১৩. তেরসমৰগ্গো

(১২৬) ১. কপ্পট্ঠকথা

৬৫৪. কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? আমন্তা. কপ্পো চ সণ্ঠাতি বুদ্ধো চ লোকে উপ্পজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে…. কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? আমন্তা. কপ্পো চ সণ্ঠাতি সঙ্ঘো চ ভিজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? আমন্তা. কপ্পো চ সণ্ঠাতি কপ্পট্ঠো চ কপ্পট্ঠিযং কম্মং করোতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? আমন্তা. কপ্পো চ সণ্ঠাতি কপ্পট্ঠো চ পুগ্গলো কালং করোতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৫৫. কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? আমন্তা. অতীতং কপ্পং তিট্ঠেয্য, অনাগতং কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? আমন্তা. দ্ৰে কপ্পে তিট্ঠেয্য… তযো কপ্পে তিট্ঠেয্য… চত্তারো কপ্পে তিট্ঠেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৫৬. কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি? আমন্তা. কপ্পট্ঠো কপ্পে ডয্হন্তে কত্থ গচ্ছতীতি? অঞ্ঞং লোকধাতুং গচ্ছতীতি. মতো গচ্ছতি, ৰেহাসং গচ্ছতীতি? মতো গচ্ছতীতি. কপ্পট্ঠিযং কম্মং অপরাপরিযৰেপক্কন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… [ৰেহাসং গচ্ছতীতি (?) অযং হি পরৰাদিস্স পটিঞ্ঞাযেৰ, কথা. ৬২১-৬২৩ নৰমপন্তিযং ৰিয] ৰেহাসং গচ্ছতীতি? আমন্তা [ৰেহাসং গচ্ছতীতি (?) অযং হি পরৰাদিস্স পটিঞ্ঞাযেৰ, কথা. ৬২১-৬২৩ নৰমপন্তিযং ৰিয]. কপ্পট্ঠো ইদ্ধিমাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কপ্পট্ঠো ইদ্ধিমাতি? আমন্তা. কপ্পট্ঠেন ছন্দিদ্ধিপাদো ভাৰিতো ৰীরিযিদ্ধিপাদো ভাৰিতো চিত্তিদ্ধিপাদো ভাৰিতো ৰীমংসিদ্ধিপাদো ভাৰিতোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৫৭. ন ৰত্তব্বং – ‘‘কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যা’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা –

‘‘আপাযিকো নেরযিকো, কপ্পট্ঠো সঙ্ঘভেদকো;

ৰগ্গরতো অধম্মট্ঠো, যোগক্খেমা পধংসতি;

সঙ্ঘং সমগ্গং ভেত্ৰান [ভিন্দিত্ৰা (সী. ক.)], কপ্পং নিরযম্হি পচ্চতী’’তি [চূল়ৰ. ৩৫৪; অ. নি. ১০.৩৯; ইতিৰু. ১৮].

অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্যাতি.

কপ্পট্ঠকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেরসমৰগ্গো

(১২৭) ২. কুসলপটিলাভকথা

৬৫৮. কপ্পট্ঠো কুসলং চিত্তং ন পটিলভেয্যাতি? আমন্তা. কপ্পট্ঠো দানং দদেয্যাতি? আমন্তা. হঞ্চি কপ্পট্ঠো দানং দদেয্য, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘কপ্পট্ঠো কুসলং চিত্তং ন পটিলভেয্যা’’তি.

কপ্পট্ঠো কুসলং চিত্তং ন পটিলভেয্যাতি? আমন্তা. কপ্পট্ঠো চীৰরং দদেয্য…পে… পিণ্ডপাতং দদেয্য…পে… সেনাসনং দদেয্য…পে… গিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারং দদেয্য … খাদনীযং দদেয্য… ভোজনীযং দদেয্য… পানীযং দদেয্য… চেতিযং ৰন্দেয্য… চেতিযে মালং আরোপেয্য… গন্ধং আরোপেয্য… ৰিলেপনং আরোপেয্য…পে… চেতিযং অভিদক্খিণং [পদক্খিণং (পী.)] করেয্যাতি? আমন্তা. হঞ্চি কপ্পট্ঠো চেতিযং অভিদক্খিণং করেয্য, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘কপ্পট্ঠো কুসলং চিত্তং ন পটিলভেয্যা’’তি…পে….

৬৫৯. কপ্পট্ঠো কুসলং চিত্তং পটিলভেয্যাতি? আমন্তা. ততো ৰুট্ঠানং কুসলং চিত্তং পটিলভেয্যাতি? আমন্তা. রূপাৰচরং…পে… অরূপাৰচরং…পে… লোকুত্তরং কুসলং চিত্তং পটিলভেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

কুসলপটিলাভকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেরসমৰগ্গো

(১২৮) ৩. অনন্তরাপযুত্তকথা

৬৬০. অনন্তরাপযুত্তো পুগ্গলো সম্মত্তনিযামং ওক্কমেয্যাতি? আমন্তা. মিচ্ছত্তনিযামঞ্চ সম্মত্তনিযামঞ্চ উভো ওক্কমেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অনন্তরাপযুত্তো পুগ্গলো সম্মত্তনিযামং ওক্কমেয্যাতি? আমন্তা. ননু তং কম্মং পযুত্তং কুক্কুচ্চং উপ্পাদিতং ৰিপ্পটিসারিযং জনিতন্তি? আমন্তা. হঞ্চি তং কম্মং পযুত্তং কুক্কুচ্চং উপ্পাদিতং ৰিপ্পটিসারিযং জনিতং, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অনন্তরাপযুত্তো পুগ্গলো সম্মত্তনিযামং ওক্কমেয্যা’’তি.

৬৬১. অনন্তরাপযুত্তো পুগ্গলো অভব্বো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিতুন্তি? আমন্তা. মাতা জীৰিতা ৰোরোপিতা… পিতা জীৰিতা ৰোরোপিতো… অরহা জীৰিতা ৰোরোপিতো… দুট্ঠেন চিত্তেন তথাগতস্স লোহিতং উপ্পাদিতং… সঙ্ঘো ভিন্নোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অনন্তরাপযুত্তো পুগ্গলো তং কম্মং পটিসংহরিত্ৰা কুক্কুচ্চং পটিৰিনোদেত্ৰা ৰিপ্পটিসারিযং পটিৰিনেত্ৰা [পটিৰিনোদেত্ৰা (সী. পী. ক.)] অভব্বো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিতুন্তি? আমন্তা. মাতা জীৰিতা ৰোরোপিতা… পিতা জীৰিতা ৰোরোপিতো…পে… সঙ্ঘো ভিন্নোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অনন্তরাপযুত্তো পুগ্গলো তং কম্মং পটিসংহরিত্ৰা কুক্কুচ্চং পটিৰিনোদেত্ৰা ৰিপ্পটিসারিযং পটিৰিনেত্ৰা অভব্বো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিতুন্তি? আমন্তা. ননু তং কম্মং পটিসংহটং কুক্কুচ্চং পটিৰিনোদিতং ৰিপ্পটিসারিযং পটিৰিনীতন্তি? আমন্তা. হঞ্চি তং কম্মং পটিসংহটং কুক্কুচ্চং পটিৰিনোদিতং ৰিপ্পটিসারিযং পটিৰিনীতং, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অনন্তরাপযুত্তো পুগ্গলো তং কম্মং পটিসংহরিত্ৰা কুক্কুচ্চং পটিৰিনোদেত্ৰা ৰিপ্পটিসারিযং পটিৰিনেত্ৰা অভব্বো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিতু’’ন্তি.

৬৬২. অনন্তরাপযুত্তো পুগ্গলো সম্মত্তনিযামং ওক্কমেয্যাতি? আমন্তা. ননু তং কম্মং পযুত্তো আসীতি? আমন্তা. হঞ্চি তং কম্মং পযুত্তো আসি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অনন্তরাপযুত্তো পুগ্গলো সম্মত্তনিযামং ওক্কমেয্যা’’তি.

অনন্তরাপযুত্তকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেরসমৰগ্গো

(১২৯) ৪. নিযতস্স নিযামকথা

৬৬৩. নিযতো নিযামং ওক্কমতীতি? আমন্তা. মিচ্ছত্তনিযতো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি, সম্মত্তনিযতো মিচ্ছত্তনিযামং ওক্কমতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

নিযতো নিযামং ওক্কমতীতি? আমন্তা. পুব্বে মগ্গং ভাৰেত্ৰা পচ্ছা নিযামং ওক্কমতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… পুব্বে সোতাপত্তিমগ্গং ভাৰেত্ৰা পচ্ছা সোতাপত্তিনিযামং ওক্কমতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… পুব্বে সকদাগামি…পে… অনাগামি…পে… অরহত্তমগ্গং ভাৰেত্ৰা পচ্ছা অরহত্তনিযামং ওক্কমতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পুব্বে সতিপট্ঠানং…পে… সম্মপ্পধানং… ইদ্ধিপাদং… ইন্দ্রিযং… বলং… বোজ্ঝঙ্গং ভাৰেত্ৰা পচ্ছা নিযামং ওক্কমতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৬৪. ন ৰত্তব্বং – ‘‘নিযতো নিযামং ওক্কমতী’’তি? আমন্তা. ভব্বো বোধিসত্তো তায জাতিযা ধম্মং নাভিসমেতুন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. তেন হি নিযতো নিযামং ওক্কমতীতি.

নিযতস্স নিযামকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেরসমৰগ্গো

(১৩০) ৫. নিৰুতকথা

৬৬৫. নিৰুতো নীৰরণং জহতীতি? আমন্তা. রত্তো রাগং জহতি, দুট্ঠো দোসং জহতি, মূল়্হো মোহং জহতি, কিলিট্ঠো কিলেসে জহতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… রাগেন রাগং জহতি, দোসেন দোসং জহতি, মোহেন মোহং জহতি, কিলেসেহি কিলেসে জহতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

রাগো চিত্তসম্পযুত্তো, মগ্গো চিত্তসম্পযুত্তোতি? আমন্তা. দ্ৰিন্নং ফস্সানং…পে… দ্ৰিন্নং চিত্তানং সমোধানং হোতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… রাগো অকুসলো, মগ্গো কুসলোতি? আমন্তা. কুসলাকুসলা সাৰজ্জানৰজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৰং আগচ্ছন্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৬৬. কুসলাকুসলা সাৰজ্জানৰজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৰং আগচ্ছন্তীতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘চত্তারিমানি, ভিক্খৰে, সুৰিদূরৰিদূরানি! কতমানি চত্তারি? নভঞ্চ, ভিক্খৰে, পথৰী চ – ইদং পঠমং সুৰিদূরৰিদূরং…পে… তস্মা সতং ধম্মো অসব্ভি আরকা’’তি. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘কুসলাকুসলা…পে… সম্মুখীভাৰং আগচ্ছন্তী’’তি.

নিৰুতো নীৰরণং জহতীতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘সো এৰং সমাহিতে চিত্তে পরিসুদ্ধে পরিযোদাতে অনঙ্গণে ৰিগতূপক্কিলেসে মুদুভূতে কম্মনিযে ঠিতে আনেঞ্জপ্পত্তে আসৰানং খযঞাণায চিত্তং অভিনিন্নামেতী’’তি! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘নিৰুতো নীৰরণং জহতী’’তি…পে….

৬৬৭. ন ৰত্তব্বং – ‘‘নিৰুতো নীৰরণং জহতী’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘তস্স এৰং জানতো এৰং পস্সতো কামাসৰাপি চিত্তং ৰিমুচ্চতি…পে… অৰিজ্জাসৰাপি চিত্তং ৰিমুচ্চতী’’তি! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি নিৰুতো নীৰরণং জহতীতি.

নিৰুতকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেরসমৰগ্গো

(১৩১) ৬. সম্মুখীভূতকথা

৬৬৮. সম্মুখীভূতো সংযোজনং জহতীতি? আমন্তা. রত্তো রাগং জহতি, দুট্ঠো দোসং জহতি, মূল়্হো মোহং জহতি, কিলিট্ঠো কিলেসে জহতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… রাগেন রাগং জহতি, দোসেন দোসং জহতি, মোহেন মোহং জহতি, কিলেসেহি কিলেসে জহতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

রাগো চিত্তসম্পযুত্তো, মগ্গো চিত্তসম্পযুত্তোতি? আমন্তা. দ্ৰিন্নং ফস্সানং…পে… দ্ৰিন্নং চিত্তানং সমোধানং হোতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… রাগো অকুসলো, মগ্গো কুসলোতি? আমন্তা. কুসলাকুসলা সাৰজ্জানৰজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৰং আগচ্ছন্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৬৯. কুসলাকুসলা…পে… সম্মুখীভাৰং আগচ্ছন্তীতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘চত্তারিমানি, ভিক্খৰে, সুৰিদূরৰিদূরানি! কতমানি চত্তারি? নভঞ্চ, ভিক্খৰে, পথৰী চ – ইদং পঠমং সুৰিদূরৰিদূরং…পে… তস্মা সতং ধম্মো অসব্ভি আরকা’’তি. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘কুসলাকুসলা…পে… সম্মুখীভাৰং আগচ্ছন্তী’’তি.

সম্মুখীভূতো সংযোজনং জহতীতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘সো এৰং সমাহিতে চিত্তে…পে… আসৰানং খযঞাণায চিত্তং অভিনিন্নামেতী’’তি! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘সম্মুখীভূতো সংযোজনং জহতী’’তি.

৬৭০. ন ৰত্তব্বং – ‘‘সম্মুখীভূতো সংযোজনং জহতী’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘তস্স এৰং জানতো এৰং পস্সতো কামাসৰাপি চিত্তং ৰিমুচ্চতি…পে… অৰিজ্জাসৰাপি চিত্তং ৰিমুচ্চতী’’তি! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি সম্মুখীভূতো সংযোজনং জহতীতি.

সম্মুখীভূতকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেরসমৰগ্গো

(১৩২) ৭. সমাপন্নো অস্সাদেতিকথা

৬৭১. সমাপন্নো অস্সাদেতি, ঝাননিকন্তি ঝানারম্মণাতি? আমন্তা. তং ঝানং তস্স ঝানস্স আরম্মণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… তং ঝানং তস্স ঝানস্স আরম্মণন্তি? আমন্তা. তেন ফস্সেন তং ফস্সং ফুসতি, তায ৰেদনায তং ৰেদনং ৰেদেতি, তায সঞ্ঞায তং সঞ্ঞং সঞ্জানাতি, তায চেতনায তং চেতনং চেতেতি, তেন চিত্তেন তং চিত্তং চিন্তেতি, তেন ৰিতক্কেন তং ৰিতক্কং ৰিতক্কেতি, তেন ৰিচারেন তং ৰিচারং ৰিচারেতি, তায পীতিযা তং পীতি পিযাযতি, তায সতিযা তং সতিং সরতি, তায পঞ্ঞায তং পঞ্ঞং পজানাতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

ঝাননিকন্তি চিত্তসম্পযুত্তা, ঝানং চিত্তসম্পযুত্তন্তি? আমন্তা. দ্ৰিন্নং ফস্সানং…পে… দ্ৰিন্নং চিত্তানং সমোধানং হোতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

ঝাননিকন্তি অকুসলং, ঝানং কুসলন্তি? আমন্তা. কুসলাকুসলা সাৰজ্জানৰজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৰং আগচ্ছন্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৭২. কুসলাকুসলা সাৰজ্জানৰজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৰং আগচ্ছন্তীতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘চত্তারিমানি, ভিক্খৰে, সুৰিদূরৰিদূরানি! কতমানি চত্তারি? নভঞ্চ, ভিক্খৰে, পথৰী চ – ইদং পঠমং সুৰিদূরৰিদূরং…পে… তস্মা সতং ধম্মো অসব্ভি আরকা’’তি. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘কুসলাকুসলা সাৰজ্জানৰজ্জা হীনপণীতা কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা সম্মুখীভাৰং আগচ্ছন্তী’’তি.

৬৭৩. ন ৰত্তব্বং – ‘‘সমাপন্নো অস্সাদেতি, ঝাননিকন্তি ঝানারম্মণা’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি ৰিৰিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি, সো তং অস্সাদেতি তং নিকামেতি তেন চ ৰিত্তিং আপজ্জতি; ৰিতক্কৰিচারানং ৰূপসমা…পে… দুতিযং ঝানং…পে… ততিযং ঝানং…পে… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি, সো তং অস্সাদেতি তং নিকামেতি তেন চ ৰিত্তিং আপজ্জতী’’তি [অ. নি. ৪.১২৩]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি সমাপন্নো অস্সাদেতি, ঝাননিকন্তি ঝানারম্মণাতি.

সমাপন্নো অস্সাদেতিকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেরসমৰগ্গো

(১৩৩) ৮. অসাতরাগকথা

৬৭৪. অত্থি অসাতরাগোতি? আমন্তা. দুক্খাভিনন্দিনো সত্তা, অত্থি কেচি দুক্খং পত্থেন্তি পিহেন্তি এসন্তি গৰেসন্তি পরিযেসন্তি, দুক্খং অজ্ঝোসায তিট্ঠন্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু সুখাভিনন্দিনো সত্তা, অত্থি কেচি সুখং পত্থেন্তি পিহেন্তি এসন্তি গৰেসন্তি পরিযেসন্তি, সুখং অজ্ঝোসায তিট্ঠন্তীতি? আমন্তা. হঞ্চি সুখাভিনন্দিনো সত্তা, অত্থি কেচি সুখং পত্থেন্তি পিহেন্তি এসন্তি গৰেসন্তি পরিযেসন্তি, সুখং অজ্ঝোসায তিট্ঠন্তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অসাতরাগো’’তি.

অত্থি অসাতরাগোতি? আমন্তা. দুক্খায ৰেদনায রাগানুসযো অনুসেতি, সুখায ৰেদনায পটিঘানুসযো অনুসেতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু সুখায ৰেদনায রাগানুসযো অনুসেতি, দুক্খায ৰেদনায পটিঘানুসযো অনুসেতীতি? আমন্তা. হঞ্চি সুখায ৰেদনায রাগানুসযো অনুসেতি, দুক্খায ৰেদনায পটিঘানুসযো অনুসেতি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অসাতরাগো’’তি.

৬৭৫. ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি অসাতরাগো’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘সো এৰং অনুরোধৰিরোধং সমাপন্নো যং কিঞ্চি ৰেদনং ৰেদযতি সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা, সো তং ৰেদনং অভিনন্দতি অভিৰদতি অজ্ঝোসায তিট্ঠতী’’তি [ম. নি. ৩.৪০৯ মহাতণ্হাসঙ্খযে]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অত্থি অসাতরাগোতি.

অসাতরাগকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেরসমৰগ্গো

(১৩৪) ৯. ধম্মতণ্হা অব্যাকতাতিকথা

৬৭৬. ধম্মতণ্হা অব্যাকতাতি? আমন্তা. ৰিপাকাব্যাকতা কিরিযাব্যাকতা রূপং নিব্বানং চক্খাযতনং…পে… ফোট্ঠব্বাযতনন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

ধম্মতণ্হা অব্যাকতাতি? আমন্তা. রূপতণ্হা অব্যাকতাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে …পে… ধম্মতণ্হা অব্যাকতাতি? আমন্তা. সদ্দতণ্হা…পে… গন্ধতণ্হা…পে… রসতণ্হা…পে… ফোট্ঠব্বতণ্হা অব্যাকতাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

রূপতণ্হা অকুসলাতি? আমন্তা. ধম্মতণ্হা অকুসলাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সদ্দতণ্হা…পে… ফোট্ঠব্বতণ্হা অকুসলাতি? আমন্তা. ধম্মতণ্হা অকুসলাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৭৭. ধম্মতণ্হা অব্যাকতাতি? আমন্তা. ননু তণ্হা অকুসলা ৰুত্তা ভগৰতাতি? আমন্তা. হঞ্চি তণ্হা অকুসলা ৰুত্তা ভগৰতা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘ধম্মতণ্হা অব্যাকতা’’তি.

ধম্মতণ্হা অব্যাকতাতি? আমন্তা. ননু লোভো অকুসলো ৰুত্তো ভগৰতা, ধম্মতণ্হা লোভোতি? আমন্তা. হঞ্চি লোভো অকুসলো ৰুত্তো ভগৰতা, ধম্মতণ্হা লোভো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘ধম্মতণ্হা অব্যাকতা’’তি.

৬৭৮. ধম্মতণ্হা লোভো অব্যাকতোতি? আমন্তা. রূপতণ্হা লোভো অব্যাকতোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ধম্মতণ্হা লোভো অব্যাকতোতি? আমন্তা. সদ্দতণ্হা…পে… ফোট্ঠব্বতণ্হা লোভো অব্যাকতোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

রূপতণ্হা লোভো অকুসলোতি? আমন্তা. ধম্মতণ্হা লোভো অকুসলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সদ্দতণ্হা…পে… ফোট্ঠব্বতণ্হা লোভো অকুসলোতি? আমন্তা. ধম্মতণ্হা লোভো অকুসলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৭৯. ধম্মতণ্হা অব্যাকতাতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘যাযং তণ্হা পোনোব্ভৰিকা নন্দীরাগসহগতা তত্রতত্রাভিনন্দিনী, সেয্যথিদং – কামতণ্হা, ভৰতণ্হা, ৰিভৰতণ্হা’’তি [মহাৰ. ১৪; দী. নি. ২.৪০০]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘ধম্মতণ্হা অব্যাকতা’’তি.

৬৮০. ন ৰত্তব্বং – ‘‘ধম্মতণ্হা অব্যাকতা’’তি? আমন্তা. ননু সা ধম্মতণ্হাতি? আমন্তা. হঞ্চি সা ধম্মতণ্হা, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘ধম্মতণ্হা অব্যাকতা’’তি.

ধম্মতণ্হা অব্যাকতাতিকথা নিট্ঠিতা.

১৩. তেরসমৰগ্গো

(১৩৫) ১০. ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতিকথা

৬৮১. ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. রূপতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. সদ্দতণ্হা…পে… গন্ধতণ্হা…পে… রসতণ্হা…পে… ফোট্ঠব্বতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

রূপতণ্হা দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. ধম্মতণ্হা দুক্খসমুদযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সদ্দতণ্হা…পে… গন্ধতণ্হা…পে… রসতণ্হা…পে… ফোট্ঠব্বতণ্হা দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. ধম্মতণ্হা দুক্খসমুদযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৮২. ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. ননু তণ্হা দুক্খসমুদযো ৰুত্তো ভগৰতাতি? আমন্তা. হঞ্চি তণ্হা দুক্খসমুদযো ৰুত্তো ভগৰতা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযো’’তি. ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. ননু লোভো দুক্খসমুদযো ৰুত্তো ভগৰতা, ধম্মতণ্হা লোভোতি? আমন্তা. হঞ্চি লোভো দুক্খসমুদযো ৰুত্তো ভগৰতা, ধম্মতণ্হা লোভো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযো’’তি.

৬৮৩. ধম্মতণ্হা লোভো, ন দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. রূপতণ্হা লোভো, ন দুক্খসমুদযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ধম্মতণ্হা লোভো, ন দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. সদ্দতণ্হা…পে… গন্ধতণ্হা…পে… রসতণ্হা…পে… ফোট্ঠব্বতণ্হা লোভো, ন দুক্খসমুদযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

রূপতণ্হা লোভো দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. ধম্মতণ্হা লোভো দুক্খসমুদযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সদ্দতণ্হা…পে… ফোট্ঠব্বতণ্হা লোভো দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. ধম্মতণ্হা লোভো দুক্খসমুদযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৮৪. ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘যাযং তণ্হা পোনোব্ভৰিকা নন্দীরাগসহগতা তত্রতত্রাভিনন্দিনী, সেয্যথিদং – কামতণ্হা, ভৰতণ্হা, ৰিভৰতণ্হা’’তি! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযো’’তি.

৬৮৫. ন ৰত্তব্বং – ‘‘ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযো’’তি? আমন্তা. ননু সা ধম্মতণ্হাতি? আমন্তা. হঞ্চি সা ধম্মতণ্হা, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযো’’তি.

ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতিকথা নিট্ঠিতা.

তেরসমৰগ্গো.

তস্সুদ্দানং –

কপ্পট্ঠো কপ্পং তিট্ঠেয্য, কপ্পট্ঠো কুসলং চিত্তং ন পটিলভেয্য, অনন্তরাপযুত্তো পুগ্গলো সম্মত্তনিযামং ওক্কমেয্য, নিযতো নিযামং ওক্কমতি, নিৰুতো নীৰরণং জহতি, সম্মুখীভূতো সংযোজনং জহতি, ঝাননিকন্তি, অসাতরাগো, ধম্মতণ্হা অব্যাকতা, ধম্মতণ্হা ন দুক্খসমুদযোতি.