৯. ৰিসাখাসুত্তৰণ্ণনা

১৯. নৰমে পুব্বারামেতি সাৰত্থিযা পাচীনদিসাভাগে অনুরাধপুরস্স উত্তমদেৰীৰিহারসদিসে ঠানে কারিতে আরামে. মিগারমাতুপাসাদেতি মিগারমাতুযা পাসাদে.

তত্রাযং অনুপুব্বিকথা – অতীতে সতসহস্সকপ্পমত্থকে পদুমুত্তরদসবলং একা উপাসিকা অঞ্ঞতরং উপাসিকং অত্তনো অগ্গুপট্ঠাযিকট্ঠানে ঠপেন্তং দিস্ৰা ভগৰন্তং নিমন্তেত্ৰা বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসতসহস্সস্স দানং দত্ৰা ভগৰতো নিপচ্চকারং কত্ৰা ‘‘অনাগতে তুম্হাদিসস্স বুদ্ধস্স অগ্গুপট্ঠাযিকা ভৰেয্য’’ন্তি পত্থনং অকাসি. সা কপ্পসতসহস্সং দেৰেসু চ মনুস্সেসু চ সংসরিত্ৰা অম্হাকং ভগৰতো কালে ভদ্দিযনগরে মেণ্ডকসেট্ঠিপুত্তস্স ধনঞ্জযসেট্ঠিনো গেহে সুমনদেৰিযা কুচ্ছিস্মিং পটিসন্ধিং গণ্হি. জাতকালে চস্সা ৰিসাখাতি নামং অকংসু. সা যদা ভগৰা ভদ্দিযনগরং অগমাসি, তদা পঞ্চহি দারিকাসতেহি সদ্ধিং ভগৰতো পচ্চুগ্গমনং কত্ৰা পঠমদস্সনেনেৰ সোতাপন্না অহোসি.

অপরভাগে সাৰত্থিযং মিগারসেট্ঠিপুত্তস্স পুণ্ণৰড্ঢনকুমারস্স গেহং গতা, তত্থ নং সসুরো মিগারসেট্ঠি উপকারৰসেন মাতুট্ঠানে ঠপেসি. তস্মা মিগারমাতাতি ৰুচ্চতি. সা অত্তনো মহল্লতাপসাধনং ৰিস্সজ্জেত্ৰা নৰকোটীহি ভগৰতো ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ ৰসনত্থায করীসমত্তে ভূমিভাগে উপরিভূমিযং পঞ্চগব্ভসতানি হেট্ঠাভূমিযং পঞ্চগব্ভসতানীতি গব্ভসহস্সেহি পটিমণ্ডিতং পাসাদং কারেসি. তেন ৰুত্তং ‘‘মিগারমাতুপাসাদে’’তি.

কোচিদেৰ অত্থোতি কিঞ্চিদেৰ পযোজনং. রঞ্ঞেতি রাজিনি. পটিবদ্ধোতি আযত্তো. ৰিসাখায ঞাতিকুলতো মণিমুত্তাদিরচিতং তাদিসং ভণ্ডজাতং তস্সা পণ্ণাকারত্থায পেসিতং, তং নগরদ্ৰারপ্পত্তং সুঙ্কিকা তত্থ সুঙ্কং গণ্হন্তা তদনুরূপং অগ্গহেত্ৰা অতিরেকং গণ্হিংসু. তং সুত্ৰা ৰিসাখা রঞ্ঞো তমত্থং নিৰেদেতুকামা পতিরূপপরিৰারেন রাজনিৰেসনং অগমাসি, তস্মিং খণে রাজা মল্লিকায দেৰিযা সদ্ধিং অন্তেপুরং গতো হোতি. ৰিসাখা ওকাসং অলভমানা ‘‘ইদানি লভিস্সামি, ইদানি লভিস্সামী’’তি ভোজনৰেলং অতিক্কমিত্ৰা ছিন্নভত্তা হুত্ৰা পক্কামি. এৰং দ্ৰীহতীহং গন্ত্ৰাপি ওকাসং ন লভিযেৰ. ইতি রাজা অনিৰেদিতোপি তস্স অত্থৰিনিচ্ছযস্স ওকাসাকরণেন ‘‘যথাধিপ্পাযং ন তীরেতী’’তি ৰুত্তো. তত্থ যথাধিপ্পাযন্তি অধিপ্পাযানুরূপং. ন তীরেতীতি ন নিট্ঠাপেতি. মহাউপাসিকায হি রাজাযত্তসুঙ্কমেৰ রঞ্ঞো দত্ৰা ইতরং ৰিস্সজ্জাপেতুং অধিপ্পাযো, সো রঞ্ঞা ন দিট্ঠত্তা এৰ ন তীরিতো. হন্দাতি ৰোস্সগ্গত্থে নিপাতো. দিৰা দিৰস্সাতি দিৰসস্স দিৰা, মজ্ঝন্হিকে কালেতি অত্থো. কেনচিদেৰ করণীযেন দ্ৰীহতীহং রাজনিৰেসনদ্ৰারং গচ্ছন্তী তস্স অত্থস্স অনিট্ঠিতত্তা নিরত্থকমেৰ উপসঙ্কমিং, ভগৰতি উপসঙ্কমনমেৰ পন দস্সনানুত্তরিযাদিপ্পটিলাভকারণত্তা সাত্থকন্তি এৰাহং, ভন্তে, ইমায ৰেলায ইধাগতাতি ইমমত্থং দস্সেন্তী মহাউপাসিকা ‘‘ইধ মে, ভন্তে’’তিআদিমাহ.

এতমত্থন্তি এতং পরাযত্ততায অধিপ্পাযাসমিজ্ঝনসঙ্খাতং অত্থং ৰিদিত্ৰা. ইমং উদানন্তি ইমং পরাধীনাপরাধীনৰুত্তীসু আদীনৰানিসংসপরিদীপকং উদানং উদানেসি.

তত্থ সব্বং পরৰসং দুক্খন্তি যং কিঞ্চি অত্থজাতং পযোজনং পরৰসং পরাযত্তং অত্তনো ইচ্ছায নিপ্ফাদেতুং অসক্কুণেয্যতায দুক্খং দুক্খাৰহং হোতীতি অত্থো. সব্বং ইস্সরিযং সুখন্তি দুৰিধং ইস্সরিযং লোকিযং লোকুত্তরঞ্চ. তত্থ লোকিযং রাজিস্সরিযাদি চেৰ লোকিযজ্ঝানাভিঞ্ঞানিব্বত্তং চিত্তিস্সরিযঞ্চ, লোকুত্তরং মগ্গফলাধিগমনিমিত্তং নিরোধিস্সরিযং. তেসু যং চক্কৰত্তিভাৰপরিযোসানং মনুস্সেসু ইস্সরিযং, যঞ্চ সক্কাদীনং তস্মিং তস্মিং দেৰনিকাযে আধিপচ্চভূতং ইস্সরিযং, তদুভযং যদিপি কম্মানুভাৰেন যথিচ্ছিতনিপ্ফত্তিযা সুখনিমিত্ততায সুখং, ৰিপরিণামদুক্খতায পন সব্বথা দুক্খমেৰ. তথা অনিচ্চন্তিকতায লোকিযজ্ঝাননিব্বত্তং চিত্তিস্সরিযং, নিরোধিস্সরিযমেৰ পন লোকধম্মেহি অকম্পনীযতো অনিৰত্তিসভাৰত্তা চ একন্তসুখং নাম. যং পনেত্থ সব্বত্থেৰ অপরাধীনতায লভতি চিত্তসুখং, তং সন্ধায সত্থা ‘‘সব্বং ইস্সরিযং সুখ’’ন্তি আহ.

সাধারণে ৰিহঞ্ঞন্তীতি ইদং ‘‘সব্বং পরৰসং দুক্খ’’ন্তি ইমস্স পদস্স অত্থৰিৰরণং. অযঞ্হেত্থ অত্থো – সাধারণে পযোজনে সাধেতব্বে সতি তস্স পরাধীনতায যথাধিপ্পাযং অনিপ্ফাদনতো ইমে সত্তা ৰিহঞ্ঞন্তি ৰিঘাতং আপজ্জন্তি কিলমন্তি. কস্মা? যোগা হি দুরতিক্কমাতি যস্মা কামযোগভৰযোগদিট্ঠিযোগঅৰিজ্জাযোগা অনাদিকালভাৰিতা অনুপচিতকুসলসম্ভারেহি পজহিতুং অসক্কুণেয্যতায দুরতিক্কমা. এতেসু দিট্ঠিযোগো পঠমমগ্গেন অতিক্কমিতব্বো, কামযোগো ততিযমগ্গেন. ইতরে অগ্গমগ্গেন. ইতি অরিযমগ্গানং দুরধিগমনীযত্তা ইমে যোগা দুরতিক্কমা. তস্মা কামযোগাদিৰসেন ইচ্ছিতালাভহেতু সত্তা ৰিহঞ্ঞন্তি, অসাধারণে পন চিত্তিস্সরিযে নিরোধিস্সরিযে চ সতি ন কদাচিপি ৰিঘাতস্স সম্ভৰোতি অধিপ্পাযো.

অথ ৰা সব্বং পরৰসন্তি যং অত্তনো অঞ্ঞপ্পটিবদ্ধৰুত্তিসঙ্খাতং, তং সব্বং অনিচ্চসভাৰতায দুক্খং. ‘‘যদনিচ্চং তং দুক্খ’’ন্তি হি ৰুত্তং. সব্বং ইস্সরিযন্তি যং সব্বসঙ্খতনিস্সটং ইস্সরিযট্ঠানতায ইস্সরিযন্তি লদ্ধনামং নিব্বানং, তং উপাদিসেসাদিৰিভাগং সব্বং সুখং. ‘‘নিব্বানং পরমং সুখ’’ন্তি (ধ. প. ২০৩-২০৪) হি ৰুত্তং. সাধারণেতি এৰং দুক্খসুখে ৰৰত্থিতে ইমে সত্তা বহুসাধারণে দুক্খকারণে নিমুগ্গা হুত্ৰা ৰিহঞ্ঞন্তি. কস্মা? যোগা হি দুরতিক্কমাতি যস্মা তে সব্বত্থ নিমুজ্জনস্স হেতুভূতা কামযোগাদযো দুরতিক্কমা, তস্মা ত্ৰম্পি ৰিসাখে পরাযত্তমত্থং পত্থেত্ৰা অলভমানা ৰিহঞ্ঞসীতি অধিপ্পাযো.

নৰমসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.