১৮. অট্ঠারসমৰগ্গো

(১৭৭) ১. মনুস্সলোককথা

৮০২. ন ৰত্তব্বং – ‘‘বুদ্ধো ভগৰা মনুস্সলোকে অট্ঠাসী’’তি? আমন্তা. ননু অত্থি বুদ্ধৰুত্থানি চেতিযানি আরামৰিহারগামনিগমনগরানি রট্ঠানি জনপদানীতি? আমন্তা. হঞ্চি অত্থি বুদ্ধৰুত্থানি চেতিযানি আরামৰিহারগামনিগমনগরানি রট্ঠানি জনপদানি, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘বুদ্ধো ভগৰা মনুস্সলোকে অট্ঠাসী’’তি.

ন ৰত্তব্বং – ‘‘বুদ্ধো ভগৰা মনুস্সলোকে অট্ঠাসী’’তি? আমন্তা. ননু ভগৰা লুম্বিনিযা জাতো, বোধিযা মূলে অভিসম্বুদ্ধো, বারাণসিযং ভগৰতা ধম্মচক্কং পৰত্তিতং, চাপালে চেতিযে আযুসঙ্খারো ওস্সট্ঠো, কুসিনারাযং ভগৰা পরিনিব্বুতোতি? আমন্তা. হঞ্চি ভগৰা লুম্বিনিযা জাতো…পে… কুসিনারাযং ভগৰা পরিনিব্বুতো, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘বুদ্ধো ভগৰা মনুস্সলোকে অট্ঠাসী’’তি.

ন ৰত্তব্বং – ‘‘বুদ্ধো ভগৰা মনুস্সলোকে অট্ঠাসী’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘একমিদাহং, ভিক্খৰে, সমযং উক্কট্ঠাযং ৰিহরামি সুভগৰনে সালরাজমূলে’’তি [দী. নি. ২.৯১]; ‘‘একমিদাহং, ভিক্খৰে, সমযং উরুৰেলাযং ৰিহরামি অজপালনিগ্রোধে পঠমাভিসম্বুদ্ধো’’তি [অ. নি. ৪.২১]; ‘‘একমিদাহং, ভিক্খৰে, সমযং রাজগহে ৰিহরামি ৰেল়ুৰনে কল়ন্দকনিৰাপে’’তি [দী. নি. ২.১৮০]; ‘‘একমিদাহং, ভিক্খৰে, সমযং সাৰত্থিযং ৰিহরামি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে’’তি; ‘‘একমিদাহং, ভিক্খৰে, সমযং ৰেসালিযং ৰিহরামি মহাৰনে কূটাগারসালায’’ন্তি [দী. নি. ৩.১১]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি বুদ্ধো ভগৰা মনুস্সলোকে অট্ঠাসীতি.

৮০৩. বুদ্ধো ভগৰা মনুস্সলোকে অট্ঠাসীতি? আমন্তা. ননু ভগৰা লোকে জাতো, লোকে সংৰড্ঢো, লোকং অভিভুয্য ৰিহরতি অনুপলিত্তো লোকেনাতি [অ. নি. ৪.৩৬]? আমন্তা. হঞ্চি ভগৰা লোকে জাতো, লোকে সংৰড্ঢো, লোকং অভিভুয্য ৰিহরতি অনুপলিত্তো লোকেন, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘বুদ্ধো ভগৰা মনুস্সলোকে অট্ঠাসী’’তি.

মনুস্সলোককথা নিট্ঠিতা.

১৮. অট্ঠারসমৰগ্গো

(১৭৮) ২. ধম্মদেসনাকথা

৮০৪. ন ৰত্তব্বং – ‘‘বুদ্ধেন ভগৰতা ধম্মো দেসিতো’’তি? আমন্তা. কেন দেসিতোতি? অভিনিম্মিতেন দেসিতোতি. অভিনিম্মিতো জিনো সত্থা সম্মাসম্বুদ্ধো সব্বঞ্ঞূ সব্বদস্সাৰী ধম্মস্সামী ধম্মপ্পটিসরণোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

ন ৰত্তব্বং – ‘‘বুদ্ধেন ভগৰতা ধম্মো দেসিতো’’তি? আমন্তা. কেন দেসিতোতি? আযস্মতা আনন্দেন দেসিতোতি. আযস্মা আনন্দো জিনো সত্থা সম্মাসম্বুদ্ধো সব্বঞ্ঞূ সব্বদস্সাৰী ধম্মস্সামী ধম্মপ্পটিসরণোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৮০৫. ন ৰত্তব্বং – ‘‘বুদ্ধেন ভগৰতা ধম্মো দেসিতো’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘সংখিত্তেনপি খো অহং, সারিপুত্ত, ধম্মং দেসেয্যং; ৰিত্থারেনপি খো অহং, সারিপুত্ত, ধম্মং দেসেয্যং; সংখিত্তৰিত্থারেনপি খো অহং, সারিপুত্ত, ধম্মং দেসেয্যং; অঞ্ঞাতারো চ দুল্লভা’’তি [অ. নি. ৩.৩৩ সারিপুত্তসুত্তে]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি বুদ্ধেন ভগৰতা ধম্মো দেসিতোতি.

৮০৬. ন ৰত্তব্বং – ‘‘বুদ্ধেন ভগৰতা ধম্মো দেসিতো’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘‘অভিঞ্ঞাযাহং, ভিক্খৰে, ধম্মং দেসেমি, নো অনভিঞ্ঞায; সনিদানাহং, ভিক্খৰে, ধম্মং দেসেমি, নো অনিদানং; সপ্পাটিহারিযাহং, ভিক্খৰে, ধম্মং দেসেমি, নো অপ্পাটিহারিযং; তস্স [যঞ্চস্স (সী. পী. ক.)] ময্হং, ভিক্খৰে, অভিঞ্ঞায ধম্মং দেসযতো নো অনভিঞ্ঞায, সনিদানং ধম্মং দেসযতো নো অনিদানং, সপ্পাটিহারিযং ধম্মং দেসযতো নো অপ্পাটিহারিযং করণীযো ওৰাদো করণীযা অনুসাসনী; অলঞ্চ পন ৰো, ভিক্খৰে, তুট্ঠিযা অলং অত্তমনতায অলং সোমনস্সায – সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৰা, স্ৰাক্খাতো ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো সঙ্ঘো’তি. ইমস্মিঞ্চ পন ৰেয্যাকরণস্মিং ভঞ্ঞমানে দসসহস্সিলোকধাতু অকম্পিত্থা’’তি [অ. নি. ৩.১২৬]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি বুদ্ধেন ভগৰতা ধম্মো দেসিতোতি.

ধম্মদেসনাকথা নিট্ঠিতা.

১৮. অট্ঠারসমৰগ্গো

(১৭৯) ৩. করুণাকথা

৮০৭. নত্থি বুদ্ধস্স ভগৰতো করুণাতি? আমন্তা. নত্থি বুদ্ধস্স ভগৰতো মেত্তাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… নত্থি বুদ্ধস্স ভগৰতো করুণাতি? আমন্তা. নত্থি বুদ্ধস্স ভগৰতো মুদিতা…পে… উপেক্খাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অত্থি বুদ্ধস্স ভগৰতো মেত্তাতি? আমন্তা. অত্থি বুদ্ধস্স ভগৰতো করুণাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি বুদ্ধস্স ভগৰতো মুদিতা…পে… উপেক্খাতি? আমন্তা. অত্থি বুদ্ধস্স ভগৰতো করুণাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

নত্থি বুদ্ধস্স ভগৰতো করুণাতি? আমন্তা. ভগৰা অকারুণিকোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু ভগৰা কারুণিকো লোকহিতো লোকানুকম্পকো লোকত্থচরোতি? আমন্তা. হঞ্চি ভগৰা কারুণিকো লোকহিতো লোকানুকম্পকো লোকত্থচরো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘নত্থি বুদ্ধস্স ভগৰতো করুণা’’তি…পে….

নত্থি বুদ্ধস্স ভগৰতো করুণাতি? আমন্তা. ননু ভগৰা মহাকরুণাসমাপত্তিং সমাপজ্জীতি? আমন্তা. হঞ্চি ভগৰা মহাকরুণাসমাপত্তিং সমাপজ্জি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘নত্থি বুদ্ধস্স ভগৰতো করুণা’’তি.

৮০৮. অত্থি বুদ্ধস্স ভগৰতো করুণাতি? আমন্তা. ভগৰা সরাগোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. তেন হি নত্থি বুদ্ধস্স ভগৰতো করুণাতি.

করুণাকথা নিট্ঠিতা.

১৮. অট্ঠারসমৰগ্গো

(১৮০) ৪. গন্ধজাতিকথা

৮০৯. বুদ্ধস্স ভগৰতো উচ্চারপস্সাৰো অতিৰিয অঞ্ঞে গন্ধজাতে অধিগ্গণ্হাতীতি? আমন্তা. ভগৰা গন্ধভোজীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু ভগৰা ওদনকুম্মাসং ভুঞ্জতীতি? আমন্তা. হঞ্চি ভগৰা ওদনকুম্মাসং ভুঞ্জতি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘বুদ্ধস্স ভগৰতো উচ্চারপস্সাৰো অতিৰিয অঞ্ঞে গন্ধজাতে অধিগ্গণ্হাতী’’তি.

বুদ্ধস্স ভগৰতো উচ্চারপস্সাৰো অতিৰিয অঞ্ঞে গন্ধজাতে অধিগ্গণ্হাতীতি? আমন্তা. অত্থি কেচি বুদ্ধস্স ভগৰতো উচ্চারপস্সাৰং ন্হাযন্তি ৰিলিম্পন্তি উচ্ছাদেন্তি [উচ্চারেন্তি (সী. পী. ক.)] পেল়ায পটিসামেন্তি করণ্ডায নিক্খিপন্তি আপণে পসারেন্তি, তেন চ গন্ধেন গন্ধকরণীযং করোন্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

গন্ধজাতিকথা নিট্ঠিতা.

১৮. অট্ঠারসমৰগ্গো

(১৮১) ৫. একমগ্গকথা

৮১০. একেন অরিযমগ্গেন চত্তারি সামঞ্ঞফলানি সচ্ছিকরোতীতি? আমন্তা. চতুন্নং ফস্সানং…পে… চতুন্নং সঞ্ঞানং সমোধানং হোতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… একেন অরিযমগ্গেন চত্তারি সামঞ্ঞফলানি সচ্ছিকরোতীতি? আমন্তা. সোতাপত্তিমগ্গেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সকদাগামি…পে… অনাগামিমগ্গেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

কতমেন মগ্গেনাতি? অরহত্তমগ্গেনাতি. অরহত্তমগ্গেন সক্কাযদিট্ঠিং ৰিচিকিচ্ছং সীলব্বতপরামাসং জহতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অরহত্তমগ্গেন সক্কাযদিট্ঠিং ৰিচিকিচ্ছং সীলব্বতপরামাসং জহতীতি? আমন্তা. ননু তিণ্ণং সংযোজনানং পহানং সোতাপত্তিফলং ৰুত্তং ভগৰতাতি? আমন্তা. হঞ্চি তিণ্ণং সংযোজনানং পহানং সোতাপত্তিফলং ৰুত্তং ভগৰতা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অরহত্তমগ্গেন সক্কাযদিট্ঠিং ৰিচিকিচ্ছং সীলব্বতপরামাসং জহতী’’তি.

অরহত্তমগ্গেন ওল়ারিকং কামরাগং ওল়ারিকং ব্যাপাদং জহতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অরহত্তমগ্গেন ওল়ারিকং কামরাগং ওল়ারিকং ব্যাপাদং জহতীতি? আমন্তা. ননু কামরাগব্যাপাদানং তনুভাৰং সকদাগামিফলং ৰুত্তং ভগৰতাতি? আমন্তা. হঞ্চি কামরাগব্যাপাদানং তনুভাৰং সকদাগামিফলং ৰুত্তং ভগৰতা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অরহত্তমগ্গেন ওল়ারিকং কামরাগং ওল়ারিকং ব্যাপাদং জহতী’’তি.

অরহত্তমগ্গেন অণুসহগতং কামরাগং অণুসহগতং ব্যাপাদং জহতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অরহত্তমগ্গেন অণুসহগতং কামরাগং অণুসহগতং ব্যাপাদং জহতীতি? আমন্তা. ননু কামরাগব্যাপাদানং অনৰসেসপ্পহানং অনাগামিফলং ৰুত্তং ভগৰতাতি? আমন্তা. হঞ্চি কামরাগব্যাপাদানং অনৰসেসপ্পহানং অনাগামিফলং ৰুত্তং ভগৰতা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অরহত্তমগ্গেন অণুসহগতং কামরাগং অণুসহগতং ব্যাপাদং জহতী’’তি.

৮১১. ন ৰত্তব্বং – ‘‘একেন অরিযমগ্গেন চত্তারি সামঞ্ঞফলানি সচ্ছিকরোতী’’তি? আমন্তা. ভগৰতা সোতাপত্তিমগ্গো ভাৰিতোতি? আমন্তা. ভগৰা সোতাপন্নোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ভগৰতা সকদাগামি…পে… অনাগামিমগ্গো ভাৰিতোতি? আমন্তা. ভগৰা অনাগামীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৮১২. ভগৰা একেন অরিযমগ্গেন চত্তারি সামঞ্ঞফলানি সচ্ছিকরোতি, সাৰকা চতূহি অরিযমগ্গেহি চত্তারি সামঞ্ঞফলানি সচ্ছিকরোন্তীতি? আমন্তা. সাৰকা বুদ্ধস্স ভগৰতো অদিট্ঠং দক্খন্তি অনধিগতং অধিগচ্ছন্তি অসচ্ছিকতং সচ্ছিকরোন্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

একমগ্গকথা নিট্ঠিতা.

১৮. অট্ঠারসমৰগ্গো

(১৮২) ৬. ঝানসঙ্কন্তিকথা

৮১৩. ঝানা ঝানং সঙ্কমতীতি? আমন্তা. পঠমা ঝানা ততিযং ঝানং সঙ্কমতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ঝানা ঝানং সঙ্কমতীতি? আমন্তা. দুতিযা ঝানা চতুত্থং ঝানং সঙ্কমতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পঠমা ঝানা দুতিযং ঝানং সঙ্কমতীতি? আমন্তা. যা পঠমস্স ঝানস্স উপ্পাদায আৰট্টনা…পে… পণিধি, সাৰ দুতিযস্স ঝানস্স উপ্পাদায আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পঠমা ঝানা দুতিযং ঝানং সঙ্কমতি, ন ৰত্তব্বং – ‘‘যা পঠমস্স ঝানস্স উপ্পাদায আৰট্টনা…পে… পণিধি, সাৰ দুতিযস্স ঝানস্স উপ্পাদায আৰট্টনা…পে… পণিধী’’তি? আমন্তা. দুতিযং ঝানং অনাৰট্টেন্তস্স উপ্পজ্জতি…পে… অপ্পণিদহন্তস্স উপ্পজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু দুতিযং ঝানং আৰট্টেন্তস্স উপ্পজ্জতি…পে… পণিদহন্তস্স উপ্পজ্জতীতি? আমন্তা. হঞ্চি দুতিযং ঝানং আৰট্টেন্তস্স উপ্পজ্জতি…পে… পণিদহন্তস্স উপ্পজ্জতি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পঠমা ঝানা দুতিযং ঝানং সঙ্কমতী’’তি…পে….

পঠমা ঝানা দুতিযং ঝানং সঙ্কমতীতি? আমন্তা. পঠমং ঝানং কামে আদীনৰতো মনসিকরোতো উপ্পজ্জতীতি? আমন্তা. দুতিযং ঝানং কামে আদীনৰতো মনসিকরোতো উপ্পজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পঠমং ঝানং সৰিতক্কং সৰিচারন্তি? আমন্তা. দুতিযং ঝানং সৰিতক্কং সৰিচারন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… পঠমা ঝানা দুতিযং ঝানং সঙ্কমতীতি? আমন্তা. তঞ্ঞেৰ পঠমং ঝানং তং দুতিযং ঝানন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৮১৪. দুতিযা ঝানা ততিযং ঝানং সঙ্কমতীতি? আমন্তা. যা দুতিযস্স ঝানস্স উপ্পাদায আৰট্টনা…পে… পণিধি, সাৰ ততিযস্স ঝানস্স উপ্পাদায আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

দুতিযা ঝানা ততিযং ঝানং সঙ্কমতি, ন ৰত্তব্বং – ‘‘যা দুতিযস্স ঝানস্স উপ্পাদায আৰট্টনা…পে… পণিধি, সাৰ ততিযস্স ঝানস্স উপ্পাদায আৰট্টনা…পে… পণিধী’’তি? আমন্তা. ততিযং ঝানং অনাৰট্টেন্তস্স উপ্পজ্জতি…পে… অপ্পণিদহন্তস্স উপ্পজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে …পে… ননু ততিযং ঝানং আৰট্টেন্তস্স উপ্পজ্জতি…পে… পণিদহন্তস্স উপ্পজ্জতীতি? আমন্তা. হঞ্চি ততিযং ঝানং আৰট্টেন্তস্স উপ্পজ্জতি…পে… পণিদহন্তস্স উপ্পজ্জতি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘দুতিযা ঝানা ততিযং ঝানং সঙ্কমতী’’তি.

দুতিযা ঝানা ততিযং ঝানং সঙ্কমতীতি? আমন্তা. দুতিযং ঝানং ৰিতক্কৰিচারে আদীনৰতো মনসিকরোতো উপ্পজ্জতীতি? আমন্তা. ততিযং ঝানং ৰিতক্কৰিচারে আদীনৰতো মনসিকরোতো উপ্পজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

দুতিযং ঝানং সপ্পীতিকন্তি? আমন্তা. ততিযং ঝানং সপ্পীতিকন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দুতিযা ঝানা ততিযং ঝানং সঙ্কমতীতি? আমন্তা. তঞ্ঞেৰ দুতিযং ঝানং তং ততিযং ঝানন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৮১৫. ততিযা ঝানা চতুত্থং ঝানং সঙ্কমতীতি? আমন্তা. যা ততিযস্স ঝানস্স উপ্পাদায আৰট্টনা…পে… পণিধি, সাৰ চতুত্থস্স ঝানস্স উপ্পাদায আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

ততিযা ঝানা চতুত্থং ঝানং সঙ্কমতি, ন ৰত্তব্বং – ‘‘যা ততিযস্স ঝানস্স উপ্পাদায আৰট্টনা…পে… পণিধি, সাৰ চতুত্থস্স ঝানস্স উপ্পাদায আৰট্টনা…পে… পণিধী’’তি? আমন্তা. চতুত্থং ঝানং অনাৰট্টেন্তস্স উপ্পজ্জতি…পে… অপ্পণিদহন্তস্স উপ্পজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু চতুত্থং ঝানং আৰট্টেন্তস্স উপ্পজ্জতি…পে… পণিদহন্তস্স উপ্পজ্জতীতি? আমন্তা. হঞ্চি চতুত্থং ঝানং আৰট্টেন্তস্স উপ্পজ্জতি…পে… পণিদহন্তস্স উপ্পজ্জতি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘ততিযা ঝানা চতুত্থং ঝানং সঙ্কমতী’’তি.

ততিযা ঝানা চতুত্থং ঝানং সঙ্কমতীতি? আমন্তা. ততিযং ঝানং পীতিং আদীনৰতো মনসিকরোতো উপ্পজ্জতীতি? আমন্তা. চতুত্থং ঝানং পীতিং আদীনৰতো মনসিকরোতো উপ্পজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

ততিযং ঝানং সুখসহগতন্তি? আমন্তা. চতুত্থং ঝানং সুখসহগতন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ততিযা ঝানা চতুত্থং ঝানং সঙ্কমতীতি? আমন্তা. তঞ্ঞেৰ ততিযং ঝানং তং চতুত্থং ঝানন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৮১৬. ন ৰত্তব্বং – ‘‘ঝানা ঝানং সঙ্কমতী’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি…পে… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতী’’তি [অ. নি. ২.১৩; ৪.১৬৩]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ঝানা ঝানং সঙ্কমতীতি.

ঝানসঙ্কন্তিকথা নিট্ঠিতা.

১৮. অট্ঠারসমৰগ্গো

(১৮৩) ৭. ঝানন্তরিককথা

৮১৭. অত্থি ঝানন্তরিকাতি? আমন্তা. অত্থি ফস্সন্তরিকা…পে… অত্থি সঞ্ঞন্তরিকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অত্থি ঝানন্তরিকাতি? আমন্তা. দুতিযস্স চ ঝানস্স ততিযস্স চ ঝানস্স অন্তরে অত্থি ঝানন্তরিকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অত্থি ঝানন্তরিকাতি? আমন্তা. ততিযস্স চ ঝানস্স চতুত্থস্স চ ঝানস্স অন্তরে অত্থি ঝানন্তরিকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

দুতিযস্স চ ঝানস্স ততিযস্স চ ঝানস্স অন্তরে নত্থি ঝানন্তরিকাতি? আমন্তা. হঞ্চি দুতিযস্স চ ঝানস্স ততিযস্স চ ঝানস্স অন্তরে নত্থি ঝানন্তরিকা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি ঝানন্তরিকা’’তি.

ততিযস্স চ ঝানস্স চতুত্থস্স চ ঝানস্স অন্তরে নত্থি ঝানন্তরিকাতি? আমন্তা. হঞ্চি ততিযস্স চ ঝানস্স চতুত্থস্স চ ঝানস্স অন্তরে নত্থি ঝানন্তরিকা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি ঝানন্তরিকা’’তি.

৮১৮. পঠমস্স চ ঝানস্স দুতিযস্স চ ঝানস্স অন্তরে অত্থি ঝানন্তরিকাতি? আমন্তা. দুতিযস্স চ ঝানস্স ততিযস্স চ ঝানস্স অন্তরে অত্থি ঝানন্তরিকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পঠমস্স চ ঝানস্স দুতিযস্স চ ঝানস্স অন্তরে অত্থি ঝানন্তরিকাতি? আমন্তা. ততিযস্স চ ঝানস্স চতুত্থস্স চ ঝানস্স অন্তরে অত্থি ঝানন্তরিকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

দুতিযস্স চ ঝানস্স ততিযস্স চ ঝানস্স অন্তরে নত্থি ঝানন্তরিকাতি? আমন্তা. পঠমস্স চ ঝানস্স দুতিযস্স চ ঝানস্স অন্তরে নত্থি ঝানন্তরিকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

ততিযস্স চ ঝানস্স চতুত্থস্স চ ঝানস্স অন্তরে নত্থি ঝানন্তরিকাতি? আমন্তা. পঠমস্স চ ঝানস্স দুতিযস্স চ ঝানস্স অন্তরে নত্থি ঝানন্তরিকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৮১৯. অৰিতক্কো ৰিচারমত্তো সমাধি ঝানন্তরিকাতি? আমন্তা. সৰিতক্কো সৰিচারো সমাধি ঝানন্তরিকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অৰিতক্কো ৰিচারমত্তো সমাধি ঝানন্তরিকাতি? আমন্তা. অৰিতক্কো অৰিচারো সমাধি ঝানন্তরিকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সৰিতক্কো সৰিচারো সমাধি ন ঝানন্তরিকাতি? আমন্তা. অৰিতক্কো ৰিচারমত্তো সমাধি ন ঝানন্তরিকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অৰিতক্কো অৰিচারো সমাধি ন ঝানন্তরিকাতি? আমন্তা. অৰিতক্কো ৰিচারমত্তো সমাধি ন ঝানন্তরিকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৮২০. দ্ৰিন্নং ঝানানং পটুপ্পন্নানমন্তরে অৰিতক্কো ৰিচারমত্তো সমাধীতি? আমন্তা. ননু অৰিতক্কে ৰিচারমত্তে সমাধিম্হি ৰত্তমানে পঠমং ঝানং নিরুদ্ধং দুতিযং ঝানং পটুপ্পন্নন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অৰিতক্কে ৰিচারমত্তে সমাধিম্হি ৰত্তমানে পঠমং ঝানং নিরুদ্ধং দুতিযং ঝানং পটুপ্পন্নং, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘দ্ৰিন্নং ঝানানং পটুপ্পন্নানমন্তরে অৰিতক্কো ৰিচারমত্তো সমাধি ঝানন্তরিকাতি.

৮২১. অৰিতক্কো ৰিচারমত্তো সমাধি ন ঝানন্তরিকাতি? আমন্তা. অৰিতক্কো ৰিচারমত্তো সমাধি পঠমং ঝানং…পে… দুতিযং ঝানং…পে… ততিযং ঝানং…পে… চতুত্থং ঝানন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. তেন হি অৰিতক্কো ৰিচারমত্তো সমাধি ঝানন্তরিকাতি.

৮২২. অৰিতক্কো ৰিচারমত্তো সমাধি ঝানন্তরিকাতি? আমন্তা. ননু তযো সমাধী ৰুত্তা ভগৰতা – সৰিতক্কো সৰিচারো সমাধি, অৰিতক্কো ৰিচারমত্তো সমাধি, অৰিতক্কো অৰিচারো সমাধীতি [দী. নি. ৩.৩০৫, ৩৫৩]? আমন্তা. হঞ্চি তযো সমাধী ৰুত্তা ভগৰতা – সৰিতক্কো…পে… অৰিচারো সমাধি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অৰিতক্কো ৰিচারমত্তো সমাধি ঝানন্তরিকা’’তি.

ঝানন্তরিককথা নিট্ঠিতা.

১৮. অট্ঠারসমৰগ্গো

(১৮৪) ৮. সদ্দং সুণাতীতিকথা

৮২৩. সমাপন্নো সদ্দং সুণাতীতি? আমন্তা. সমাপন্নো চক্খুনা রূপং পস্সতি…পে… সোতেন…পে… ঘানেন…পে… জিৰ্হায…পে… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সমাপন্নো সদ্দং সুণাতীতি? আমন্তা. সোতৰিঞ্ঞাণসমঙ্গী সমাপন্নোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. ননু সমাধি মনোৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্সাতি? আমন্তা. হঞ্চি সমাধি মনোৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সমাপন্নো সদ্দং সুণাতী’’তি.

সমাধি মনোৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স, সোতৰিঞ্ঞাণসমঙ্গী সদ্দং সুণাতীতি? আমন্তা. হঞ্চি সমাধি মনোৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স, সোতৰিঞ্ঞাণসমঙ্গী সদ্দং সুণাতি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সমাপন্নো সদ্দং সুণাতী’’তি. সমাধি মনোৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স, সোতৰিঞ্ঞাণসমঙ্গী সদ্দং সুণাতীতি? আমন্তা. দ্ৰিন্নং ফস্সানং…পে… দ্ৰিন্নং চিত্তানং সমোধানং হোতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৮২৪. ন ৰত্তব্বং – ‘‘সমাপন্নো সদ্দং সুণাতী’’তি? আমন্তা. ননু পঠমস্স ঝানস্স সদ্দো কণ্টকো ৰুত্তো ভগৰতাতি? আমন্তা. হঞ্চি পঠমস্স ঝানস্স সদ্দো কণ্টকো ৰুত্তো ভগৰতা, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সমাপন্নো সদ্দং সুণাতী’’তি.

৮২৫. পঠমস্স ঝানস্স সদ্দো কণ্টকো ৰুত্তো ভগৰতাতি, সমাপন্নো সদ্দং সুণাতীতি? আমন্তা. দুতিযস্স ঝানস্স ৰিতক্কো ৰিচারো কণ্টকো ৰুত্তো ভগৰতা, অত্থি তস্স ৰিতক্কৰিচারাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পঠমস্স ঝানস্স সদ্দো কণ্টকো ৰুত্তো ভগৰতাতি, সমাপন্নো সদ্দং সুণাতীতি? আমন্তা. ততিযস্স ঝানস্স পীতি কণ্টকো…পে… চতুত্থস্স ঝানস্স অস্সাসপস্সাসো কণ্টকো … আকাসানঞ্চাযতনং সমাপন্নস্স রূপসঞ্ঞা কণ্টকো… ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং সমাপন্নস্স আকাসানঞ্চাযতনসঞ্ঞা কণ্টকো… আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং সমাপন্নস্স ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনসঞ্ঞা কণ্টকো… নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং সমাপন্নস্স আকিঞ্চঞ্ঞাযতনসঞ্ঞা কণ্টকো… সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নস্স সঞ্ঞা চ ৰেদনা চ কণ্টকো ৰুত্তো ভগৰতা, অত্থি তস্স সঞ্ঞা চ ৰেদনা চাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সদ্দং সুণাতীতিকথা নিট্ঠিতা.

১৮. অট্ঠারসমৰগ্গো

(১৮৫) ৯. চক্খুনা রূপং পস্সতীতিকথা

৮২৬. চক্খুনা রূপং পস্সতীতি? আমন্তা. রূপেন রূপং পস্সতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… রূপেন রূপং পস্সতীতি? আমন্তা. রূপেন রূপং পটিৰিজানাতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… রূপেন রূপং পটিৰিজানাতীতি? আমন্তা. রূপং মনোৰিঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… চক্খুনা রূপং পস্সতীতি? আমন্তা. অত্থি চক্খুস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু নত্থি চক্খুস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. হঞ্চি নত্থি চক্খুস্স আৰট্টনা…পে… পণিধি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘চক্খুনা রূপং পস্সতী’’তি.

সোতেন সদ্দং সুণাতীতি…পে… ঘানেন গন্ধং ঘাযতীতি…পে… জিৰ্হায রসং সাযতীতি…পে… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসতীতি? আমন্তা. রূপেন রূপং ফুসতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

রূপেন রূপং ফুসতীতি? আমন্তা. রূপেন রূপং পটিৰিজানাতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… রূপেন রূপং পটিৰিজানাতীতি? আমন্তা. রূপং মনোৰিঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে …পে… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসতীতি? আমন্তা. অত্থি কাযস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু নত্থি কাযস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. হঞ্চি নত্থি কাযস্স আৰট্টনা…পে… পণিধি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসতী’’তি…পে….

৮২৭. ন ৰত্তব্বং – ‘‘চক্খুনা রূপং পস্সতী’’তি…পে… ‘‘কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসতী’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু চক্খুনা রূপং পস্সতি…পে… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসতী’’তি [ম. নি. ১.৩৪৯; অ. নি. ৪.৩৭ (অট্ঠকথা পস্সিতব্বা)]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি চক্খুনা রূপং পস্সতি…পে… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসতীতি.

চক্খুনা রূপং পস্সতীতিকথা নিট্ঠিতা.

অট্ঠারসমৰগ্গো.

তস্সুদ্দানং –

বুদ্ধো ভগৰা মনুস্সলোকে অট্ঠাসি, বুদ্ধেন ভগৰতা ধম্মো দেসিতো, নত্থি বুদ্ধস্স ভগৰতো করুণা, বুদ্ধস্স ভগৰতো উচ্চারপস্সাৰো অতিৰিয অঞ্ঞে গন্ধজাতে অধিগ্গণ্হাতি, একেন অরিযমগ্গেন চত্তারি সামঞ্ঞফলানি সচ্ছিকরোতি, ঝানা ঝানং সঙ্কমতি, অত্থি ঝানন্তরিকা, সমাপন্নো সদ্দং সুণাতি, চক্খুনা রূপং পস্সতি কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসতি.