যে পুগ্গলাতিগাথাৰণ্ণনা

৬. এৰং মগ্গধম্মগুণেনাপি সচ্চং ৰত্ৰা ইদানি সঙ্ঘগুণেনাপি ৰত্তুমারদ্ধো ‘‘যে পুগ্গলা’’তি. তত্থ যেতি অনিযমেত্ৰা উদ্দেসো. পুগ্গলাতি সত্তা. অট্ঠাতি তেসং গণনপরিচ্ছেদো. তে হি চত্তারো চ পটিপন্না চত্তারো চ ফলে ঠিতাতি অট্ঠ হোন্তি. সতং পসত্থাতি সপ্পুরিসেহি বুদ্ধপচ্চেকবুদ্ধবুদ্ধসাৰকেহি অঞ্ঞেহি চ দেৰমনুস্সেহি পসত্থা. কস্মা? সহজাতসীলাদিগুণযোগা. তেসঞ্হি চম্পকৰকুলকুসুমাদীনং সহজাতৰণ্ণগন্ধাদযো ৰিয সহজাতা সীলসমাধিআদযো গুণা, তেন তে ৰণ্ণগন্ধাদিসম্পন্নানি ৰিয পুপ্ফানি দেৰমনুস্সানং সতং পিযা মনাপা পসংসনীযা চ হোন্তি. তেন ৰুত্তং ‘‘যে পুগ্গলা অট্ঠসতং পসত্থা’’তি.

অথ ৰা যেতি অনিযমেত্ৰা উদ্দেসো. পুগ্গলাতি সত্তা. অট্ঠসতন্তি তেসং গণনপরিচ্ছেদো. তে হি একবীজী কোলংকোলো সত্তক্খত্তুপরমোতি তযো সোতাপন্না. কামরূপারূপভৰেসু অধিগতফলা তযো সকদাগামিনো. তে সব্বেপি চতুন্নং পটিপদানং ৰসেন চতুৰীসতি. অন্তরাপরিনিব্বাযী, উপহচ্চপরিনিব্বাযী, সসঙ্খারপরিনিব্বাযী, অসঙ্খারপরিনিব্বাযী, উদ্ধংসোতো, অকনিট্ঠগামীতি অৰিহেসু পঞ্চ. তথা অতপ্পসুদস্সসুদস্সীসু. অকনিট্ঠেসু পন উদ্ধংসোতৰজ্জা চত্তারোতি চতুৰীসতি অনাগামিনো. সুক্খৰিপস্সকো সমথযানিকোতি দ্ৰে অরহন্তো. চত্তারো মগ্গট্ঠাতি চতুপঞ্ঞাস. তে সব্বেপি সদ্ধাধুরপঞ্ঞাধুরানং ৰসেন দিগুণা হুত্ৰা অট্ঠসতং হোন্তি. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.

চত্তারি এতানি যুগানি হোন্তীতি তে সব্বেপি অট্ঠ ৰা অট্ঠসতং ৰাতি ৰিত্থারৰসেন উদ্দিট্ঠপুগ্গলা সঙ্খেপৰসেন সোতাপত্তিমগ্গট্ঠো ফলট্ঠোতি একং যুগং, এৰং যাৰ অরহত্তমগ্গট্ঠো ফলট্ঠোতি একং যুগন্তি চত্তারি যুগানি হোন্তি. তে দক্খিণেয্যাতি এত্থ তেতি পুব্বে অনিযমেত্ৰা উদ্দিট্ঠানং নিযমেত্ৰা নিদ্দেসো. যে পুগ্গলা ৰিত্থারৰসেন অট্ঠ ৰা, অট্ঠসতং ৰা, সঙ্খেপৰসেন চত্তারি যুগানি হোন্তীতি ৰুত্তা, সব্বেপি তে দক্খিণং অরহন্তীতি দক্খিণেয্যা. দক্খিণা নাম কম্মঞ্চ কম্মৰিপাকঞ্চ সদ্দহিত্ৰা ‘‘এস মে ইদং ৰেজ্জকম্মং ৰা জঙ্ঘপেসনিকং ৰা করিস্সতী’’তি এৰমাদীনি অনপেক্খিত্ৰা দিয্যমানো দেয্যধম্মো, তং অরহন্তি নাম সীলাদিগুণযুত্তা পুগ্গলা, ইমে চ তাদিসা, তেন ৰুচ্চন্তি ‘‘তে দক্খিণেয্যা’’তি.

সুগতস্স সাৰকাতি ভগৰা সোভনেন গমনেন যুত্তত্তা, সোভনঞ্চ ঠানং গতত্তা, সুট্ঠু চ গতত্তা, সুট্ঠু এৰ চ গদত্তা সুগতো, তস্স সুগতস্স. সব্বেপি তে ৰচনং সুণন্তীতি সাৰকা. কামঞ্চ অঞ্ঞেপি সুণন্তি, ন পন সুত্ৰা কত্তব্বকিচ্চং করোন্তি, ইমে পন সুত্ৰা কত্তব্বং ধম্মানুধম্মপ্পটিপত্তিং কত্ৰা মগ্গফলানি পত্তা, তস্মা ‘‘সাৰকা’’তি ৰুচ্চন্তি. এতেসু দিন্নানি মহপ্ফলানীতি এতেসু সুগতসাৰকেসু অপ্পকানিপি দানানি দিন্নানি পটিগ্গাহকতো দক্খিণাৰিসুদ্ধিভাৰং উপগতত্তা মহপ্ফলানি হোন্তি. তস্মা সুত্তন্তরেপি ৰুত্তং –

‘‘যাৰতা, ভিক্খৰে, সঙ্ঘা ৰা গণা ৰা তথাগতসাৰকসঙ্ঘো, তেসং অগ্গমক্খাযতি, যদিদং চত্তারি পুরিসযুগানি অট্ঠ পুরিসপুগ্গলা, এস ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো…পে… অগ্গো ৰিপাকো হোতী’’তি (অ. নি. ৪.৩৪; ৫.৩২; ইতিৰু. ৯০).

এৰং ভগৰা সব্বেসম্পি মগ্গট্ঠফলট্ঠানং ৰসেন সঙ্ঘরতনস্স গুণং ৰত্ৰা ইদানি তমেৰ গুণং নিস্সায সচ্চৰচনং পযুঞ্জতি ‘‘ইদম্পি সঙ্ঘে’’তি. তস্সত্থো পুব্বে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো. ইমিস্সাপি গাথায আণা কোটিসতসহস্সচক্কৰাল়েসু অমনুস্সেহি পটিগ্গহিতাতি.