৬. পাযাসিৰগ্গো

১. পঠমঅগারিযৰিমানৰণ্ণনা

যথা ৰনং চিত্তলতং পভাসতীতি অগারিযৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে. তেন সমযেন রাজগহে একং কুলং উভতোপসন্নং হোতি সীলাচারসম্পন্নং ওপানভূতং ভিক্খূনং ভিক্খুনীনং. তে দ্ৰে জযম্পতিকা রতনত্তযং উদ্দিস্স যাৰজীৰং পুঞ্ঞানি কত্ৰা ততো চুতা তাৰতিংসেসু নিব্বত্তিংসু, তেসং দ্ৰাদসযোজনিকং কনকৰিমানং নিব্বত্তি. তে তত্থ দিব্বসম্পত্তিং অনুভৰন্তি. অথাযস্মা মহামোগ্গল্লানোতিআদি হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং.

১০৪৮. ‘‘যথা ৰনং চিত্তলতং পভাসতি, উয্যানসেট্ঠং তিদসানমুত্তমং;

তথূপমং তুয্হমিদং ৰিমানং, ওভাসযং তিট্ঠতি অন্তলিক্খে.

১০৪৯. ‘‘দেৰিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৰো, মনুস্সভূতো কিমকাসি পুঞ্ঞং;

কেনাসি এৰং জলিতানুভাৰো, ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. –

থেরো পুচ্ছি.

১০৫০. ‘‘সো দেৰপুত্তো অত্তমনো, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতো;

পঞ্হং পুট্ঠো ৰিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.

১০৫১. ‘‘অহঞ্চ ভরিযা চ মনুস্সলোকে, ওপানভূতা ঘরমাৰসিম্হ;

অন্নঞ্চ পানঞ্চ পসন্নচিত্তা, সক্কচ্চ দানং ৰিপুলং অদম্হ.

১০৫২. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো…পে…

ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. –

অত্তনো সম্পত্তিং ব্যাকাসি. গাথাসুপি অপুব্বং নত্থি.

পঠমঅগারিযৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. দুতিযঅগারিযৰিমানৰণ্ণনা

যথা ৰনং চিত্তলতন্তি দুতিযঅগারিযৰিমানং. এত্থাপি অট্ঠুপ্পত্তি অনন্তরসদিসাৰ.

১০৫৪. ‘‘যথা ৰনং চিত্তলতং পভাসতি, উয্যানসেট্ঠং তিদসানমুত্তমং;

তথূপমং তুয্হমিদং ৰিমানং, ওভাসযং তিট্ঠতি অন্তলিক্খে.

১০৫৫. ‘‘দেৰিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৰো,

মনুস্সভূতো কিমকাসি পুঞ্ঞং;

কেনাসি এৰং জলিতানুভাৰো,

ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. – পুচ্ছি;

১০৫৬. ‘‘সো দেৰপুত্তো অত্তমনো…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.

১০৫৭. ‘‘অহঞ্চ ভরিযা চ মনুস্সলোকে, ওপানভূতা ঘরমাৰসিম্হ;

অন্নঞ্চ পানঞ্চ পসন্নচিত্তা, সক্কচ্চ দানং ৰিপুলং অদম্হ.

১০৫৮. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো…পে…

ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. –

অত্তনো সম্পত্তিং ব্যাকাসি. গাথাসুপি অপুব্বং নত্থি.

দুতিযঅগারিযৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. ফলদাযকৰিমানৰণ্ণনা

উচ্চমিদং মণিথূণন্তি ফলদাযকৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে. তেন সমযেন রঞ্ঞো বিম্বিসারস্স অকালে অম্বফলানি পরিভুঞ্জিতুং ইচ্ছা উপ্পজ্জি. সো আরামপালং আহ – ‘‘ময্হং খো, ভণে, অম্বফলেসু ইচ্ছা উপ্পন্না, তস্মা অম্বানি মে আনেত্ৰা দেহী’’তি. ‘‘দেৰ, নত্থি অম্বেসু অম্বফলং, অপিচাহং তথা করোমি, সচে দেৰো কিঞ্চি কালং আগমেতি, যথা অম্বা ন চিরস্সেৰ ফলং গণ্হন্তী’’তি. ‘‘সাধু, ভণে, তথা করোহী’’তি. আরামপালো আরামং গন্ত্ৰা অম্বরুক্খমূলেসু পংসুং অপনেত্ৰা তাদিসং পংসুং আকিরি, তাদিসঞ্চ উদকং আসিঞ্চি, যথা ন চিরস্সেৰ অম্বরুক্খা সচ্ছিন্নপত্তা অহেসুং. অথ নং পংসুং অপনেত্ৰা ফারুসককসটমিস্সকং পাকতিকং পংসুং আকিরিত্ৰা সাধুকং উদকং অদাসি. তদা অম্বরুক্খা ন চিরেনেৰ কোরকিতা পল্লৰিতা কুটমলকজাতা হুত্ৰা পুপ্ফিংসু, অথ সলাটুকজাতা হুত্ৰা ফলানি গণ্হিংসু. তত্থেকস্মিং অম্বরুক্খে পঠমতরং চত্তারি ফলানি মনোসিলাচুণ্ণপিঞ্জরৰণ্ণানি সম্পন্নগন্ধরসানি পরিণতানি অহেসুং.

সো তানি গহেত্ৰা ‘‘রঞ্ঞো দস্সামী’’তি গচ্ছন্তো অন্তরামগ্গে আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং পিণ্ডায চরমানং দিস্ৰা চিন্তেসি ‘‘ইমানি অম্বানি অগ্গফলভূতানি ইমস্স অয্যস্স দস্সামি, কামং মং রাজা হনতু ৰা পব্বাজেতু ৰা, রঞ্ঞো হি দিন্নে দিট্ঠধম্মে পূজামত্তং অপ্পমত্তকং ফলং, অয্যস্স দিন্নে পন দিট্ঠধম্মিকম্পি সম্পরাযিকম্পি অপরিমাণং ফলং ভৰিস্সতী’’তি. এৰং পন চিন্তেত্ৰা তানি ফলানি থেরস্স দত্ৰা রাজানং উপসঙ্কমিত্ৰা রঞ্ঞো তমত্থং আরোচেসি. তং সুত্ৰা রাজা রাজপুরিসে আণাপেসি ‘‘ৰীমংসথ তাৰ, ভণে, যথাযং আহা’’তি. থেরো পন তানি ফলানি ভগৰতো উপনামেসি. ভগৰা তেসু একং সারিপুত্তত্থেরস্স, একং মহামোগ্গল্লানত্থেরস্স, একং মহাকস্সপত্থেরস্স দত্ৰা একং অত্তনা পরিভুঞ্জি. পুরিসা তং পৰত্তিং রঞ্ঞো আরোচেসুং.

রাজা তং সুত্ৰা ‘‘ধীরো ৰতাযং পুরিসো, যো অত্তনো জীৰিতম্পি পরিচ্চজিত্ৰা পুঞ্ঞপসুতো অহোসি, অত্তনো পরিস্সমঞ্চ ঠানগতমেৰ অকাসী’’তি তুট্ঠচিত্তো তস্স একং গামৰরং ৰত্থালঙ্কারাদীনি চ দত্ৰা ‘‘যং তযা ভণে অম্বফলদানেন পুঞ্ঞং পসুতং, ততো মে পত্তিং দেহী’’তি আহ. সো ‘‘দেমি, দেৰ, যথাসুখং পত্তিং গণ্হাহী’’তি অৰোচ. আরামপালো অপরভাগে কালং কত্ৰা তাৰতিংসেসু উপ্পজ্জি, তস্স সোল়সযোজনিকং কনকৰিমানং নিব্বত্তি সত্তসতকূটাগারপটিমণ্ডিতং. তং দিস্ৰা আযস্মা মহামোগ্গল্লানো পুচ্ছি –

১০৬০. ‘‘উচ্চমিদং মণিথূণং ৰিমানং, সমন্ততো সোল়স যোজনানি;

কূটাগারা সত্তসতা উল়ারা, ৰেল়ুরিযথম্ভা রুচকত্থতা সুভা.

১০৬১. ‘‘তত্থচ্ছসি পিৰসি খাদসি চ, দিব্বা চ ৰীণা পৰদন্তি ৰগ্গুং;

অট্ঠট্ঠকা সিক্খিতা সাধুরূপা, দিব্বা চ কঞ্ঞা তিদসচরা উল়ারা;

নচ্চন্তি গাযন্তি পমোদযন্তি.

১০৬২. ‘‘দেৰিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৰো…পে…

ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

১০৬৩. ‘‘সো দেৰপুত্তো অত্তমনো…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.

১০৬৪. ‘‘ফলদাযী ফলং ৰিপুলং লভতি, দদমুজুগতেসু পসন্নমানসো;

সো হি পমোদতি সগ্গগতো তিদিৰে, অনুভোতি চ পুঞ্ঞফলং ৰিপুলং.

১০৬৫. ‘‘তৰেৰাহং মহামুনি, অদাসিং চতুরো ফলে.

১০৬৬. ‘‘তস্মা হি ফলং অলমেৰ দাতুং, নিচ্চং মনুস্সেন সুখত্থিকেন;

দিব্বানি ৰা পত্থযতা সুখানি, মনুস্সসোভগ্গতমিচ্ছতা ৰা.

১০৬৭. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো…পে…

ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. – সোপিস্স ব্যাকাসি;

১০৬১. তত্থ অট্ঠট্ঠকাতি একেকস্মিং কূটাগারে অট্ঠট্ঠকা চতুসট্ঠিপরিমাণা. সাধুরূপাতি রূপসম্পত্তিযা চ সীলাচারসম্পত্তিযা চ সিক্খাসম্পত্তিযা চ সুন্দরসভাৰা. দিব্বা চ কঞ্ঞাতি দেৰচ্ছরাযো. তিদসচরাতি তিদসেসু সুখাচারা সুখৰিহারিনিযো. উল়ারাতি উল়ারৰিভৰা.

১০৬৪. ফলদাযীতি অত্তনা অম্বফলস্স দিন্নত্তা অত্তানং সন্ধায ৰদতি. ফলন্তি পুঞ্ঞফলং. ৰিপুলন্তি মহন্তং লভতি মনুস্সলোকে পতিট্ঠিতোতি অধিপ্পাযো. দদন্তি দদন্তো দানহেতু. উজুগতেসূতি উজুপটিপন্নেসু. সগ্গগতোতি উপ্পজ্জনৰসেন সগ্গং গতো, তত্থাপি তিদিৰে তাৰতিংসভৰনে অনুভোতি চ পুঞ্ঞফলং ৰিপুলং যথাহং, এৰং অঞ্ঞোপীতি অত্থো.

১০৬৬. তস্মাতি যস্মা চতুন্নং ফলানং দানমত্তেন ঈদিসী সম্পত্তি অধিগতা, তস্মা. অলমেৰ যুত্তমেৰ. নিচ্চন্তি সব্বকালং. দিব্বানীতি দেৰলোকপরিযাপন্নানি. মনুস্সসোভগ্গতন্তি মনুস্সেসু সুভগভাৰং. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.

ফলদাযকৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. পঠমউপস্সযদাযকৰিমানৰণ্ণনা

চন্দো যথা ৰিগতৰলাহকে নভেতি উপস্সযদাযকৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে. তেন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গামকাৰাসে ৰস্সং ৰসিত্ৰা ৰুত্থৰস্সো পৰারেত্ৰা ভগৰন্তং ৰন্দিতুং রাজগহং গচ্ছন্তো অন্তরামগ্গে সাযং অঞ্ঞতরং গামং পৰিসিত্ৰা ৰসনট্ঠানং পরিযেসন্তো অঞ্ঞতরং উপাসকং দিস্ৰা পুচ্ছি – ‘‘উপাসক, ইমস্মিং গামে অত্থি কিঞ্চি পব্বজিতানং ৰসনযোগ্গট্ঠান’’ন্তি. উপাসকো পসন্নচিত্তো গেহং গন্ত্ৰা ভরিযায সদ্ধিং মন্তেত্ৰা থেরস্স ৰসনযোগ্গং ঠানং পরিচ্ছিন্দিত্ৰা তত্থ আসনং পঞ্ঞাপেত্ৰা পাদোদকং পাদপীঠং উপট্ঠপেত্ৰা থেরং পৰেসেত্ৰা তস্মিং পাদে ধোৰন্তে পদীপং উজ্জালেত্ৰা মঞ্চে পচ্চত্থরণানি পঞ্ঞাপেত্ৰা অদাসি. স্ৰাতনায চ নিমন্তেত্ৰা থেরস্স দুতিযদিৰসে ভোজেত্ৰা পানকত্থায গুল়পিণ্ডঞ্চ দত্ৰা থেরং গচ্ছন্তং অনুগন্ত্ৰা নিৰত্তি. সো অপরেন সমযেন সহ ভরিযায কালং কত্ৰা তাৰতিংসভৰনে দ্ৰাদসযোজনিকে কনকৰিমানে নিব্বত্তি. তং আযস্মা মহামোগ্গল্লানো দ্ৰীহি গাথাহি পটিপুচ্ছি –

১০৬৯. ‘‘চন্দো যথা ৰিগতৰলাহকে নভে, ওভাসযং গচ্ছতি অন্তলিক্খে;

তথূপমং তুয্হমিদং ৰিমানং, ওভাসযং তিট্ঠতি অন্তলিক্খে.

১০৭০. ‘‘দেৰিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৰো, মনুস্সভূতো কিমকাসি পুঞ্ঞং;

কেনাসি এৰং জলিতানুভাৰো, ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

সো দেৰপুত্তো ইমাহি গাথাহি ব্যাকাসি –

১০৭১. ‘‘সো দেৰপুত্তো অত্তমনো…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.

১০৭২. ‘‘অহঞ্চ ভরিযা চ মনুস্সলোকে, উপস্সযং অরহতো অদম্হ;

অন্নঞ্চ পানঞ্চ পসন্নচিত্তা, সক্কচ্চ দানং ৰিপুলং অদম্হ.

১০৭৩. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো…পে… ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

তত্থ গাথাসু যং ৰত্তব্বং, তং হেট্ঠা ৰুত্তনযমেৰ;

পঠমউপস্সযদাযকৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. দুতিযউপস্সযদাযকৰিমানৰণ্ণনা

সূরিযো যথা ৰিগতৰলাহকে নভেতি দুতিযউপস্সযদাযকৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে. তেন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ গামকাৰাসে ৰস্সং ৰসিত্ৰা ভগৰন্তং দস্সনায রাজগহং উদ্দিস্স গচ্ছন্তা সাযং অঞ্ঞতরং গামং সম্পাপুণিংসু. সেসং অনন্তরৰিমানসদিসমেৰ.

১০৭৫. ‘‘সূরিযো যথা ৰিগতৰলাহকে নভে…পে….

(যথা পুরিমৰিমানং, তথা ৰিত্থারেতব্বং;)

১০৭৯. ‘‘ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

তত্থ গাথাসুপি অপুব্বং নত্থি;

দুতিযউপস্সযদাযকৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. ভিক্খাদাযকৰিমানৰণ্ণনা

উচ্চমিদং মণিথূণং ৰিমানন্তি ভিক্খাদাযকৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে. তেন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অদ্ধানমগ্গপটিপন্নো অঞ্ঞতরং গামং পিণ্ডায পৰিট্ঠো একস্স ঘরদ্ধারে অট্ঠাসি. তত্থ অঞ্ঞতরো পুরিসো ধোতহত্থপাদো ‘‘ভুঞ্জিস্সামী’’তি নিসিন্নো ভোজনং উপনেত্ৰা পাতিযা পক্খিত্তে তং ভিক্খুং দিস্ৰা পাতিযা ভত্তং তস্স ভিক্খুনো পত্তে আকিরন্তো তেন ‘‘একদেসমেৰ দেহী’’তি ৰুত্তোপি সব্বমেৰ আকিরি. সো ভিক্খু অনুমোদনং ৰত্ৰা পক্কামি. সো পুরিসো ‘‘ছাতজ্ঝত্তস্স ভিক্খুনো মযা অভুঞ্জিত্ৰা ভত্তং দিন্ন’’ন্তি অনুস্সরন্তো উল়ারং পীতিসোমনস্সং পটিলভি. সো অপরভাগে কালং কত্ৰা তাৰতিংসেসু দ্ৰাদসযোজনিকে কনকৰিমানে নিব্বত্তি. তং আযস্মা মহামোগ্গল্লানত্থেরো দেৰচারিকং চরন্তো মহতিযা দেৰিদ্ধিযা ৰিরোচমানং দিস্ৰা ইমাহি গাথাহি পটিপুচ্ছি –

১০৮১. ‘‘উচ্চমিদং মণিথূণং ৰিমানং, সমন্ততো দ্ৰাদস যোজনানি;

কূটাগারা সত্তসতা উল়ারা, ৰেল়ুরিযথম্ভা রুচকত্থতা সুভা.

১০৮২. ‘‘দেৰিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৰো…পে…

ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

সোপি তস্স ইমাহি গাথাহি ব্যাকাসি –

১০৮৩. ‘‘সো দেৰপুত্তো অত্তমনো…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.

১০৮৪. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতো, দিস্ৰান ভিক্খুং তসিতং কিলন্তং;

একাহং ভিক্খং পটিপাদযিস্সং, সমঙ্গি ভত্তেন তদা অকাসিং.

১০৮৫. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো…পে… ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

১০৮৪. তত্থ একাহং ভিক্খন্তি একং অহং ভিক্খামত্তং, একং ভত্তৰড্ঢিতকন্তি অত্থো. পটিপাদযিস্সন্তি পটিপাদেসিং অদাসিং. সমঙ্গি ভত্তেনাতি ভত্তেন সমঙ্গীভূতং, লদ্ধভিক্খন্তি অত্থো. এৰং মহাথেরো তেন দেৰপুত্তেন অত্তনো সুচরিতকম্মে পকাসিতে সপরিৰারস্স তস্স ধম্মং দেসেত্ৰা মনুস্সলোকমাগতো, তং পৰত্তিং সম্মাসম্বুদ্ধস্স কথেসি. সত্থা তং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৰা সম্পত্তমহাজনস্স ধম্মং দেসেসি. সা দেসনা মহাজনস্স সাত্থিকা অহোসীতি.

ভিক্খাদাযকৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. যৰপালকৰিমানৰণ্ণনা

উচ্চমিদং মণিথূণং ৰিমানন্তি যৰপালকৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে. তেন সমযেন রাজগহে অঞ্ঞতরো দুগ্গতদারকো যৰখেত্তং রক্খতি. সো একদিৰসং পাতরাসত্থায কুম্মাসং লভিত্ৰা ‘‘খেত্তং গন্ত্ৰা ভুঞ্জিস্সামী’’তি তং কুম্মাসং গহেত্ৰা যৰখেত্তং গন্ত্ৰা রুক্খমূলে নিসীদি. তস্মিং খণে অঞ্ঞতরো খীণাসৰত্থেরো মগ্গপ্পটিপন্নো উপকট্ঠে কালে তং ঠানং পত্ৰা যৰপালকেন নিসিন্নং রুক্খমূলং উপসঙ্কমি. যৰপালকো ৰেলং ওলোকেত্ৰা ‘‘কচ্চি, ভন্তে, আহারো লদ্ধো’’তি আহ. থেরো তুণ্হী অহোসি. সো অলদ্ধভাৰং ঞত্ৰা ‘‘ভন্তে, উপকট্ঠা ৰেলা, পিণ্ডায চরিত্ৰা ভুঞ্জিতুং ন সক্কা, ময্হং অনুকম্পায ইমং কুম্মাসং পরিভুঞ্জথা’’তি ৰত্ৰা থেরস্স তং কুম্মাসং অদাসি. থেরো তং অনুকম্পন্তো তস্স পস্সন্তস্সেৰ তং পরিভুঞ্জিত্ৰা অনুমোদনং ৰত্ৰা পক্কামি. সোপি দারকো ‘‘সুদিন্নং ৰত মযা ঈদিসস্স কুম্মাসদানং দদন্তেনা’’তি চিত্তং পসাদেত্ৰা অপরভাগে কালং কত্ৰা তাৰতিংসভৰনে ৰুত্তনযেনেৰ ৰিমানে নিব্বত্তি. তং আযস্মা মহামোগ্গল্লানত্থেরো ইমাহি গাথাহি পটিপুচ্ছি –

১০৮৭. ‘‘উচ্চমিদং মণিথূণং ৰিমানং…পে…

ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

সোপি তস্স ইমাহি গাথাহি ব্যাকাসি –

১০৮৯. ‘‘সো দেৰপুত্তো অত্তমনো…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.

১০৯০. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতো, অহোসিং যৰপালকো;

অদ্দসং ৰিরজং ভিক্খুং, ৰিপ্পসন্নমনাৰিলং.

১০৯১. ‘‘তস্স অদাসহং ভাগং, পসন্নো সেহি পাণিভি;

কুম্মাসপিণ্ডং দত্ৰান, মোদামি নন্দনে ৰনে.

১০৯২. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো…পে…

ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

তত্থ গাথাসুপি অপুব্বং নত্থি.

যৰপালকৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. পঠমকুণ্ডলীৰিমানৰণ্ণনা

অলঙ্কতো মল্যধরো সুৰত্থোতি কুণ্ডলীৰিমানং. তস্স কা উপত্তি? ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে. তেন সমযেন দ্ৰে অগ্গসাৰকা সপরিৰারা কাসীসু চারিকং চরন্তা সূরিযত্থঙ্গমনৰেলাযং অঞ্ঞতরং ৰিহারং পাপুণিংসু. তং পৰত্তিং সুত্ৰা তস্স ৰিহারস্স গোচরগামে অঞ্ঞতরো উপাসকো থেরে উপসঙ্কমিত্ৰা ৰন্দিত্ৰা পাদধোৰনং পাদব্ভঞ্জনতেলং মঞ্চপীঠং পচ্চত্থরণং পদীপিযঞ্চ উপনেত্ৰা স্ৰাতনায চ নিমন্তেত্ৰা দুতিযদিৰসে মহাদানং পৰত্তেসি, থেরা তস্স অনুমোদনং ৰত্ৰা পক্কমিংসু. সো অপরেন সমযেন কালং কত্ৰা তাৰতিংসেসু দ্ৰাদসযোজনিকে কনকৰিমানে নিব্বত্তি. তং আযস্মা মহামোগ্গল্লানত্থেরো ইমাহি গাথাহি পটিপুচ্ছি –

১০৯৪. ‘‘অলঙ্কতো মল্যধরো সুৰত্থো, সুকুণ্ডলী কপ্পিতকেসমস্সু;

আমুত্তহত্থাভরণো যসস্সী, দিব্বে ৰিমানম্হি যথাপি চন্দিমা.

১০৯৫. ‘‘দিব্বা চ ৰীণা পৰদন্তি ৰগ্গুং, অট্ঠট্ঠকা সিক্খিতা সাধুরূপা;

দিব্বা চ কঞ্ঞা তিদসচরা উল়ারা, নচ্চন্তি গাযন্তি পমোদযন্তি.

১০৯৬. ‘‘দেৰিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৰো…পে…

ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

সোপি তস্স ইমাহি গাথাহি ব্যাকাসি –

১০৯৭. ‘‘সো দেৰপুত্তো অত্তমনো…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.

১০৯৮. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতো, দিস্ৰান সমণে সীলৰন্তে;

সম্পন্নৰিজ্জাচরণে যসস্সী, বহুস্সুতে তণ্হক্খযূপপন্নে;

অন্নঞ্চ পানঞ্চ পসন্নচিত্তো, সক্কচ্চ দানং ৰিপুলং অদাসিং.

১০৯৯. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো…পে…

ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

১০৯৪. তত্থ সুকুণ্ডলীতি সুন্দরেহি কুণ্ডলেহি অলঙ্কতকণ্ণো. ‘‘সকুণ্ডলী’’তিপি পাঠো, সদিসং কুণ্ডলং সকুণ্ডলং, তং অস্স অত্থীতি সকুণ্ডলী, যুত্তকুণ্ডলী অঞ্ঞমঞ্ঞঞ্চ তুয্হঞ্চ অনুচ্ছৰিককুণ্ডলীতি অত্থো. কপ্পিতকেসমস্সূতি সম্মাকপ্পিতকেসমস্সু. আমুত্তহত্থাভরণোতি পটিমুক্কঅঙ্গুলিযাদিহত্থাভরণো.

১০৯৮. তণ্হক্খযূপপন্নেতি তণ্হক্খযং অরহত্তং, নিব্বানমেৰ ৰা উপগতে, অধিগতৰন্তেতি অত্থো. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.

পঠমকুণ্ডলীৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. দুতিযকুণ্ডলীৰিমানৰণ্ণনা

অলঙ্কতো মল্যধরো সুৰত্থোতি দুতিযকুণ্ডলীৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে. তেন সমযেন দ্ৰে অগ্গসাৰকা কাসীসু জনপদচারিকং চরন্তাতিআদি সব্বং অনন্তরসদিসমেৰ.

১১০১. ‘‘অলঙ্কতো মল্যধরো সুৰত্থো, সুকুণ্ডলী কপ্পিতকেসমস্সু;

আমুত্তহত্থাভরণো যসস্সী, দিব্বে ৰিমানম্হি যথাপি চন্দিমা.

১১০২. ‘‘দিব্বা চ ৰীণা পৰদন্তি ৰগ্গুং;

অট্ঠট্ঠকা সিক্খিতা সাধুরূপা;

দিব্বা চ কঞ্ঞা তিদসচরা উল়ারা, নচ্চন্তি গাযন্তি পমোদযন্তি.

১১০৩. ‘‘দেৰিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৰো…পে…

ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. – পুচ্ছি;

১১০৪. ‘‘সো দেৰপুত্তো অত্তমনো…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.

১১০৫. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতো, দিস্ৰান সমণে সাধুরূপে;

সম্পন্নৰিজ্জাচরণে যসস্সী, বহুস্সুতে সীলৰন্তে পসন্নে;

অন্নঞ্চ পানঞ্চ পসন্নচিত্তো, সক্কচ্চ দানং ৰিপুলং অদাসিং.

১১০৬. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো…পে…

ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

গাথাসুপি অপুব্বং নত্থি.

দুতিযকুণ্ডলীৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. (উত্তর) পাযাসিৰিমানৰণ্ণনা

যা দেৰরাজস্স সভা সুধম্মাতি উত্তরৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰতি পরিনিব্বুতে ধাতুৰিভাগে চ কতে তত্থ তত্থ থূপেসু পতিট্ঠাপিযমানেসু ধম্মৰিনযং সঙ্গাযিতুং উচ্চিনিত্ৰা গহিতেসু মহাকস্সপপ্পমুখেসু মহাথেরেসু যাৰ ৰস্সূপগমনা অঞ্ঞেসু চ থেরেসু অত্তনো অত্তনো পরিসায সদ্ধিং তত্থ তত্থ ৰসন্তেসু আযস্মা কুমারকস্সপো পঞ্চহি ভিক্খুসতেহি সদ্ধিং সেতব্যনগরং গন্ত্ৰা সিংসপাৰনে ৰসি. অথ পাযাসি রাজঞ্ঞো থেরস্স তত্থ ৰসনভাৰং সুত্ৰা মহতা জনকাযেন পরিৰুতো তং উপসঙ্কমিত্ৰা পটিসন্থারং কত্ৰা নিসিন্নো অত্তনো দিট্ঠিগতং পৰেদেসি. অথ নং থেরো চন্দিমসূরিযূদাহরণাদীহি পরলোকস্স অত্থিভাৰং পকাসেন্তো অনেকৰিহিতহেতূপমালঙ্কতং দিট্ঠিগণ্ঠিৰিনিৰেঠনং নানানযৰিচিত্তং পাযাসিসুত্তং (দী. নি. ২.৪০৬ আদযো) দেসেত্ৰা তং দিট্ঠিসম্পদাযং পতিট্ঠাপেসি.

সো ৰিসুদ্ধদিট্ঠিকো হুত্ৰা সমণব্রাহ্মণকপণদ্ধিকাদীনং দানং দেন্তো অনুল়ারজ্ঝাসযতায লূখং অদাসি ঘাসচ্ছাদনমত্তং কণাজকং বিলঙ্গদুতিযং সাণানি চ ৰত্থানি. এৰং পন অসক্কচ্চদানং দত্ৰা কাযস্স ভেদা হীনকাযং উপপজ্জি চাতুমহারাজিকানং সহব্যতং. তস্স পন কিচ্চাকিচ্চেসু যুত্তপ্পযুত্তো উত্তরো নাম মাণৰো অহোসি দানে ব্যাৰটো. সো সক্কচ্চদানং দত্ৰা তাৰতিংসকাযং উপপন্নো, তস্স দ্ৰাদসযোজনিকং ৰিমানং নিব্বত্তি. সো কতঞ্ঞুতং ৰিভাৰেন্তো সহ ৰিমানেন কুমারকস্সপত্থেরং উপসঙ্কমিত্ৰা ৰিমানতো ওরুয্হ পঞ্চপতিট্ঠিতেন ৰন্দিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গয্হ অট্ঠাসি. তং থেরো –

১১০৮. ‘‘যা দেৰরাজস্স সভা সুধম্মা, যত্থচ্ছতি দেৰসঙ্ঘো সমগ্গো;

তথূপমং তুয্হমিদং ৰিমানং, ওভাসযং তিট্ঠতি অন্তলিক্খে.

১১০৯. ‘‘দেৰিদ্ধিপত্তোসি মহানুভাৰো…পে…

ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. – গাথাহি পটিপুচ্ছি;

১১১০. ‘‘সো দেৰপুত্তো অত্তমনো…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.

১১১১. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতো, রঞ্ঞো পাযাসিস্স অহোসিং মাণৰো;

লদ্ধা ধনং সংৰিভাগং অকাসিং, পিযা চ মে সীলৰন্তো অহেসুং;

অন্নঞ্চ পানঞ্চ পসন্নচিত্তো, সক্কচ্চ দানং ৰিপুলং অদাসিং.

১১১২. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো…পে…

ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. –

সো দেৰপুত্তো তস্স ইমাহি গাথাহি ব্যাকাসি.