১. অজিতমাণৰসুত্তনিদ্দেসৰণ্ণনা
পারাযনৰগ্গস্স পঠমে অজিতসুত্তনিদ্দেসে –
১. ‘‘কেনস্সু নিৰুতো লোকো, (ইচ্চাযস্মা অজিতো,)
কেনস্সু নপ্পকাসতি;
কিস্সাভিলেপনং ব্রূসি, কিংসু তস্স মহব্ভয’’ন্তি. –
অজিতমাণৰস্স পুচ্ছিতে পঠমপঞ্হে চ উপরূপরিপঞ্হে চ নিদ্দেসেসু চ ৰুত্তঞ্চ উত্তানঞ্চ ৰজ্জেত্ৰা ৰিসেসমেৰ ৰক্খাম. তত্থ নিৰুতোতি পটিচ্ছাদিতো. কিস্সাভিলেপনং ব্রূসীতি কিং অস্স লোকস্স অভিলেপনং ৰদেসি?
আৰুতোতি আৰরিতো. নিৰুতোতি পটিচ্ছাদিতো. ওৰুতোতি হেট্ঠা পটিচ্ছাদিতো. পিহিতোতি উপরিভাগেন ছাদিতো. পটিচ্ছন্নোতি অৰিৰটো. পটিকুজ্জিতোতি অধোমুখং ছাদিতো.
নপ্পকাসতীতি নপ্পকাসো হোতি. নপ্পভাসতীতি ঞাণপ্পভাসং ন করোতি. ন তপতীতি ঞাণতপং ন করোতি. ন ৰিরোচতীতি ঞাণৰিরোচনং ন করোতি. ন ঞাযতীতি ন জানীযতি. ন পঞ্ঞাযতীতি নপ্পঞ্ঞাযতে.
কেন লিত্তোতি কেন লিম্পিতো. সংলিত্তো উপলিত্তোতি উপসগ্গেন পদং ৰড্ঢিতং. আচিক্খসি নিদ্দেসৰসেন. দেসেসি পটিনিদ্দেসৰসেন. পঞ্ঞপেসি তেন তেন পকারেন. অত্থং বোধেন্তো পট্ঠপেসি. তস্সত্থস্স কারণং দস্সেন্তো ৰিৰরসি. ব্যঞ্জনভাৰং দস্সেন্তো ৰিভজসি. নিকুজ্জিতভাৰং গম্ভীরভাৰঞ্চ হরিত্ৰা সোতূনং ঞাণস্স পতিট্ঠং জনযন্তো উত্তানীকরোসি. সব্বেহিপি ইমেহি আকারেহি সোতূনং অঞ্ঞাণন্ধকারং ৰিধমেন্তো পকাসেসীতি এৰং অত্থো দট্ঠব্বো.
২. ৰেৰিচ্ছা পমাদা নপ্পকাসতীতি মচ্ছরিযহেতু চ পমাদহেতু চ নপ্পকাসতি. মচ্ছরিযং হিস্স দানাদীহি গুণেহি পকাসিতুং ন দেতি, পমাদো সীলাদীহি. জপ্পাভিলেপনন্তি তণ্হা অস্স লোকস্স মক্কটলেপো ৰিয মক্কটস্স অভিলেপনং. দুক্খন্তি জাতিআদিকং দুক্খং.
যেসং ধম্মানন্তি যেসং রূপাদিধম্মানং. আদিতো সমুদাগমনং পঞ্ঞাযতীতি পঠমতো উপ্পাদো পঞ্ঞাযতি. অত্থঙ্গমতো নিরোধো পঞ্ঞাযতীতি ভঙ্গতো নিরুজ্ঝনং পঞ্ঞাযতি. কম্মসন্নিস্সিতো ৰিপাকোতি কুসলাকুসলৰিপাকো কম্মং অমুঞ্চিত্ৰা পৰত্তনতো কম্মসন্নিস্সিতো ৰিপাকোতি ৰুচ্চতি. ৰিপাকসন্নিস্সিতং কম্মন্তি কুসলাকুসলং কম্মং ৰিপাকস্স ওকাসং কত্ৰা ঠিতত্তা ৰিপাকসন্নিস্সিতং কম্মন্তি ৰুচ্চতি. নামসন্নিস্সিতং রূপন্তি পঞ্চৰোকারে রূপং নামং অমুঞ্চিত্ৰা পৰত্তনতো নামসন্নিস্সিতং রূপন্তি ৰুচ্চতি. রূপসন্নিস্সিতং নামন্তি পঞ্চৰোকারে নামং রূপং অমুঞ্চিত্ৰা পৰত্তনতো রূপসন্নিস্সিতং নামন্তি ৰুচ্চতি.
৩. সৰন্তি সব্বধি সোতাতি সব্বেসু রূপাদিআযতনেসু তণ্হাদিকা সোতা সন্দন্তি. কিং নিৰারণন্তি তেসং কিং আৰরণং কা রক্খা. সংৰরং ব্রূহীতি তং তেসং নিৰারণসঙ্খাতং সংৰরং ব্রূহি. এতেন সাৰসেসপ্পহানং পুচ্ছতি. কেন সোতা পিধীযরেতি কেন ধম্মেন এতে সোতা পিধীযন্তি পচ্ছিজ্জন্তি. এতেন অনৰসেসপ্পহানং পুচ্ছতি.
সৰন্তীতি উপ্পজ্জন্তি. আসৰন্তীতি অধোগামিনো হুত্ৰা সৰন্তি. সন্দন্তীতি নিরন্তরগামিনো হুত্ৰা সন্দমানা পৰত্তন্তি. পৰত্তন্তীতি পুনপ্পুনং ৰত্তন্তি.
৪. সতি তেসং নিৰারণন্তি ৰিপস্সনাযুত্তা কুসলাকুসলধম্মানং গতিযো সমন্ৰেসমানা সতি তেসং সোতানং নিৰারণং. সোতানং সংৰরং ব্রূমীতি তমেৰাহং সতিং সোতানং সংৰরং ব্রূমীতি অধিপ্পাযো. পঞ্ঞাযেতে পিধীযরেতি রূপাদীসু পন অনিচ্চতাদিপটিৰেধসাধিকায মগ্গপঞ্ঞায এতে সোতা সব্বসো পিধীযন্তি.
পচ্ছিজ্জন্তীতি উচ্ছিজ্জন্তি. সমুদযঞ্চাতি পচ্চযঞ্চ. অত্থঙ্গমঞ্চাতি উপ্পন্নানং অভাৰগমনঞ্চ, অনুপ্পন্নানং অনুপ্পাদং ৰা. অস্সাদঞ্চাতি আনিসংসঞ্চ. আদীনৰঞ্চাতি দোসঞ্চ. নিস্সরণঞ্চাতি নিক্খমনঞ্চ.
৫. পঞ্ঞা চেৰাতি পঞ্হাগাথায যা চাযং তযা ৰুত্তা পঞ্ঞা, যা চ সতি, যঞ্চ তদৰসেসং নামরূপং, এতং সব্বম্পি কত্থ নিরুজ্ঝতি. এতং মে পঞ্হং পুট্ঠো পব্রূহীতি এৰং সঙ্খেপত্থো ৰেদিতব্বো.
কত্থেতং উপরুজ্ঝতীতি এতং নামরূপং কত্থ ন ভৰতি. ৰূপসম্মতীতি নিব্বাতি. অত্থং গচ্ছতীতি অভাৰং গচ্ছতি. পটিপ্পস্সম্ভতীতি সন্নিসীদতি.
৬. ৰিস্সজ্জনগাথায পনস্স যস্মা পঞ্ঞাসতিযো নামেনেৰ সঙ্গহং গচ্ছন্তি, তস্মা তা ৰিসুং ন ৰুত্তা. অযমেত্থ সঙ্খেপত্থো – যং মং ত্ৰং, অজিত, এতং পঞ্হং অপুচ্ছি – ‘‘কত্থেতং উপরুজ্ঝতী’’তি, তদেতং যত্থ নামঞ্চ রূপঞ্চ অসেসং উপরুজ্ঝতি, তং তে ৰদামি. তস্স তস্স হি ৰিঞ্ঞাণস্স নিরোধেন সহেৰ অপুব্বং অচরিমং এত্থেতং উপরুজ্ঝতি, এত্থেৰ ৰিঞ্ঞাণনিরোধেন নিরুজ্ঝতি এতং, ৰিঞ্ঞাণনিরোধা তস্স তস্স নিরোধো হোতি, তং নাতিৰত্ততীতি ৰুত্তং হোতি.
সোতাপত্তিমগ্গঞাণেন অভিসঙ্খারৰিঞ্ঞাণস্স নিরোধেনাতি সোতাপত্তিমগ্গসম্পযুত্তপঞ্ঞায কুসলাকুসলচেতনাসম্পযুত্তচিত্তস্স অভব্বুপ্পত্তিকৰসেন নিরুজ্ঝনেন. তত্থ দুৰিধো নিরোধো অনুপাদিন্নকনিরোধো উপাদিন্নকনিরোধোতি. সোতাপত্তিমগ্গেন হি চত্তারি দিট্ঠিসম্পযুত্তানি ৰিচিকিচ্ছাসহগতন্তি পঞ্চ চিত্তানি নিরুজ্ঝন্তি, তানি রূপং সমুট্ঠাপেন্তি. তং অনুপাদিন্নকরূপক্খন্ধো, তানি চিত্তানি ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো, তংসম্পযুত্তা ৰেদনা সঞ্ঞা সঙ্খারা তযো অরূপক্খন্ধা. তত্থ সচে সোতাপন্নস্স সোতাপত্তিমগ্গো অভাৰিতো অভৰিস্সা, তানি পঞ্চ চিত্তানি ছসু আরম্মণেসু পরিযুট্ঠানং পাপুণেয্যুং. সোতাপত্তিমগ্গো পন নেসং পরিযুট্ঠানুপ্পত্তিং ৰারযমানো সেতুসমুগ্ঘাতং অভব্বুপ্পত্তিকভাৰং কুরুমানো অনুপাদিন্নকং নিরোধেতি নাম. সকদাগামিমগ্গেন চত্তারি দিট্ঠিৰিপ্পযুত্তানি দ্ৰে দোমনস্সসহগতানীতি ওল়ারিককামরাগব্যাপাদৰসেন ছ চিত্তানি নিরুজ্ঝন্তি. অনাগামিমগ্গেন অণুসহগতকামরাগব্যাপাদৰসেন তানি এৰ ছ চিত্তানি নিরুজ্ঝন্তি. অরহত্তমগ্গেন চত্তারি দিট্ঠিৰিপ্পযুত্তানি উদ্ধচ্চসহগতঞ্চাতি পঞ্চ অকুসলচিত্তানি নিরুজ্ঝন্তি. তত্থ সচে তেসং অরিযানং তে মগ্গা অভাৰিতা অস্সু, তানি চিত্তানি ছসু আরম্মণেসু পরিযুট্ঠানং পাপুণেয্যুং. তে পন তেসং মগ্গা পরিযুট্ঠানুপ্পত্তিং ৰারযমানা সেতুসমুগ্ঘাতং অভব্বুপ্পত্তিকভাৰং কুরুমানা অনুপাদিন্নকং নিরোধেন্তি নাম. এৰং অনুপাদিন্নকনিরোধো ৰেদিতব্বো.
সচে পন সোতাপন্নস্স সোতাপত্তিমগ্গো অভাৰিতো অভৰিস্সা, ঠপেত্ৰা সত্ত ভৰে অনমতগ্গে সংসারৰট্টে উপাদিন্নকক্খন্ধপ্পৰত্তং পৰত্তেয্য. কস্মা? তস্স পৰত্তিযা হেতূনং অত্থিতায. তীণি সংযোজনানি দিট্ঠানুসযো ৰিচিকিচ্ছানুসযোতি ইমে পন পঞ্চ কিলেসে সো মগ্গো উপ্পজ্জমানোৰ সমুগ্ঘাতেতি. ইদানি কুতো সোতাপন্নস্স সত্ত ভৰে ঠপেত্ৰা অনমতগ্গে সংসারৰট্টে উপাদিন্নকপ্পৰত্তং পৰত্তিস্সতি. এৰং সোতাপত্তিমগ্গো উপাদিন্নকপ্পৰত্তং অপ্পৰত্তং কুরুমানো উপাদিন্নকং নিরোধেতি নাম.
সচে সকদাগামিস্স সকদাগামিমগ্গো অভাৰিতো অভৰিস্সা, ঠপেত্ৰা দ্ৰে ভৰে পঞ্চসু ভৰেসু উপাদিন্নকপ্পৰত্তং পৰত্তেয্য. কস্মা? তস্স পৰত্তিযা হেতূনং অত্থিতায. ওল়ারিকানি কামরাগপটিঘসংযোজনানি ওল়ারিকো কামরাগানুসযো পটিঘানুসযোতি ইমে পন চত্তারো কিলেসে সো মগ্গো উপ্পজ্জমানোৰ সমুগ্ঘাতেতি. ইদানি কুতো সকদাগামিস্স দ্ৰে ভৰে ঠপেত্ৰা পঞ্চসু ভৰেসু উপাদিন্নকপ্পৰত্তং পৰত্তিস্সতি. এৰং সকদাগামিমগ্গো উপাদিন্নকপ্পৰত্তং অপ্পৰত্তং কুরুমানো উপাদিন্নকং নিরোধেতি নাম.
সচে অনাগামিস্স অনাগামিমগ্গো অভাৰিতো অভৰিস্সা, ঠপেত্ৰা একং ভৰং দুতিযভৰে উপাদিন্নকপ্পৰত্তং পৰত্তেয্য. কস্মা? তস্স পৰত্তিযা হেতূনং অত্থিতায. অণুসহগতানি কামরাগপটিঘসঞ্ঞোজনানি অণুসহগতো কামরাগানুসযো পটিঘানুসযোতি ইমে পন চত্তারো কিলেসে সো মগ্গো উপ্পজ্জমানোৰ সমুগ্ঘাতেতি. ইদানি কুতো অনাগামিস্স একং ভৰং ঠপেত্ৰা দুতিযভৰে উপাদিন্নকপ্পৰত্তং পৰত্তিস্সতি. এৰং অনাগামিমগ্গো উপাদিন্নকপ্পৰত্তং অপ্পৰত্তং কুরুমানো উপাদিন্নকং নিরোধেতি নাম.
সচে অরহতো অরহত্তমগ্গো অভাৰিতো অভৰিস্সা, রূপারূপভৰেসু উপাদিন্নকপ্পৰত্তং পৰত্তেয্য. কস্মা? তস্স পৰত্তিযা হেতূনং অত্থিতায. রূপরাগো অরূপরাগো মানো উদ্ধচ্চং অৰিজ্জা মানানুসযো ভৰরাগানুসযো অৰিজ্জানুসযোতি ইমে পন অট্ঠ কিলেসে সো মগ্গো উপ্পজ্জমানোৰ সমুগ্ঘাতেতি. ইদানি কুতো খীণাসৰস্স পুনব্ভৰে উপাদিন্নকপ্পৰত্তং পৰত্তিস্সতি? এৰং অরহত্তমগ্গো উপাদিন্নকপ্পৰত্তং অপ্পৰত্তং কুরুমানো উপাদিন্নকং নিরোধেতি নাম.
সোতাপত্তিমগ্গো চেত্থ অপাযভৰং নিরোধেতি. সকদাগামিমগ্গো সুগতিকামভৰেকদেসং. অনাগামিমগ্গো কামভৰং. অরহত্তমগ্গো রূপারূপভৰং, সব্বভৰেপি নিরোধেতি এৰাতি ৰদন্তি. এৰং উপাদিন্নকনিরোধো ৰেদিতব্বো.
তত্থ ‘‘অভিসঙ্খারৰিঞ্ঞাণস্স নিরোধেনা’’তি এতেন অনুপাদিন্নকনিরোধং দস্সেতি. ‘‘যে উপ্পজ্জেয্যুং নামঞ্চ রূপঞ্চ, এত্থেতে নিরুজ্ঝন্তী’’তি ইমিনা পন উপাদিন্নকনিরোধং দস্সেতি.
তত্থ সত্ত ভৰে ঠপেত্ৰাতি কামভৰতো কামভৰং সংসরন্তস্স সত্ত ভৰে ৰজ্জেত্ৰা. অনমতগ্গে সংসারেতি –
‘‘খন্ধানঞ্চ পটিপাটি, ধাতুআযতনান চ;
অব্বোচ্ছিন্নং ৰত্তমানা, ‘সংসারো’তি পৰুচ্চতী’’তি. (ৰিসুদ্ধি. ২.৬১৯; ধ. স. অট্ঠ. নিদানকথা; অ. নি. অট্ঠ. ২.৪.১৯৯; পটি. ম. অট্ঠ. ২.১.১১৭; ইতিৰু. অট্ঠ. ১৪, ৫৮; উদা. অট্ঠ. ৩৯) –
এৰং ৰণ্ণিতে সংসারৰট্টে. যে উপ্পজ্জেয্যুং নামঞ্চ রূপঞ্চাতি নমনলক্খণং চতুক্খন্ধসঙ্খাতং নামঞ্চ রুপ্পনলক্খণং ভূতোপাদাযসঙ্খাতং রূপঞ্চ এতে ধম্মা উপ্পজ্জেয্যুং. এত্থেতে নিরুজ্ঝন্তীতি এতস্মিং সোতাপত্তিমগ্গে এতে নামরূপধম্মা অভব্বুপ্পত্তিকৰসেন নিরোধং গচ্ছন্তি. সকদাগামিমগ্গঞাণেনাতি এত্থ পটিসন্ধিৰসেন সকিংযেৰ ইমং লোকং আগচ্ছতীতি সকদাগামী, তস্স মগ্গো সকদাগামিমগ্গো. তেন মগ্গেন সম্পযুত্তঞাণেন. দ্ৰে ভৰে ঠপেত্ৰাতি কামধাতুযাযেৰ পটিসন্ধিৰসেন দ্ৰে ভৰে ৰজ্জেত্ৰা. পঞ্চসু ভৰেসূতি তদৰসিট্ঠেসু পঞ্চসু ভৰেসু. এত্থেতে নিরুজ্ঝন্তীতি এত্থ সকদাগামিমগ্গে এতে ধম্মা ৰুত্তনযেন নিরুজ্ঝন্তি. একং ভৰং ঠপেত্ৰাতি উক্কট্ঠৰসেন রূপধাতুযা ৰা অরূপধাতুযা ৰা একং ভৰং ৰজ্জেত্ৰা. রূপধাতুযা ৰা অরূপধাতুযা ৰাতি দুতিযকভৰে রূপধাতুযা চেৰ অরূপধাতুযা চ. নামঞ্চ রূপঞ্চাতি এত্থ রূপভৰে নামরূপং, অরূপভৰে নামমেৰ. এত্থেতে নিরুজ্ঝন্তীতি এত্থ অনাগামিমগ্গে এতে নামরূপধম্মা ৰুত্তনযেন নিরুজ্ঝন্তি.
অরহতোতি কিলেসেহি আরকত্তা ‘‘অরহা’’তি লদ্ধনামস্স খীণাসৰস্স. অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযাতি দুৰিধা হি নিব্বানধাতু সউপাদিসেসা চ অনুপাদিসেসা চ. তত্থ উপাদীযতি ‘‘অহং মমা’’তি ভুসং গণ্হীযতীতি উপাদি, খন্ধপঞ্চকস্সেতং অধিৰচনং. উপাদিযেৰ সেসো অৰসিট্ঠো উপাদিসেসো, সহ উপাদিসেসেন ৰত্ততীতি সউপাদিসেসা. নত্থেত্থ উপাদিসেসোতি অনুপাদিসেসা. তায অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা. পরিনিব্বাযন্তস্সাতি নিরিন্ধনস্স ৰিয জাতৰেদস্স নিব্বাযন্তস্স অপ্পৰত্তং পৰিসন্তস্স. চরিমৰিঞ্ঞাণস্স নিরোধেনাতি এত্থ অস্সাসপস্সাসানং নিরোধৰসেন. তযো চরিমা ভৰচরিমো ঝানচরিমো চুতিচরিমোতি. ভৰেসু হি কামভৰে অস্সাসপস্সাসা পৰত্তন্তি, রূপারূপভৰেসু নপ্পৰত্তন্তি. তস্মা সো ভৰচরিমো. ঝানেসু পুরিমঝানত্তযেৰ পৰত্তন্তি, চতুত্থে নপ্পৰত্তন্তি. তস্মা সো ঝানচরিমো. যে পন চুতিচিত্তস্স পুরতো সোল়সমেন চিত্তেন সহুপ্পন্না, তে চুতিচিত্তেন সহ নিরুজ্ঝন্তি. সো চুতিচরিমো নাম. অযং ইধ চরিমোতি অধিপ্পেতো. যে হি কেচি বুদ্ধা ৰা পচ্চেকবুদ্ধা ৰা অরিযসাৰকা ৰা অন্তমসো কুন্থকিপিল্লিকং উপাদায সব্বে ভৰঙ্গচিত্তেনেৰ অব্যাকতেন দুক্খসচ্চেন কালং করোন্তি. তস্মা চরিমৰিঞ্ঞাণস্স নিরোধেনাতি চুতিচিত্তস্স নিরোধেনাতি অত্থো.
পঞ্ঞা চ সতি চ নামঞ্চাতি এতেহি চতুন্নং অরূপক্খন্ধানং গহণং পচ্চেতব্বং. রূপঞ্চাতি এতেন চতুন্নং মহাভূতানং চতুৰীসতিউপাদারূপানঞ্চ গহণং পচ্চেতব্বং. ইদানি তস্স নিরুজ্ঝনূপাযং দস্সেন্তো ‘‘ৰিঞ্ঞাণস্স নিরোধেন, এত্থেতং উপরুজ্ঝতী’’তি আহ. তত্থ ৰিঞ্ঞাণন্তি চরিমৰিঞ্ঞাণম্পি অভিসঙ্খারৰিঞ্ঞাণম্পি. অভিসঙ্খারৰিঞ্ঞাণস্স পহীননিরোধেন এত্থেতং উপরুজ্ঝতি নিরুজ্ঝতি দীপসিখা ৰিয অপণ্ণত্তিকভাৰং যাতি, চরিমৰিঞ্ঞাণস্স অনুপ্পাদপচ্চযত্তা অনুপ্পাদনিরোধেন অনুপ্পাদৰসেনেৰ উপরুজ্ঝতীতি (দী. নি. অট্ঠ. ১.৪৯৯).
৭. এত্তাৰতা চ ‘‘দুক্খমস্স মহব্ভয’’ন্তি ইমিনা পকাসিতং দুক্খসচ্চং, ‘‘যানি সোতানী’’তি ইমিনা সমুদযসচ্চং, ‘‘পঞ্ঞাযেতে পিধীযরে’’তি ইমিনা মগ্গসচ্চং, ‘‘অসেসং উপরুজ্ঝতী’’তি ইমিনা নিরোধসচ্চন্তি এৰং চত্তারি সচ্চানি সুত্ৰাপি অরিযভূমিং অনধিগতো পুন সেক্খাসেক্খপটিপদং পুচ্ছন্তো ‘‘যে চ সঙ্খাতধম্মাসে’’তি গাথমাহ. তত্থ সঙ্খাতধম্মাতি অনিচ্চাদিৰসেন পরিৰীমংসিতধম্মা, অরহন্তানমেতং অধিৰচনং. সেক্খাতি সীলাদীনি সিক্খমানা অৰসেসা অরিযপুগ্গলা. পুথূতি বহূ সত্তজনা. তেসং মে নিপকো ইরিযং পুট্ঠো পব্রূহীতি তেসং মে সেক্খাসেক্খানং নিপকো পণ্ডিতো ত্ৰং পুট্ঠো পটিপত্তিং ব্রূহীতি.
তেসং খন্ধা সঙ্খাতাতি তেসং পঞ্চক্খন্ধা অপ্পটিসন্ধিকং কত্ৰা দেসিতা, সঙ্খেপং কত্ৰা ঠপিতা ৰা. ধাতুআদীসুপি এসেৰ নযো. ইরিযন্তি পযোগং. চরিযন্তি কিরিযং. ৰুত্তিন্তি পৰত্তিং. আচরন্তি চরণং. গোচরন্তি পচ্চযং. ৰিহারন্তি ইরিযাপথপৰত্তনং. পটিপদন্তি ৰিপস্সনং.
৮. অথস্স ভগৰা যস্মা সেক্খেন কামচ্ছন্দনীৰরণং আদিং কত্ৰা সব্বকিলেসা পহাতব্বা এৰ, তস্মা ‘‘কামেসূতি উপড্ঢগাথায সেক্খপটিপদং দস্সেতি. তস্সত্থো – ৰত্থুকামেসু কিলেসকামেন নাভিগিজ্ঝেয্য, কাযদুচ্চরিতাদযো চ মনসো আৰিলভাৰকরে ধম্মে পজহন্তো মনসানাৰিলো সিযাতি. যস্মা পন অসেক্খো অনিচ্চাদিৰসেন সব্বসঙ্খারাদীনং পরিতুলিতত্তা কুসলো সব্বধম্মেসু কাযানুপস্সনাসতিআদীহি চ সতো সক্কাযদিট্ঠিআদীনং ভিন্নত্তা ভিক্খুভাৰং পত্তো হুত্ৰা সব্বইরিযাপথেসু পরিব্বজতি, তস্মা ‘‘কুসলো’’তি উপড্ঢগাথায অসেক্খপটিপদং দস্সেতি.
নাভিগিজ্ঝেয্যাতি গেধং নাপজ্জেয্য. ন পলিগিজ্ঝেয্যাতি লোভং নাপজ্জেয্য. ন পলিবুন্ধেয্যাতি লোভৰসেন ন অল্লীযেয্য.
আৰিলকরে কিলেসে জহেয্যাতি চিত্তালুল়করে উপতাপসঙ্খাতে কিলেসে জহেয্য.
সব্বে ধম্মা অনত্তাতি নিব্বানং অন্তোকরিত্ৰা ৰুত্তং. যং কিঞ্চি সমুদযধম্মন্তি যং কিঞ্চি সপ্পচ্চযসভাৰং.
সহ গাথাপরিযোসানাতি গাথাৰসানেনেৰ সদ্ধিং. যেতে ব্রাহ্মণেন সদ্ধিং একচ্ছন্দাতি যে এতে অজিতমাণৰেন কল্যাণছন্দেন একজ্ঝাসযা. একপ্পযোগাতি কাযৰচীমনোপযোগেহি একপ্পযোগা. একাধিপ্পাযাতি একো অধিপ্পাযো রুচি এতেসন্তি একাধিপ্পাযা, একরুচিকাতি অত্থো. একৰাসনৰাসিতাতি অতীতবুদ্ধসাসনে তেন সদ্ধিং ভাৰিতভাৰনা. অনেকপাণসহস্সানন্তি অনেকেসং দেৰমনুস্সসঙ্খাতানং পাণসহস্সানং. ৰিরজং ৰীতমলন্তি রাগাদিরজৰিরহিতং রাগাদিমলৰিরহিতঞ্চ.
ধম্মচক্খুন্তি ইধ সোতাপত্তিমগ্গো অধিপ্পেতো. অঞ্ঞত্থ হেট্ঠামগ্গত্তযং. তস্স উপ্পত্তিকারণদস্সনত্থং ‘‘যং কিঞ্চি সমুদযধম্মং, সব্বং তং নিরোধধম্ম’’ন্তি আহ. তঞ্হি নিরোধং আরম্মণং কত্ৰা কিচ্চৰসেন এৰং সব্বসঙ্খতং পটিৰিজ্ঝন্তং উপ্পজ্জতি. তস্স ব্রাহ্মণস্স অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুচ্চীতি তস্স চ অজিতব্রাহ্মণস্স অন্তেৰাসিকসহস্সানঞ্চ তণ্হাদীহি অগ্গহেত্ৰা কামাসৰাদীহি মগ্গক্খণে চিত্তং ৰিমুচ্চমানং ফলক্খণে ৰিমুচ্চি. সহ অরহত্তপ্পত্তাতি অরহত্তপ্পত্তিযা চ সহেৰ আযস্মতো অজিতস্স চ অন্তেৰাসিকসহস্সস্স চ অজিনজটাৰাকচীরতিদণ্ডকমণ্ডলুআদযো অন্তরধাযিংসু. সব্বেৰ ইদ্ধিমযপত্তচীৰরধরা দ্ৰঙ্গুলকেসা এহিভিক্খূ হুত্ৰা ভগৰন্তং নমস্সমানা পঞ্জলিকা নিসীদিংসু. পাল়িযং পন অজিতত্থেরোৰ পঞ্ঞাযতি. তত্থ অন্ৰত্থপটিপত্তিযাতি সযং পচ্চাসীসিতলদ্ধপটিপত্তিযা, নিব্বানলদ্ধভাৰেনাতি অত্থো. সেসং সব্বত্থ পাকটমেৰ. এৰং ভগৰা অরহত্তনিকূটেন দেসনং নিট্ঠাপেসীতি.
সদ্ধম্মপ্পজ্জোতিকায চূল়নিদ্দেস-অট্ঠকথায
অজিতমাণৰসুত্তনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.