমানা গৰেসমানা. তেনাতি এৰং পরিযিট্ঠেন. সুব্বতাতি দসপি…পে… সট্ঠিপি ৰস্সানি সুসমাদিন্নসুন্দরৰতা.

সুমন্তমন্তিনোতি ধম্মং সজ্ঝাযিস্সাম, ধুতঙ্গং সমাদিযিস্সাম, অমতং পরিভুঞ্জিস্সাম, সমণধম্মং করিস্সামাতি এৰং সুভাসিতভাসিনো. তুণ্হীভূতা সমঞ্চরাতি তিযামরত্তিং অসনিঘোসেন ঘোসিতা ৰিয ধম্মং কথেন্তাপি তুণ্হীভূতা সমং চরন্তিযেৰ নাম. কস্মা? নিরত্থকৰচনস্সাভাৰা. পুথুমচ্চা চাতি বহুসত্তা চ অঞ্ঞমঞ্ঞং ৰিরুদ্ধা. অত্তদণ্ডেসু নিব্বুতাতি পরৰিহেঠনত্থং গহিতদণ্ডেসু সত্তেসু নিব্বুতা ৰিস্সট্ঠদণ্ডা. সাদানেসু অনাদানাতি সগহণেসু সত্তেসু চ ভৰযোনিআদীনং এককোট্ঠাসস্সাপি অগহিতত্তা অগহণা. দসমং.

দুতিযো ৰগ্গো.