৮. সকলিকসুত্তৰণ্ণনা
৩৮. অট্ঠমে মদ্দকুচ্ছিস্মিন্তি এৰংনামকে উয্যানে. তঞ্হি অজাতসত্তুম্হি কুচ্ছিগতে তস্স মাতরা – ‘‘অযং ময্হং কুচ্ছিগতো গব্ভো রঞ্ঞো সত্তু ভৰিস্সতি. কিং মে ইমিনা’’তি? গব্ভপাতনত্থং কুচ্ছি মদ্দাপিতা. তস্মা ‘‘মদ্দকুচ্ছী’’তি সঙ্খং গতং. মিগানং পন অভযৰাসত্থায দিন্নত্তা মিগদাযোতি ৰুচ্চতি.
তেন খো পন সমযেনাতি এত্থ অযং অনুপুব্বিকথা – দেৰদত্তো হি অজাতসত্তুং নিস্সায ধনুগ্গহে চ ধনপালকঞ্চ পযোজেত্ৰাপি তথাগতস্স জীৰিতন্তরাযং কাতুং অসক্কোন্তো ‘‘সহত্থেনেৰ মারেস্সামী’’তি গিজ্ঝকূটপব্বতং অভিরুহিত্ৰা মহন্তং কূটাগারপ্পমাণং সিলং উক্খিপিত্ৰা, ‘‘সমণো গোতমো চুণ্ণৰিচুণ্ণো হোতূ’’তি পৰিজ্ঝি. মহাথামৰা কিরেস পঞ্চন্নং হত্থীনং বলং ধারেতি. অট্ঠানং খো পনেতং, যং বুদ্ধানং পরূপক্কমেন জীৰিতন্তরাযো ভৰেয্যাতি তং তথাগতস্স সরীরাভিমুখং আগচ্ছন্তং আকাসে অঞ্ঞা সিলা উট্ঠহিত্ৰা সম্পটিচ্ছি. দ্ৰিন্নং সিলানং সম্পহারেন মহন্তো পাসাণস্স সকলিকা উট্ঠহিত্ৰা ভগৰতো পিট্ঠিপাদপরিযন্তং অভিহনি, পাদো মহাফরসুনা পহতো ৰিয সমুগ্গতলোহিতেন লাখারসমক্খিতো ৰিয অহোসি. ভগৰা উদ্ধং উল্লোকেত্ৰা দেৰদত্তং এতদৰোচ – ‘‘বহু তযা মোঘপুরিস, অপুঞ্ঞং পসুতং, যো ত্ৰং পদুট্ঠচিত্তো ৰধকচিত্তো তথাগতস্স লোহিতং উপ্পাদেসী’’তি. ততো পট্ঠায ভগৰতো অফাসু জাতং. ভিক্খূ চিন্তযিংসু – ‘‘অযং ৰিহারো উজ্জঙ্গলো ৰিসমো, বহূনং খত্তিযাদীনঞ্চেৰ পব্বজিতানঞ্চ অনোকাসো’’তি. তে তথাগতং মঞ্চসিৰিকায আদায মদ্দকুচ্ছিং নযিংসু. তেন ৰুত্তং – ‘‘তেন খো পন সমযেন ভগৰতো পাদো সকলিকায খতো হোতী’’তি.
ভুসাতি বলৰতিযো. সুদন্তি নিপাতমত্তং. দুক্খন্তি সুখপটিক্খেপো. তিব্বাতি বহলা. খরাতি ফরুসা. কটুকাতি তিখিণা. অসাতাতি অমধুরা. ন তাসু মনো অপ্পেতি, ন তা মনং অপ্পাযন্তি ৰড্ঢেন্তীতি অমনাপা. সতো সম্পজানোতি ৰেদনাধিৰাসনসতিসম্পজঞ্ঞেন সমন্নাগতো হুত্ৰা. অৰিহঞ্ঞমানোতি অপীল়িযমানো, সম্পরিৰত্তসাযিতায ৰেদনানং ৰসং অগচ্ছন্তো.
সীহসেয্যন্তি এত্থ কামভোগিসেয্যা, পেতসেয্যা, সীহসেয্যা, তথাগতসেয্যাতি চতস্সো সেয্যা. তত্থ ‘‘যেভুয্যেন, ভিক্খৰে, কামভোগী সত্তা ৰামেন পস্সেন সেন্তী’’তি অযং কামভোগিসেয্যা. তেসু হি যেভুয্যেন দক্খিণপস্সেন সযানো নাম নত্থি. ‘‘যেভুয্যেন, ভিক্খৰে, পেতা উত্তানা সেন্তী’’তি অযং পেতসেয্যা. অপ্পমংসলোহিতত্তা হি অট্ঠিসঙ্ঘাটজটিতা একেন পস্সেন সযিতুং ন সক্কোন্তি, উত্তানাৰ সেন্তি. ‘‘যেভুয্যেন, ভিক্খৰে, সীহো মিগরাজা নঙ্গুট্ঠং অন্তরসত্থিম্হি অনুপক্খিপিত্ৰা দক্খিণেন পস্সেন সেতী’’তি অযং সীহসেয্যা. তেজুস্সদত্তা হি সীহো মিগরাজা দ্ৰে পুরিমপাদে একস্মিং, ‘পচ্ছিমপাদে একস্মিং ঠানে ঠপেত্ৰা নঙ্গুট্ঠং অন্তরসত্থিম্হি পক্খিপিত্ৰা পুরিমপাদপচ্ছিমপাদনঙ্গুট্ঠানং ঠিতোকাসং সল্লক্খেত্ৰা দ্ৰিন্নং পুরিমপাদানং মত্থকে সীসং ঠপেত্ৰা সযতি, দিৰসম্পি সযিত্ৰা পবুজ্ঝমানো ন উত্রসন্তো পবুজ্ঝতি, সীসং পন উক্খিপিত্ৰা পুরিমপাদাদীনং ঠিতোকাসং সল্লক্খেতি’. সচে কিঞ্চি ঠানং ৰিজহিত্ৰা ঠিতং হোতি, ‘‘নযিদং তুয্হং জাতিযা, ন সূরভাৰস্স অনুরূপ’’ন্তি অনত্তমনো হুত্ৰা তত্থেৰ সযতি, ন গোচরায পক্কমতি. অৰিজহিত্ৰা ঠিতে পন ‘‘তুয্হং জাতিযা চ সূরভাৰস্স চ অনুরূপমিদ’’ন্তি হট্ঠতুট্ঠো উট্ঠায সীহৰিজম্ভিতং ৰিজম্ভিত্ৰা কেসরভারং ৰিধুনিত্ৰা তিক্খত্তুং সীহনাদং নদিত্ৰা গোচরায পক্কমতি. চতুত্থজ্ঝানসেয্যা পন ‘‘তথাগতসেয্যা’’তি ৰুচ্চতি. তাসু ইধ সীহসেয্যা আগতা. অযঞ্হি তেজুস্সদইরিযাপথত্তা উত্তমসেয্যা নাম.
পাদে পাদন্তি দক্খিণপাদে ৰামপাদং. অচ্চাধাযাতি অতিআধায, ঈসকং অতিক্কম্ম ঠপেত্ৰা. গোপ্ফকেন হি গোপ্ফকে জাণুনা ৰা জাণুম্হি সঙ্ঘট্টিযমানে অভিণ্হং ৰেদনা উপ্পজ্জতি, চিত্তং একগ্গং ন হোতি, সেয্যা অফাসুকা হোতি. যথা ন সঙ্ঘট্টেতি, এৰং অতিক্কম্ম ঠপিতে ৰেদনা নুপ্পজ্জতি, চিত্তং একগ্গং হোতি, সেয্যা ফাসু হোতি. তস্মা এৰং নিপজ্জি. সতো সম্পজানোতি সযনপরিগ্গাহকসতিসম্পজঞ্ঞেন সমন্নাগতো. ‘‘উট্ঠানসঞ্ঞ’’ন্তি পনেত্থ ন ৰুত্তং, গিলানসেয্যা হেসা তথাগতস্স.
সত্তসতাতি ইমস্মিং সুত্তে সব্বাপি তা দেৰতা গিলানসেয্যট্ঠানং আগতা. উদানং উদানেসীতি গিলানসেয্যং আগতানং দোমনস্সেন ভৰিতব্বং সিযা. ইমাসং পন তথাগতস্স ৰেদনাধিৰাসনং দিস্ৰা, ‘‘অহো বুদ্ধানং মহানুভাৰতা! এৰরূপাসু নাম ৰেদনাসু ৰত্তমানাসু ৰিকারমত্তম্পি নত্থি, সিরীসযনে অলঙ্করিত্ৰা ঠপিতসুৰণ্ণরূপকং ৰিয অনিঞ্জমানেন কাযেন নিপন্নো, ইদানিস্স অধিকতরং মুখৰণ্ণো ৰিরোচতি, আভাসম্পন্নো পুণ্ণচন্দো ৰিয সম্পতি ৰিকসিতং ৰিয চ অরৰিন্দং অস্স মুখং সোভতি, কাযেপি ৰণ্ণাযতনং ইদানি সুসম্মট্ঠকঞ্চনং ৰিয ৰিপ্পসীদতী’’তি উদানং উদপাদি.
নাগো ৰত ভোতি, এত্থ ভোতি ধম্মালপনং. বলৰন্তট্ঠেন নাগো. নাগৰতাতি নাগভাৰেন. সীহো ৰতাতিআদীসু অসন্তাসনট্ঠেন সীহো. ব্যত্তপরিচযট্ঠেন কারণাকারণজাননেন ৰা আজানীযো. অপ্পটিসমট্ঠেন নিসভো. গৰসতজেট্ঠকো হি উসভো, গৰসহস্সজেট্ঠকো ৰসভো, গৰসতসহস্সজেট্ঠকো নিসভোতি ৰুচ্চতি. ভগৰা পন অপ্পটিসমট্ঠেন আসভং ঠানং পটিজানাতি. তেনেৰত্থেন ইধ ‘‘নিসভো’’তি ৰুত্তো. ধুরৰাহট্ঠেন ধোরয্হো. নিব্বিসেৰনট্ঠেন দন্তো.
পস্সাতি অনিযমিতাণত্তি. সমাধিন্তি অরহত্তফলসমাধিং. সুৰিমুত্তন্তি ফলৰিমুত্তিযা সুৰিমুত্তং. রাগানুগতং পন চিত্তং অভিনতং নাম হোতি, দোসানুগতং অপনতং. তদুভযপটিক্খেপেন ন চাভিনতং ন চাপনতন্তি আহ. ন চ সসঙ্খারনিগ্গয্হৰারিতগতন্তি ন সসঙ্খারেন সপ্পযোগেন কিলেসে নিগ্গহেত্ৰা ৰারিতৰতং, কিলেসানং পন ছিন্নত্তা ৰতং ফলসমাধিনা সমাহিতন্তি অত্থো. অতিক্কমিতব্বন্তি ৰিহেঠেতব্বং ঘট্টেতব্বং. অদস্সনাতি অঞ্ঞাণা. অঞ্ঞাণী হি অন্ধবালোৰ এৰরূপে সত্থরি অপরজ্ঝেয্যাতি দেৰদত্তং ঘট্টযমানা ৰদন্তি.
পঞ্চৰেদাতি ইতিহাসপঞ্চমানং ৰেদানং ধারকা. সতং সমন্তি ৰস্সসতং. তপস্সীতি তপনিস্সিতকা হুত্ৰা. চরন্তি চরন্তা. ন সম্মাৰিমুত্তন্তি সচেপি এৰরূপা ব্রাহ্মণা ৰস্সসতং চরন্তি, চিত্তঞ্চ নেসং সম্মা ৰিমুত্তং ন হোতি. হীনত্তরূপা ন পারং গমা তেতি হীনত্তসভাৰা তে নিব্বানঙ্গমা ন হোন্তি. ‘‘হীনত্থরূপা’’তিপি পাঠো, হীনত্থজাতিকা পরিহীনত্থাতি অত্থো. তণ্হাধিপন্নাতি তণ্হায অজ্ঝোত্থটা. ৰতসীলবদ্ধাতি অজৰতকুক্কুরৰতাদীহি চ ৰতেহি তাদিসেহেৰ চ সীলেহি বদ্ধা. লূখং তপন্তি পঞ্চাতপতাপনং কণ্টকসেয্যাদিকং তপং. ইদানি সা দেৰতা সাসনস্স নিয্যানিকভাৰং কথেন্তী ন মানকামস্সাতিআদিমাহ. তং ৰুত্তত্থমেৰাতি. অট্ঠমং.