১২. ততিযনাগৰিমানৰণ্ণনা

কো নু দিব্বেন যানেনাতি ততিযনাগৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে কলন্দকনিৰাপে. তেন সমযেন তযো খীণাসৰত্থেরা গামকাৰাসে ৰস্সং উপগচ্ছিংসু. তে ৰুত্থৰস্সা পৰারেত্ৰা ‘‘ভগৰন্তং ৰন্দিস্সামা’’তি রাজগহং উদ্দিস্স গচ্ছন্তা অন্তরামগ্গে সাযং অঞ্ঞতরস্মিং গামকে মিচ্ছাদিট্ঠিকব্রাহ্মণস্স উচ্ছুখেত্তসমীপং গন্ত্ৰা উচ্ছুপালং পুচ্ছিংসু ‘‘আৰুসো, সক্কা অজ্জ রাজগহং পাপুণিতু’’ন্তি. ‘‘ন সক্কা, ভন্তে, ইতো অড্ঢযোজনে রাজগহং, ইধেৰ ৰসিত্ৰা স্ৰে গচ্ছথা’’তি আহ. ‘‘অত্থেত্থ কোচি ৰসনযোগ্গো আৰাসো’’তি? ‘‘নত্থি, ভন্তে, অহং পন ৰো ৰসনট্ঠানং জানিস্সামী’’তি. থেরা অধিৰাসেসুং.

সো উচ্ছূসুযেৰ যথাঠিতেসু সাখামণ্ডপাকারেন দণ্ডকানি বন্ধিত্ৰা উচ্ছুপণ্ণেহি ছাদেত্ৰা হেট্ঠা পলালং অত্থরিত্ৰা একস্স থেরস্স অদাসি, দুতিযস্স থেরস্স তীহি উচ্ছূহি দণ্ডকসঙ্খেপেন বন্ধিত্ৰা তিণেন ছাদেত্ৰা হেট্ঠা চ তিণসন্থরং কত্ৰা অদাসি, ইতরস্স অত্তনো কুটিযং দ্ৰে তযো দণ্ডকে সাখাযো চ নীহরিত্ৰা চীৰরেন পটিচ্ছাদেন্তো চীৰরকুটিং কত্ৰা অদাসি. তে তত্থ ৰসিংসু. অথ ৰিভাতায রত্তিযা কালস্সেৰ ভত্তং পচিত্ৰা দন্তকট্ঠঞ্চ মুখোদকঞ্চ দত্ৰা সহ উচ্ছুরসেন ভত্তং অদাসি. তেসং ভুঞ্জিত্ৰা অনুমোদনং কত্ৰা গচ্ছন্তানং একেকং উচ্ছুং অদাসি ‘‘ময্হং ভাগো ভৰিস্সতী’’তি. সো থোকং মগ্গং থেরে অনুগন্ত্ৰা নিৰত্তন্তো অত্তনো ৰেয্যাৰচ্চঞ্চ দানঞ্চ আরব্ভ উল়ারং পীতিসোমনস্সং পটিসংৰেদেন্তো নিৰত্তি.

খেত্তসামিকো পন গচ্ছন্তানং ভিক্খূনং পটিপথেন আগচ্ছন্তো ভিক্খূ পুচ্ছি ‘‘কুতো ৰো উচ্ছু লদ্ধা’’তি? ‘‘উচ্ছুপালকেন দিন্না’’তি. তং সুত্ৰা ব্রাহ্মণো কুপিতো অনত্তমনো তটতটাযমানো কোধাভিভূতো তস্স পিট্ঠিতো উপধাৰিত্ৰা মুগ্গরেন তং পহরন্তো একপ্পহারেনেৰ জীৰিতা ৰোরোপেসি. সো অত্তনা কতপুঞ্ঞকম্মমেৰ অনুস্সরন্তো কালং কত্ৰা সুধম্মাদেৰসভাযং নিব্বত্তি. তস্স পুঞ্ঞানুভাৰেন সব্বসেতো মহন্তো দিব্বৰরৰারণো নিব্বত্তি.

উচ্ছুপালকস্স মরণং সুত্ৰা তস্স মাতাপিতরো চেৰ ঞাতিমিত্তা চ অস্সুমুখা রোদমানা তং ঠানং অগমংসু, সব্বে চ গামৰাসিনো সন্নিপতিংসু. তত্রস্স মাতাপিতরো সরীরকিচ্চং কাতুং আরভিংসু. তস্মিং খণে সো দেৰপুত্তো তং দিব্বহত্থিং অভিরুহিত্ৰা সব্বতাল়াৰচরপরিৰুতো পঞ্চঙ্গিকেন তূরিযেন পৰজ্জমানেন মহন্তেন পরিৰারেন মহতিযা দেৰিদ্ধিযা দেৰলোকতো আগন্ত্ৰা তায পরিসায দিস্সমানরূপো আকাসে অট্ঠাসি. অথ নং তত্থ পণ্ডিতজাতিকো পুরিসো ইমাহি গাথাহি তেন কতপুঞ্ঞকম্মং পুচ্ছি –

৯৭৬. ‘‘কো নু দিব্বেন যানেন, সব্বসেতেন হত্থিনা;

তূরিযতাল়িতনিগ্ঘোসো, অন্তলিক্খে মহীযতি.

৯৭৭. ‘‘দেৰতা নুসি গন্ধব্বো, অদু সক্কো পুরিন্দদো;

অজানন্তা তং পুচ্ছাম, কথং জানেমু তং ময’’ন্তি.

সোপিস্স ইমাহি গাথাহি এতমত্থং ব্যাকাসি –

৯৭৮. ‘‘নাম্হি দেৰো ন গন্ধব্বো, নাপি সক্কো পুরিন্দদো;

সুধম্মা নাম যে দেৰা, তেসং অঞ্ঞতরো অহ’’ন্তি.

৯৭৯. ‘‘পুচ্ছাম দেৰং সুধম্মং, পুথুং কত্ৰান অঞ্জলিং;

কিং কত্ৰা মানুসে কম্মং, সুধম্মং উপপজ্জতী’’তি – পুনপি পুচ্ছি;

৯৮০. ‘‘উচ্ছাগারং তিণাগারং, ৰত্থাগারঞ্চ যো দদে;

তিণ্ণং অঞ্ঞতরং দত্ৰা, সুধম্মং উপপজ্জতী’’তি. – পুনপি ব্যাকাসি;

৯৭৬. তত্থ তূরিযতাল়িতনিগ্ঘোসোতি তাল়িতপঞ্চঙ্গিতদিব্বতূরিযনিগ্ঘোসো অত্তানং উদ্দিস্স পৰজ্জমানদিব্বতূরিযসদ্দো. অন্তলিক্খে মহীযতীতি আকাসে ঠত্ৰা আকাসট্ঠেনেৰ মহতা পরিৰারেন পূজীযতি.

৯৭৭. দেৰতা নুসীতি দেৰতা নু অসি, কিং নু ত্ৰং দেৰোসীতি অত্থো. গন্ধব্বোতি গন্ধব্বকাযিকদেৰো অসীতি অত্থো. অদু সক্কো পুরিন্দদোতি উদাহু পুরে দদাতীতি ‘‘পুরিন্দদো’’তি ৰিস্সুতো সক্কো নুসি, অথ সক্কো দেৰরাজা অসীতি অত্থো. এত্থ চ সতিপি সক্কগন্ধব্বানং দেৰভাৰে তেসং ৰিসুং গহিতত্তা গোবলিবদ্ধঞাযেন তদঞ্ঞদেৰৰাচকো দেৰসদ্দো দট্ঠব্বো.

৯৭৮. অথ দেৰপুত্তো ‘‘ৰিস্সজ্জনং নাম পুচ্ছাসভাগেন হোতী’’তি তেহি পুচ্ছিতং দেৰগন্ধব্বসক্কভাৰং পটিক্খিপিত্ৰা অত্তানং আচিক্খন্তো ‘‘নম্হি দেৰো ন গন্ধব্বো’’তিআদিমাহ. তত্থ নম্হি দেৰোতি তযা আসঙ্কিতো যো কোচি দেৰো ন হোমি ন গন্ধব্বো ন সক্কো, অপিচ খো সুধম্মা নাম যে দেৰা, তেসং অঞ্ঞতরো অহং, সুধম্মা দেৰতা নাম তাৰতিংসদেৰনিকাযস্সেৰ অঞ্ঞতরদেৰনিকাযো. সো কির উচ্ছুপালো তেসং দেৰানং সম্পত্তিং সুত্ৰা পগেৰ তত্থ চিত্তং পণিধায ঠিতোতি কেচি ৰদন্তি.

৯৭৯. পুথুন্তি মহন্তং, পরিপুণ্ণং কত্ৰাতি অত্থো. সক্কচ্চকিরিযাদীপনত্থঞ্হেতং ৰুত্তং.

৯৮০. সুধম্মাদেৰযানং পুট্ঠো দেৰপুত্তো ককণ্টকনিমিত্তং ৰদন্তো ৰিয দিট্ঠমত্তমেৰ গহেত্ৰা অত্তনা কতপুঞ্ঞং আচিক্খন্তো ‘‘উচ্ছাগার’’ন্তি গাথমাহ. তত্থ তিণ্ণং অঞ্ঞতরং দত্ৰাতি যদিপি মযা তীণি অগারানি দিন্নানি, তীসু পন অঞ্ঞতরেনাতি অযমত্থোপি সিজ্ঝতীতি নযগ্গাহেন দেৰপুত্তো এৰমাহ. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

এৰং সো তেন পুচ্ছি তমত্থং ৰিস্সজ্জেত্ৰা রতনত্তযগুণং পকাসেন্তো মাতাপিতূহি সদ্ধিং সম্মোদনং কত্ৰা দেৰলোকমেৰ গতো. মনুস্সা দেৰপুত্তস্স ৰচনং সুত্ৰা ভগৰতি ভিক্খুসঙ্ঘে চ সঞ্জাতপসাদবহুমানা বহুং দানূপকরণং সজ্জেত্ৰা সকটানং পূরেত্ৰা ৰেল়ুৰনং গন্ত্ৰা বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স মহাদানং দত্ৰা সত্থু তং পৰত্তিং আরোচযিংসু. সত্থা তং পুচ্ছাৰিস্সজ্জনং তথেৰ ৰত্ৰা তমেৰ অত্থং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৰা ৰিত্থারেন ধম্মং দেসেত্ৰা তে সরণেসু চ সীলেসু চ পতিট্ঠাপেসি. তে চ পতিট্ঠিতসদ্ধা ভগৰন্তং ৰন্দিত্ৰা অত্তনো গামং উপগন্ত্ৰা উচ্ছুপালস্স মতট্ঠানে ৰিহারং কারযিংসূতি.

ততিযনাগৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.