১০. দসমৰগ্গো

(৯৭) ৩. পঞ্চৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স মগ্গকথা

৫৭৬. পঞ্চৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স অত্থি মগ্গভাৰনাতি? আমন্তা. ননু পঞ্চৰিঞ্ঞাণা উপ্পন্নৰত্থুকা উপ্পন্নারম্মণাতি? আমন্তা. হঞ্চি পঞ্চৰিঞ্ঞাণা উপ্পন্নৰত্থুকা উপ্পন্নারম্মণা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পঞ্চৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স অত্থি মগ্গভাৰনা’’তি.

ননু পঞ্চৰিঞ্ঞাণা পুরেজাতৰত্থুকা পুরেজাতারম্মণা অজ্ঝত্তিকৰত্থুকা বাহিরারম্মণা অসম্ভিন্নৰত্থুকা অসম্ভিন্নারম্মণা নানাৰত্থুকা নানারম্মণা ন অঞ্ঞমঞ্ঞস্স গোচরৰিসযং পচ্চনুভোন্তি, ন অসমন্নাহারা উপ্পজ্জন্তি, ন অমনসিকারা উপ্পজ্জন্তি, ন অব্বোকিণ্ণা উপ্পজ্জন্তি, ন অপুব্বং অচরিমং উপ্পজ্জন্তি, ন অঞ্ঞমঞ্ঞস্স সমনন্তরা উপ্পজ্জন্তি, ননু পঞ্চৰিঞ্ঞাণা অনাভোগাতি? আমন্তা. হঞ্চি পঞ্চৰিঞ্ঞাণা অনাভোগা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পঞ্চৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স অত্থি মগ্গভাৰনা’’তি.

৫৭৭. চক্খুৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স অত্থি মগ্গভাৰনাতি? আমন্তা. চক্খুৰিঞ্ঞাণং সুঞ্ঞতং আরব্ভ উপ্পজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… চক্খুৰিঞ্ঞাণং সুঞ্ঞতং আরব্ভ উপ্পজ্জতীতি? আমন্তা. চক্খুঞ্চ পটিচ্চ সুঞ্ঞতঞ্চ উপ্পজ্জতি চক্খুৰিঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… চক্খুঞ্চ পটিচ্চ সুঞ্ঞতঞ্চ উপ্পজ্জতি চক্খুৰিঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. ‘‘চক্খুঞ্চ পটিচ্চ সুঞ্ঞতঞ্চ উপ্পজ্জতি চক্খুৰিঞ্ঞাণ’’ন্তি – অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? নত্থি. ‘‘চক্খুঞ্চ পটিচ্চ রূপে চ উপ্পজ্জতি চক্খুৰিঞ্ঞাণ’’ন্তি – অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. হঞ্চি ‘‘চক্খুঞ্চ পটিচ্চ রূপে চ উপ্পজ্জতি চক্খুৰিঞ্ঞাণ’’ন্তি – অত্থেৰ সুত্তন্তো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘চক্খুঞ্চ পটিচ্চ সুঞ্ঞতঞ্চ উপ্পজ্জতি চক্খুৰিঞ্ঞাণ’’ন্তি.

৫৭৮. চক্খুৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স অত্থি মগ্গভাৰনাতি? আমন্তা. চক্খুৰিঞ্ঞাণং অতীতানাগতং আরব্ভ উপ্পজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… চক্খুৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স অত্থি মগ্গভাৰনাতি? আমন্তা. চক্খুৰিঞ্ঞাণং ফস্সং আরব্ভ…পে… ৰেদনং আরব্ভ… সঞ্ঞং আরব্ভ … চেতনং আরব্ভ… চিত্তং আরব্ভ… চক্খুং আরব্ভ… কাযং আরব্ভ…পে… সদ্দং আরব্ভ…পে… ফোট্ঠব্বং আরব্ভ উপ্পজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

মনোৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স অত্থি মগ্গভাৰনা, মনোৰিঞ্ঞাণং সুঞ্ঞতং আরব্ভ উপ্পজ্জতীতি? আমন্তা. চক্খুৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স অত্থি মগ্গভাৰনা, চক্খুৰিঞ্ঞাণং সুঞ্ঞতং আরব্ভ উপ্পজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… মনোৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স অত্থি মগ্গভাৰনা, মনোৰিঞ্ঞাণং অতীতানাগতং আরব্ভ উপ্পজ্জতীতি? আমন্তা. চক্খুৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স অত্থি মগ্গভাৰনা, চক্খুৰিঞ্ঞাণং অতীতানাগতং আরব্ভ উপ্পজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… মনোৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স অত্থি মগ্গভাৰনা, মনোৰিঞ্ঞাণং ফস্সং আরব্ভ… ৰেদনং আরব্ভ…পে… ফোট্ঠব্বং আরব্ভ উপ্পজ্জতীতি? আমন্তা. চক্খুৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স অত্থি মগ্গভাৰনা, চক্খুৰিঞ্ঞাণং ফস্সং আরব্ভ… ৰেদনং আরব্ভ…পে… ফোট্ঠব্বং আরব্ভ উপ্পজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৫৭৯. ন ৰত্তব্বং – ‘‘পঞ্চৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স অত্থি মগ্গভাৰনা’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু চক্খুনা রূপং দিস্ৰা ন নিমিত্তগ্গাহী হোতি নানুব্যঞ্জনগ্গাহী…পে… সোতেন সদ্দং সুত্ৰা…পে… ঘানেন গন্ধং ঘাযিত্ৰা…পে… জিৰ্হায রসং সাযিত্ৰা…পে… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসিত্ৰা ন নিমিত্তগ্গাহী হোতি নানুব্যঞ্জনগ্গাহী’’তি! [ম. নি. ১.৩৪৯; অ. নি. ৪.৩৭] অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি পঞ্চৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স অত্থি মগ্গভাৰনাতি.

পঞ্চৰিঞ্ঞাণসমঙ্গিস্স মগ্গকথা নিট্ঠিতা.