৩. চাপাথেরীগাথাৰণ্ণনা
লট্ঠিহত্থো পুরে আসীতিআদিকা চাপায থেরিযা গাথা. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারা তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তী, অনুক্কমেন উপচিতকুসলমূলা সম্ভতৰিমোক্খসম্ভারা হুত্ৰা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৰঙ্গহারজনপদে অঞ্ঞতরস্মিং মিগলুদ্দকগামে জেট্ঠকমিগলুদ্দকস্স ধীতা হুত্ৰা নিব্বত্তি, চাপাতিস্সা নামং অহোসি. তেন চ সমযেন উপকো আজীৰকো বোধিমণ্ডতো ধম্মচক্কং পৰত্তেতুং বারাণসিং উদ্দিস্স গচ্ছন্তেন সত্থারা সমাগতো ‘‘ৰিপ্পসন্নানি খো তে, আৰুসো, ইন্দ্রিযানি, পরিসুদ্ধো ছৰিৰণ্ণো পরিযোদাতো, কংসি ত্ৰং, আৰুসো, উদ্দিস্স পব্বজিতো, কো ৰা তে সত্থা, কস্স ৰা ত্ৰং ধম্মং রোচেসী’’তি (মহাৰ. ১১; ম. নি. ১.২৮৫) পুচ্ছিত্ৰা –
‘‘সব্বাভিভূ সব্বৰিদূহমস্মি, সব্বেসু ধম্মেসু অনূপলিত্তো;
সব্বঞ্জহো তণ্হাক্খযে ৰিমুত্তো, সযং অভিঞ্ঞায কমুদ্দিসেয্যং. (ধ. প. ৩৫৩; মহাৰ. ১১; কথা. ৪০৫; ম. নি. ১.২৮৫);
‘‘ন মে আচরিযো অত্থি, সদিসো মে ন ৰিজ্জতি;
সদেৰকস্মিং লোকস্মিং, নত্থি মে পটিপুগ্গলো.
‘‘অহঞ্হি অরহা লোকে, অহং সত্থা অনুত্তরো;
একোম্হি সম্মাসম্বুদ্ধো, সীতিভূতোম্হি নিব্বুতো.
‘‘ধম্মচক্কং পৰত্তেতুং, গচ্ছামি কাসিনং পুরং;
অন্ধীভূতস্মিং লোকস্মিং, আহঞ্ছং অমতদুন্দুভি’’ন্তি. (মহাৰ. ১১; কথা. ৪০৫; ম. নি. ১.২৮৫) –
সত্থারা অত্তনো সব্বঞ্ঞুবুদ্ধভাৰে ধম্মচক্কপৰত্তনে চ পৰেদিতে পসন্নচিত্তো সো ‘‘হুপেয্যপাৰুসো, অরহসি অনন্তজিনো’’তি (মহাৰ. ১১; ম. নি. ১.২৮৫) ৰত্ৰা উম্মগ্গং গহেত্ৰা পক্কন্তো ৰঙ্গহারজনপদং অগমাসি. সো তত্থ একং মিগলুদ্দকগামকং উপনিস্সায ৰাসং কপ্পেসি. তং তত্থ জেট্ঠকমিগলুদ্দকো উপট্ঠাসি. সো একদিৰসং দূরং মিগৰং গচ্ছন্তো ‘‘ময্হং অরহন্তে মা পমজ্জী’’তি অত্তনো ধীতরং চাপং আণাপেত্ৰা অগমাসি সদ্ধিং পুত্তভাতুকেহি. সা চস্স ধীতা অভিরূপা হোতি দস্সনীযা.
অথ খো উপকো আজীৰকো ভিক্খাচারৰেলাযং মিগলুদ্দকস্স ঘরং গতো পরিৰিসিতুং উপগতং চাপং দিস্ৰা রাগেন অভিভূতো ভুঞ্জিতুম্পি অসক্কোন্তো ভাজনেন ভত্তং আদায ৰসনট্ঠানং গন্ত্ৰা ভত্তং একমন্তে নিক্খিপিত্ৰা ‘‘সচে চাপং লভিস্সামি, জীৰামি, নো চে, মরিস্সামী’’তি নিরাহারো নিপজ্জি. সত্তমে দিৰসে মিগলুদ্দকো আগন্ত্ৰা ধীতরং পুচ্ছি – ‘‘কিং ময্হং অরহন্তে ন পমজ্জী’’তি? সা ‘‘একদিৰসমেৰ আগন্ত্ৰা পুন নাগতপুব্বো’’তি আহ. মিগলুদ্দকো চ তাৰদেৰস্স ৰসনট্ঠানং গন্ত্ৰা ‘‘কিং, ভন্তে, অফাসুক’’ন্তি পাদে পরিমজ্জন্তো পুচ্ছি. উপকো নিত্থুনন্তো পরিৰত্ততিযেৰ. সো ‘‘ৰদথ, ভন্তে, যং মযা সক্কা কাতুং, সব্বং তং করিস্সামী’’তি আহ. উপকো একেন পরিযাযেন অত্তনো অজ্ঝাসযং আরোচেসি. ‘‘ইতরো জানাসি পন, ভন্তে, কিঞ্চি সিপ্প’’ন্তি. ‘‘ন জানামী’’তি. ‘‘ন, ভন্তে, কিঞ্চি সিপ্পং অজানন্তেন সক্কা ঘরং আৰসিতু’’ন্তি. সো আহ – ‘‘নাহং কিঞ্চি সিপ্পং জানামি, অপিচ তুম্হাকং মংসহারকো ভৰিস্সামি, মংসঞ্চ ৰিক্কিণিস্সামী’’তি. মাগৰিকো ‘‘অম্হাকম্পি এতদেৰ রুচ্চতী’’তি উত্তরসাটকং দত্ৰা অত্তনো সহাযকস্স গেহে কতিপাহং ৰসাপেত্ৰা তাদিসে দিৰসে ঘরং আনেত্ৰা ধীতরং অদাসি.
অথ কালে গচ্ছন্তে তেসং সংৰাসমন্ৰায পুত্তো নিব্বত্তি, সুভদ্দোতিস্স নামং অকংসু. চাপা তস্স রোদনকালে ‘‘উপকস্স পুত্ত, আজীৰকস্স পুত্ত, মংসহারকস্স পুত্ত, মা রোদি মা রোদী’’তিআদিনা পুত্ততোসনগীতেন উপকং উপ্পণ্ডেসি. সো ‘‘মা ত্ৰং চাপে মং ‘অনাথো’তি মঞ্ঞি, অত্থি মে সহাযো অনন্তজিনো নাম, তস্সাহং সন্তিকং গমিস্সামী’’তি আহ. চাপা ‘‘এৰমযং অট্টীযতী’’তি ঞত্ৰা পুনপ্পুনং তথা কথেসিযেৰ. সো একদিৰসং তায তথা ৰুত্তো কুজ্ঝিত্ৰা গন্তুমারদ্ধো. তায তং তং ৰত্ৰা অনুনীযমানোপি সঞ্ঞত্তিং অনাগচ্ছন্তো পচ্ছিমদিসাভিমুখো পক্কামি.
ভগৰা চ তেন সমযেন সাৰত্থিযং জেতৰনে ৰিহরন্তো ভিক্খূনং আচিক্খি – ‘‘যো, ভিক্খৰে, অজ্জ ‘কুহিং অনন্তজিনো’তি ইধাগন্ত্ৰা পুচ্ছতি, তং মম সন্তিকং পেসেথা’’তি. উপকোপি ‘‘কুহিং অনন্তজিনো ৰসতী’’তি তত্থ তত্থ পুচ্ছন্তো অনুপুব্বেন সাৰত্থিং গন্ত্ৰা ৰিহারং পৰিসিত্ৰা ৰিহারমজ্ঝে ঠত্ৰা ‘‘কুহিং অনন্তজিনো’’তি পুচ্ছি. তং ভিক্খূ ভগৰতো সন্তিকং নযিংসু. সো ভগৰন্তং দিস্ৰা ‘‘জানাথ মং ভগৰা’’তি আহ. ‘‘আম, জানামি, কুহিং পন ত্ৰং এত্তকং কালং ৰসী’’তি? ‘‘ৰঙ্গহারজনপদে, ভন্তে’’তি. ‘‘উপক, ইদানি মহল্লকো জাতো পব্বজিতুং সক্খিস্সসী’’তি? ‘‘পব্বজিস্সামি, ভন্তে’’তি. সত্থা অঞ্ঞতরং ভিক্খুং আণাপেসি – ‘‘এহি ত্ৰং, ভিক্খু, ইমং পব্বাজেহী’’তি. সো তং পব্বাজেসি. সো পব্বজিতো সত্থু সন্তিকে কম্মট্ঠানং গহেত্ৰা ভাৰনং অনুযুঞ্জন্তো ন চিরস্সেৰ অনাগামিফলে পতিট্ঠায কালং কত্ৰা অৰিহেসু নিব্বত্তো, নিব্বত্তক্খণেযেৰ অরহত্তং পাপুণি. অৰিহেসু নিব্বত্তমত্তা সত্ত জনা অরহত্তং পত্তা, তেসং অযং অঞ্ঞতরো. ৰুত্তঞ্হেতং –
‘‘অৰিহং উপপন্নাসে, ৰিমুত্তা সত্ত ভিক্খৰো;
রাগদোসপরিক্খীণা, তিণ্ণা লোকে ৰিসত্তিকং.
‘‘উপকোপলগণ্ডো চ, পক্কুসাতি চ তে তযো;
ভদ্দিযো খণ্ডদেৰো চ, বাহুরগ্গি চ সিঙ্গিযো;
তে হিত্ৰা মানুসং দেহং, দিব্বযোগং উপচ্চগু’’ন্তি. (সং. নি. ১.১০৫);
উপকে পন পক্কন্তে নিব্বিন্দহদযা চাপা দারকং অয্যকস্স নিয্যাদেত্ৰা পুব্বে উপকেন গতমগ্গং গচ্ছন্তী সাৰত্থিং গন্ত্ৰা ভিক্খুনীনং সন্তিকে পব্বজিত্ৰা ৰিপস্সনায কম্মং করোন্তী মগ্গপটিপাটিযা অরহত্তে পতিট্ঠিতা, অত্তনো পটিপত্তিং পচ্চৰেক্খিত্ৰা পুব্বে উপকেন অত্তনা চ কথিতগাথাযো উদানৰসেন একজ্ঝং কত্ৰা –
২৯২. ‘‘লট্ঠিহত্থো পুরে আসি, সো দানি মিগলুদ্দকো;
আসায পলিপা ঘোরা, নাসক্খি পারমেতৰে.
২৯৩. ‘‘সুমত্তং মং মঞ্ঞমানা, চাপি পুত্তমতোসযি;
চাপায বন্ধনং ছেত্ৰা, পব্বজিস্সং পুনোপহং.
২৯৪. ‘‘মা মে কুজ্ঝি মহাৰীর, মা মে কুজ্ঝি মহামুনি;
ন হি কোধপরেতস্স, সুদ্ধি অত্থি কুতো তপো.
২৯৫. ‘‘পক্কমিস্সঞ্চ নাল়াতো, কোধ নাল়ায ৰচ্ছতি;
বন্ধন্তী ইত্থিরূপেন, সমণে ধম্মজীৰিনো.
২৯৬. ‘‘এহি কাল় নিৰত্তস্সু, ভুঞ্জ কামে যথা পুরে;
অহঞ্চ তে ৰসীকতা, যে চ মে সন্তি ঞাতকা.
২৯৭. ‘‘এত্তো চাপে চতুব্ভাগং, যথা ভাসসি ত্ৰঞ্চ মে;
তযি রত্তস্স পোসস্স, উল়ারং ৰত তং সিযা.
২৯৮. ‘‘কাল়ঙ্গিনিংৰ তক্কারিং, পুপ্ফিতং গিরিমুদ্ধনি;
ফুল্লং দালিমলট্ঠিংৰ, অন্তোদীপেৰ পাটলিং.
২৯৯. ‘‘হরিচন্দনলিত্তঙ্গিং, কাসিকুত্তমধারিনিং;
তং মং রূপৰতিং সন্তিং, কস্স ওহাযং গচ্ছসি.
৩০০. ‘‘সাকুন্তিকোৰ সকুণিং, যথা বন্ধিতুমিচ্ছতি;
আহরিমেন রূপেন, ন মং ত্ৰং বাধযিস্সসি.
৩০১. ‘‘ইমঞ্চ মে পুত্তফলং, কাল় উপ্পাদিতং তযা;
তং মং পুত্তৰতিং সন্তিং, কস্স ওহায গচ্ছসি.
৩০২. ‘‘জহন্তি পুত্তে সপ্পঞ্ঞা, ততো ঞাতী ততো ধনং;
পব্বজন্তি মহাৰীরা, নাগো ছেত্ৰাৰ বন্ধনং.
৩০৩. ‘‘ইদানি তে ইমং পুত্তং, দণ্ডেন ছুরিকায ৰা;
ভূমিযং ৰা নিসুম্ভিস্সং, পুত্তসোকা ন গচ্ছসি.
৩০৪. ‘‘সচে পুত্তং সিঙ্গালানং, কুক্কুরানং পদাহিসি;
ন মং পুত্তকত্তে জম্মি, পুনরাৰত্তযিস্সসি.
৩০৫. ‘‘হন্দ খো দানি ভদ্দন্তে, কুহিং কাল় গমিস্সসি;
কতমং গামনিগমং, নগরং রাজধানিযো.
৩০৬. ‘‘অহুম্হ পুব্বে গণিনো, অস্সমণা সমণমানিনো;
গামেন গামং ৰিচরিম্হ, নগরে রাজধানিযো.
৩০৭. ‘‘এসো হি ভগৰা বুদ্ধো, নদিং নেরঞ্জরং পতি;
সব্বদুক্খপ্পহানায, ধম্মং দেসেতি পাণিনং;
তস্সাহং সন্তিকং গচ্ছং, সো মে সত্থা ভৰিস্সতি.
৩০৮. ‘‘ৰন্দনং দানি মে ৰজ্জাসি, লোকনাথং অনুত্তরং;
পদক্খিণঞ্চ কত্ৰান, আদিসেয্যাসি দক্খিণং.
৩০৯. ‘‘এতং খো লব্ভমম্হেহি, যথা ভাসসি ত্ৰঞ্চ মে;
ৰন্দনং দানি তে ৰজ্জং, লোকনাথং অনুত্তরং;
পদক্খিণঞ্চ কত্ৰান, আদিসিস্সামি দক্খিণং.
৩১০. ‘‘ততো চ কাল়ো পক্কামি, নদিং নেরঞ্জরং পতি;
সো অদ্দসাসি সম্বুদ্ধং, দেসেন্তং অমতং পদং.
৩১১. ‘‘দুক্খং দুক্খসমুপ্পাদং, দুক্খস্স চ অতিক্কমং;
অরিযং চট্ঠঙ্গিকং মগ্গং, দুক্খূপসমগামিনং.
৩১২. ‘‘তস্স পাদানি ৰন্দিত্ৰা, কত্ৰান নং পদক্খিণং;
চাপায আদিসিত্ৰান, পব্বজিং অনগারিযং;
তিস্সো ৰিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি. –
ইমা গাথা অভাসি.
তত্থ লট্ঠিহত্থোতি দণ্ডহত্থো. পুরেতি পুব্বে পরিব্বাজককালে চণ্ডগোণকুক্কুরাদীনং পরিহরণত্থং দণ্ডং হত্থেন গহেত্ৰা ৰিচরণকো অহোসি. সো দানি মিগলুদ্দকোতি সো ইদানি মিগলুদ্দেহি সদ্ধিং সম্ভোগসংৰাসেহি মিগলুদ্দো মাগৰিকো জাতো. আসাযাতি তণ্হায. ‘‘আসযা’’তিপি পাঠো, অজ্ঝাসযহেতূতি অত্থো. পলিপাতি কামপঙ্কতো দিট্ঠিপঙ্কতো চ. ঘোরাতি অৰিদিতৰিপুলানত্থাৰহত্তা দারুণতো ঘোরা. নাসক্খি পারমেতৰেতি তস্সেৰ পলিপস্স পারভূতং নিব্বানং এতুং গন্তুং ন অসক্খি, ন অভিসম্ভুনীতি অত্তানমেৰ সন্ধায উপকো ৰদতি.
সুমত্তং মং মঞ্ঞমানাতি অত্তনি সুট্ঠু মত্তং মদপ্পত্তং কামগেধৰসেন লগ্গং পমত্তং ৰা কত্ৰা মং সল্লক্খন্তী. চাপা পুত্তমতোসযীতি মিগলুদ্দস্স ধীতা চাপা ‘‘আজীৰকস্স পুত্তা’’তিআদিনা মং ঘট্টেন্তী পুত্তং তোসেসি কেল়াযসি. ‘‘সুপতি মং মঞ্ঞমানা’’তি চ পঠন্তি, সুপতীতি মং মঞ্ঞমানাতি অত্থো. চাপায বন্ধনং ছেত্ৰাতি চাপায তযি উপ্পন্নং কিলেসবন্ধনং ছিন্দিত্ৰা. পব্বজিস্সং পুনোপহন্তি পুন দুতিযৰারম্পি অহং পব্বজিস্সামি.
ইদানি তস্সা ‘‘ময্হং অত্থো নত্থী’’তি ৰদতি, তং সুত্ৰা চাপা খমাপেন্তী ‘‘মা মে কুজ্ঝী’’তি গাথমাহ. তত্থ মা মে কুজ্ঝীতি কেল়িকরণমত্তেন মা ময্হং কুজ্ঝি. মহাৰীর, মহামুনীতি উপকং আলপতি. তঞ্হি সা পুব্বেপি পব্বজিতো, ইদানিপি পব্বজিতুকামোতি কত্ৰা খন্তিঞ্চ পচ্চাসীসন্তী ‘‘মহামুনী’’তি আহ. তেনেৰাহ – ‘‘ন হি কোধপরেতস্স, সুদ্ধি অত্থি কুতো তপো’’তি, ত্ৰং এত্তকম্পি অসহন্তো কথং চিত্তং দমেস্সসি, কথং ৰা তপং চরিস্সসীতি অধিপ্পাযো.
অথ নাল়ং গন্ত্ৰা জীৰিতুকামোসীতি চাপায ৰুত্তো আহ – ‘‘পক্কমিস্সঞ্চ নাল়াতো, কোধ নাল়ায ৰচ্ছতী’’তি কো ইধ নাল়ায ৰসিস্সতি, নাল়াতোৰ অহং পক্কমিস্সামেৰ. সো হি তস্স জাতগামো, ততো নিক্খমিত্ৰা পব্বজি. সো চ মগধরট্ঠে বোধিমণ্ডস্স আসন্নপদেসে, তং সন্ধায ৰুত্তং. বন্ধন্তী ইত্থিরূপেন, সমণে ধম্মজীৰিনোতি চাপে ত্ৰং ধম্মেন জীৰন্তে ধম্মিকে পব্বজিতে অত্তনো ইত্থিরূপেন ইত্থিকুত্তাকপ্পেহি বন্ধন্তী তিট্ঠসি. যেনাহং ইদানি এদিসো জাতো, তস্মা তং পরিচ্চজামীতি অধিপ্পাযো.
এৰং ৰুত্তে চাপা তং নিৰত্তেতুকামা ‘‘এহি, কাল়া’’তি গাথমাহ. তস্সত্থো – কাল়ৰণ্ণতায, কাল়, উপক, এহি নিৰত্তস্সু মা পক্কমি, পুব্বে ৰিয কামে পরিভুঞ্জ, অহঞ্চ যে চ মে সন্তি ঞাতকা, তে সব্বেৰ তুয্হং মা পক্কমিতুকামতায ৰসীকতা ৰসৰত্তিনো কতাতি.
তং সুত্ৰা উপকো ‘‘এত্তো চাপে’’তি গাথমাহ. তত্থ চাপেতি চাপে. চাপসদিসঅঙ্গলট্ঠিতায হি সা, চাপাতি নামং লভি, তস্মা, চাপাতি ৰুচ্চতি. ত্ৰং চাপে, যথা ভাসসি, ইদানি যাদিসং কথেসি, ইতো চতুব্ভাগমেৰ পিযসমুদাচারং করেয্যাসি. তযি রত্তস্স রাগাভিভূতস্স পুরিসস্স উল়ারং ৰত তং সিযা, অহং পনেতরহি তযি কামেসু চ ৰিরত্তো, তস্মা চাপায ৰচনে ন তিট্ঠামীতি অধিপ্পাযো.
পুন, চাপা, অত্তনি তস্স আসত্তিং উপ্পাদেতুকামা ‘‘কাল়ঙ্গিনি’’ন্তি আহ. তত্থ, কাল়াতি তস্সালপনং. অঙ্গিনিন্তি অঙ্গলট্ঠিসম্পন্নং. ইৰাতি উপমায নিপাতো. তক্কারিং পুপ্ফিতং গিরিমুদ্ধনীতি পব্বতমুদ্ধনি ঠিতং সুপুপ্ফিতদালিমলট্ঠিং ৰিয. ‘‘উক্কাগারি’’ন্তি চ কেচি পঠন্তি, অঙ্গত্থিলট্ঠিং ৰিযাতি অত্থো. গিরিমুদ্ধনীতি চ ইদং কেনচি অনুপহতসোভতাদস্সনত্থং ৰুত্তং. কেচি ‘‘কালিঙ্গিনি’’ন্তি পাঠং ৰত্ৰা তস্স কুম্ভণ্ডলতাসদিসন্তি অত্থং ৰদন্তি. ফুল্লং দালিমলট্ঠিংৰাতি পুপ্ফিতং বীজপূরলতং ৰিয. অন্তোদীপেৰ পাটলিন্তি দীপকব্ভন্তরে পুপ্ফিতপাটলিরুক্খং ৰিয, দীপগ্গহণঞ্চেত্থ সোভাপাটিহারিযদস্সনত্থমেৰ.
হরিচন্দনলিত্তঙ্গিন্তি লোহিতচন্দনেন অনুলিত্তসব্বঙ্গিং. কাসিকুত্তমধারিনিন্তি উত্তমকাসিকৰত্থধরং. তং মন্তি তাদিসং মং. রূপৰতিং সন্তিন্তি রূপসম্পন্নং সমানং. কস্স ওহায গচ্ছসীতি কস্স নাম সত্তস্স, কস্স ৰা হেতুনো, কেন কারণেন, ওহায পহায পরিচ্চজিত্ৰা গচ্ছসি.
ইতো পরম্পি তেসং ৰচনপটিৰচনগাথাৰ ঠপেত্ৰা পরিযোসানে তিস্সো গাথা. তত্থ সাকুন্তিকোৰাতি সকুণলুদ্দো ৰিয. আহরিমেন রূপেনাতি কেসমণ্ডনাদিনা সরীরজগ্গনেন চেৰ ৰত্থাভরণাদিনা চ অভিসঙ্খারিকেন রূপেন ৰণ্ণেন কিত্তিমেন চাতুরিযেনাতি অত্থো. ন মং ত্ৰং বাধযিস্সসীতি পুব্বে ৰিয ইদানি মং ত্ৰং ন বাধিতুং সক্খিস্সসি.
পুত্তফলন্তি পুত্তসঙ্খাতং ফলং পুত্তপসৰো.
সপ্পঞ্ঞাতি পঞ্ঞৰন্তো, সংসারে আদীনৰৰিভাৰিনিযা পঞ্ঞায সমন্নাগতাতি অধিপ্পাযো. তে হি অপ্পং ৰা মহন্তং ৰা ঞাতিপরিৰট্টং ভোগক্খন্ধং ৰা পহায পব্বজন্তি. তেনাহ – ‘‘পব্বজন্তি মহাৰীরা, নাগো ছেত্ৰাৰ বন্ধন’’ন্তি, অযবন্ধনং ৰিয হত্থিনাগো গিহিবন্ধনং ছিন্দিত্ৰা মহাৰীরিযাৰ পব্বজন্তি, ন নিহীনৰীরিযাতি অত্থো.
দণ্ডেনাতি যেন কেনচি দণ্ডেন. ছুরিকাযাতি খুরেন. ভূমিযং ৰা নিসুম্ভিস্সন্তি পথৰিযং পাতেত্ৰা পোথনৰিজ্ঝনাদিনা ৰিবাধিস্সামি. পুত্তসোকা ন গচ্ছসীতি পুত্তসোকনিমিত্তং ন গচ্ছিস্সসি.
পদাহিসীতি দস্সসি. পুত্তকত্তেতি পুত্তকারণা. জম্মীতি তস্সা আলপনং, লামকেতি অত্থো.
ইদানি তস্স গমনং অনুজানিত্ৰা গমনট্ঠানং জানিতুং ‘‘হন্দ খো’’তি গাথমাহ.
ইতরো পুব্বে অহং অনিয্যানিকং সাসনং পগ্গয্হ অট্ঠাসিং, ইদানি পন নিয্যানিকে অনন্তজিনস্স সাসনে ঠাতুকামো, তস্মা তস্স সন্তিকং গমিস্সামীতি দস্সেন্তো ‘‘অহুম্হা’’তিআদিমাহ. তত্থ গণিনোতি গণধরা. অস্সমণাতি ন সমিতপাপা. সমণমানিনোতি সমিতপাপাতি এৰং সঞ্ঞিনো. ৰিচরিম্হাতি পূরণাদীসু অত্তানং পক্খিপিত্ৰা ৰদতি.
নেরঞ্জরং পতীতি নেরঞ্জরায নদিযা সমীপে তস্সা তীরে. বুদ্ধোতি অভিসম্বোধিং পত্তো, অভিসম্বোধিং পত্ৰা ধম্মং দেসেন্তো সব্বকালং ভগৰা তত্থেৰ ৰসীতি অধিপ্পাযেন ৰদতি.
ৰন্দনং দানি মে ৰজ্জাসীতি মম ৰন্দনং ৰদেয্যাসি, মম ৰচনেন লোকনাথং অনুত্তরং ৰদেয্যাসীতি অত্থো. পদক্খিণঞ্চ কত্ৰান, আদিসেয্যাসি দক্খিণন্তি বুদ্ধং ভগৰন্তং তিক্খত্তুং পদক্খিণং কত্ৰাপি চতূসু ঠানেসু ৰন্দিত্ৰা, ততো পুঞ্ঞতো ময্হং পত্তিদানং দেন্তো পদক্খিণং আদিসেয্যাসি বুদ্ধগুণানং সুতপুব্বত্তা হেতুসম্পন্নতায চ এৰং ৰদতি.
এতং খো লব্ভমম্হেহীতি এতং পদক্খিণকরণং পুঞ্ঞং অম্হেহি তৰ দাতুং সক্কা, ন নিৰত্তনং, পুব্বে ৰিয কামূপভোগো চ ন সক্কাতি অধিপ্পাযো. তে ৰজ্জন্তি তৰ ৰন্দনং ৰজ্জং ৰক্খামি.
সোতি কাল়ো, অদ্দসাসীতি অদ্দক্খি.
সত্থুদেসনাযং সচ্চকথায পধানত্তা তব্বিনিমুত্তায অভাৰতো ‘‘দুক্খ’’ন্তিআদি ৰুত্তং, সেসং ৰুত্তনযমেৰ.
চাপাথেরীগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.