৬. সোণদিন্নাৰিমানৰণ্ণনা
অভিক্কন্তেন ৰণ্ণেনাতি সোণদিন্নাৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে. তেন চ সমযেন নাল়ন্দাযং সোণদিন্না নাম একা উপাসিকা সদ্ধা পসন্না ভিক্খূনং চতূহি পচ্চযেহি সক্কচ্চং উপট্ঠহন্তী সুৰিসুদ্ধনিচ্চসীলা অট্ঠঙ্গসমন্নাগতং উপোসথম্পি উপৰসতি. সা ধম্মসৰনসপ্পাযং পটিলভিত্ৰা উপনিস্সযসম্পন্নতায চতুসচ্চকম্মট্ঠানং পরিব্রূহন্তী সোতাপন্না অহোসি. অথ অঞ্ঞতরেন রোগেন ফুট্ঠা কালং কত্ৰা তাৰতিংসেসু উপ্পজ্জি. তং আযস্মা মহামোগ্গল্লানো –
২১৭. ‘‘অভিক্কন্তেন ৰণ্ণেন, যা ত্ৰং তিট্ঠসি দেৰতে;
ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৰিয তারকা.
২১৮. ‘‘কেন তেতাদিসো ৰণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
২১৯. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৰি মহানুভাৰে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৰং জলিতানুভাৰা, ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. –
ইমাহি তীহি গাথাহি পটিপুচ্ছি.
২২০. ‘‘সা দেৰতা অত্তমনা, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা;
পঞ্হং পুট্ঠা ৰিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.
২২১-২২৬. ‘‘সোণদিন্নাতি মং অঞ্ঞংসু…পে… গোতমস্স যসস্সিনো.
২২৭. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো…পে… ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. –
দেৰতা ব্যাকাসি. তং সব্বং হেট্ঠা ৰুত্তনযমেৰ.
সোণদিন্নাৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭.উপোসথাৰিমানৰণ্ণনা
অভিক্কন্তেন ৰণ্ণেনাতি উপোসথাৰিমানং. ইধ অট্ঠুপ্পত্তিযং সাকেতে উপোসথা নাম একা উপাসিকাতি অযমেৰ ৰিসেসো, সেসং অনন্তরৰিমানসদিসং. তেন ৰুত্তং –
২২৯-২৩১. ‘‘অভিক্কন্তেন ৰণ্ণেন…পে…
ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
২৩২. ‘‘সা দেৰতা অত্তমনা…পে… যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.
২৩৩-২৩৮. ‘‘উপোসথাতি মং অঞ্ঞংসু, সাকেতাযং উপাসিকা…পে…
উপাসিকা চক্খুমতো, গোতমস্স যসস্সিনো.
২৩৯. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো…পে…
ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. –
দেৰতা ব্যাকাসি. পুন অত্তনো একং দোসং দস্সেন্তী –
২৪১. ‘‘অভিক্খণং নন্দনং সুত্ৰা, ছন্দো মে উদপজ্জথ;
তত্থ চিত্তং পণিধায, উপপন্নাম্হি নন্দনং.
২৪২. ‘‘নাকাসিং সত্থু ৰচনং, বুদ্ধস্সাদিচ্চবন্ধুনো;
হীনে চিত্তং পণিধায, সাম্হি পচ্ছানুতাপিনী’’তি. – দ্ৰে গাথা অভাসি;
২৩৩. তত্থ উপোসথাতি মং অঞ্ঞংসূতি ‘‘উপোসথা’’তি ইমিনা নামেন মং মনুস্সা জানিংসু. সাকেতাযন্তি সাকেতনগরে.
২৪১. অভিক্খণন্তি অভিণ্হং. নন্দনং সুত্ৰাতি ‘‘তাৰতিংসভৰনে নন্দনৰনং নাম এদিসঞ্চ এদিসঞ্চা’’তি তত্থ নানাৰিধং দিব্বসম্পত্তিং সুত্ৰা. ছন্দোতি তন্নিব্বত্তকপুঞ্ঞকম্মস্স কারণভূতো কুসলচ্ছন্দো, তত্রূপপত্তিযা পত্থনাভূতো তণ্হাছন্দো ৰা. উদপজ্জথাতি উপ্পজ্জিত্থ. তত্থাতি তাৰতিংসভৰনে, নন্দনাপদেসেনপি হি তং দেৰলোকং ৰদতি. উপপন্নাম্হীতি উপ্পন্না নিব্বত্তা অম্হি.
২৪২. নাকাসিং সত্থু ৰচনন্তি ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, অপ্পমত্তকম্পি ভৰং ৰণ্ণেমী’’তিআদিনা (অ. নি. ১.৩২০-৩২১) সত্থারা ৰুত্তৰচনং ন করিং, ভৰেসু ছন্দরাগং ন পজহিন্তি অত্থো. আদিচ্চো গোতমগোত্তো, ভগৰাপি গোতমগোত্তোতি সগোত্ততায ৰুত্তং ‘‘বুদ্ধস্সাদিচ্চবন্ধুনো’’তি. অথ ৰা আদিচ্চস্স বন্ধু আদিচ্চবন্ধু, ভগৰা. তং পটিচ্চ তস্স অরিযায জাতিযা জাতত্তা আদিচ্চো ৰা বন্ধু এতস্স ওরসপুত্তভাৰতোতি আদিচ্চবন্ধু, ভগৰা. তথা হি ৰুত্তং –
‘‘যো অন্ধকারে তমসী পভঙ্করো, ৰেরোচনো মণ্ডলী উগ্গতেজো;
মা রাহু গিলী চরমন্তলিক্খে, পজং মমং রাহু পমুঞ্চ সূরিয’’ন্তি. (সং. নি. ১.৯১);
হীনেতি লামকে. অত্তনো ভৰাভিরতিং সন্ধায ৰদতি. সাম্হীতি সা অম্হি.
এৰং তায দেৰতায ভৰাভিরতিনিমিত্তে উপ্পন্নৰিপ্পটিসারে পৰেদিতে থেরো ভৰস্স পরিচ্ছিন্নাযুভাৰৰিভাৰনমুখেন আযতিং মনুস্সত্তভাৰে ঠত্ৰা ৰট্টদুক্খস্স সমতিক্কমো কাতুং সুকরো, সব্বসো খীণাসৰভাৰো নাম মহানিসংসোতি চ সমস্সাসেতুং –
২৪৩. ‘‘কীৰ চিরং ৰিমানম্হি, ইধ ৰচ্ছসুপোসথে;
দেৰতে পুচ্ছিতাচিক্খ, যদি জানাসি আযুনো’’তি. –
গাথমাহ. পুন সা –
২৪৪. ‘‘সট্ঠি ৰস্সসহস্সানি, তিস্সো চ ৰস্সকোটিযো;
ইধ ঠত্ৰা মহামুনি, ইতো চুতা গমিস্সামি;
মনুস্সানং সহব্যত’’ন্তি. – আহ;
পুন থেরো –
২৪৫. ‘‘মা ত্ৰং উপোসথে ভাযি, সম্বুদ্ধেনাসি ব্যাকতা;
সোতাপন্না ৰিসেসযি, পহীনা তৰ দুগ্গতী’’তি. –
ইমায গাথায সমুত্তেজেসি.
২৪৩-৪. তত্থ কীৰ চিরন্তি কিত্তকং অদ্ধানং. ইধাতি ইমস্মিং দেৰলোকে, ইধ ৰা ৰিমানস্মিং. আযু নোতি আযু, নোতি নিপাতমত্তং. আযুনো ৰা চিরাচিরভাৰং, অথ ৰা যদি জানাসি আযুনোতি অত্থো. মহামুনীতি থেরং আলপতি.
২৪৫. মা ত্ৰং উপোসথে ভাযীতি ভদ্দে উপোসথে ত্ৰং মা ভাযি. কস্মা? যস্মা সম্বুদ্ধেনাসি ব্যাকতা. কিন্তি? সোতাপন্না ৰিসেসযীতি. মগ্গফলসঞ্ঞিতং ৰিসেসং যাতা অধিগতা, তস্মা পহীনা তৰ সব্বাপি দুগ্গতীতি ইমম্পি ৰিসেসং যাতাতি ৰিসেসযি. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.
উপোসথাৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.