৩. সুত্তসাধনপরিহানি
২৬৫. পরিহাযতি অরহা অরহত্তাতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা –
‘‘উচ্চাৰচা হি পটিপদা [পটিপাদা (অট্ঠ.)], সমণেন পকাসিতা;
ন পারং দিগুণং যন্তি, নযিদং একগুণং মুত’’ন্তি [সু. নি. ৭১৯ সুত্তনিপাতে].
অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘পরিহাযতি অরহা অরহত্তা’’তি.
পরিহাযতি অরহা অরহত্তাতি? আমন্তা. অত্থি ছিন্নস্স ছেদিযন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.
অত্থি ছিন্নস্স ছেদিযন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা –
‘‘ৰীততণ্হো অনাদানো, কিচ্চং যস্স ন ৰিজ্জতি;
ছিন্নস্স ছেদিযং নত্থি, ওঘপাসো সমূহতো’’তি.
অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি ছিন্নস্স ছেদিয’’ন্তি.
২৬৬. পরিহাযতি অরহা অরহত্তাতি? আমন্তা. অত্থি কতস্স পতিচযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.
অত্থি কতস্স পতিচযোতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা –
‘‘তস্স সম্মা ৰিমুত্তস্স, সন্তচিত্তস্স ভিক্খুনো;
কতস্স পতিচযো নত্থি, করণীযং ন ৰিজ্জতি.
‘‘সেলো যথা একগ্ঘনো, ৰাতেন ন সমীরতি;
এৰং রূপা রসা সদ্দা, গন্ধা ফস্সা চ কেৰলা.
‘‘ইট্ঠা ধম্মা অনিট্ঠা চ, নপ্পৰেধেন্তি তাদিনো;
ঠিতং চিত্তং ৰিপ্পমুত্তং, ৰযং চস্সানুপস্সতী’’তি [মহাৰ. ২৪৪; অ. নি. ৬.৫৫].
অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি কতস্স পতিচযো’’তি.
২৬৭. ন ৰত্তব্বং – ‘‘পরিহাযতি অরহা অরহত্তা’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, ধম্মা সমযৰিমুত্তস্স ভিক্খুনো পরিহানায সংৰত্তন্তি. কতমে পঞ্চ? কম্মারামতা, ভস্সারামতা, নিদ্দারামতা, সঙ্গণিকারামতা, যথাৰিমুত্তং চিত্তং ন পচ্চৰেক্খতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ ধম্মা সমযৰিমুত্তস্স ভিক্খুনো পরিহানায সংৰত্তন্তী’’তি [অ. নি. ৫.১৪৯]. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি পরিহাযতি অরহা অরহত্তাতি.
অত্থি অরহতো কম্মারামতাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.
অত্থি অরহতো কম্মারামতাতি? আমন্তা. অত্থি অরহতো রাগো কামরাগো কামরাগপরিযুট্ঠানং কামরাগসংযোজনং কামোঘো কামযোগো কামচ্ছন্দনীৰরণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.
অত্থি অরহতো ভস্সারামতা, অত্থি অরহতো নিদ্দারামতা, অত্থি অরহতো সঙ্গণিকারামতাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.
অত্থি অরহতো সঙ্গণিকারামতাতি? আমন্তা. অত্থি অরহতো রাগো কামরাগো কামরাগপরিযুট্ঠানং কামরাগসংযোজনং কামোঘো কামযোগো কামচ্ছন্দনীৰরণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.
২৬৮. পরিহাযতি অরহা অরহত্তাতি? আমন্তা. অরহা অরহত্তা পরিহাযমানো কিং পরিযুট্ঠিতো পরিহাযতীতি? রাগপরিযুট্ঠিতো পরিহাযতীতি. পরিযুট্ঠানং কিং পটিচ্চ উপ্পজ্জতীতি? অনুসযং পটিচ্চ উপ্পজ্জতীতি. অত্থি অরহতো অনুসযাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.
অত্থি অরহতো অনুসযাতি? আমন্তা. অত্থি অরহতো কামরাগানুসযো পটিঘানুসযো মানানুসযো দিট্ঠানুসযো ৰিচিকিচ্ছানুসযো ভৰরাগানুসযো অৰিজ্জানুসযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.
দোসপরিযুট্ঠিতো পরিহাযতীতি…পে… মোহপরিযুট্ঠিতো পরিহাযতীতি…. পরিযুট্ঠানং কিং পটিচ্চ উপ্পজ্জতীতি? অনুসযং পটিচ্চ উপ্পজ্জতীতি. অত্থি অরহতো অনুসযাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
অত্থি অরহতো অনুসযাতি? আমন্তা. অত্থি অরহতো কামরাগানুসযো…পে… অৰিজ্জানুসযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.
পরিহাযতি অরহা অরহত্তাতি? আমন্তা. অরহতো অরহত্তা পরিহাযমানস্স কিং উপচযং গচ্ছতীতি? রাগো উপচযং গচ্ছতীতি. সক্কাযদিট্ঠি উপচযং গচ্ছতীতি, ৰিচিকিচ্ছা উপচযং গচ্ছতীতি, সীলব্বতপরামাসো উপচযং গচ্ছতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. দোসো উপচযং গচ্ছতীতি…পে… মোহো উপচযং গচ্ছতীতি, সক্কাযদিট্ঠি উপচযং গচ্ছতীতি, ৰিচিকিচ্ছা উপচযং গচ্ছতীতি, সীলব্বতপরামাসো উপচযং গচ্ছতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.
পরিহাযতি অরহা অরহত্তাতি? আমন্তা. অরহা আচিনতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. অরহা অপচিনতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. অরহা পজহতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. অরহা উপাদিযতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. অরহা ৰিসিনেতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. অরহা উস্সিনেতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. অরহা ৰিধূপেতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. অরহা সন্ধূপেতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.
ননু অরহা নেৰাচিনতি ন অপচিনতি অপচিনিত্ৰা ঠিতোতি? আমন্তা. হঞ্চি অরহা নেৰাচিনতি ন অপচিনতি অপচিনিত্ৰা ঠিতো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পরিহাযতি অরহা অরহত্তা’’তি.
ননু অরহা নেৰ পজহতি ন উপাদিযতি পজহিত্ৰা ঠিতোতি? আমন্তা. হঞ্চি অরহা নেৰ পজহতি ন উপাদিযতি পজহিত্ৰা ঠিতো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পরিহাযতি অরহা অরহত্তা’’তি.
ননু অরহা নেৰ ৰিসিনেতি ন উস্সিনেতি ৰিসিনিত্ৰা ঠিতোতি? আমন্তা. হঞ্চি অরহা নেৰ ৰিসিনেতি ন উস্সিনেতি ৰিসিনিত্ৰা ঠিতো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পরিহাযতি অরহা অরহত্তা’’তি.
ননু অরহা নেৰ ৰিধূপেতি ন সন্ধূপেতি ৰিধূপেত্ৰা ঠিতোতি? আমন্তা. হঞ্চি অরহা নেৰ ৰিধূপেতি ন সন্ধূপেতি ৰিধূপেত্ৰা ঠিতো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পরিহাযতি অরহা অরহত্তা’’তি.
পরিহানিকথা নিট্ঠিতা.