ৰনপ্পগুম্বেতিগাথাৰণ্ণনা
১৩. এৰং সঙ্ঘপরিযাপন্নানং পুগ্গলানং তেন তেন গুণপ্পকারেন সঙ্ঘাধিট্ঠানং সচ্চং ৰত্ৰা ইদানি য্ৰাযং ভগৰতা রতনত্তযগুণং দীপেন্তেন ইধ সঙ্খেপেন অঞ্ঞত্র চ ৰিত্থারেন পরিযত্তিধম্মো দেসিতো, তম্পি নিস্সায পুন বুদ্ধাধিট্ঠানং সচ্চং ৰত্তুমারদ্ধো ‘‘ৰনপ্পগুম্বে যথা ফুস্সিতগ্গে’’তি. তত্থ আসন্নসন্নিৰেসৰৰত্থিতানং রুক্খানং সমূহো ৰনং, মূলসারফেগ্গুতচসাখাপলাসেহি পৰুদ্ধো গুম্বো পগুম্বো, ৰনস্স, ৰনে ৰা পগুম্বো ৰনপ্পগুম্বো. স্ৰাযং ‘‘ৰনপ্পগুম্বে’’তি ৰুত্তো, এৰম্পি হি ৰত্তুং লব্ভতি ‘‘অত্থি সৰিতক্কসৰিচারে, অত্থি অৰিতক্কৰিচারমত্তে, সুখে দুক্খে জীৰে’’তিআদীসু (দী. নি. ১.১৭৪; ম. নি. ২.২২৮) ৰিয. যথাতি উপমাৰচনং. ফুস্সিতানি অগ্গানি অস্সাতি ফুস্সিতগ্গো, সব্বসাখাপসাখাসু সঞ্জাতপুপ্ফোতি অত্থো. সো পুব্বে ৰুত্তনযেনেৰ ‘‘ফুস্সিতগ্গে’’তি ৰুত্তো. গিম্হানমাসে পঠমস্মিং গিম্হেতি যে চত্তারো গিম্হানং মাসা, তেসং চতুন্নং গিম্হমাসানং একস্মিং মাসে. কতরস্মিং মাসে ইতি চে? পঠমস্মিং গিম্হে, চিত্রমাসেতি অত্থো. সো হি ‘‘পঠমগিম্হো’’তি চ ‘‘বালৰসন্তো’’তি চ ৰুচ্চতি. ততো পরং পদত্থতো পাকটমেৰ.
অযং পনেত্থ পিণ্ডত্থো – যথা পঠমগিম্হনামকে বালৰসন্তে নানাৰিধরুক্খগহনে ৰনে সুপুপ্ফিতগ্গসাখো তরুণরুক্খগচ্ছপরিযাযনামো পগুম্বো অতিৰিয সস্সিরিকো হোতি, এৰমেৰ খন্ধাযতনাদীহি সতিপট্ঠানসম্মপ্পধানাদীহি সীলসমাধিক্খন্ধাদীহি ৰা নানপ্পকারেহি অত্থপ্পভেদপুপ্ফেহি অতিৰিয সস্সিরিকত্তা তথূপমং নিব্বানগামিমগ্গদীপনতো নিব্বানগামিং পরিযত্তিধম্মৰরং নেৰ লাভহেতু ন সক্কারাদিহেতু, কেৰলন্তু মহাকরুণায অব্ভুস্সাহিতহদযো সত্তানং পরমহিতায অদেসযীতি. পরমং হিতাযাতি এত্থ চ গাথাবন্ধসুখত্থং অনুনাসিকো. অযং পনত্থো – পরমহিতায নিব্বানায অদেসযীতি.
এৰং ভগৰা ইমং সুপুপ্ফিতগ্গৰনপ্পগুম্বসদিসং পরিযত্তিধম্মং ৰত্ৰা ইদানি তমেৰ নিস্সায বুদ্ধাধিট্ঠানং সচ্চৰচনং পযুঞ্জতি ‘‘ইদম্পি বুদ্ধে’’তি. তস্সত্থো পুব্বে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো. কেৰলং পন ইদম্পি যথাৰুত্তপকারপরিযত্তিধম্মসঙ্খাতং বুদ্ধে রতনং পণীতন্তি এৰং যোজেতব্বং. ইমিস্সাপি গাথায আণা কোটিসতসহস্সচক্কৰাল়েসু অমনুস্সেহি পটিগ্গহিতাতি.