৩. ততিযনযো অসঙ্গহিতেনসঙ্গহিতপদৰণ্ণনা
১৭৯. ইদানি অসঙ্গহিতেনসঙ্গহিতপদং ভাজেতুং ৰেদনাক্খন্ধেনাতিআদি আরদ্ধং. তত্রিদং লক্খণং – ইমস্মিঞ্হি ৰারে যং খন্ধপদেন অসঙ্গহিতং হুত্ৰা আযতনধাতুপদেহি সঙ্গহিতং, তস্স খন্ধাদীহি সঙ্গহং পুচ্ছিত্ৰা ৰিস্সজ্জনং কতং. তং পন রূপক্খন্ধৰিঞ্ঞাণক্খন্ধচক্খাযতনাদীসু ন যুজ্জতি. রূপক্খন্ধেন হি চত্তারো খন্ধা খন্ধসঙ্গহেন অসঙ্গহিতা. তেসু তেন একধম্মোপি আযতনধাতুসঙ্গহেন সঙ্গহিতো নাম নত্থি. ননু চ ৰেদনাদযো ধম্মাযতনেন সঙ্গহিতাতি? সঙ্গহিতা. ন পন রূপক্খন্ধোৰ ধম্মাযতনং, রূপক্খন্ধতো হি সুখুমরূপমত্তং ধম্মাযতনং ভজতি. তস্মা যে ধম্মাযতনেন সঙ্গহিতা, ন তে রূপক্খন্ধেন সঙ্গহিতা নাম. ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধেনপি ইতরে চত্তারো খন্ধা অসঙ্গহিতা. তেসু তেন একোপি আযতনধাতুসঙ্গহেন সঙ্গহিতো নাম নত্থি. এৰং সঙ্গহিততায অভাৰতো এতানি অঞ্ঞানি চ এৰরূপানি চক্খাযতনাদীনি পদানি ইমস্মিং ৰারে ন গহিতানি. যানি পন পদানি ৰিঞ্ঞাণেন ৰা ওল়ারিকরূপেন ৰা অসম্মিস্সং ধম্মাযতনেকদেসং দীপেন্তি, তানি ইধ গহিতানি. তেসং ইদমুদ্দানং –
‘‘তযো খন্ধা তথা সচ্চা, ইন্দ্রিযানি চ সোল়স;
পদানি পচ্চযাকারে, চুদ্দসূপরি চুদ্দস.
‘‘সমতিংস পদা হোন্তি, গোচ্ছকেসু দসস্ৰথ;
দুৰে চূল়ন্তরদুকা, অট্ঠ হোন্তি মহন্তরা’’তি.
এতেসু পন পদেসু সদিসৰিস্সজ্জনানি পদানি একতো কত্ৰা সব্বেপি দ্ৰাদস পঞ্হা ৰুত্তা. তেসু এৰং খন্ধৰিভাগো ৰেদিতব্বো. আযতনধাতূসু পন ভেদো নত্থি. তত্থ পঠমপঞ্হে তাৰ – তীহি খন্ধেহীতি রূপসঞ্ঞাসঙ্খারক্খন্ধেহি. আযতনধাতুযো পন ধম্মাযতনধম্মধাতুৰসেন ৰেদিতব্বা.
তত্রাযং নযো – ৰেদনাক্খন্ধেন হি নিব্বানঞ্চ সুখুমরূপসঞ্ঞাসঙ্খারা চ খন্ধসঙ্গহেন অসঙ্গহিতা হুত্ৰা আযতনধাতুসঙ্গহেন সঙ্গহিতা. তেসু নিব্বানং খন্ধসঙ্গহং ন গচ্ছতি, সেসা রূপসঞ্ঞাসঙ্খারক্খন্ধেহি সঙ্গহং গচ্ছন্তি. আযতনধাতুসঙ্গহং পন নিব্বানম্পি গচ্ছতেৰ. তেন ৰুত্তং – ‘‘অসঙ্খতং খন্ধতো ঠপেত্ৰা তীহি খন্ধেহি, একেনাযতনেন, একায ধাতুযা সঙ্গহিতা’’তি. সঞ্ঞাক্খন্ধপক্খে পনেত্থ সঞ্ঞং অপনেত্ৰা ৰেদনায সদ্ধিং তযো খন্ধা সঙ্খারাদীসু সঙ্খারক্খন্ধং অপনেত্ৰা রূপৰেদনাসঞ্ঞাৰসেন তযো খন্ধা ৰেদিতব্বা.
১৮০. দুতিযে – চতূহি খন্ধেহীতি ৰিঞ্ঞাণৰজ্জেহি. তে হি নিরোধেন খন্ধসঙ্গহেন অসঙ্গহিতা হুত্ৰা আযতনধাতুসঙ্গহেন সঙ্গহিতা.
১৮১. ততিযে – দ্ৰীহীতি ৰেদনাসঞ্ঞাক্খন্ধেহি. রূপারূপজীৰিতিন্দ্রিযেন হি ৰেদনাসঞ্ঞাৰিঞ্ঞাণক্খন্ধা চ খন্ধসঙ্গহেন অসঙ্গহিতা. তেসু পন ৰেদনাসঞ্ঞাৰ আযতনধাতুসঙ্গহেন সঙ্গহিতা. তেন ৰুত্তং – ‘‘ৰেদনাসঞ্ঞাক্খন্ধেহী’’তি. ইমিনা উপাযেন সব্বত্থ খন্ধভেদো ৰেদিতব্বো. ইতো পরঞ্হি খন্ধানং নামমত্তমেৰ ৰক্খাম.
১৮২. চতুত্থে – তীহি খন্ধেহীতি ইত্থিন্দ্রিযপুরিসিন্দ্রিযেসু ৰেদনাসঞ্ঞাসঙ্খারেহি, ৰেদনাপঞ্চকে রূপসঞ্ঞাসঙ্খারেহি; সদ্ধিন্দ্রিযাদীসু ফস্সপরিযোসানেসু রূপৰেদনাসঞ্ঞাক্খন্ধেহি. ৰেদনায ৰেদনাক্খন্ধসদিসোৰ তণ্হুপাদানকম্মভৰেসু সঙ্খারক্খন্ধসদিসোৰ ৰিনিচ্ছযো.
১৮৩. পঞ্চমে – জাতিজরামরণেসু জীৰিতিন্দ্রিযসদিসোৰ. ঝানেন পন নিব্বানং সুখুমরূপং সঞ্ঞা চ খন্ধসঙ্গহেন অসঙ্গহিতা হুত্ৰা আযতনধাতুসঙ্গহেন সঙ্গহিতা. তস্মা তং সন্ধায রূপক্খন্ধসঞ্ঞাক্খন্ধানং ৰসেন দ্ৰে খন্ধা ৰেদিতব্বা.
১৮৪. ছট্ঠে – সোকাদিত্তযে ৰেদনায সদিসো. উপাযাসাদীসু সঙ্খারসদিসো. পুন ৰেদনায ৰেদনাক্খন্ধসদিসো, সঞ্ঞায সঞ্ঞাক্খন্ধসদিসো, চেতনাদীসু সঙ্খারক্খন্ধসদিসো ৰিনিচ্ছযো. ইমিনা উপাযেন সত্তমপঞ্হাদীসুপি সঙ্গহাসঙ্গহো ৰেদিতব্বোতি.
অসঙ্গহিতেনসঙ্গহিতপদৰণ্ণনা.