৪. অড্ঢকাসিথেরীগাথাৰণ্ণনা
যাৰ কাসিজনপদোতিআদিকা অড্ঢকাসিযা থেরিযা গাথা. অযং কির কস্সপস্স দসবলস্স কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰিঞ্ঞুতং পত্ৰা ভিক্খুনীনং সন্তিকং গন্ত্ৰা ধম্মং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধা পব্বজিত্ৰা ভিক্খুনিসীলে ঠিতং অঞ্ঞতরং পটিসম্ভিদাপ্পত্তং খীণাসৰত্থেরিং গণিকাৰাদেন অক্কোসিত্ৰা, ততো চুতা নিরযে পচ্চিত্ৰা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে কাসিকরট্ঠে উল়ারৰিভৰে সেট্ঠিকুলে নিব্বত্তিত্ৰা ৰুদ্ধিপ্পত্তা পুব্বে কতস্স ৰচীদুচ্চরিতস্স নিস্সন্দেন ঠানতো পরিভট্ঠা গণিকা অহোসি. নামেন অড্ঢকাসী নাম. তস্সা পব্বজ্জা চ দূতেন উপসম্পদা চ খন্ধকে আগতাযেৰ. ৰুত্তঞ্হেতং –
তেন খো পন সমযেন অড্ঢকাসী গণিকা ভিক্খুনীসু পব্বজিতা হোতি. সা চ সাৰত্থিং গন্তুকামা হোতি ‘‘ভগৰতো সন্তিকে উপসম্পজ্জিস্সামী’’তি. অস্সোসুং খো ধুত্তা – ‘‘অড্ঢকাসী কির গণিকা সাৰত্থিং গন্তুকামা’’তি. তে মগ্গে পরিযুট্ঠিংসু. অস্সোসি খো অড্ঢকাসী গণিকা ‘‘ধুত্তা কির মগ্গে পরিযুট্ঠিতা’’তি. ভগৰতো সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘অহঞ্হি উপসম্পজ্জিতুকামা, কথং নু খো মযা পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, দূতেনপি উপসম্পাদেতু’’ন্তি (চূল়ৰ. ৪৩০).
এৰং লদ্ধূপসম্পদা পন ৰিপস্সনায কম্মং করোন্তী ন চিরস্সেৰ সহ পটিসম্ভিদাহি অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং অপদানে (অপ. থেরী ২.৪.১৬৮-১৮৩) –
‘‘ইমম্হি ভদ্দকে কপ্পে, ব্রহ্মবন্ধু মহাযসো;
কস্সপো নাম গোত্তেন, উপ্পজ্জি ৰদতং ৰরো.
‘‘তদাহং পব্বজিত্ৰান, তস্স বুদ্ধস্স সাসনে;
সংৰুতা পাতিমোক্খম্হি, ইন্দ্রিযেসু চ পঞ্চসু.
‘‘মত্তঞ্ঞুনী চ অসনে, যুত্তা জাগরিযেপি চ;
ৰসন্তী যুত্তযোগাহং, ভিক্খুনিং ৰিগতাসৰং.
‘‘অক্কোসিং দুট্ঠচিত্তাহং, গণিকেতি ভণিং তদা;
তেন পাপেন কম্মেন, নিরযম্হি অপচ্চিসং.
‘‘তেন কম্মাৰসেসেন, অজাযিং গণিকাকুলে;
বহুসোৰ পরাধীনা, পচ্ছিমায চ জাতিযং.
‘‘কাসীসু সেট্ঠিকুলজা, ব্রহ্মচারীবলেনহং;
অচ্ছরা ৰিয দেৰেসু, অহোসিং রূপসম্পদা.
‘‘দিস্ৰান দস্সনীযং মং, গিরিব্বজপুরুত্তমে;
গণিকত্তে নিৰেসেসুং, অক্কোসনবলেন মে.
‘‘সাহং সুত্ৰান সদ্ধম্মং, বুদ্ধসেট্ঠেন দেসিতং;
পুব্বৰাসনসম্পন্না, পব্বজিং অনগারিযং.
‘‘তদূপসম্পদত্থায, গচ্ছন্তী জিনসন্তিকং;
মগ্গে ধুত্তে ঠিতে সুত্ৰা, লভিং দূতোপসম্পদং.
‘‘সব্বকম্মং পরিক্খীণং, পুঞ্ঞং পাপং তথেৰ চ;
সব্বসংসারমুত্তিণ্ণা, গণিকত্তঞ্চ খেপিতং.
‘‘ইদ্ধীসু চ ৰসী হোমি, দিব্বায সোতধাতুযা;
চেতোপরিযঞাণস্স, ৰসী হোমি মহামুনে.
‘‘পুব্বেনিৰাসং জানামি, দিব্বচক্খু ৰিসোধিতং;
সব্বাসৰপরিক্খীণা, নত্থি দানি পুনব্ভৰো.
‘‘অত্থধম্মনিরুত্তীসু, পটিভানে তথেৰ চ;
ঞাণং মম মহাৰীর, উপ্পন্নং তৰ সন্তিকে.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি. (অপ. থেরী ২.৪.১৬৮-১৮৩);
অরহত্তং পন পত্ৰা উদানৰসেন –
২৫. ‘‘যাৰ কাসিজনপদো, সুঙ্কো মে তত্তকো অহু;
তং কত্ৰা নেগমো অগ্ঘং, অড্ঢেনগ্ঘং ঠপেসি মং.
২৬. ‘‘অথ নিব্বিন্দহং রূপে, নিব্বিন্দঞ্চ ৰিরজ্জহং;
মা পুন জাতিসংসারং, সন্ধাৰেয্যং পুনপ্পুনং;
তিস্সো ৰিজ্জা সচ্ছিকতা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি. –
ইমা গাথা অভাসি.
তত্থ যাৰ কাসিজনপদো, সুঙ্কো মে তত্তকো অহূতি কাসীসু জনপদেসু ভৰো সুঙ্কো কাসিজনপদো, সো যাৰ যত্তকো, তত্তকো ময্হং সুঙ্কো অহু অহোসি. কিত্তকো পন সোতি? সহস্সমত্তো. কাসিরট্ঠে কির তদা সুঙ্কৰসেন একদিৰসং রঞ্ঞো উপ্পজ্জনকআযো অহোসি সহস্সমত্তো, ইমাযপি পুরিসানং হত্থতো একদিৰসং লদ্ধধনং তত্তকং. তেন ৰুত্তং – ‘‘যাৰ কাসিজনপদো, সুঙ্কো মে তত্তকো অহূ’’তি. সা পন কাসিসুঙ্কপরিমাণতায কাসীতি সমঞ্ঞং লভি. তত্থ যেভুয্যেন মনুস্সা সহস্সং দাতুং অসক্কোন্তা ততো উপড্ঢং দত্ৰা দিৰসভাগমেৰ রমিত্ৰা গচ্ছন্তি, তেসং ৰসেনাযং অড্ঢকাসীতি পঞ্ঞাযিত্থ. তেন ৰুত্তং – ‘‘তং কত্ৰা নেগমো অগ্ঘং, অড্ঢেনগ্ঘং ঠপেসি ম’’ন্তি. তং পঞ্চসতমত্তং ধনং অগ্ঘং কত্ৰা নেগমো নিগমৰাসিজনো ইত্থিরতনভাৰেন অনগ্ঘম্পি সমানং অড্ঢেন অগ্ঘং নিমিত্তং অড্ঢকাসীতি সমঞ্ঞাৰসেন মং ঠপেসি, তথা মং ৰোহরীতি অত্থো.
অথ নিব্বিন্দহং রূপেতি এৰং রূপূপজীৰিনী হুত্ৰা ঠিতা. অথ পচ্ছা সাসনং নিস্সায রূপে অহং নিব্বিন্দিং ‘‘ইতিপি রূপং অনিচ্চং, ইতিপিদং রূপং দুক্খং, অসুভ’’ন্তি পস্সন্তী তত্থ উক্কণ্ঠিং. নিব্বিন্দঞ্চ ৰিরজ্জহন্তি নিব্বিন্দন্তী চাহং ততো পরং ৰিরাগং আপজ্জিং. নিব্বিন্দগ্গহণেন চেত্থ তরুণৰিপস্সনং দস্সেতি, ৰিরাগগ্গহণেন বলৰৰিপস্সনং. ‘‘নিব্বিন্দন্তো ৰিরজ্জতি ৰিরাগা ৰিমুচ্চতী’’তি হি ৰুত্তং. মা পুন জাতিসংসারং, সন্ধাৰেয্যং পুনপ্পুনন্তি ইমিনা নিব্বিন্দনৰিরজ্জনাকারে নিদস্সেতি. তিস্সো ৰিজ্জাতিআদিনা তেসং মত্থকপ্পত্তিং, তং ৰুত্তনযমেৰ.
অড্ঢকাসিথেরীগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.