১২. পদুমুত্তরবুদ্ধৰংসৰণ্ণনা
নারদবুদ্ধস্স সাসনং নৰুতিৰস্সসহস্সানি পৰত্তিত্ৰা অন্তরধাযি. সো চ কপ্পো ৰিনস্সিত্থ. ততো পরং কপ্পানং অসঙ্খ্যেয্যং বুদ্ধা লোকে ন উপ্পজ্জিংসু. বুদ্ধসুঞ্ঞো ৰিগতবুদ্ধালোকো অহোসি. ততো কপ্পেসু চ অসঙ্খ্যেয্যেসু ৰীতিৰত্তেসু ইতো কপ্পসতসহস্সমত্থকে একস্মিং কপ্পে একো ৰিজিতমারো ওহিতভারো মেরুসারো অসংসারো সত্তসারো সব্বলোকুত্তরো পদুমুত্তরো নাম বুদ্ধো লোকে উদপাদি. সোপি পারমিযো পূরেত্ৰা তুসিতপুরে নিব্বত্তিত্ৰা ততো চৰিত্ৰা হংসৰতীনগরে সব্বজনানন্দকরস্সানন্দস্স নাম রঞ্ঞো অগ্গমহেসিযা উদিতোদিতকুলে জাতায সুজাতায দেৰিযা কুচ্ছিস্মিং পটিসন্ধিং অগ্গহেসি. সা দেৰতাহি কতারক্খা দসন্নং মাসানং অচ্চযেন হংসৰতুয্যানে পদুমুত্তরকুমারং ৰিজাযি. পটিসন্ধিযঞ্চস্স জাতিযঞ্চ হেট্ঠা ৰুত্তপ্পকারানি পাটিহারিযানি অহেসুং.
তস্স কির জাতিযং পদুমৰস্সং ৰস্সি. তেনস্স নামগ্গহণদিৰসে ঞাতকা ‘‘পদুমুত্তরকুমারো’’ত্ৰেৰ নামং অকংসু. সো দসৰস্সসহস্সানি অগারং অজ্ঝাৰসি. নরৰাহন-যসৰাহন-ৰসৰত্তিনামকা তিণ্ণং উতূনং অনুচ্ছৰিকা তযো চস্স পাসাদা অহেসুং. ৰসুদত্তাদেৰিপ্পমুখানং ইত্থীনং সতসহস্সানি ৰীসতিসহস্সানি চ পচ্চুপট্ঠিতানি অহেসুং. সো ৰসুদত্তায দেৰিযা পুত্তে সব্বগুণানুত্তরে উত্তরকুমারে নাম উপ্পন্নে চত্তারি নিমিত্তানি দিস্ৰা – ‘‘মহাভিনিক্খমনং নিক্খমিস্সামী’’তি চিন্তেসি. তস্স চিন্তিতমত্তেৰ ৰসৰত্তিনামকো পাসাদো কুম্ভকারচক্কং ৰিয আকাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৰা দেৰৰিমানমিৰ পুণ্ণচন্দো ৰিয চ গগনতলেন গন্ত্ৰা বোধিরুক্খং মজ্ঝেকরোন্তো সোভিতবুদ্ধৰংসৰণ্ণনায আগতপাসাদো ৰিয ভূমিযং ওতরি.
মহাপুরিসো কির ততো পাসাদতো ওতরিত্ৰা অরহত্তদ্ধজভূতানি কাসাযানি ৰত্থানি দেৰদত্তিযানি পারুপিত্ৰা তত্থেৰ পব্বজি. পাসাদো পনাগন্ত্ৰা সকট্ঠানেযেৰ অট্ঠাসি. মহাসত্তেন সহগতায পরিসায ঠপেত্ৰা ইত্থিযো সব্বে পব্বজিংসু. মহাপুরিসো তেহি সহ সত্তাহং পধানচরিযং চরিত্ৰা ৰিসাখপুণ্ণমায উজ্জেনিনিগমে রুচানন্দসেট্ঠিধীতায দিন্নং মধুপাযাসং পরিভুঞ্জিত্ৰা সালৰনে দিৰাৰিহারং কত্ৰা সাযন্হসমযে সুমিত্তাজীৰকেন দিন্না অট্ঠ তিণমুট্ঠিযো গহেত্ৰা সললবোধিং উপগন্ত্ৰা তং পদক্খিণং কত্ৰা অট্ঠত্তিংসহত্থৰিত্থতং তিণসন্থরং সন্থরিত্ৰা পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰা চতুরঙ্গৰীরিযং অধিট্ঠায সমারং মারবলং ৰিধমিত্ৰা পঠমে যামে পুব্বেনিৰাসং অনুস্সরিত্ৰা দুতিযে যামে দিব্বচক্খুং ৰিসোধেত্ৰা ততিযে যামে পচ্চযাকারং সম্মসিত্ৰা আনাপানচতুত্থজ্ঝানতো ৰুট্ঠায পঞ্চসু খন্ধেসু অভিনিৰিসিত্ৰা উদযব্বযৰসেন সমপঞ্ঞাস লক্খণানি দিস্ৰা যাৰ গোত্রভুঞাণং ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরিযমগ্গেন সকলবুদ্ধগুণে পটিৰিজ্ঝিত্ৰা সব্ববুদ্ধাচিণ্ণং ‘‘অনেকজাতিসংসারং…পে… তণ্হানং খযমজ্ঝগা’’তি উদানং উদানেসি. তদা কির দসসহস্সচক্কৰাল়ব্ভন্তরং সকলম্পি অলঙ্করোন্তং ৰিয পদুমৰস্সং ৰস্সি. তেন ৰুত্তং –
১. ‘‘নারদস্স অপরেন, সম্বুদ্ধো দ্ৰিপদুত্তমো;
পদুমুত্তরো নাম জিনো, অক্খোভো সাগরূপমো.
২. ‘‘মণ্ডকপ্পো ৰা সো আসি, যম্হি বুদ্ধো অজাযথ;
উস্সন্নকুসলা জনতা, তম্হি কপ্পে অজাযথা’’তি.
তত্থ সাগরূপমোতি সাগরসদিসগম্ভীরভাৰো. মণ্ডকপ্পো ৰা সো আসীতি এত্থ যস্মিং কপ্পে দ্ৰে সম্মাসম্বুদ্ধা উপ্পজ্জন্তি, অযং মণ্ডকপ্পো নাম. দুৰিধো হি কপ্পো সুঞ্ঞকপ্পো অসুঞ্ঞকপ্পো চাতি. তত্থ সুঞ্ঞকপ্পে বুদ্ধপচ্চেকবুদ্ধচক্কৰত্তিনো ন উপ্পজ্জন্তি. তস্মা গুণৰন্তপুগ্গলসুঞ্ঞত্তা ‘‘সুঞ্ঞকপ্পো’’তি ৰুচ্চতি.
অসুঞ্ঞকপ্পো পঞ্চৰিধো – সারকপ্পো মণ্ডকপ্পো ৰরকপ্পো সারমণ্ডকপ্পো ভদ্দকপ্পোতি. তত্থ গুণসাররহিতে কপ্পে গুণসারুপ্পাদকস্স গুণসারজননস্স একস্স সম্মাসম্বুদ্ধস্স পাতুভাৰেন ‘‘সারকপ্পো’’তি ৰুচ্চতি. যস্মিং পন কপ্পে দ্ৰে লোকনাযকা উপ্পজ্জন্তি, সো ‘‘মণ্ডকপ্পো’’তি ৰুচ্চতি. যস্মিং কপ্পে তযো বুদ্ধা উপ্পজ্জন্তি, তেসু পঠমো দুতিযং ব্যাকরোতি, দুতিযো ততিযন্তি, তত্থ মনুস্সা পমুদিতহদযা অত্তনা পত্থিতপণিধানৰসেন ৰরযন্তি. তস্মা ‘‘ৰরকপ্পো’’তি ৰুচ্চতি. যত্থ পন কপ্পে চত্তারো বুদ্ধা উপ্পজ্জন্তি, সো পুরিমকপ্পতো ৰিসিট্ঠতরত্তা সারতরত্তা ‘‘সারমণ্ডকপ্পো’’তি ৰুচ্চতি. যস্মিং কপ্পে পঞ্চ বুদ্ধা উপ্পজ্জন্তি, সো ‘‘ভদ্দকপ্পো’’তি ৰুচ্চতি. সো পন অতিদুল্লভো. তস্মিং পন কপ্পে যেভুয্যেন সত্তা কল্যাণসুখবহুলা হোন্তি. যেভুয্যেন তিহেতুকা কিলেসক্খযং করোন্তি, দুহেতুকা সুগতিগামিনো হোন্তি, অহেতুকা হেতুং পটিলভন্তি. তস্মা সো কপ্পো ‘‘ভদ্দকপ্পো’’তি ৰুচ্চতি. তেন ৰুত্তং – ‘‘অসুঞ্ঞকপ্পো পঞ্চৰিধো’’তিআদি. ৰুত্তঞ্হেতং পোরাণেহি –
‘‘একো বুদ্ধো সারকপ্পে, মণ্ডকপ্পে জিনা দুৰে;
ৰরকপ্পে তযো বুদ্ধা, সারমণ্ডে চতুরো বুদ্ধা;
পঞ্চ বুদ্ধা ভদ্দকপ্পে, ততো নত্থাধিকা জিনা’’তি.
যস্মিং পন কপ্পে পদুমুত্তরদসবলো উপ্পজ্জি, সো সারকপ্পোপি সমানো গুণসম্পত্তিযা মণ্ডকপ্পসদিসত্তা ‘‘মণ্ডকপ্পো’’তি ৰুত্তো. ওপম্মত্থে ৰা-সদ্দো দট্ঠব্বো. উস্সন্নকুসলাতি উপচিতপুঞ্ঞা. জনতাতি জনসমূহো.
পদুমুত্তরো পন পরিসুত্তরো ভগৰা সত্তাহং বোধিপল্লঙ্কে ৰীতিনামেত্ৰা – ‘‘পথৰিযং পাদং নিক্খিপিস্সামী’’তি দক্খিণং পাদং অভিনীহরি. অথ পথৰিং ভিন্দিত্ৰা ৰিমলকোমলকেসরকণ্ণিকানি জলজামলাৰিকলৰিপুলপলাসানি থলজানি জলজানি উট্ঠহিংসু. তেসং কির ধুরপত্তানি নৰুতিহত্থানি কেসরানি তিংসহত্থানি কণ্ণিকা দ্ৰাদসহত্থা একেকস্স নৰঘটপ্পমাণা রেণৰো অহেসুং. সত্থা পন উব্বেধতো অট্ঠপণ্ণাসহত্থো অহোসি. তস্স উভিন্নং বাহানমন্তরং অট্ঠারসহত্থং নলাটং পঞ্চহত্থং হত্থপাদা একাদসহত্থা অহেসুং. তস্স একাদসহত্থেন পাদেন দ্ৰাদসহত্থায কণ্ণিকায অক্কন্তমত্তায নৰঘটপ্পমাণা রেণৰো উট্ঠহিত্ৰা অট্ঠপণ্ণাসহত্থং সরীরপ্পদেসং উগ্গন্ত্ৰা মনোসিলাচুণ্ণৰিচুণ্ণিতং ৰিয কত্ৰা পচ্চোত্থরন্তি. তদুপাদায সত্থা পদুমুত্তরোত্ৰেৰ লোকে পঞ্ঞাযিত্থাতি সংযুত্তভাণকা ৰদন্তি.
অথ সব্বলোকুত্তরো পদুমুত্তরো ভগৰা ব্রহ্মাযাচনং সম্পটিচ্ছিত্ৰা ধম্মদেসনায ভাজনভূতে সত্তে ওলোকেন্তো মিথিলনগরে দেৰলং সুজাতঞ্চাতি দ্ৰে রাজপুত্তে উপনিস্সযসম্পন্নে দিস্ৰা তঙ্খণঞ্ঞেৰ অনিলপথেন গন্ত্ৰা মিথিলুয্যানে ওতরিত্ৰা উয্যানপালেন দ্ৰেপি রাজকুমারে পক্কোসাপেসি. তেপি চ ‘‘অম্হাকং পিতুচ্ছাপুত্তো পদুমুত্তরকুমারো পব্বজিত্ৰা সম্মাসম্বোধিং পাপুণিত্ৰা অম্হাকং নগরং সম্পত্তো, হন্দ নং মযং দস্সনায উপসঙ্কমিস্সামা’’তি সপরিৰারা পদুমুত্তরং ভগৰন্তং উপসঙ্কমিত্ৰা পরিৰারেত্ৰা নিসীদিংসু. তদা দসবলো তেহি পরিৰুতো তারাগণপরিৰুতো পুণ্ণচন্দো ৰিয ৰিরোচমানো তত্থ ধম্মচক্কং পৰত্তেসি, তদা কোটিসতসহস্সানং পঠমো ধম্মাভিসমযো অহোসি. তেন ৰুত্তং –
৩. ‘‘পদুমুত্তরস্স ভগৰতো, পঠমে ধম্মদেসনে;
কোটিসতসহস্সানং, ধম্মাভিসমযো অহূ’’তি.
অথাপরেন সমযেন সরদতাপসসমাগমে মহাজনং নিরযসন্তাপেন সন্তাপেত্ৰা ধম্মং দেসেন্তো সত্ততিংসসতসহস্সসঙ্খে সত্তকাযে ধম্মামতং পাযেসি, সো দুতিযো ধম্মাভিসমযো অহোসি. তেন ৰুত্তং –
৪. ‘‘ততো পরম্পি ৰস্সন্তে, তপ্পযন্তে চ পাণিনো;
সত্তত্তিংসসতসহস্সানং, দুতিযাভিসমযো অহূ’’তি.
যদা পন আনন্দমহারাজা ৰীসতিযা পুরিসসহস্সেহি ৰীসতিযা অমচ্চেহি চ সদ্ধিং পদুমুত্তরস্স সম্মাসম্বুদ্ধস্স সন্তিকে মিথিলনগরে পাতুরহোসি. পদুমুত্তরো চ ভগৰা তে সব্বে এহিভিক্খুপব্বজ্জায পব্বাজেত্ৰা তেহি পরিৰুতো গন্ত্ৰা পিতুসঙ্গহং কুরুমানো হংসৰতিযা রাজধানিযা ৰসতি. তত্থ সো অম্হাকং ভগৰা ৰিয কপিলপুরে গগনতলে রতনচঙ্কমে চঙ্কমন্তো বুদ্ধৰংসং কথেসি, তদা পঞ্ঞাসসতসহস্সানং ততিযো ধম্মাভিসমযো অহোসি. তেন ৰুত্তং –
৫. ‘‘যম্হি কালে মহাৰীরো, আনন্দং উপসঙ্কমি;
পিতুসন্তিকং উপগন্ত্ৰা, আহনী অমতদুন্দুভিং.
৬. ‘‘আহতে অমতভেরিম্হি, ৰস্সন্তে ধম্মৰুট্ঠিযা;
পঞ্ঞাসসতসহস্সানং, ততিযাভিসমযো অহূ’’তি.
তত্থ আনন্দং উপসঙ্কমীতি পিতরং আনন্দরাজানং সন্ধায ৰুত্তং. আহনীতি অভিহনি. আহতেতি আহতায. অমতভেরিম্হীতি অমতভেরিযা, লিঙ্গৰিপল্লাসো দট্ঠব্বো. ‘‘আসেৰিতে’’তিপি পাঠো, তস্স আসেৰিতাযাতি অত্থো. ৰস্সন্তে ধম্মৰুট্ঠিযাতি ধম্মৰস্সং ৰস্সন্তেতি অত্থো. ইদানি অভিসমযকরণূপাযং দস্সেন্তো –
৭. ‘‘ওৰাদকো ৰিঞ্ঞাপকো, তারকো সব্বপাণিনং;
দেসনাকুসলো বুদ্ধো, তারেসি জনতং বহু’’ন্তি. – আহ;
তত্থ ওৰাদকোতি সরণসীলধুতঙ্গসমাদানগুণানিসংসৰণ্ণনায ওৰদতীতি ওৰাদকো. ৰিঞ্ঞাপকোতি চতুসচ্চং ৰিঞ্ঞাপেতীতি ৰিঞ্ঞাপকো, বোধকো. তারকোতি চতুরোঘতারকো.
যদা পন সত্থা মিথিলনগরে মিথিলুয্যানে কোটিসতসহস্সভিক্খুগণমজ্ঝে মাঘপুণ্ণমায পুণ্ণচন্দসদিসৰদনো পাতিমোক্খং উদ্দিসি, সো পঠমো সন্নিপাতো অহোসি. তেন ৰুত্তং –
৮. ‘‘সন্নিপাতা তযো আসুং, পদুমুত্তরস্স সত্থুনো;
কোটিসতসহস্সানং, পঠমো আসি সমাগমো’’তি.
যদা পন ভগৰা ৰেভারপব্বতকূটে ৰস্সাৰাসং ৰসিত্ৰা পব্বতসন্দস্সনত্থং আগতস্স মহাজনস্স ধম্মং দেসেত্ৰা নৰুতিকোটিসহস্সানি এহিভিক্খুভাৰেন পব্বাজেত্ৰা তেহি পরিৰুতো পাতিমোক্খং উদ্দিসি, সো দুতিযো সন্নিপাতো অহোসি. তেন ৰুত্তং –
৯. ‘‘যদা বুদ্ধো অসমসমো, ৰসি ৰেভারপব্বতে;
নৰুতিকোটিসহস্সানং, দুতিযো আসি সমাগমো’’তি.
পুন ভগৰতি গুণৰতি তিলোকনাথে মহাজনস্স বন্ধনমোক্খং কুরুমানে জনপদচারিকং চরমানে অসীতিকোটিসহস্সানং ভিক্খূনং সন্নিপাতো অহোসি. তেন ৰুত্তং –
১০. ‘‘পুন চারিকং পক্কন্তে, গামনিগমরট্ঠতো;
অসীতিকোটিসহস্সানং, ততিযো আসি সমাগমো’’তি.
তত্থ গামনিগমরট্ঠতোতি গামনিগমরট্ঠেহি. অযমেৰ ৰা পাঠো, তস্স গামনিগমরট্ঠেহি নিক্খমিত্ৰা পব্বজিতানন্তি অত্থো.
তদা অম্হাকং বোধিসত্তো অনেকধনকোটিকো জটিলো নাম মহারট্ঠিকো হুত্ৰা বুদ্ধপ্পমুখস্স সঙ্ঘস্স সচীৰরং ৰরদানমদাসি. সোপি তং ভত্তানুমোদনাৰসানে ‘‘অনাগতে কপ্পসতসহস্সমত্থকে গোতমো নাম বুদ্ধো ভৰিস্সতী’’তি ব্যাকাসি. তেন ৰুত্তং –
১১. ‘‘অহং তেন সমযেন, জটিলো নাম রট্ঠিকো;
সম্বুদ্ধপ্পমুখং সঙ্ঘং, সভত্তং দুস্সমদাসহং.
১২. ‘‘সোপি মং বুদ্ধো ব্যাকাসি, সঙ্ঘমজ্ঝে নিসীদিয;
সতসহস্সে ইতো কপ্পে, অযং বুদ্ধো ভৰিস্সতি.
১৩. ‘‘পধানং পদহিত্ৰান…পে… হেস্সাম সম্মুখা ইমং.
১৪. ‘‘তস্সাপি ৰচনং সুত্ৰা, উত্তরিং ৰতমধিট্ঠহিং;
অকাসিং উগ্গদল়্হং ধিতিং, দসপারমিপূরিযা’’তি.
তত্থ সম্বুদ্ধপ্পমুখং সঙ্ঘন্তি বুদ্ধপ্পমুখস্স সঙ্ঘস্স, সামিঅত্থে উপযোগৰচনং. সভত্তং দুস্সমদাসহন্তি সচীৰরং ভত্তং অদাসিং অহন্তি অত্থো. উগ্গদল়হন্তি অতিদল়্হং. ধিতিন্তি ৰীরিযং অকাসিন্তি অত্থো.
পদুমুত্তরস্স পন ভগৰতো কালে তিত্থিযা নাম নাহেসুং. সব্বে দেৰমনুস্সা বুদ্ধমেৰ সরণমগমংসু. তেন ৰুত্তং –
১৫. ‘‘ব্যাহতা তিত্থিযা সব্বে, ৰিমনা দুম্মনা তদা;
ন তেসং কেচি পরিচরন্তি, রট্ঠতো নিচ্ছুভন্তি তে.
১৬. ‘‘সব্বে তত্থ সমাগন্ত্ৰা, উপগঞ্ছুং বুদ্ধসন্তিকে;
তুৰং নাথো মহাৰীর, সরণং হোহি চক্খুম.
১৭. ‘‘অনুকম্পকো কারুণিকো, হিতেসী সব্বপাণিনং;
সম্পত্তে তিত্থিযে সব্বে, পঞ্চসীলে পতিট্ঠহি.
১৮. ‘‘এৰং নিরাকুলং আসি, সুঞ্ঞকং তিত্থিযেহি তং;
ৰিচিত্তং অরহন্তেহি, ৰসীভূতেহি তাদিহী’’তি.
তত্থ ব্যাহতাতি ৰিহতমানদপ্পা. তিত্থিযাতি এত্থ তিত্থং ৰেদিতব্বং, তিত্থকরো ৰেদিতব্বো, তিত্থিযা ৰেদিতব্বা. তত্থ সস্সতাদিদিট্ঠিৰসেন তরন্তি এত্থাতি তিত্থং, লদ্ধি. তস্সা লদ্ধিযা উপ্পাদকো তিত্থকরো, তিত্থে ভৰা তিত্থিযাতি. পদুমুত্তরস্স কির ভগৰতো কালে তিত্থিযা নাহেসুং. যে পন সন্তি, তেপি ঈদিসা অহেসুন্তি দস্সনত্থং ‘‘ব্যাহতা তিত্থিযা’’তিআদি ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং. ৰিমনাতি ৰিরূপমানসা. দুম্মনাতি তস্সেৰ ৰেৰচনং. ন তেসং কেচি পরিচরন্তীতি তেসং অঞ্ঞতিত্থিযানং কেচিপি পুরিসা পরিকম্মং ন করোন্তি, ন ভিক্খং দেন্তি, ন সক্করোন্তি, ন গরুং করোন্তি, ন মানেন্তি, ন পূজেন্তি, ন আসনা ৰুট্ঠহন্তি, ন অঞ্জলিকম্মং করোন্তীতি অত্থো. রট্ঠতোতি সকলরট্ঠতোপি. নিচ্ছুভন্তীতি নীহরন্তি, উস্সাদেন্তি তেসং নিৰাসং ন দেন্তীতি অত্থো. তেতি তিত্থিযা.
উপগঞ্ছুং বুদ্ধসন্তিকেতি এৰং তেহি রট্ঠৰাসীহি মনুস্সেহি উস্সাদিযমানা সব্বেপি অঞ্ঞতিত্থিযা সমাগন্ত্ৰা পদুমুত্তরদসবলমেৰ সরণমগমংসু. ‘‘ত্ৰং অম্হাকং সত্থা নাথো গতি পরাযনং সরণ’’ন্তি এৰং ৰত্ৰা সরণমগমংসূতি অত্থো. অনুকম্পতীতি অনুকম্পকো. করুণায চরতীতি কারুণিকো. সম্পত্তেতি সমাগতে সরণমুপগতে তিত্থিযে. পঞ্চসীলে পতিট্ঠহীতি পঞ্চসু সীলেসু পতিট্ঠাপেসীতি অত্থো. নিরাকুলন্তি অনাকুলং, অঞ্ঞেহি লদ্ধিকেহি অসম্মিস্সন্তি অত্থো. সুঞ্ঞকন্তি সুঞ্ঞং রিত্তং তেহি তিত্থিযেহি. তন্তি তং ভগৰতো সাসনন্তি ৰচনসেসো দট্ঠব্বো. ৰিচিত্তন্তি ৰিচিত্তৰিচিত্তং. ৰসীভূতেহীতি ৰসীভাৰপ্পত্তেহি.
তস্স পন পদুমুত্তরস্স ভগৰতো হংসৰতী নাম নগরং অহোসি. পিতা পনস্স আনন্দো নাম খত্তিযো, মাতা সুজাতা নাম দেৰী, দেৰলো চ সুজাতো চ দ্ৰে অগ্গসাৰকা, সুমনো নামুপট্ঠাকো, অমিতা চ অসমা চ দ্ৰে অগ্গসাৰিকা, সললরুক্খো বোধি, সরীরং অট্ঠপণ্ণাসহত্থুব্বেধং অহোসি, সরীরপ্পভা চস্স সমন্তা দ্ৰাদস যোজনানি গণ্হি, ৰস্সসতসহস্সং আযু অহোসি, ৰসুদত্তা নাম অগ্গমহেসী, উত্তরো নাম পুত্তো অহোসি. পদুমুত্তরো পন ভগৰা পরমাভিরামে নন্দারামে কির পরিনিব্বুতো. ধাতুযো পনস্স ন ৰিকিরিংসু. সকলজম্বুদীপৰাসিনো মনুস্সা সমাগম্ম দ্ৰাদসযোজনুব্বেধং সত্তরতনমযং চেতিযমকংসু. তেন ৰুত্তং –
১৯. ‘‘নগরং হংসৰতী নাম, আনন্দো নাম খত্তিযো;
সুজাতা নাম জনিকা, পদুমুত্তরস্স সত্থুনো.
২৪. ‘‘দেৰলো চ সুজাতো চ, অহেসুং অগ্গসাৰকা;
সুমনো নামুপট্ঠাকো, পদুমুত্তরস্স মহেসিনো.
২৫. ‘‘অমিতা চ অসমা চ, অহেসুং অগ্গসাৰিকা;
বোধি তস্স ভগৰতো, সললোতি পৰুচ্চতি.
২৭. ‘‘অট্ঠপণ্ণাসরতনং, অচ্চুগ্গতো মহামুনি;
কঞ্চনগ্ঘিযসঙ্কাসো, দ্ৰত্তিংসৰরলক্খণো.
২৮. ‘‘কুট্টা কৰাটা ভিত্তী চ, রুক্খা নগসিলুচ্চযা;
ন তস্সাৰরণং অত্থি, সমন্তা দ্ৰাদসযোজনে.
২৯. ‘‘ৰস্সসতসহস্সানি, আযু ৰিজ্জতি তাৰদে;
তাৰতা তিট্ঠমানো সো, তারেসি জনতং বহুং.
৩০. ‘‘সন্তারেত্ৰা বহুজনং, ছিন্দিত্ৰা সব্বসংসযং;
জলিত্ৰা অগ্গিক্খন্ধোৰ, নিব্বুতো সো সসাৰকো’’তি.
তত্থ নগসিলুচ্চযাতি নগসঙ্খাতা সিলুচ্চযা. আৰরণন্তি পটিচ্ছাদনং তিরোকরণং. দ্ৰাদসযোজনেতি সমন্ততো দ্ৰাদসযোজনে ঠানে ভগৰতো সরীরপ্পভা ফরিত্ৰা রত্তিন্দিৰং তিট্ঠতীতি অত্থো. সেসগাথাসু সব্বত্থ পাকটমেৰাতি.
ইতো পট্ঠায পারমিপূরণাদিপুনপ্পুনাগতমত্থং সঙ্খিপিত্ৰা ৰিসেসত্থমেৰ ৰত্ৰা গমিস্সাম. যদি পন ৰুত্তমেৰ পুনপ্পুনং ৰক্খাম, কদা অন্তং গমিস্সতি অযং সংৰণ্ণনাতি.
পদুমুত্তরবুদ্ধৰংসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
নিট্ঠিতো দসমো বুদ্ধৰংসো.