১২. দ্ৰাদসমৰগ্গো

(১১৬) ১. সংৰরো কম্মন্তিকথা

৬৩০. সংৰরো কম্মন্তি? আমন্তা. চক্খুন্দ্রিযসংৰরো চক্খুকম্মন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সোতিন্দ্রিযসংৰরো…পে… ঘানিন্দ্রিযসংৰরো…পে… জিৰ্হিন্দ্রিযসংৰরো…পে… কাযিন্দ্রিযসংৰরো কাযকম্মন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

কাযিন্দ্রিযসংৰরো কাযকম্মন্তি? আমন্তা. চক্খুন্দ্রিযসংৰরো চক্খুকম্মন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কাযিন্দ্রিযসংৰরো কাযকম্মন্তি? আমন্তা. সোতিন্দ্রিযসংৰরো…পে… ঘানিন্দ্রিযসংৰরো…পে… জিৰ্হিন্দ্রিযসংৰরো জিৰ্হাকম্মন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… মনিন্দ্রিযসংৰরো মনোকম্মন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

মনিন্দ্রিযসংৰরো মনোকম্মন্তি? আমন্তা. চক্খুন্দ্রিযসংৰরো চক্খুকম্মন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… মনিন্দ্রিযসংৰরো মনোকম্মন্তি? আমন্তা. সোতিন্দ্রিযসংৰরো …পে… ঘানিন্দ্রিযসংৰরো… জিৰ্হিন্দ্রিযসংৰরো…পে… কাযিন্দ্রিযসংৰরো কাযকম্মন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৩১. অসংৰরো কম্মন্তি? আমন্তা. চক্খুন্দ্রিযঅসংৰরো চক্খুকম্মন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সোতিন্দ্রিযঅসংৰরো…পে… ঘানিন্দ্রিযঅসংৰরো…পে… জিৰ্হিন্দ্রিযঅসংৰরো… কাযিন্দ্রিযঅসংৰরো কাযকম্মন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

কাযিন্দ্রিযঅসংৰরো কাযকম্মন্তি? আমন্তা. চক্খুন্দ্রিযঅসংৰরো চক্খুকম্মন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কাযিন্দ্রিযঅসংৰরো কাযকম্মন্তি? আমন্তা. সোতিন্দ্রিযঅসংৰরো…পে… ঘানিন্দ্রিযঅসংৰরো…পে… জিৰ্হিন্দ্রিযঅসংৰরো জিৰ্হাকম্মন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… মনিন্দ্রিযঅসংৰরো মনোকম্মন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

মনিন্দ্রিযঅসংৰরো মনোকম্মন্তি? আমন্তা. চক্খুন্দ্রিযঅসংৰরো চক্খুকম্মন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… মনিন্দ্রিযঅসংৰরো মনোকম্মন্তি? আমন্তা. সোতিন্দ্রিযঅসংৰরো…পে… ঘানিন্দ্রিযঅসংৰরো…পে… জিৰ্হিন্দ্রিযঅসংৰরো…পে… কাযিন্দ্রিযঅসংৰরো কাযকম্মন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৩২. ন ৰত্তব্বং – ‘‘সংৰরোপি অসংৰরোপি কম্ম’’ন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু চক্খুনা রূপং দিস্ৰা নিমিত্তগ্গাহী হোতি…পে… ন নিমিত্তগ্গাহী হোতি, সোতেন সদ্দং সুত্ৰা…পে… মনসা ধম্মং ৰিঞ্ঞায নিমিত্তগ্গাহী হোতি…পে… ন নিমিত্তগ্গাহী হোতী’’তি! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি সংৰরোপি অসংৰরোপি কম্মন্তি.

সংৰরো কম্মন্তিকথা নিট্ঠিতা.

১২. দ্ৰাদসমৰগ্গো

(১১৭) ২. কম্মকথা

৬৩৩. সব্বং কম্মং সৰিপাকন্তি? আমন্তা. সব্বা চেতনা সৰিপাকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সব্বা চেতনা সৰিপাকাতি? আমন্তা. ৰিপাকাব্যাকতা চেতনা সৰিপাকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সব্বা চেতনা সৰিপাকাতি? আমন্তা. কিরিযাব্যাকতা চেতনা সৰিপাকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সব্বা চেতনা সৰিপাকাতি? আমন্তা. কামাৰচরা ৰিপাকাব্যাকতা চেতনা সৰিপাকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সব্বা চেতনা সৰিপাকাতি? আমন্তা. রূপাৰচরা অরূপাৰচরা অপরিযাপন্না ৰিপাকাব্যাকতা চেতনা সৰিপাকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সব্বা চেতনা সৰিপাকাতি? আমন্তা. কামাৰচরা কিরিযাব্যাকতা চেতনা সৰিপাকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সব্বা চেতনা সৰিপাকাতি? আমন্তা. রূপাৰচরা অরূপাৰচরা কিরিযাব্যাকতা চেতনা সৰিপাকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৩৪. ৰিপাকাব্যাকতা চেতনা অৰিপাকাতি? আমন্তা. হঞ্চি ৰিপাকাব্যাকতা চেতনা অৰিপাকা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সব্বা চেতনা সৰিপাকা’’তি.

কিরিযাব্যাকতা চেতনা অৰিপাকাতি? আমন্তা. হঞ্চি কিরিযাব্যাকতা চেতনা অৰিপাকা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সব্বা চেতনা সৰিপাকা’’তি.

কামাৰচরা রূপাৰচরা অরূপাৰচরা অপরিযাপন্না ৰিপাকাব্যাকতা চেতনা অৰিপাকাতি? আমন্তা. হঞ্চি অপরিযাপন্না ৰিপাকাব্যাকতা চেতনা অৰিপাকা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সব্বা চেতনা সৰিপাকা’’তি.

কামাৰচরা রূপাৰচরা অরূপাৰচরা কিরিযাব্যাকতা চেতনা অৰিপাকাতি? আমন্তা. হঞ্চি অরূপাৰচরা কিরিযাব্যাকতা চেতনা অৰিপাকা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সব্বা চেতনা সৰিপাকা’’তি.

৬৩৫. ন ৰত্তব্বং – ‘‘সব্বং কম্মং সৰিপাক’’ন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, সঞ্চেতনিকানং কম্মানং কতানং উপচিতানং অপ্পটিসংৰিদিত্ৰা ব্যন্তিভাৰং ৰদামি, তঞ্চ খো দিট্ঠেৰ ধম্মে উপপজ্জে [উপপজ্জং (অ. নি. ১০.১৭)] ৰা অপরে ৰা পরিযাযে’’তি [অ. নি. ১০.২১৭]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি সব্বং কম্মং সৰিপাকন্তি.

কম্মকথা নিট্ঠিতা.

১২. দ্ৰাদসমৰগ্গো

(১১৮) ৩. সদ্দো ৰিপাকোতিকথা

৬৩৬. সদ্দো ৰিপাকোতি? আমন্তা. সুখৰেদনিযো দুক্খৰেদনিযো অদুক্খমসুখৰেদনিযো, সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তো, দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তো, অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তো, ফস্সেন সম্পযুত্তো, ৰেদনায সম্পযুত্তো, সঞ্ঞায সম্পযুত্তো, চেতনায সম্পযুত্তো, চিত্তেন সম্পযুত্তো, সারম্মণো; অত্থি তস্স আৰট্টনা আভোগো সমন্নাহারো মনসিকারো চেতনা পত্থনা পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু ন সুখৰেদনিযো ন দুক্খৰেদনিযো…পে… অনারম্মণো, নত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. হঞ্চি ন সুখৰেদনিযো…পে… অনারম্মণো, নত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সদ্দো ৰিপাকো’’তি.

ফস্সো ৰিপাকো, ফস্সো সুখৰেদনিযো…পে… সারম্মণো, অত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. সদ্দো ৰিপাকো, সদ্দো সুখৰেদনিযো…পে… সারম্মণো, অত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সদ্দো ৰিপাকো, সদ্দো ন সুখৰেদনিযো…পে… অনারম্মণো, নত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. ফস্সো ৰিপাকো, ফস্সো ন সুখৰেদনিযো, ন দুক্খৰেদনিযো…পে… অনারম্মণো, নত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৩৭. ন ৰত্তব্বং – ‘‘সদ্দো ৰিপাকো’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘সো তস্স কম্মস্স কতত্তা উপচিতত্তা উস্সন্নত্তা ৰিপুলত্তা ব্রহ্মস্সরো হোতি করৰিকভাণী’’তি [দীঘনিকাযে]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি সদ্দো ৰিপাকোতি.

সদ্দো ৰিপাকোতিকথা নিট্ঠিতা.

১২. দ্ৰাদসমৰগ্গো

(১১৯) ৪. সল়াযতনকথা

৬৩৮. চক্খাযতনং ৰিপাকোতি? আমন্তা. সুখৰেদনিযং দুক্খৰেদনিযং…পে… সারম্মণং, অত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু ন সুখৰেদনিযং…পে… অনারম্মণং, নত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. হঞ্চি ন সুখৰেদনিযং…পে… অনারম্মণং, নত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘চক্খাযতনং ৰিপাকো’’তি…পে….

ফস্সো ৰিপাকো, ফস্সো সুখৰেদনিযো…পে… সারম্মণো, অত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. চক্খাযতনং ৰিপাকো, চক্খাযতনং সুখৰেদনিযং…পে… সারম্মণং, অত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

চক্খাযতনং ৰিপাকো, চক্খাযতনং ন সুখৰেদনিযং…পে… অনারম্মণং, নত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. ফস্সো ৰিপাকো, ফস্সো ন সুখৰেদনিযো…পে… অনারম্মণো, নত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৩৯. সোতাযতনং…পে… ঘানাযতনং…পে… জিৰ্হাযতনং…পে… কাযাযতনং ৰিপাকোতি? আমন্তা. সুখৰেদনিযং…পে… সারম্মণং, অত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে …পে… ননু ন সুখৰেদনিযং…পে… অনারম্মণং, নত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. হঞ্চি ন সুখৰেদনিযং…পে… অনারম্মণং, নত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘কাযাযতনং ৰিপাকো’’তি.

ফস্সো ৰিপাকো, ফস্সো সুখৰেদনিযো…পে… সারম্মণো, অত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. কাযাযতনং ৰিপাকো, কাযাযতনং সুখৰেদনিযং…পে… সারম্মণং, অত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে …পে… কাযাযতনং ৰিপাকো, কাযাযতনং ন সুখৰেদনিযং…পে… অনারম্মণং, নত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? আমন্তা. ফস্সো ৰিপাকো, ফস্সো ন সুখৰেদনিযো…পে… অনারম্মণো, নত্থি তস্স আৰট্টনা…পে… পণিধীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৪০. ন ৰত্তব্বং – ‘‘সল়াযতনং ৰিপাকো’’তি? আমন্তা. ননু সল়াযতনং কম্মস্স কতত্তা উপ্পন্নন্তি? আমন্তা. হঞ্চি সল়াযতনং কম্মস্স কতত্তা উপ্পন্নং, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সল়াযতনং ৰিপাকো’’তি.

সল়াযতনকথা নিট্ঠিতা.

১২. দ্ৰাদসমৰগ্গো

(১২০) ৫. সত্তক্খত্তুপরমকথা

৬৪১. সত্তক্খত্তুপরমো পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমতানিযতোতি? আমন্তা. মাতা জীৰিতা ৰোরোপিতা… পিতা জীৰিতা ৰোরোপিতো… অরহা জীৰিতা ৰোরোপিতো… দুট্ঠেন চিত্তেন তথাগতস্স লোহিতং উপ্পাদিতং… সঙ্ঘো ভিন্নোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সত্তক্খত্তুপরমো পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমতানিযতোতি? আমন্তা. অভব্বো অন্তরা ধম্মং অভিসমেতুন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে…. অভব্বো অন্তরা ধম্মং অভিসমেতুন্তি? আমন্তা. মাতা জীৰিতা ৰোরোপিতা… পিতা জীৰিতা ৰোরোপিতো… অরহা জীৰিতা ৰোরোপিতো… দুট্ঠেন চিত্তেন তথাগতস্স লোহিতং উপ্পাদিতং… সঙ্ঘো ভিন্নোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৪২. সত্তক্খত্তুপরমো পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমতানিযতোতি? আমন্তা. অত্থি সো নিযমো যেন নিযমেন সত্তক্খত্তুপরমো পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমতানিযতোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি তে সতিপট্ঠানা…পে… সম্মপ্পধানা… ইদ্ধিপাদা… ইন্দ্রিযা… বলা… বোজ্ঝঙ্গা যেহি বোজ্ঝঙ্গেহি সত্তক্খত্তুপরমো পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমতানিযতোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৪৩. নত্থি সো নিযমো যেন নিযমেন সত্তক্খত্তুপরমো পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমতানিযতোতি? আমন্তা. হঞ্চি নত্থি সো নিযমো যেন নিযমেন সত্তক্খত্তুপরমো পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমতানিযতো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সত্তক্খত্তুপরমো পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমতানিযতো’’তি.

নত্থি তে সতিপট্ঠানা… বোজ্ঝঙ্গা যেহি বোজ্ঝঙ্গেহি সত্তক্খত্তুপরমো পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমতানিযতোতি? আমন্তা. হঞ্চি নত্থি তে বোজ্ঝঙ্গা যেহি বোজ্ঝঙ্গেহি সত্তক্খত্তুপরমো পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমতানিযতো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সত্তক্খত্তুপরমো পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমতানিযতো’’তি.

৬৪৪. সত্তক্খত্তুপরমো পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমতানিযতোতি? আমন্তা. সকদাগামিনিযমেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অনাগামিনিযমেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অরহত্তনিযমেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

কতমেন নিযমেনাতি? সোতাপত্তিনিযমেনাতি. সত্তক্খত্তুপরমো পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমতানিযতোতি? আমন্তা. যে কেচি সোতাপত্তিনিযামং ওক্কমন্তি, সব্বে তে সত্তক্খত্তুপরমতানিযতাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৪৫. ন ৰত্তব্বং – ‘‘সত্তক্খত্তুপরমো পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমতানিযতো’’তি? আমন্তা. ননু সো সত্তক্খত্তুপরমোতি? আমন্তা. হঞ্চি সো সত্তক্খত্তুপরমো, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সত্তক্খত্তুপরমো পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমতানিযতো’’তি.

সত্তক্খত্তুপরমকথা নিট্ঠিতা.

১২. দ্ৰাদসমৰগ্গো

(১২১) ৬. কোলঙ্কোলকথা

৬৪৬. ন ৰত্তব্বং – ‘‘কোলঙ্কোলো পুগ্গলো কোলঙ্কোলতানিযতো’’তি? আমন্তা. ননু সো কোলঙ্কোলোতি? আমন্তা. হঞ্চি সো কোলঙ্কোলো, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘কোলঙ্কোলো পুগ্গলো কোলঙ্কোলতানিযতো’’তি.

কোলঙ্কোলকথা নিট্ঠিতা.

১২. দ্ৰাদসমৰগ্গো

(১২২) ৭. একবীজীকথা

৬৪৭. ন ৰত্তব্বং – ‘‘একবীজী পুগ্গলো একবীজিতানিযতো’’তি? আমন্তা. ননু সো একবীজীতি? আমন্তা. হঞ্চি সো একবীজী, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘একবীজী পুগ্গলো একবীজিতানিযতো’’তি.

একবীজীকথা নিট্ঠিতা.

১২. দ্ৰাদসমৰগ্গো

(১২৩) ৮. জীৰিতা ৰোরোপনকথা

৬৪৮. দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সঞ্চিচ্চ পাণং জীৰিতা ৰোরোপেয্যাতি? আমন্তা. দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সঞ্চিচ্চ মাতরং জীৰিতা ৰোরোপেয্য…পে… পিতরং জীৰিতা ৰোরোপেয্য …পে… অরহন্তং জীৰিতা ৰোরোপেয্য…পে… দুট্ঠেন চিত্তেন তথাগতস্স লোহিতং উপ্পাদেয্য…পে… সঙ্ঘং ভিন্দেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সঞ্চিচ্চ পাণং জীৰিতা ৰোরোপেয্যাতি? আমন্তা. দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সত্থরি অগারৰোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… সিক্খায অগারৰোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

ননু দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সত্থরি সগারৰোতি? আমন্তা. হঞ্চি দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সত্থরি সগারৰো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সঞ্চিচ্চ পাণং জীৰিতা ৰোরোপেয্যা’’তি. ননু দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… সিক্খায সগারৰোতি? আমন্তা. হঞ্চি দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সিক্খায সগারৰো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সঞ্চিচ্চ পাণং জীৰিতা ৰোরোপেয্যা’’তি.

৬৪৯. দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সত্থরি অগারৰোতি? আমন্তা. দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো বুদ্ধথূপে ওহদেয্য ওমুত্তেয্য নিট্ঠুভেয্য বুদ্ধথূপে অপব্যামতো [অসব্যাকতো (সী. ক.)] করেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সঞ্চিচ্চ পাণং জীৰিতা ৰোরোপেয্যাতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, মহাসমুদ্দো ঠিতধম্মো ৰেলং নাতিৰত্ততি; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যং মযা সাৰকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং তং মম সাৰকা জীৰিতহেতুপি নাতিক্কমন্তী’’তি [চূল়ৰ. ৩৮৫; অ. নি. ৮.২০; উদা. ৪৫]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সঞ্চিচ্চ পাণং জীৰিতা ৰোরোপেয্যা’’তি.

জীৰিতা ৰোরোপনকথা নিট্ঠিতা.

১২. দ্ৰাদসমৰগ্গো

(১২৪) ৯. দুগ্গতিকথা

৬৫০. দিট্ঠিসম্পন্নস্স পুগ্গলস্স পহীনা দুগ্গতীতি? আমন্তা. দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো আপাযিকে রূপে রজ্জেয্যাতি? আমন্তা. হঞ্চি দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো আপাযিকে রূপে রজ্জেয্য, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘দিট্ঠিসম্পন্নস্স পুগ্গলস্স পহীনা দুগ্গতী’’তি.

দিট্ঠিসম্পন্নস্স পুগ্গলস্স পহীনা দুগ্গতীতি? আমন্তা. দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো আপাযিকে সদ্দে…পে… গন্ধে… রসে… ফোট্ঠব্বে…পে… অমনুস্সিত্থিযা তিরচ্ছানগতিত্থিযা নাগকঞ্ঞায মেথুনং ধম্মং পটিসেৰেয্য, অজেল়কং পটিগ্গণ্হেয্য, কুক্কুটসূকরং পটিগ্গণ্হেয্য, হত্থিগৰস্সৰল়ৰং পটিগ্গণ্হেয্য… তিত্তিরৰট্টকমোরকপিঞ্জরং [… কপিঞ্জলং (স্যা. কং. পী.)] পটিগ্গণ্হেয্যাতি? আমন্তা. হঞ্চি দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো তিত্তিরৰট্টকমোরকপিঞ্জরং পটিগ্গণ্হেয্য, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘দিট্ঠিসম্পন্নস্স পুগ্গলস্স পহীনা দুগ্গতী’’তি.

৬৫১. দিট্ঠিসম্পন্নস্স পুগ্গলস্স পহীনা দুগ্গতি, দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো আপাযিকে রূপে রজ্জেয্যাতি? আমন্তা. অরহতো পহীনা দুগ্গতি, অরহা আপাযিকে রূপে রজ্জেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দিট্ঠিসম্পন্নস্স পুগ্গলস্স পহীনা দুগ্গতি, দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো আপাযিকে সদ্দে… গন্ধে… রসে… ফোট্ঠব্বে…পে… তিত্তিরৰট্টকমোরকপিঞ্জরং পটিগ্গণ্হেয্যাতি? আমন্তা. অরহতো পহীনা দুগ্গতি, অরহা তিত্তিরৰট্টকমোরকপিঞ্জরং পটিগ্গণ্হেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অরহতো পহীনা দুগ্গতি, ন চ অরহা আপাযিকে রূপে রজ্জেয্যাতি? আমন্তা. দিট্ঠিসম্পন্নস্স পুগ্গলস্স পহীনা দুগ্গতি, ন চ দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো আপাযিকে রূপে রজ্জেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অরহতো পহীনা দুগ্গতি, ন চ অরহা আপাযিকে সদ্দে…পে… গন্ধে…পে… রসে…পে… ফোট্ঠব্বে…পে… অমনুস্সিত্থিযা তিরচ্ছানগতিত্থিযা নাগকঞ্ঞায মেথুনং ধম্মং পটিসেৰেয্য, অজেল়কং পটিগ্গণ্হেয্য, কুক্কুটসূকরং পটিগ্গণ্হেয্য, হত্থিগৰস্সৰল়ৰং পটিগ্গণ্হেয্য…পে… তিত্তিরৰট্টকমোরকপিঞ্জরং পটিগ্গণ্হেয্যাতি? আমন্তা. দিট্ঠিসম্পন্নস্স পুগ্গলস্স পহীনা দুগ্গতি, ন চ দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো তিত্তিরৰট্টকমোরকপিঞ্জরং পটিগ্গণ্হেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৬৫২. [অট্ঠকথানুলোমং পরৰাদীপুচ্ছালক্খণং. তথাপাযং পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পুরিমাযো চ ইমিস্সং দুগ্গতিকথাযং পরৰাদিস্সাতি গহেতব্বা ৰিয দিস্সন্তি] ন ৰত্তব্বং – ‘‘দিট্ঠিসম্পন্নস্স পুগ্গলস্স পহীনা দুগ্গতী’’তি? আমন্তা. দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো নিরযং উপপজ্জেয্য…পে… তিরচ্ছানযোনিং উপপজ্জেয্য… পেত্তিৰিসযং উপপজ্জেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. তেন হি দিট্ঠিসম্পন্নস্স পুগ্গলস্স পহীনা দুগ্গতীতি.

দুগ্গতিকথা নিট্ঠিতা.

১২. দ্ৰাদসমৰগ্গো

(১২৫) ১০. সত্তমভৰিককথা

৬৫৩. ন ৰত্তব্বং ‘‘সত্তমভৰিকস্স পুগ্গলস্স পহীনা দুগ্গতী’’তি? আমন্তা. সত্তমভৰিকো পুগ্গলো নিরযং উপপজ্জেয্য, তিরচ্ছানযোনিং উপপজ্জেয্য, পেত্তিৰিসযং উপপজ্জেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. তেন হি সত্তমভৰিকস্স পুগ্গলস্স পহীনা দুগ্গতীতি.

সত্তমভৰিককথা নিট্ঠিতা.

দ্ৰাদসমৰগ্গো.

তস্সুদ্দানং –

সংৰরো কম্মং তথেৰ অসংৰরো, সব্বকম্মং সৰিপাকং, সদ্দো ৰিপাকো, সল়াযতনং ৰিপাকো, সত্তক্খত্তুপরমো পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমতানিযতো, কোলঙ্কোলপুগ্গলো কোলঙ্কোলতানিযতো, একবীজী পুগ্গলো একবীজিতানিযতো, দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সঞ্চিচ্চ পাণং জীৰিতা ৰোরোপেয্য, দিট্ঠিসম্পন্নস্স পুগ্গলস্স পহীনা দুগ্গতি, তথেৰ সত্তমভৰিকস্সাতি.