১৯. একূনৰীসতিমৰগ্গো
(১৮৬) ১. কিলেসজহনকথা
৮২৮. অতীতে কিলেসে জহতীতি? আমন্তা. নিরুদ্ধং নিরোধেতি, ৰিগতং ৰিগমেতি, খীণং খেপেতি, অত্থঙ্গতং অত্থঙ্গমেতি, অব্ভত্থঙ্গতং অব্ভত্থঙ্গমেতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অতীতে কিলেসে জহতীতি? আমন্তা. ননু অতীতং নিরুদ্ধন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অতীতং নিরুদ্ধং, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অতীতে কিলেসে জহতী’’তি. অতীতে কিলেসে জহতীতি? আমন্তা. ননু অতীতং নত্থীতি? আমন্তা. হঞ্চি অতীতং নত্থি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অতীতে কিলেসে জহতী’’তি.
৮২৯. অনাগতে কিলেসে জহতীতি? আমন্তা. অজাতং অজনেতি, অসঞ্জাতং অসঞ্জনেতি, অনিব্বত্তং অনিব্বত্তেতি, অপাতুভূতং অপাতুভাৰেতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অনাগতে কিলেসে জহতীতি? আমন্তা. ননু অনাগতং অজাতন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অনাগতং অজাতং, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অনাগতে কিলেসে জহতী’’তি. অনাগতে কিলেসে জহতীতি? আমন্তা. ননু অনাগতং নত্থীতি? আমন্তা. হঞ্চি অনাগতং নত্থি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অনাগতে কিলেসে জহতী’’তি.
৮৩০. পচ্চুপ্পন্নে কিলেসে জহতীতি? আমন্তা. রত্তো রাগং জহতি, দুট্ঠো দোসং জহতি, মূল়্হো মোহং জহতি, কিলিট্ঠো কিলেসে জহতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… রাগেন রাগং জহতি, দোসেন দোসং জহতি, মোহেন মোহং জহতি, কিলেসেহি কিলেসে জহতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
রাগো চিত্তসম্পযুত্তো, মগ্গো চিত্তসম্পযুত্তোতি? আমন্তা. দ্ৰিন্নং চিত্তানং সমোধানং হোতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
রাগো অকুসলো, মগ্গো কুসলোতি? আমন্তা. কুসলাকুসলা সাৰজ্জানৰজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৰং আগচ্ছন্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
কুসলাকুসলা সাৰজ্জানৰজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৰং আগচ্ছন্তীতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘চত্তারিমানি, ভিক্খৰে, সুৰিদূরৰিদূরানি! কতমানি চত্তারি? নভঞ্চ, ভিক্খৰে, পথৰী চ – ইদং পঠমং সুৰিদূরৰিদূরং…পে… তস্মা সতং ধম্মো অসব্ভি আরকা’’তি. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘কুসলাকুসলা…পে… সম্মুখীভাৰং আগচ্ছন্তী’’তি.
৮৩১. ন ৰত্তব্বং – ‘‘অতীতে কিলেসে জহতি, অনাগতে কিলেসে জহতি, পচ্চুপ্পন্নে কিলেসে জহতী’’তি? আমন্তা. নত্থি কিলেসে জহতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… তেন হি অতীতে কিলেসে জহতি, অনাগতে কিলেসে জহতি, পচ্চুপ্পন্নে কিলেসে জহতীতি.
কিলেসজহনকথা নিট্ঠিতা.
১৯. একূনৰীসতিমৰগ্গো
(১৮৭) ২. সুঞ্ঞতাকথা
৮৩২. সুঞ্ঞতা সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্নাতি? আমন্তা. অনিমিত্তং সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্নন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সুঞ্ঞতা সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্নাতি? আমন্তা. অপ্পণিহিতো সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্নোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অনিমিত্তং ন ৰত্তব্বং – ‘‘সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্ন’’ন্তি? আমন্তা. সুঞ্ঞতা ন ৰত্তব্বা – ‘‘সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্না’’তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অপ্পণিহিতো ন ৰত্তব্বো – ‘‘সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্নো’’তি? আমন্তা. সুঞ্ঞতা ন ৰত্তব্বা – ‘‘সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্না’’তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
সুঞ্ঞতা সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্নাতি? আমন্তা. সঙ্খারক্খন্ধো ন অনিচ্চো ন সঙ্খতো ন পটিচ্চসমুপ্পন্নো ন খযধম্মো ন ৰযধম্মো ন ৰিরাগধম্মো ন নিরোধধম্মো ন ৰিপরিণামধম্মোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু সঙ্খারক্খন্ধো অনিচ্চো সঙ্খতো পটিচ্চসমুপ্পন্নো খযধম্মো ৰযধম্মো ৰিরাগধম্মো নিরোধধম্মো ৰিপরিণামধম্মোতি? আমন্তা. হঞ্চি সঙ্খারক্খন্ধো অনিচ্চো…পে… ৰিপরিণামধম্মো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সুঞ্ঞতা সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্না’’তি.
৮৩৩. রূপক্খন্ধস্স সুঞ্ঞতা সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্নাতি? আমন্তা. সঙ্খারক্খন্ধস্স সুঞ্ঞতা রূপক্খন্ধপরিযাপন্নাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ৰেদনাক্খন্ধস্স…পে… সঞ্ঞাক্খন্ধস্স… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধস্স সুঞ্ঞতা সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্নাতি? আমন্তা. সঙ্খারক্খন্ধস্স সুঞ্ঞতা ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধপরিযাপন্নাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
সঙ্খারক্খন্ধস্স সুঞ্ঞতা ন ৰত্তব্বা – ‘‘রূপক্খন্ধপরিযাপন্না’’তি? আমন্তা. রূপক্খন্ধস্স সুঞ্ঞতা ন ৰত্তব্বা – ‘‘সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্না’’তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সঙ্খারক্খন্ধস্স সুঞ্ঞতা ন ৰত্তব্বা – ‘‘ৰেদনাক্খন্ধপরিযাপন্না…পে… সঞ্ঞাক্খন্ধপরিযাপন্না… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধপরিযাপন্না’’তি? আমন্তা. ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধস্স সুঞ্ঞতা ন ৰত্তব্বা – ‘‘সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্না’’তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৩৪. ন ৰত্তব্বং – সুঞ্ঞতা সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্না’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘সুঞ্ঞমিদং, ভিক্খৰে, সঙ্খারা অত্তেন ৰা অত্তনিযেন ৰা’’তি [ম. নি. ৩.৬৯ আনেঞ্জসপ্পাযে]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি সুঞ্ঞতা সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্নাতি.
সুঞ্ঞতাকথা নিট্ঠিতা.
১৯. একূনৰীসতিমৰগ্গো
(১৮৮) ৩ সামঞ্ঞফলকথা
৮৩৫. সামঞ্ঞফলং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. নিব্বানং তাণং লেণং সরণং পরাযণং অচ্চুতং অমতন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সামঞ্ঞফলং অসঙ্খতং, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. দ্ৰে অসঙ্খতানীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দ্ৰে অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. দ্ৰে তাণানি…পে… অন্তরিকা ৰাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৩৬. সামঞ্ঞফলং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. সামঞ্ঞং অসঙ্খতন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে …পে… সামঞ্ঞং সঙ্খতন্তি? আমন্তা. সামঞ্ঞফলং সঙ্খতন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
সোতাপত্তিফলং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. সোতাপত্তিমগ্গো অসঙ্খতোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সোতাপত্তিমগ্গো সঙ্খতোতি? আমন্তা. সোতাপত্তিফলং সঙ্খতন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
সকদাগামিফলং…পে… অনাগামিফলং…পে… অরহত্তফলং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. অরহত্তমগ্গো অসঙ্খতোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অরহত্তমগ্গো সঙ্খতোতি? আমন্তা. অরহত্তফলং সঙ্খতন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
সোতাপত্তিফলং অসঙ্খতং, সকদাগামিফলং…পে… অনাগামিফলং …পে… অরহত্তফলং অসঙ্খতং, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. পঞ্চ অসঙ্খতানীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… পঞ্চ অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. পঞ্চ তাণানি…পে… অন্তরিকা ৰাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
সামঞ্ঞফলকথা নিট্ঠিতা.
১৯. একূনৰীসতিমৰগ্গো
(১৮৯) ৪. পত্তিকথা
৮৩৭. পত্তি অসঙ্খতাতি? আমন্তা. নিব্বানং তাণং লেণং সরণং পরাযণং অচ্চুতং অমতন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… পত্তি অসঙ্খতা, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. দ্ৰে অসঙ্খতানীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দ্ৰে অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. দ্ৰে তাণানি…পে… অন্তরিকা ৰাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৩৮. চীৰরস্স পত্তি অসঙ্খতাতি? আমন্তা. নিব্বানং…পে… অমতন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… চীৰরস্স পত্তি অসঙ্খতা, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. দ্ৰে অসঙ্খতানীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দ্ৰে অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. দ্ৰে তাণানি…পে… অন্তরিকা ৰাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… পিণ্ডপাতস্স…পে… সেনাসনস্স…পে… গিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারস্স পত্তি অসঙ্খতাতি? আমন্তা. নিব্বানং…পে… অচ্চুতং অমতন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… গিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারস্স পত্তি অসঙ্খতা, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. দ্ৰে অসঙ্খতানীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দ্ৰে অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. দ্ৰে তাণানি…পে… অন্তরিকা ৰাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
চীৰরস্স পত্তি অসঙ্খতা…পে… পিণ্ডপাতস্স…পে… সেনাসনস্স…পে… গিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারস্স পত্তি অসঙ্খতা, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. পঞ্চ অসঙ্খতানীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… পঞ্চ অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. পঞ্চ তাণানি…পে… অন্তরিকা ৰাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৩৯. পঠমস্স ঝানস্স পত্তি অসঙ্খতা (এৰং সব্বং ৰিত্থারেতব্বং) দুতিযস্স ঝানস্স… ততিযস্স ঝানস্স… চতুত্থস্স ঝানস্স… আকাসানঞ্চাযতনস্স… ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনস্স… আকিঞ্চঞ্ঞাযতনস্স… নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনস্স… সোতাপত্তিমগ্গস্স… সোতাপত্তিফলস্স… সকদাগামিমগ্গস্স… সকদাগামিফলস্স… অনাগামিমগ্গস্স… অনাগামিফলস্স… অরহত্তমগ্গস্স… অরহত্তফলস্স পত্তি অসঙ্খতাতি? আমন্তা. নিব্বানং…পে… অচ্চুতং অমতন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অরহত্তফলস্স পত্তি অসঙ্খতা, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. দ্ৰে অসঙ্খতানীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দ্ৰে অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. দ্ৰে তাণানি…পে… অন্তরিকা ৰাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
সোতাপত্তিমগ্গস্স পত্তি অসঙ্খতা… সোতাপত্তিফলস্স পত্তি অসঙ্খতা… অরহত্তমগ্গস্স পত্তি অসঙ্খতা… অরহত্তফলস্স পত্তি অসঙ্খতা… নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. নৰ অসঙ্খতানীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… নৰ অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. নৰ তাণানি…পে… অন্তরিকা ৰাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৪০. ন ৰত্তব্বং – পত্তি অসঙ্খতাতি? আমন্তা. পত্তি রূপং … ৰেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খারা… ৰিঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. তেন হি পত্তি অসঙ্খতাতি.
পত্তিকথা নিট্ঠিতা.
১৯. একূনৰীসতিমৰগ্গো
(১৯০) ৫. তথতাকথা
৮৪১. সব্বধম্মানং তথতা অসঙ্খতাতি? আমন্তা. নিব্বানং…পে… অমতন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সব্বধম্মানং তথতা অসঙ্খতা, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. দ্ৰে অসঙ্খতানীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দ্ৰে অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. দ্ৰে তাণানি…পে… অন্তরিকা ৰাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৪২. রূপস্স রূপতা, ননু রূপতা অসঙ্খতাতি? আমন্তা. নিব্বানং…পে… অমতন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… রূপস্স রূপতা, ননু রূপতা অসঙ্খতা, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. দ্ৰে অসঙ্খতানীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দ্ৰে অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. দ্ৰে তাণানি…পে… অন্তরিকা ৰাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
ৰেদনায ৰেদনতা, ননু ৰেদনতা…পে… সঞ্ঞায সঞ্ঞতা, ননু সঞ্ঞতা…পে… সঙ্খারানং সঙ্খারতা, ননু সঙ্খারতা…পে… ৰিঞ্ঞাণস্স ৰিঞ্ঞাণতা, ননু ৰিঞ্ঞাণতা অসঙ্খতাতি? আমন্তা. নিব্বানং…পে… অমতন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে …পে….
রূপস্স রূপতা, ননু রূপতা…পে… ৰিঞ্ঞাণস্স ৰিঞ্ঞাণতা, ননু ৰিঞ্ঞাণতা অসঙ্খতা, নিব্বানং অসঙ্খতন্তি? আমন্তা. ছ অসঙ্খতানীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ছ অসঙ্খতানীতি? আমন্তা. ছ তাণানি…পে… অন্তরিকা ৰাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৪৩. ন ৰত্তব্বং – ‘‘সব্বধম্মানং তথতা অসঙ্খতা’’তি? আমন্তা. সব্বধম্মানং তথতা রূপং… ৰেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খারা… ৰিঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. তেন হি সব্বধম্মানং তথতা অসঙ্খতাতি.
তথতাকথা নিট্ঠিতা.
১৯. একূনৰীসতিমৰগ্গো
(১৯১) ৬. কুসলকথা
৮৪৪. নিব্বানধাতু কুসলাতি? আমন্তা. সারম্মণা, অত্থি তায আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু অনারম্মণা, নত্থি তায আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. হঞ্চি অনারম্মণা, নত্থি তায আৰট্টনা…পে… পণিধি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘নিব্বানধাতু কুসলা’’তি.
৮৪৫. অলোভো কুসলো সারম্মণো, অত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. নিব্বানধাতু কুসলা সারম্মণা, অত্থি তায আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে …পে… অদোসো কুসলো…পে… অমোহো কুসলো…পে… সদ্ধা… ৰীরিযং… সতি… সমাধি…পে… পঞ্ঞা কুসলা সারম্মণা, অত্থি তায আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. নিব্বানধাতু কুসলা সারম্মণা, অত্থি তায আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
নিব্বানধাতু কুসলা অনারম্মণা, নত্থি তায আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. অলোভো কুসলো অনারম্মণো, নত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… নিব্বানধাতু কুসলা অনারম্মণা, নত্থি তায আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. অদোসো কুসলো…পে… অমোহো কুসলো…পে… সদ্ধা… ৰীরিযং… সতি… সমাধি…পে… পঞ্ঞা কুসলা অনারম্মণা, নত্থি তায আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৪৬. ন ৰত্তব্বং – ‘‘নিব্বানধাতু কুসলা’’তি? আমন্তা. ননু নিব্বানধাতু অনৰজ্জাতি? আমন্তা. হঞ্চি নিব্বানধাতু অনৰজ্জা, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘নিব্বানধাতু কুসলা’’তি.
কুসলকথা নিট্ঠিতা.
১৯. একূনৰীসতিমৰগ্গো
(১৯২) ৭. অচ্চন্তনিযামকথা
৮৪৭. অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতাতি? আমন্তা. মাতুঘাতকো অচ্চন্তনিযতো, পিতুঘাতকো…পে… অরহন্তঘাতকো…পে… রুহিরুপ্পাদকো …পে… সঙ্ঘভেদকো অচ্চন্তনিযতোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৪৮. অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতাতি? আমন্তা. অচ্চন্তনিযতস্স পুগ্গলস্স ৰিচিকিচ্ছা উপ্পজ্জেয্যাতি? আমন্তা. হঞ্চি অচ্চন্তনিযতস্স পুগ্গলস্স ৰিচিকিচ্ছা উপ্পজ্জেয্য, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতা’’তি.
অচ্চন্তনিযতস্স পুগ্গলস্স ৰিচিকিচ্ছা নুপ্পজ্জেয্যাতি? আমন্তা. পহীনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… পহীনাতি? আমন্তা. সোতাপত্তিমগ্গেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সকদাগামিমগ্গেন …পে… অনাগামিমগ্গেন…পে… অরহত্তমগ্গেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
কতমেন মগ্গেনাতি? অকুসলেন মগ্গেনাতি. অকুসলো মগ্গো নিয্যানিকো খযগামী বোধগামী অনাসৰো…পে… অসংকিলেসিকোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু অকুসলো মগ্গো অনিয্যানিকো…পে… সংকিলেসিকোতি? আমন্তা. হঞ্চি অকুসলো মগ্গো অনিয্যানিকো…পে… সংকিলেসিকো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অচ্চন্তনিযতস্স পুগ্গলস্স ৰিচিকিচ্ছা অকুসলেন মগ্গেন পহীনা’’তি.
৮৪৯. সস্সতদিট্ঠিযা নিযতস্স পুগ্গলস্স উচ্ছেদদিট্ঠি উপ্পজ্জেয্যাতি? আমন্তা. হঞ্চি সস্সতদিট্ঠিযা নিযতস্স পুগ্গলস্স উচ্ছেদদিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতা’’তি.
সস্সতদিট্ঠিযা নিযতস্স পুগ্গলস্স উচ্ছেদদিট্ঠি নুপ্পজ্জেয্যাতি? আমন্তা. পহীনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… পহীনাতি? আমন্তা. সোতাপত্তিমগ্গেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সকদাগামিমগ্গেন…পে… অনাগামিমগ্গেন…পে… অরহত্তমগ্গেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
কতমেন মগ্গেনাতি? অকুসলেন মগ্গেন. অকুসলো মগ্গো…পে… নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সস্সতদিট্ঠিযা নিযতস্স পুগ্গলস্স উচ্ছেদদিট্ঠি অকুসলেন মগ্গেন পহীনা’’তি.
৮৫০. উচ্ছেদদিট্ঠিযা নিযতস্স পুগ্গলস্স সস্সতদিট্ঠি উপ্পজ্জেয্যাতি? আমন্তা. হঞ্চি উচ্ছেদদিট্ঠিযা নিযতস্স পুগ্গলস্স সস্সতদিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতা’’তি.
উচ্ছেদদিট্ঠিযা নিযতস্স পুগ্গলস্স সস্সতদিট্ঠি নুপ্পজ্জেয্যাতি? আমন্তা. পহীনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… পহীনাতি? আমন্তা. সোতাপত্তিমগ্গেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে …পে… সকদাগামিমগ্গেন…পে… অনাগামিমগ্গেন…পে… অরহত্তমগ্গেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
কতমেন মগ্গেনাতি? অকুসলেন মগ্গেনাতি. অকুসলো মগ্গো…পে… নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘উচ্ছেদদিট্ঠিযা নিযতস্স পুগ্গলস্স সস্সতদিট্ঠি অকুসলেন মগ্গেন পহীনা’’তি.
৮৫১. ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতা’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো সমন্নাগতো হোতি একন্তকাল়কেহি অকুসলেহি ধম্মেহি, সো [এৰং খো ভিক্খৰে পুগ্গলো (অ. নি. ৭.১৫)] সকিং নিমুগ্গো নিমুগ্গোৰ হোতী’’তি [অ. নি. ৭.১৫]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতাতি.
৮৫২. ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো সমন্নাগতো হোতি একন্তকাল়কেহি অকুসলেহি ধম্মেহি, সো সকিং নিমুগ্গো নিমুগ্গোৰ হোতী’’তি কত্ৰা তেন চ কারণেন অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতাতি? আমন্তা. ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো উম্মুজ্জিত্ৰা নিমুজ্জতী’’তি [অ. নি. ৭.১৫]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. সব্বকালং উম্মুজ্জিত্ৰা নিমুজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো সমন্নাগতো হোতি একন্তকাল়কেহি অকুসলেহি ধম্মেহি, সো সকিং নিমুগ্গো নিমুগ্গোৰ হোতী’’তি – কত্ৰা তেন চ কারণেন অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতাতি? আমন্তা. ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো উম্মুজ্জিত্ৰা ঠিতো হোতি, উম্মুজ্জিত্ৰা ৰিপস্সতি ৰিলোকেতি, উম্মুজ্জিত্ৰা পতরতি, উম্মুজ্জিত্ৰা পতিগাধপ্পত্তো হোতী’’তি [অ. নি. ৭.১৫]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. সব্বকালং উম্মুজ্জিত্ৰা পতিগাধপ্পত্তো হোতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
অচ্চন্তনিযামকথা নিট্ঠিতা.
১৯. একূনৰীসতিমৰগ্গো
(১৯৩) ৮. ইন্দ্রিযকথা
৮৫৩. নত্থি লোকিযং সদ্ধিন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. নত্থি লোকিযা সদ্ধাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… নত্থি লোকিযং ৰীরিযিন্দ্রিযং…পে… সতিন্দ্রিযং…পে… সমাধিন্দ্রিযং…পে… পঞ্ঞিন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. নত্থি লোকিযা পঞ্ঞাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
অত্থি লোকিযা সদ্ধাতি? আমন্তা. অত্থি লোকিযং সদ্ধিন্দ্রিযন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি লোকিযং ৰীরিযং…পে… সতি…পে… সমাধি…পে… পঞ্ঞাতি? আমন্তা. অত্থি লোকিযং পঞ্ঞিন্দ্রিযন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
অত্থি লোকিযো মনো, অত্থি লোকিযং মনিন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযা সদ্ধা, অত্থি লোকিযং সদ্ধিন্দ্রিযন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি লোকিযো মনো, অত্থি লোকিযং মনিন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযা পঞ্ঞা, অত্থি লোকিযং পঞ্ঞিন্দ্রিযন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
অত্থি লোকিযং সোমনস্সং, অত্থি লোকিযং সোমনস্সিন্দ্রিযং…পে… অত্থি লোকিযং জীৰিতং, অত্থি লোকিযং জীৰিতিন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযা সদ্ধা, অত্থি লোকিযং সদ্ধিন্দ্রিযন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি লোকিযং জীৰিতং, অত্থি লোকিযং জীৰিতিন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযা পঞ্ঞা, অত্থি লোকিযং পঞ্ঞিন্দ্রিযন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৫৪. অত্থি লোকিযা সদ্ধা, নত্থি লোকিযং সদ্ধিন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযো মনো, নত্থি লোকিযং মনিন্দ্রিযন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি লোকিযা পঞ্ঞা, নত্থি লোকিযং পঞ্ঞিন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযো মনো, নত্থি লোকিযং মনিন্দ্রিযন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
অত্থি লোকিযা সদ্ধা, নত্থি লোকিযং সদ্ধিন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযং সোমনস্সং, নত্থি লোকিযং সোমনস্সিন্দ্রিযন্তি… অত্থি লোকিযং জীৰিতং, নত্থি লোকিযং জীৰিতিন্দ্রিযন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি লোকিযা পঞ্ঞা, নত্থি লোকিযং পঞ্ঞিন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযো মনো, নত্থি লোকিযং মনিন্দ্রিযন্তি…পে… অত্থি লোকিযং জীৰিতং, নত্থি লোকিযং জীৰিতিন্দ্রিযন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৫৫. অত্থি লোকুত্তরা সদ্ধা, অত্থি লোকুত্তরং সদ্ধিন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযা সদ্ধা, অত্থি লোকিযং সদ্ধিন্দ্রিযন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি লোকুত্তরং ৰীরিযং…পে… অত্থি লোকুত্তরা পঞ্ঞা, অত্থি লোকুত্তরং পঞ্ঞিন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকিযা পঞ্ঞা, অত্থি লোকিযং পঞ্ঞিন্দ্রিযন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
অত্থি লোকিযা সদ্ধা, নত্থি লোকিযং সদ্ধিন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকুত্তরা সদ্ধা, নত্থি লোকুত্তরং সদ্ধিন্দ্রিযন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি লোকিযং ৰীরিযং…পে… অত্থি লোকিযা পঞ্ঞা, নত্থি লোকিযং পঞ্ঞিন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. অত্থি লোকুত্তরা পঞ্ঞা, নত্থি লোকুত্তরং পঞ্ঞিন্দ্রিযন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৫৬. নত্থি লোকিযানি পঞ্চিন্দ্রিযানীতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘অদ্দসং খো অহং, ভিক্খৰে, বুদ্ধচক্খুনা লোকং ৰোলোকেন্তো সত্তে অপ্পরজক্খে মহারজক্খে, তিক্খিন্দ্রিযে মুদিন্দ্রিযে, স্ৰাকারে, সুৰিঞ্ঞাপযে, অপ্পেকচ্চে পরলোকৰজ্জভযদস্সাৰিনো ৰিহরন্তে’’তি [ম. নি. ১.২৮৩ তত্থ ‘‘দ্ৰাকারে দুৰিঞ্ঞাপযে’’ ইচ্চাদীনিপি পদানি দিস্সন্তি]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অত্থি লোকিযানি পঞ্চিন্দ্রিযানীতি.
ইন্দ্রিযকথা নিট্ঠিতা.
একূনৰীসতিমৰগ্গো.
তস্সুদ্দানং –
অতীতে কিলেসে জহতি অনাগতে কিলেসে জহতি পচ্চুপ্পন্নে কিলেসে জহতি, সুঞ্ঞতা সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্না, সামঞ্ঞফলং অসঙ্খতং, পত্তি অসঙ্খতা, সব্বধম্মানং তথতা অসঙ্খতা, নিব্বানধাতু কুসলা, অত্থি পুথুজ্জনস্স অচ্চন্তনিযামতা, নত্থি লোকিযানি পঞ্চিন্দ্রিযানীতি.