৬. অট্ঠকনাগরসুত্তৰণ্ণনা
১৬. ছট্ঠে দসমোতি জাতিগোত্তৰসেন চেৰ সারপত্তকুলগণনায চ দসমে ঠানে গণীযতি, তেনস্স দসমোত্ৰেৰ নামং জাতং. অট্ঠকনাগরোতি অট্ঠকনগরৰাসী. কুক্কুটারামেতি কুক্কুটসেট্ঠিনা কারিতে আরামে.
তেন ভগৰতা…পে… সম্মদক্খাতোতি এত্থ অযং সঙ্খেপত্থো – যো সো ভগৰা সমতিংস পারমিযো পূরেত্ৰা সব্বকিলেসে ভঞ্জিত্ৰা অনুত্তরং সম্মাসম্বোধিং অভিসম্বুদ্ধো, তেন ভগৰতা তেসং তেসং সত্তানং আসযানুসযং জানতা, হত্থতলে ঠপিতং আমলকং ৰিয সব্বঞেয্যধম্মে পস্সতা, অপিচ পুব্বেনিৰাসাদীহি জানতা, দিব্বেন চক্খুনা পস্সতা, তীহি ৰা ৰিজ্জাহি ছহি ৰা পন অভিঞ্ঞাহি জানতা, সব্বত্থ অপ্পটিহতেন সমন্তচক্খুনা পস্সতা, সব্বধম্মজাননসমত্থায পঞ্ঞায জানতা, সব্বসত্তানং চক্খুৰিসযাতীতানি তিরোকুট্টাদিগতানি চাপি রূপানি অতিৰিসুদ্ধেন মংসচক্খুনা ৰা পস্সতা, অত্তহিতসাধিকায সমাধিপদট্ঠানায পটিৰেধপঞ্ঞায জানতা, পরহিতসাধিকায করুণাপদট্ঠানায দেসনাপঞ্ঞায পস্সতা, অন্তরাযিকধম্মে ৰা জানতা, নিয্যানিকধম্মে পস্সতা, অরীনং হতত্তা অরহতা, সম্মা সামং সব্বধম্মানং বুদ্ধত্তা সম্মাসম্বুদ্ধেনাতি এৰং চতুৰেসারজ্জৰসেন চতূহি কারণেহি থোমিতেন অত্থি নু খো একো ধম্মো অক্খাতোতি.
অভিসঙ্খতন্তি কতং উপ্পাদিতং. অভিসঞ্চেতযিতন্তি চেতযিতং কপ্পযিতং. সো তত্থ ঠিতোতি সো তস্মিং সমথৰিপস্সনাধম্মে ঠিতো. ধম্মরাগেন ধম্মনন্দিযাতি পদদ্ৰযেনপি সমথৰিপস্সনাসু ছন্দরাগো ৰুত্তো. সমথৰিপস্সনাসু হি সব্বেন সব্বং ছন্দরাগং পরিযাদিযিতুং সক্কোন্তো অরহা হোতি, অসক্কোন্তো অনাগামী হোতি. সো সমথৰিপস্সনাসু ছন্দরাগস্স অপ্পহীনত্তা চতুত্থজ্ঝানচেতনায সুদ্ধাৰাসে নিব্বত্ততি. অযং আচরিযানং সমানত্থকথা.
ৰিতণ্ডৰাদী পনাহ – ‘‘তেনেৰ ধম্মরাগেনাতি ৰচনতো অকুসলেন সুদ্ধাৰাসে নিব্বত্ততী’’তি. সো ‘‘সুত্তং আহরাহী’’তি ৰত্তব্বো. অদ্ধা অঞ্ঞং অপস্সন্তো ইদমেৰ আহরিস্সতি. ততো ৰত্তব্বো ‘‘কিম্পনিদং সুত্তং নীতত্থং, উদাহু নেয্যত্থ’’ন্তি. অদ্ধা ‘‘নীতত্থ’’ন্তি ৰক্খতি. ততো ৰত্তব্বো – এৰং সন্তে অনাগামিফলত্থিকেন সমথৰিপস্সনাসু ছন্দরাগো কত্তব্বো ভৰিস্সতি, ছন্দরাগে উপ্পাদিতে অনাগামিফলং পটিলদ্ধং ভৰিস্সতি, মা ‘‘সুত্তং মে লদ্ধ’’ন্তি যং ৰা তং ৰা দীপেহি. পঞ্হং কথেন্তেন হি আচরিযস্স সন্তিকে উগ্গহেত্ৰা অত্থরসং পটিৰিজ্ঝিত্ৰা কথেতুং ৰট্টতি. অকুসলেন হি সগ্গে, কুসলেন চ অপাযে পটিসন্ধি নাম নত্থি. ৰুত্তঞ্চেতং ভগৰতা –
‘‘ন, ভিক্খৰে, লোভজেন কম্মেন, দোসজেন কম্মেন, মোহজেন কম্মেন দেৰা পঞ্ঞাযন্তি, মনুস্সা পঞ্ঞাযন্তি, যা ৰা পনঞ্ঞাপি কাচি সুগতিযো. অথ খো, ভিক্খৰে, লোভজেন কম্মেন, দোসজেন কম্মেন, মোহজেন কম্মেন নিরযো পঞ্ঞাযতি, তিরচ্ছানযোনি পঞ্ঞাযতি, পেত্তিৰিসযো পঞ্ঞাযতি, যা ৰা পনঞ্ঞাপি কাচি দুগ্গতিযো’’তি (অ. নি. ৬.৩৯) –
এৰং সঞ্ঞাপেতব্বো. সচে সঞ্জানাতি, সঞ্জানাতু. নো চে সঞ্জানাতি, ‘‘গচ্ছ পাতোৰ ৰিহারং পৰিসিত্ৰা যাগুং পিৰা’’তি উয্যোজেতব্বো.
অযং খো, গহপতি, একধম্মো অক্খাতোতি একং ধম্মং পুচ্ছিতেন ‘‘অযম্পি একধম্মো অক্খাতো, অযম্পি একধম্মো অক্খাতো’’তি এৰং পুচ্ছাৰসেন কথিতত্তা একাদসপি ধম্মা একধম্মো নাম কতো. অমতুপ্পত্তিঅত্থেন ৰা সব্বেপি একধম্মোতি ৰত্তুং ৰট্টতি.
নিধিমুখং গৰেসন্তোতি নিধিং পরিযেসন্তো. সকিদেৰাতি একপ্পযোগেনেৰ. কথং পন একপ্পযোগেনেৰ একাদসন্নং নিধীনং অধিগমো হোতীতি? ইধেকচ্চো অরঞ্ঞে জীৰিতৰুত্তিং গৰেসমানো চরতি. তমেনং অঞ্ঞতরো অত্থচরকো দিস্ৰা ‘‘কিং, ভো, চরসী’’তি পুচ্ছতি. সো ‘‘জীৰিতৰুত্তিং পরিযেসামী’’তি আহ. ইতরো ‘‘তেন হি সম্ম আগচ্ছ, এতং পাসাণং পৰট্টেহী’’তি আহ. সো তং পৰট্টেত্ৰা উপরূপরিট্ঠিতা ৰা কুচ্ছিযা কুচ্ছিং আহচ্চ ঠিতা ৰা একাদস কুম্ভিযো পস্সতি. এৰং একপ্পযোগেন একাদসন্নং অধিগমো হোতি.
আচরিযধনং পরিযেসিস্সন্তীতি অঞ্ঞতিত্থিযা হি যস্স সন্তিকে সিপ্পং উগ্গণ্হন্তি, তস্স সিপ্পুগ্গহণতো পুরে ৰা পচ্ছা ৰা অন্তরন্তরা ৰা গেহতো নীহরিত্ৰা ধনং দেন্তি. যেসং গেহে নত্থি, তে ঞাতিসভাগতো পরিযেসন্তি. যেসং তম্পি নত্থি, তে সভাগতো পরিযেসন্তি. তথা অলভমানা ভিক্খম্পি চরিত্ৰা দেন্তিযেৰ. তং সন্ধাযেতং ৰুত্তং.
কিং পনাহন্তি বাহিরকা তাৰ অনিয্যানিকেপি সাসনে সিপ্পমত্তদাযকস্স ধনং পরিযেসন্তি, অহং পন এৰংৰিধে নিয্যানিকসাসনে একাদসৰিধং অমতুপ্পত্তিপটিপদং দেসেন্তস্স আচরিযস্স পূজং কিং ন করিস্সামি, করিস্সামিযেৰাতি ৰদতি. পচ্চেকং দুস্সযুগেন অচ্ছাদেসীতি একমেকস্স ভিক্খুনো একেকং দুস্সযুগং অদাসীতি অত্থো. সমুদাচারৰচনং পনেত্থ এৰরূপং হোতি, তস্মা অচ্ছাদেসীতি ৰুত্তং. পঞ্চসতং ৰিহারন্তি পঞ্চসতগ্ঘনিকং পণ্ণসালং কারেসীতি অত্থো.