৯. সুভসুত্তৰণ্ণনা

৪৬২. এৰং মে সুতন্তি সুভসুত্তং. তত্থ তোদেয্যপুত্তোতি তুদিগামৰাসিনো তোদেয্যব্রাহ্মণস্স পুত্তো. আরাধকো হোতীতি সম্পাদকো হোতি পরিপূরকো. ঞাযং ধম্মন্তি কারণধম্মং. কুসলন্তি অনৰজ্জং.

৪৬৩. মিচ্ছাপটিপত্তিন্তি অনিয্যানিকং অকুসলপটিপদং. সম্মাপটিপত্তিন্তি নিয্যানিকং কুসলপটিপদং.

মহট্ঠন্তিআদীসু মহন্তেহি ৰেয্যাৰচ্চকরেহি ৰা উপকরণেহি ৰা বহূহি অত্থো এত্থাতি মহট্ঠং. মহন্তানি নামগ্গহণমঙ্গলাদীনি কিচ্চানি এত্থাতি মহাকিচ্চং. ইদং অজ্জ কত্তব্বং, ইদং স্ৰেতি এৰং মহন্তানি অধিকারসঙ্খাতানি অধিকরণানি এত্থাতি মহাধিকরণং. বহূনং কম্মে যুত্তপ্পযুত্ততাৰসেন পীল়াসঙ্খাতো মহাসমারম্ভো এত্থাতি মহাসমারম্ভং. ঘরাৰাসকম্মট্ঠানন্তি ঘরাৰাসকম্মং. এৰং সব্বৰারেসু অত্থো ৰেদিতব্বো. কসিকম্মে চেত্থ নঙ্গলকোটিং আদিং কত্ৰা উপকরণানং পরিযেসনৰসেন মহট্ঠতা, ৰণিজ্জায যথাঠিতংযেৰ ভণ্ডং গহেত্ৰা পরিৰত্তনৰসেন অপ্পট্ঠতা ৰেদিতব্বা. ৰিপজ্জমানন্তি অৰুট্ঠিঅতিৰুট্ঠিআদীহি কসিকম্মং, মণিসুৰণ্ণাদীসু অচ্ছেকতাদীহি চ ৰণিজ্জকম্মং অপ্পফলং হোতি, মূলচ্ছেদম্পি পাপুণাতি. ৰিপরিযাযেন সম্পজ্জমানং মহপ্ফলং চূল়ন্তেৰাসিকস্স ৰিয.

৪৬৪. এৰমেৰ খোতি যথা কসিকম্মট্ঠানং ৰিপজ্জমানং অপ্পফলং হোতি, এৰং ঘরাৰাসকম্মট্ঠানম্পি. অকতকল্যাণো হি কালং কত্ৰা নিরযে নিব্বত্ততি. মহাদত্তসেনাপতি নাম কিরেকো ব্রাহ্মণভত্তো অহোসি, তস্স মরণসমযে নিরযো উপট্ঠাসি. সো ব্রাহ্মণেহি ‘‘কিং পস্সসী’’তি ৰুত্তো? লোহিতঘরন্তি আহ. ব্রহ্মলোকো ভো এসোতি. ব্রহ্মলোকো নাম ভো কহন্তি? উপরীতি. ময্হং হেট্ঠা উপট্ঠাতীতি. কিঞ্চাপি হেট্ঠা উপট্ঠাতি, তথাপি উপরীতি কালং কত্ৰা নিরযে নিব্বত্তো. ‘‘ইমিনা অম্হাকং যঞ্ঞে দোসো দিন্নো’’তি সহস্সং গহেত্ৰা নীহরিতুং অদংসু. সম্পজ্জমানং পন মহপ্ফলং হোতি. কতকল্যাণো হি কালং কত্ৰা সগ্গে নিব্বত্ততি. সকলায গুত্তিলৰিমানকথায দীপেতব্বং. যথা পন তং ৰণিজ্জকম্মট্ঠানং ৰিপজ্জমানং অপ্পফলং হোতি, এৰং সীলেসু অপরিপূরকারিনো অনেসনায যুত্তস্স পব্বজ্জাকম্মট্ঠানম্পি. এৰরূপা হি নেৰ ঝানাদিসুখং ন সগ্গমোক্খং লভতি. সম্পজ্জমানং পন মহপ্ফলং হোতি. সীলানি হি পূরেত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেন্তো অরহত্তম্পি পাপুণাতি.

ব্রাহ্মণা, ভো গোতমোতি ইধ কিং পুচ্ছামীতি পুচ্ছতি? ব্রাহ্মণা ৰদন্তি – ‘‘পব্বজিতো ইমে পঞ্চ ধম্মে পূরেতুং সমত্থো নাম নত্থি, গহট্ঠোৰ পূরেতী’’তি. সমণো পন গোতমো – ‘‘গিহিস্স ৰা অহং মাণৰ পব্বজিতস্স ৰা’’তি পুনপ্পুনং ৰদতি, নেৰ পব্বজিতং মুঞ্চতি, ময্হমেৰ পুচ্ছং মঞ্ঞে ন সল্লক্খেতীতি চাগসীসেন পঞ্চ ধম্মে পুচ্ছামীতি পুচ্ছতি. সচে তে অগরূতি সচে তুয্হং যথা ব্রাহ্মণা পঞ্ঞপেন্তি, তথা ইধ ভাসিতুং ভারিযং ন হোতি, যদি ন কোচি অফাসুকভাৰো হোতি, ভাসস্সূতি অত্থো. ন খো মে, ভোতি কিং সন্ধাযাহ? পণ্ডিতপটিরূপকানঞ্হি সন্তিকে কথেতুং দুক্খং হোতি, তে পদে পদে অক্খরে অক্খরে দোসমেৰ ৰদন্তি. একন্তপণ্ডিতা পন কথং সুত্ৰা সুকথিতং পসংসন্তি, দুক্কথিতে পাল়িপদঅত্থব্যঞ্জনেসু যং যং ৰিরুজ্ঝতি, তং তং উজুং কত্ৰা দেন্তি. ভগৰতা চ সদিসো একন্তপণ্ডিতো নাম নত্থি, তেনাহ ‘‘ন খো মে, ভো গোতম, গরু, যত্থস্সু ভৰন্তো ৰা নিসিন্নো ভৰন্তরূপো ৰা’’তি. সচ্চন্তি ৰচীসচ্চং. তপন্তি তপচরিযং. ব্রহ্মচরিযন্তি মেথুনৰিরতিং. অজ্ঝেনন্তি মন্তগহণং. চাগন্তি আমিসপরিচ্চাগং.

৪৬৬. পাপিতো ভৰিস্সতীতি. অজাননভাৰং পাপিতো ভৰিস্সতি. এতদৰোচাতি ভগৰতা অন্ধৰেণূপমায নিগ্গহিতো তং পচ্চাহরিতুং অসক্কোন্তো যথা নাম দুব্বলসুনখো মিগং উট্ঠপেত্ৰা সামিকস্স অভিমুখং কত্ৰা সযং অপসক্কতি, এৰমেৰং আচরিযং অপদিসন্তো এৰং ‘‘ব্রাহ্মণো’’তিআদিৰচনং অৰোচ. তত্থ পোক্খরসাতীতি ইদং তস্স নামং, ‘‘পোক্খরসাযী’’তিপি ৰুচ্চতি. তস্স কির কাযো সেতপোক্খরসদিসো দেৰনগরে উস্সাপিতরজততোরণং ৰিয সোভতি, সীসং পনস্স কাল়ৰণ্ণইন্দনীলমযং ৰিয, মস্সুপি চন্দমণ্ডলে কাল়মেঘরাজি ৰিয খাযতি, অক্খীনি নীলুপ্পলসদিসানি, নাসা রজতপনাল়িকা ৰিয সুৰট্টিতা সুপরিসুদ্ধা, হত্থপাদতলানি চেৰ মুখঞ্চ কতলাখারসপরিকম্মং ৰিয সোভতি. অতিৰিয সোভগ্গপ্পত্তো ব্রাহ্মণস্স অত্তভাৰো. অরাজকে ঠানে রাজানং কাতুং যুত্তমিমং ব্রাহ্মণং, এৰমেস সস্সিরিকো, ইতি নং পোক্খরসদিসত্তা ‘‘পোক্খরসাতী’’তি সঞ্জানন্তি, পোক্খরে পন সো নিব্বত্তো, ন মাতুকুচ্ছিযন্তি ইতি নং পোক্খরে সযিতত্তা ‘‘পোক্খরসাযী’’তিপি সঞ্জানন্তি. ওপমঞ্ঞোতি উপমঞ্ঞগোত্তো. সুভগৰনিকোতি উক্কট্ঠায সুভগৰনস্স ইস্সরো. হস্সকংযেৰাতি হসিতব্বকঞ্ঞেৰ. নামকংযেৰাতি লামকংযেৰ. তদেৰ তং অত্থাভাৰেন রিত্তকং. রিত্তকত্তা চ তুচ্ছকং. ইদানি নং ভগৰা সাচরিযকং নিগ্গণ্হিতুং কিং পন মাণৰাতিআদিমাহ.

৪৬৭. তত্থ কতমা নেসং সেয্যোতি কতমা ৰাচা তেসং সেয্যো, পাসংসতরোতি অত্থো. সম্মুচ্চাতি সম্মুতিযা লোকৰোহারেন. মন্তাতি তুলযিত্ৰা পরিগ্গণ্হিত্ৰা. পটিসঙ্খাযাতি জানিত্ৰা. অত্থসংহিতন্তি কারণনিস্সিতং. এৰং সন্তেতি লোকৰোহারং অমুঞ্চিত্ৰা তুলযিত্ৰা জানিত্ৰা কারণনিস্সিতং কত্ৰা কথিতায সেয্যভাৰে সতি. আৰুতোতি আৰরিতো. নিৰুতোতি নিৰারিতো. ওফুটোতি ওনদ্ধো. পরিযোনদ্ধোতি পলিৰেঠিতো.

৪৬৮. গধিতোতিআদীনি ৰুত্তত্থানেৰ. সচে তং, ভো গোতম, ঠানন্তি সচে এতং কারণমত্থি. স্ৰাস্সাতি ধূমছারিকাদীনং অভাৰেন সো অস্স অগ্গি অচ্চিমা চ ৰণ্ণিমা চ পভস্সরো চাতি. তথূপমাহং মাণৰাতি তপ্পটিভাগং অহং. ইদং ৰুত্তং হোতি – যথেৰ হি তিণকট্ঠুপাদানং পটিচ্চ জলমানো অগ্গি ধূমছারিকঙ্গারানং অত্থিতায সদোসো হোতি, এৰমেৰং পঞ্চ কামগুণে পটিচ্চ উপ্পন্না পীতি জাতিজরাব্যাধিমরণসোকাদীনং অত্থিতায সদোসা. যথা পন পরিচ্চত্ততিণকট্ঠুপাদানো ধূমাদীনং অভাৰেন পরিসুদ্ধো, এৰমেৰং লোকুত্তরজ্ঝানদ্ৰযসম্পযুত্তা পীতি জাতিআদীনং অভাৰেন পরিসুদ্ধাতি অত্থো.

৪৬৯. ইদানি যে তে ব্রাহ্মণেহি চাগসীসেন পঞ্চ ধম্মা পঞ্ঞত্তা, তেপি যস্মা পঞ্চেৰ হুত্ৰা ন নিচ্চলা তিট্ঠন্তি, অনুকম্পাজাতিকেন সদ্ধিং ছ আপজ্জন্তি. তস্মা তং দোসং দস্সেতুং যে তে মাণৰাতিআদিমাহ. তত্থ অনুকম্পাজাতিকন্তি অনুকম্পাসভাৰং.

কত্থ বহুলং সমনুপস্সসীতি ইদং ভগৰা যস্মা – ‘‘এস ইমে পঞ্চ ধম্মে পব্বজিতো পরিপূরেতুং সমত্থো নাম নত্থি, গহট্ঠো পরিপূরেতী’’তি আহ, তস্মা – ‘‘পব্বজিতোৰ ইমে পূরেতি, গহট্ঠো পূরেতুং সমত্থো নাম নত্থী’’তি তেনেৰ মুখেন ভণাপেতুং পুচ্ছতি.

ন সততং সমিতং সচ্চৰাদীতিআদীসু গহট্ঠো অঞ্ঞস্মিং অসতি ৰল়ঞ্জনকমুসাৰাদম্পি করোতিযেৰ, পব্বজিতা অসিনা সীসে ছিজ্জন্তেপি দ্ৰে কথা ন কথেন্তি. গহট্ঠো চ অন্তোতেমাসমত্তম্পি সিক্খাপদং রক্খিতুং ন সক্কোতি, পব্বজিতো নিচ্চমেৰ তপস্সী সীলৰা তপনিস্সিতকো হোতি. গহট্ঠো মাসস্স অট্ঠদিৰসমত্তম্পি উপোসথকম্মং কাতুং ন সক্কোতি, পব্বজিতা যাৰজীৰং ব্রহ্মচারিনো হোন্তি. গহট্ঠো রতনসুত্তমঙ্গলসুত্তমত্তম্পি পোত্থকে লিখিত্ৰা ঠপেতি, পব্বজিতা নিচ্চং সজ্ঝাযন্তি. গহট্ঠো সলাকভত্তম্পি অখণ্ডং কত্ৰা দাতুং ন সক্কোতি, পব্বজিতা অঞ্ঞস্মিং অসতি কাকসুনখাদীনম্পি পিণ্ডং দেন্তি, ভণ্ডগ্গাহকদহরস্সপি পত্তে পক্খিপন্তেৰাতি এৰমত্থো দট্ঠব্বো. চিত্তস্সাহমেতেন্তি অহং এতে পঞ্চ ধম্মে মেত্তচিত্তস্স পরিৰারে ৰদামীতি অত্থো.

৪৭০. জাতৰদ্ধোতি জাতো চ ৰড্ঢিতো চ. যো হি কেৰলং তত্থ জাতোৰ হোতি, অঞ্ঞত্থ ৰড্ঢিতো, তস্স সমন্তা গামমগ্গা ন সব্বসো পচ্চক্খা হোন্তি, তস্মা জাতৰদ্ধোতি আহ. জাতৰদ্ধোপি হি যো চিরং নিক্খন্তো, তস্স ন সব্বসো পচ্চক্খা হোন্তি, তস্মা তাৰদেৰ অৰসটন্তি আহ, তংখণমেৰ নিক্খন্তন্তি অত্থো. দন্ধাযিতত্তন্তি ‘‘অযং নু খো মগ্গো অযং ন নু খো’’তি কঙ্খাৰসেন চিরাযিতত্তং. ৰিত্থাযিতত্তন্তি যথা সুখুমং অত্থজাতং সহসা পুচ্ছিতস্স কস্সচি সরীরং থদ্ধভাৰং গণ্হাতি, এৰং থদ্ধভাৰগহণং. নত্ৰেৰাতি ইমিনা সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণস্স অপ্পটিহতভাৰং দস্সেতি. তস্স হি পুরিসস্স মারাৰট্টনাদীনং ৰসেন সিযা ঞাণস্স পটিঘাতো, তেন সো দন্ধাযেয্য ৰা ৰিত্থাযেয্য ৰা, সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণং পন অপ্পটিহতং, ন সক্কা তস্স কেনচি অন্তরাযো কাতুন্তি দীপেতি.

সেয্যথাপি মাণৰ বলৰা সঙ্খধমোতি এত্থ বলৰাতি বলসম্পন্নো. সঙ্খধমোতি সঙ্খধমকো. অপ্পকসিরেনাতি অকিচ্ছেন অদুক্খেন. দুব্বলো হি সঙ্খধমকো সঙ্খং ধমন্তোপি ন সক্কোতি চতস্সো দিসা সরেন ৰিঞ্ঞাপেতুং, নাস্স সঙ্খসদ্দো সব্বসো ফরি. বলৰতো পন ৰিপ্ফারিকো হোতি, তস্মা বলৰাতি আহ. মেত্তায চেতোৰিমুত্তিযাতি এত্থ মেত্তাযাতি ৰুত্তে উপচারোপি অপ্পনাপি ৰট্টতি, চেতোৰিমুত্তিযাতি ৰুত্তে পন অপ্পনাৰ ৰট্টতি. যং পমাণকতং কম্মন্তি পমাণকতং কম্মং নাম কামাৰচরং ৰুচ্চতি, অপ্পমাণকতং কম্মং নাম রূপারূপাৰচরং. তেসুপি ইধ ব্রহ্মৰিহারকম্মঞ্ঞেৰ অধিপ্পেতং. তঞ্হি পমাণং অতিক্কমিত্ৰা ওধিসকঅনোধিসক দিসাফরণৰসেন ৰড্ঢেত্ৰা কতত্তা অপ্পমাণকতন্তি ৰুচ্চতি. ন তং তত্রাৰসিস্সতি, ন তং তত্রাৰতিট্ঠতীতি তং কামাৰচরকম্মং তস্মিং রূপারূপাৰচরকম্মে ন ওহীযতি ন তিট্ঠতি. কিং ৰুত্তং হোতি? কামাৰচরকম্মং তস্স রূপারূপাৰচরকম্মস্স অন্তরা লগ্গিতুং ৰা ঠাতুং ৰা রূপারূপাৰচরকম্মং ফরিত্ৰা পরিযাদিযিত্ৰা অত্তনো ওকাসং গহেত্ৰা পতিট্ঠাতুং ৰা ন সক্কোতি, অথ খো রূপারূপাৰচরকম্মমেৰ কামাৰচরং মহোঘো ৰিয পরিত্তউদকং ফরিত্ৰা পরিযাদিযিত্ৰা অত্তনো ওকাসং গহেত্ৰা তিট্ঠতি, তস্স ৰিপাকং পটিবাহিত্ৰা সযমেৰ ব্রহ্মসহব্যতং উপনেতীতি. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.

পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায

সুভসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.