৩. গোপালকসুত্তৰণ্ণনা
৩৩. ততিযে কোসলেসূতি কোসলা নাম জানপদিনো রাজকুমারা, তেসং নিৰাসো একোপি জনপদো ‘‘কোসলা’’ত্ৰেৰ ৰুচ্চতি, তেসু কোসলেসু জনপদে. চারিকং চরতীতি অতুরিতচারিকাৰসেন জনপদচারিকং চরতি. মহতাতি গুণমহত্তেনপি মহতা, অপরিচ্ছিন্নসঙ্খ্যত্তা সঙ্খ্যামহত্তেনপি মহতা. ভিক্খুসঙ্ঘেনাতি দিট্ঠিসীলসামঞ্ঞসংহতেন সমণগণেন. সদ্ধিন্তি একতো. মগ্গা ওক্কম্মাতি মগ্গতো অপক্কমিত্ৰা. অঞ্ঞতরং রুক্খমূলন্তি ঘনপত্তসাখাৰিটপসম্পন্নস্স সন্দচ্ছাযস্স মহতো রুক্খস্স সমীপসঙ্খাতং মূলং.
অঞ্ঞতরো গোপালকোতি একো গোগণরক্খকো, নামেন পন নন্দো নাম. সো কির অড্ঢো মহদ্ধনো মহাভোগো, যথা কেণিযো জটিলো পব্বজ্জাৰসেন, এৰং অনাথপিণ্ডিকস্স গোযূথং রক্খন্তো গোপালকত্তেন রাজপীল়ং অপহরন্তো অত্তনো কুটুম্বং রক্খতি. সো কালেন কালং পঞ্চ গোরসে গহেত্ৰা, মহাসেট্ঠিস্স সন্তিকং আগন্ত্ৰা নিয্যাতেত্ৰা সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৰা, সত্থারং পস্সতি, ধম্মং সুণাতি, অত্তনো ৰসনট্ঠানং আগমনত্থায সত্থারং যাচতি. সত্থা তস্সেৰ ঞাণপরিপাকং আগমযমানো অগন্ত্ৰা, অপরভাগে মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন পরিৰুতো জনপদচারিকং চরন্তো, ‘‘ইদানিস্স ঞাণং পরিপক্ক’’ন্তি ঞত্ৰা তস্স ৰসনট্ঠানস্স অৰিদূরে মগ্গা ওক্কম্ম অঞ্ঞতরস্মিং রুক্খমূলে নিসীদি তস্স আগমনং আগমযমানো. নন্দোপি খো ‘‘সত্থা কির জনপদচারিকং চরন্তো ইতো আগচ্ছতী’’তি সুত্ৰা, হট্ঠতুট্ঠো ৰেগেন গন্ত্ৰা, সত্থারং উপসঙ্কমিত্ৰা ৰন্দিত্ৰা কতপটিসন্থারো একমন্তং নিসীদি, অথস্স ভগৰা ধম্মং দেসেসি. সো সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহিত্ৰা ভগৰন্তং নিমন্তেত্ৰা সত্তাহং পাযাসদানমদাসি, সত্তমে দিৰসে ভগৰা অনুমোদনং কত্ৰা পক্কামি. তেন ৰুত্তং – ‘‘একমন্তং নিসিন্নং খো তং গোপালকং ভগৰা ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি…পে… উট্ঠাযাসনা পক্কামী’’তি.
তত্থ সন্দস্সেসীতি ‘‘ইমে ধম্মা কুসলা, ইমে ধম্মা অকুসলা’’তিআদিনা কুসলাদিধম্মে কম্মৰিপাকে ইধলোকপরলোকে পচ্চক্খতো দস্সেন্তো অনুপুব্বিকথাৰসানে চত্তারি অরিযসচ্চানি সম্মা দস্সেসি. সমাদপেসীতি ‘‘সচ্চাধিগমায ইমে নাম ধম্মা অত্তনি উপ্পাদেতব্বা’’তি সীলাদিধম্মে সম্মা গণ্হাপেত্ৰা তেসু তং পতিট্ঠপেসি. সমুত্তেজেসীতি তে ধম্মা সমাদিন্না অনুক্কমেন ভাৰিযমানা নিব্বেধভাগিযা হুত্ৰা তিক্খৰিসদা যথা খিপ্পং অরিযমগ্গং আৰহন্তি, তথা সম্মা উত্তেজেসি সম্মদেৰ তেজেসি. সম্পহংসেসীতি ভাৰনায পুব্বেনাপরং ৰিসেসভাৰদস্সনেন চিত্তস্স পমোদাপনৰসেন সুট্ঠু পহংসেসি. অপিচেত্থ সাৰজ্জানৰজ্জধম্মেসু দুক্খাদীসু চ সম্মোহৰিনোদনেন সন্দস্সনং, সম্মাপটিপত্তিযং পমাদাপনোদনেন সমাদপনং, চিত্তস্সালসিযাপত্তিৰিনোদনেন সমুত্তেজনং, সম্মাপটিপত্তিসিদ্ধিযা সম্পহংসনং ৰেদিতব্বং. এৰং সো ভগৰতো সামুক্কংসিকায ধম্মদেসনায সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি. অধিৰাসেসীতি তেন দিট্ঠসচ্চেন ‘‘অধিৰাসেতু মে, ভন্তে ভগৰা’’তিআদিনা নিমন্তিতো কাযঙ্গৰাচঙ্গং অচোপেন্তো চিত্তেনেৰ অধিৰাসেসি সাদিযি. তেনেৰাহ ‘‘তুণ্হীভাৰেনা’’তি.
অপ্পোদকপাযাসন্তি নিরুদকপাযাসং. পটিযাদাপেত্ৰাতি সম্পাদেত্ৰা সজ্জেত্ৰা. নৰঞ্চ সপ্পিন্তি নৰনীতং গহেত্ৰা তাৰদেৰ ৰিলীনং মণ্ডসপ্পিঞ্চ পটিযাদাপেত্ৰা. সহত্থাতি আদরজাতো সহত্থেনেৰ পরিৰিসন্তো. সন্তপ্পেসীতি পটিযত্তং ভোজনং ভোজেসি. সম্পৰারেসীতি ‘‘অলং অল’’ন্তি ৰাচায পটিক্খিপাপেসি. ভুত্তাৰিন্তি কতভত্তকিচ্চং. ওনীতপত্তপাণিন্তি পত্ততো অপনীতপাণিং, ‘‘ধোতপত্তপাণি’’ন্তিপি পাঠো, ধোতপত্তহত্থন্তি অত্থো. নীচন্তি অনুচ্চং আসনং গহেত্ৰা আসনেযেৰ নিসীদনং অরিযদেসৰাসীনং চারিত্তং, সো পন সত্থু সন্তিকে উপচারৰসেন পঞ্ঞত্তস্স দারুফলকাসনস্স সমীপে নিসীদি. ধম্মিযা কথাযাতিআদি সত্তমে দিৰসে কতং অনুমোদনং সন্ধায ৰুত্তং. সো কির সত্তাহং ভগৰন্তং ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ তত্থ ৰসাপেত্ৰা মহাদানং পৰত্তেসি. সত্তমে পন দিৰসে অপ্পোদকপাযাসদানং অদাসি. সত্থা তস্স তস্মিং অত্তভাৰে উপরিমগ্গত্থায ঞাণপরিপাকাভাৰতো অনুমোদনমেৰ কত্ৰা পক্কামি.
সীমন্তরিকাযাতি সীমন্তরে, তস্স গামস্স অন্তরং. গামৰাসিনো কির একং তল়াকং নিস্সায তেন সদ্ধিং কলহং অকংসু. সো তে অভিভৰিত্ৰা তং তল়াকং গণ্হি. তেন বদ্ধাঘাতো একো পুরিসো তং সত্থু পত্তং গহেত্ৰা দূরং অনুগন্ত্ৰা ‘‘নিৰত্তাহি উপাসকা’’তি ৰুত্তে ভগৰন্তং ৰন্দিত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ অঞ্জলিং কত্ৰা যাৰ দস্সনূপচারসমতিক্কমা দসনখসমোধানসমুজ্জলং অঞ্জলিং সিরসি পগ্গয্হ পটিনিৰত্তিত্ৰা দ্ৰিন্নং গামানং অন্তরে অরঞ্ঞপ্পদেসে এককং গচ্ছন্তং সরেন ৰিজ্ঝিত্ৰা মারেসি. তেন ৰুত্তং অচিরপক্কন্তস্স…পে… ৰোরোপেসী’’তি. কেনচিদেৰ করণীযেন ওহীযিত্ৰা পচ্ছা গচ্ছন্তা ভিক্খূ তং তথা মতং দিস্ৰা ভগৰতো তমত্থং আরোচেসুং, তং সন্ধায ৰুত্তং ‘‘অথ খো সম্বহুলা ভিক্খূ’’তিআদি.
এতমত্থং ৰিদিত্ৰাতি যস্মা দিট্ঠিসম্পন্নং অরিযসাৰকং নন্দং মারেন্তেন পুরিসেন আনন্তরিযকম্মং বহুলং অপুঞ্ঞং পসুতং, তস্মা যং চোরেহি চ ৰেরীহি চ কত্তব্বং, ততোপি ঘোরতরং ইমেসং সত্তানং মিচ্ছাপণিহিতং চিত্তং করোতীতি ইমমত্থং জানিত্ৰা তদত্থদীপনং ইমং উদানং উদানেসি.
তত্থ দিসো দিসন্তি দূসকো দূসনীযং চোরো চোরং, দিস্ৰাতি ৰচনসেসো. যং তং কযিরাতি যং তস্স অনযব্যসনং করেয্য, দুতিযপদেপি এসেৰ নযো. ইদং ৰুত্তং হোতি – একো একস্স মিত্তদুব্ভী চোরো পুত্তদারখেত্তৰত্থুগোমহিংসাদীসু অপরজ্ঝন্তো যস্স অপরজ্ঝতি, তম্পি তথেৰ অত্তনি অপরজ্ঝন্তং চোরং দিস্ৰা, ৰেরী ৰা পন কেনচিদেৰ কারণেন বদ্ধৰেরং ৰেরিং দিস্ৰা অত্তনো কক্খল়তায দারুণতায যং তস্স অনযব্যসনং করেয্য, পুত্তদারং ৰা পীল়েয্য, খেত্তাদীনি ৰা নাসেয্য, জীৰিতা ৰা ৰোরোপেয্য, দসসু অকুসলকম্মপথেসু মিচ্ছাঠপিতত্তা মিচ্ছাপণিহিতং চিত্তং পাপিযো নং ততো করে, নং পুরিসং পাপতরং ততো করেয্য. ৰুত্তপ্পকারো হি দিসো ৰা ৰেরী ৰা দিসস্স ৰা ৰেরিনো ৰা ইমস্মিংযেৰ অত্তভাৰে দুক্খং ৰা উপ্পাদেয্য, জীৰিতক্খযং ৰা করেয্য. ইদং পন অকুসলকম্মপথেসু মিচ্ছাঠপিতং চিত্তং দিট্ঠেৰ ধম্মে অনযব্যসনং পাপেতি, অত্তভাৰসতসহস্সেসুপি চতূসু অপাযেসু খিপিত্ৰা সীসমস্স উক্খিপিতুং ন দেতীতি.
ততিযসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.