৪. সক্কারসুত্তৰণ্ণনা

১৪. চতুত্থে তেন খো পন সমযেন ভগৰা সক্কতো হোতীতি কপ্পানং সতসহস্সাধিকেসু চতূসু অসঙ্খ্যেয্যেসু পরিপূরিতস্স পুঞ্ঞসম্ভারৰিসেসস্স ফলভূতেন ‘‘ইতো পরং ময্হং ওকাসো নত্থী’’তি উস্সহজাতেন ৰিয উপরূপরি ৰড্ঢমানেন সক্কারাদিনা ভগৰা সক্কতো হোতি. সব্বদিসাসু হি যমকমহামেঘো ৰুট্ঠহিত্ৰা মহোঘং ৰিয সব্বপারমিযো ‘‘একস্মিং অত্তভাৰে ৰিপাকং দস্সামা’’তি সম্পিণ্ডিতা ৰিয ভগৰতো লাভসক্কারমহোঘং নিব্বত্তযিংসু. ততো অন্নপানৰত্থযানমালাগন্ধৰিলেপনাদিহত্থা খত্তিযব্রাহ্মণাদযো আগন্ত্ৰা ‘‘কহং বুদ্ধো, কহং ভগৰা, কহং দেৰদেৰো, কহং নরাসভো, কহং পুরিসসীহো’’তি ভগৰন্তং পরিযেসন্তি. সকটসতেহি পচ্চযে আহরিত্ৰা ওকাসং অলভমানা সমন্তা গাৰুতপ্পমাণেপি সকটধুরেন সকটধুরং আহচ্চ তিট্ঠন্তি চেৰ অনুবন্ধন্তি চ অন্ধকৰিন্দব্রাহ্মণাদযো ৰিয. সব্বং তং খন্ধকে (মহাৰ. ২৮২) তেসু তেসু চ সুত্তেসু আগতনযেন ৰেদিতব্বং. যথা চ ভগৰতো, এৰং ভিক্খুসঙ্ঘস্সাতি. ৰুত্তঞ্হেতং –

‘‘যাৰতা খো, চুন্দ, এতরহি সঙ্ঘা ৰা গণা ৰা লোকে উপ্পন্না, নাহং, চুন্দ, অঞ্ঞং একসঙ্ঘম্পি সমনুপস্সামি এৰং লাভগ্গযসগ্গপ্পত্তং, যথরিৰাযং, চুন্দ, ভিক্খুসঙ্ঘো’’তি (দী. নি. ৩.১৭৬).

স্ৰাযং ভগৰতো চ ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ উপ্পন্নো লাভসক্কারো একতো হুত্ৰা দ্ৰিন্নং মহানদীনং উদকোঘো ৰিয অপ্পমেয্যো অহোসি. তেন ৰুত্তং – ‘‘তেন খো পন সমযেন ভগৰা সক্কতো হোতি…পে… পরিক্খারানং, ভিক্খুসঙ্ঘোপি সক্কতো…পে… পরিক্খারান’’ন্তি.

তিত্থিযা পন পুব্বে অকতপুঞ্ঞতায চ দুপ্পটিপন্নতায চ অসক্কতা অগরুকতা, বুদ্ধুপ্পাদেন পন ৰিসেসতো ৰিপন্নসোভা সূরিযুগ্গমনে খজ্জোপনকা ৰিয নিপ্পভা নিত্তেজা হতলাভসক্কারা অহেসুং. তে তাদিসং ভগৰতো সঙ্ঘস্স চ লাভসক্কারং অসহমানা ইস্সাপকতা ‘‘এৰং ইমে ফরুসাহি ৰাচাহি ঘট্টেত্ৰাৰ পলাপেস্সামা’’তি উসূযা ৰিসুগ্গারং উগ্গিরন্তা তত্থ তত্থ ভিক্খূ অক্কোসন্তা পরিভাসন্তা ৰিচরিংসু. তেন ৰুত্তং – ‘‘অঞ্ঞতিত্থিযা পন পরিব্বাজকা অসক্কতা হোন্তি…পে… পরিক্খারানং. অথ খো তে অঞ্ঞতিত্থিযা পরিব্বাজকা ভগৰতো সক্কারং অসহমানা ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ গামে চ অরঞ্ঞে চ ভিক্খূ দিস্ৰা অসব্ভাহি ফরুসাহি ৰাচাহি অক্কোসন্তি পরিভাসন্তি রোসেন্তি ৰিহেসেন্তী’’তি.

তত্থ অসব্ভাহীতি অসভাযোগ্গাহি সভাযং সাধুজনসমূহে ৰত্তুং অযুত্তাহি, দুট্ঠুল্লাহীতি অত্থো. ফরুসাহীতি কক্খল়াহি মম্মচ্ছেদিকাহি. অক্কোসন্তীতি জাতিআদীহি অক্কোসৰত্থূহি খুংসেন্তি. পরিভাসন্তীতি ভণ্ডনৰসেন ভযং উপ্পাদেন্তা তজ্জেন্তি. রোসেন্তীতি যথা পরস্স রোসো হোতি, এৰং অনুদ্ধংসনৰসেন রোসং উপ্পাদেন্তি. ৰিহেসেন্তীতি ৰিহেঠেন্তি, ৰিৰিধেহি আকারেহি অফাসুং করোন্তি.

কথং পনেতে সমন্তপাসাদিকে ভগৰতি ভিক্খুসঙ্ঘে চ অক্কোসাদীনি পৰত্তেসুন্তি? ভগৰতো উপ্পাদতো পহীনলাভসক্কারতায উপহতচিত্তা পথৰিং খণিত্ৰা পক্খলন্তা ৰিয অৰণে ৰেল়ুরিযমণিম্হি ৰণং উপ্পাদেন্তা ৰিয চ সুন্দরিকং নাম পরিব্বাজিকং সঞ্ঞাপেত্ৰা তায সত্থু ভিক্খূনঞ্চ অৰণ্ণং ৰুট্ঠাপেত্ৰা অক্কোসাদীনি পৰত্তেসুং. তং পনেতং সুন্দরীৰত্থু পরতো সুন্দরীসুত্তে (উদা. ৩৮) পাল়িযংযেৰ আগমিস্সতি, তস্মা যমেত্থ ৰত্তব্বং, তং তত্থেৰ ৰণ্ণযিস্সাম.

ভিক্খূ ভগৰতো সন্তিকং উপসঙ্কমিত্ৰা তং পৰত্তিমারোচেসুং. তেন ৰুত্তং – ‘‘অথ খো সম্বহুলা ভিক্খূ যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু…পে… ৰিহেসেন্তী’’তি. তং ৰুত্তত্থমেৰ.

এতমত্থং ৰিদিত্ৰাতি এতং ইস্সাপকতানং তিত্থিযানং ৰিপ্পটিপত্তিং সব্বাকারতো ৰিদিত্ৰা. ইমং উদানন্তি ইমং তেহি কতে ৰিপ্পকারে পসন্নচিত্তেহি চ পরেহি কতে উপকারে তাদিভাৰানুভাৰদীপকং উদানং উদানেসি.

তত্থ গামে অরঞ্ঞে সুখদুক্খফুট্ঠোতি গামে ৰা অরঞ্ঞে ৰা যত্থ কত্থচি সুখেন দুক্খেন চ ফুট্ঠো সুখদুক্খানি অনুভৰন্তো, তেসং ৰা পচ্চযেহি সমঙ্গীভূতো. নেৰত্ততো নো পরতো দহেথাতি ‘‘অহং সুখিতো, অহং দুক্খিতো, মম সুখং, মম দুক্খং, পরেনিদং ময্হং সুখদুক্খং উপ্পাদিত’’ন্তি চ নেৰ অত্ততো ন পরতো তং সুখদুক্খং ঠপেথ. কস্মা? ন হেত্থ খন্ধপঞ্চকে অহন্তি ৰা মমন্তি ৰা পরোতি ৰা পরস্সাতি ৰা পস্সিতব্বযুত্তকং কিঞ্চি অত্থি, কেৰলং সঙ্খারা এৰ পন যথাপচ্চযং উপ্পজ্জিত্ৰা খণে খণে ভিজ্জন্তীতি. সুখদুক্খগ্গহণঞ্চেত্থ দেসনাসীসং, সব্বস্সাপি লোকধম্মস্স ৰসেন অত্থো ৰেদিতব্বো. ইতি ভগৰা ‘‘নাহং ক্ৰচনি, কস্সচি কিঞ্চনতস্মিং, ন চ মম ক্ৰচনি, কত্থচি কিঞ্চনতত্থী’’তি চতুকোটিকং সুঞ্ঞতং ৰিভাৰেসি.

ইদানি তস্স অত্ততো পরতো চ অদহনস্স কারণং দস্সেতি ‘‘ফুসন্তি ফস্সা উপধিং পটিচ্চা’’তি. এতে সুখৰেদনীযা দুক্খৰেদনীযা চ ফস্সা নাম খন্ধপঞ্চকসঙ্খাতং উপধিং পটিচ্চ তস্মিং সতি যথাসকং ৰিসযং ফুসন্তি, তত্থ পৰত্তন্তিযেৰ. অদুক্খমসুখা হি ৰেদনা সন্তসভাৰতায সুখে এৰ সঙ্গহং গচ্ছতীতি দুৰিধসম্ফস্সৰসেনেৰাযং অত্থৰণ্ণনা কতা.

যথা পন তে ফস্সা ন ফুসন্তি, তং দস্সেতুং ‘‘নিরুপধিং কেন ফুসেয্যুং ফস্সা’’তি ৰুত্তং. সব্বসো হি খন্ধূপধিযা অসতি কেন কারণেন তে ফস্সা ফুসেয্যুং, ন তং কারণং অত্থি. যদি হি তুম্হে অক্কোসাদিৰসেন উপ্পজ্জনসুখদুক্খং ন ইচ্ছথ, সব্বসো নিরুপধিভাৰেযেৰ যোগং করেয্যাথাতি অনুপাদিসেসনিব্বানধাতুযা গাথং নিট্ঠপেসি. এৰং ইমিনা উদানেন ৰট্টৰিৰট্টং কথিতং.

চতুত্থসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.