১. পথৰিকথাপসুতপঞ্চসতভিক্খুৰত্থু
কো ইমং পথৰিং ৰিচেস্সতীতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা সাৰত্থিযং ৰিহরন্তো পথৰিকথাপসুতে পঞ্চসতে ভিক্খূ আরব্ভ কথেসি.
তে কির ভগৰতা সদ্ধিং জনপদচারিকং চরিত্ৰা জেতৰনং আগন্ত্ৰা সাযন্হসমযে উপট্ঠানসালাযং সন্নিসিন্না অত্তনা গতগতট্ঠানেসু ‘‘অসুকগামতো অসুকগামগমনট্ঠানে সমং ৰিসমং কদ্দমবহুলং সক্খরবহুলং কাল়মত্তিকং তম্বমত্তিক’’ন্তি পথৰিকথং কথেসুং. সত্থা আগন্ত্ৰা, ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৰে, এতরহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছিত্ৰা, ‘‘ভন্তে, অম্হেহি ৰিচরিতট্ঠানে পথৰিকথাযা’’তি ৰুত্তে, ‘‘ভিক্খৰে, এসা বাহিরপথৰী নাম, তুম্হেহি অজ্ঝুত্তিকপথৰিযং পরিকম্মং কাতুং ৰট্টতী’’তি ৰত্ৰা ইমা দ্ৰে গাথা অভাসি –
৪৪. ‘‘কো ইমং পথৰিং ৰিচেস্সতি,
যমলোকঞ্চ ইমং সদেৰকং;
কো ধম্মপদং সুদেসিতং,
কুসলো পুপ্ফমিৰ পচেস্সতি.
৪৫. ‘‘সেখো পথৰিং ৰিচেস্সতি,
যমলোকঞ্চ ইমং সদেৰকং;
সেখো ধম্মপদং সুদেসিতং,
কুসলো পুপ্ফমিৰ পচেস্সতী’’তি.
তত্থ কো ইমন্তি কো ইমং অত্তভাৰসঙ্খাতং পথৰিং. ৰিচেস্সতীতি অত্তনো ঞাণেন ৰিচিনিস্সতি ৰিজানিস্সতি, পটিৰিজ্ঝিস্সতি, সচ্ছিকরিস্সতীতি অত্থো. যমলোকঞ্চাতি চতুব্বিধং অপাযলোকঞ্চ. ইমং সদেৰকন্তি ইমং মনুস্সলোকঞ্চ দেৰলোকেন সদ্ধিং কো ৰিচেস্সতি ৰিচিনিস্সতি ৰিজানিস্সতি পটিৰিজ্ঝিস্সতি সচ্ছিকরিস্সতীতি পুচ্ছি. কোধম্মপদং সুদেসিতন্তি যথাসভাৰতো কথিতত্তা সুদেসিতং সত্ততিংসবোধিপক্খিযধম্মসঙ্খাতং ধম্মপদং কুসলো মালাকারো পুপ্ফং ৰিচিনন্তো ৰিয কো পচেস্সতি ৰিচিনিস্সতি ৰিজানিস্সতি উপপরিক্খিস্সতি পটিৰিজ্ঝিস্সতি, সচ্ছিকরিস্সতীতি অত্থো. সেখোতি অধিসীলসিক্খা, অধিচিত্তসিক্খা, অধিপঞ্ঞাসিক্খাতি ইমা তিস্সো সিক্খা সিক্খনতো সোতাপত্তিমগ্গট্ঠং আদিং কত্ৰা যাৰ অরহত্তমগ্গট্ঠা সত্তৰিধো সেখো ইমং অত্তভাৰসঙ্খাতং পথৰিং অরহত্তমগ্গেন ততো ছন্দরাগং অপকড্ঢন্তো ৰিচেস্সতি ৰিচিনিস্সতি ৰিজানিস্সতি পটিৰিজ্ঝিস্সতি সচ্ছিকরিস্সতি. যমলোকঞ্চাতি তং যথাৰুত্তপকারং যমলোকঞ্চ ইমং মনুস্সলোকঞ্চ সহ দেৰেহি সদেৰকং স্ৰেৰ ৰিচেস্সতি ৰিচিনিস্সতি ৰিজানিস্সতি পটিৰিজ্ঝিস্সতি সচ্ছিকরিস্সতি. সেখোতি স্ৰেৰ সত্তৰিধো সেখো, যথা নাম কুসলো মালাকারো পুপ্ফারামং পৰিসিত্ৰা তরুণমকুল়ানি চ পাণকৰিদ্ধানি চ মিলাতানি চ গণ্ঠিকজাতানি চ পুপ্ফানি ৰজ্জেত্ৰা সোভনানি সুজাতসুজাতানেৰ পুপ্ফানি ৰিচিনাতি, এৰমেৰ ইমং সুকথিতং সুনিদ্দিট্ঠং বোধিপক্খিযধম্মপদম্পি পঞ্ঞায পচেস্সতি ৰিচিনিস্সতি উপপরিক্খিস্সতি পটিৰিজ্ঝিস্সতি সচ্ছিকরিস্সতীতি সত্থা সযমেৰ পঞ্হং ৰিস্সজ্জেসি.
দেসনাৰসানে পঞ্চসতাপি ভিক্খূ সহ পটিসম্ভিদাহি অরহত্তং পাপুণিংসু. সম্পত্তপরিসাযপি সাত্থিকা ধম্মদেসনা অহোসীতি.
পথৰিকথাপসুতপঞ্চসতভিক্খুৰত্থু পঠমং.