৩. ততিযপীঠৰিমানৰণ্ণনা
পীঠং তে সোৰণ্ণমযন্তি ততিযপীঠৰিমানং. তস্স ৰত্থু রাজগহে সমুট্ঠিতং. অঞ্ঞতরো কির খীণাসৰত্থেরো রাজগহে পিণ্ডায চরিত্ৰা ভত্তং গহেত্ৰা উপকট্ঠে কালে ভত্তকিচ্চং কাতুকামো একং ৰিৰটদ্ৰারগেহং উপসঙ্কমি. তস্মিং পন গেহে গেহসামিনী ইত্থী সদ্ধা পসন্না থেরস্স আকারং সল্লক্খেত্ৰা ‘‘এথ, ভন্তে, ইধ নিসীদিত্ৰা ভত্তকিচ্চং করোথা’’তি অত্তনো ভদ্দপীঠং পঞ্ঞাপেত্ৰা উপরি পীতৰত্থং অত্থরিত্ৰা নিরপেক্খপরিচ্চাগৰসেন অদাসি, ‘‘ইদং মে পুঞ্ঞং আযতিং সোৰণ্ণপীঠপটিলাভায হোতূ’’তি পত্থনঞ্চ পট্ঠপেসি. অথ থেরে তত্থ নিসীদিত্ৰা ভত্তকিচ্চং কত্ৰা পত্তং ধোৰিত্ৰা উট্ঠায গচ্ছন্তে ‘‘ভন্তে, ইদমাসনং তুম্হাকংযেৰ পরিচ্চত্তং, ময্হং অনুগ্গহত্থং পরিভুঞ্জথা’’তি আহ. থেরো তস্সা অনুকম্পায তং পীঠং সম্পটিচ্ছিত্ৰা সঙ্ঘস্স দাপেসি. সা অপরেন সমযেন অঞ্ঞতরেন রোগেন ফুট্ঠা কালং কত্ৰা তাৰতিংসভৰনে নিব্বত্তীতিআদি সব্বং পঠমৰিমানৰণ্ণনাযং ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. তেন ৰুত্তং –
১৫. ‘‘পীঠং তে সোৰণ্ণমযং উল়ারং, মনোজৰং গচ্ছতি যেনকামং;
অলঙ্কতে মল্যধরে সুৰত্থে,ওভাসসি ৰিজ্জুরিৰব্ভকূটং.
১৬. ‘‘কেন তেতাদিসো ৰণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
১৭. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৰি মহানুভাৰে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৰং জলিতানুভাৰা, ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
১৮. ‘‘সা দেৰতা অত্তমনা, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা;
পঞ্হং পুট্ঠা ৰিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.
১৯. ‘‘অপ্পস্স কম্মস্স ফলং মমেদং, যেনম্হি এৰং জলিতানুভাৰা;
অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতা, পুরিমায জাতিযা মনুস্সলোকে.
২০. ‘‘অদ্দসং ৰিরজং ভিক্খুং, ৰিপ্পসন্নমনাৰিলং;
তস্স অদাসহং পীঠং, পসন্না সেহি পাণিভি.
২১. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো, তেন মে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তী চ মে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
২২. ‘‘অক্খামি তে ভিক্খু মহানুভাৰ, মনুস্সভূতা যমকাসি পুঞ্ঞং;
তেনম্হি এৰং জলিতানুভাৰা, ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
১৯. যঞ্চ পন পঞ্চমগাথাযং পুরিমায জাতিযা মনুস্সলোকেতিআদি, এত্থ জাতি-সদ্দো অত্থেৰ সঙ্খতলক্খণে ‘‘জাতি দ্ৰীহি খন্ধেহি সঙ্গহিতা’’তিআদীসু (ধাতু. ৭১). অত্থি নিকাযে ‘‘নিগণ্ঠা নাম সমণজাতী’’তিআদীসু (অ. নি. ৩.৭১). অত্থি পটিসন্ধিযং ‘‘যং মাতুকুচ্ছিস্মিং পঠমং চিত্তং উপ্পন্নং, পঠমং ৰিঞ্ঞাণং পাতুভূতং, তদুপাদায সাৰস্স জাতী’’তিআদীসু (মহাৰ. ১২৪). অত্থি কুলে ‘‘অক্খিত্তো অনুপকুট্ঠো জাতিৰাদেনা’’তিআদীসু (দী. নি. ১.৩০৩). অত্থি পসুতিযং ‘‘সম্পতিজাতো, আনন্দ, বোধিসত্তো’’তিআদীসু (দী. নি. ২.৩১; ম. নি. ৩.২০৭). অত্থি ভৰে ‘‘একম্পি জাতিং দ্ৰেপি জাতিযো’’তিআদীসু (দী. নি. ১.২৪৪; ম. নি. ১.৫৩). ইধাপি ভৰে এৰ দট্ঠব্বো. তস্মা পুরিমায জাতিযা পুরিমস্মিং ভৰে অনন্তরাতীতে পুরিমে অত্তভাৰেতি অত্থো. ভুম্মত্থে হিদং করণৰচনং. মনুস্সলোকেতি মনুস্সলোকভৰে, রাজগহং সন্ধায ৰদতি. ওকাসলোকো হি ইধ অধিপ্পেতো, সত্তলোকো পন ‘‘মনুস্সেসূ’’তি ইমিনা ৰুত্তোযেৰ.
২০. অদ্দসন্তি অদ্দক্খিং. ৰিরজন্তি ৰিগতরাগাদিরজত্তা ৰিরজং. ভিক্খুন্তি ভিন্নকিলেসত্তা ভিক্খুং, সব্বসো কিলেসকালুস্সিযাভাৰেন ৰিপ্পসন্নচিত্ততায ৰিপ্পসন্নং, অনাৰিলসঙ্কপ্পতায অনাৰিলং. পুরিমং পুরিমঞ্চেত্থ পদং পচ্ছিমস্স পচ্ছিমস্স কারণৰচনং, ৰিগতরাগাদিরজত্তা ভিন্নকিলেসতায ভিক্খুং, ভিন্নকিলেসত্তা কিলেসকালুস্সিযাভাৰেন ৰিপ্পসন্নং, ৰিপ্পসন্নমনত্তা অনাৰিলন্তি. পচ্ছিমং পচ্ছিমং ৰা পদং পুরিমস্স পুরিমস্স কারণৰচনং, ৰিরজং ভিক্খুগুণযোগতো. ভিন্নকিলেসো হি ভিক্খু. ভিক্খুং ৰিপ্পসন্নভাৰতো. কিলেসকালুস্সিযাভাৰেন ৰিপ্পসন্নমানসো হি ভিক্খু. ৰিপ্পসন্নং অনাৰিলসঙ্কপ্পভাৰতোতি. রাগরজাভাৰেন ৰা ‘‘ৰিরজ’’ন্তি ৰুত্তং, দোসকালুস্সিযাভাৰেন ‘‘ৰিপ্পসন্ন’’ন্তি, মোহব্যাকুলাভাৰেন ‘‘অনাৰিল’’ন্তি. এৰংভূতো পরমত্থতো ভিক্খু নাম হোতীতি ‘‘ভিক্খু’’ন্তি ৰুত্তং. অদাসহন্তি অদাসিং অহং. পীঠন্তি তদা মম সন্তিকে ৰিজ্জমানং ভদ্দপীঠং. পসন্নাতি কম্মফলসদ্ধায রতনত্তযসদ্ধায চ পসন্নচিত্তা. সেহি পাণিভীতি অঞ্ঞং অনাণাপেত্ৰা অত্তনো হত্থেহি উপনীয পীঠং পঞ্ঞাপেত্ৰা অদাসিন্তি অত্থো.
এত্থ চ ‘‘ৰিরজং ভিক্খুং ৰিপ্পসন্নমনাৰিল’’ন্তি ইমিনা খেত্তসম্পত্তিং দস্সেতি, ‘‘পসন্না’’তি ইমিনা চিত্তসম্পত্তিং, ‘‘সেহি পাণিভী’’তি ইমিনা পযোগসম্পত্তিং. তথা ‘‘পসন্না’’তি ইমিনা সক্কচ্চদানং অনুপহচ্চদানন্তি চ ইমে দ্ৰে দানগুণা দস্সিতা, ‘‘সেহি পাণিভী’’তি ইমিনা সহত্থেন দানং অনুপৰিদ্ধদানন্তি ইমে দ্ৰে দানগুণা দস্সিতা, পীতৰত্থস্স অত্থরণেন নিসীদনকালঞ্ঞুতায চিত্তিং কত্ৰা দানং কালেন দানন্তি ইমে দ্ৰে দানগুণা দস্সিতাতি ৰেদিতব্বা. সেসং হেট্ঠা ৰুত্তনযমেৰ.
ততিযপীঠৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.