৮. অট্ঠমৰগ্গো

(৭৫) ৩. কামগুণকথা

৫১০. পঞ্চেৰ কামগুণা কামধাতূতি? আমন্তা. ননু অত্থি তপ্পটিসঞ্ঞুত্তো ছন্দোতি? আমন্তা. হঞ্চি অত্থি তপ্পটিসঞ্ঞুত্তো ছন্দো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পঞ্চেৰ কামগুণা কামধাতূ’’তি. ননু অত্থি তপ্পটিসঞ্ঞুত্তো রাগো তপ্পটিসঞ্ঞুত্তো ছন্দো তপ্পটিসঞ্ঞুত্তো ছন্দরাগো তপ্পটিসঞ্ঞুত্তো সঙ্কপ্পো তপ্পটিসঞ্ঞুত্তো রাগো তপ্পটিসঞ্ঞুত্তো সঙ্কপ্পরাগো তপ্পটিসঞ্ঞুত্তা পীতি তপ্পটিসঞ্ঞুত্তং সোমনস্সং তপ্পটিসঞ্ঞুত্তং পীতিসোমনস্সন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অত্থি তপ্পটিসঞ্ঞুত্তং পীতিসোমনস্সং, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পঞ্চেৰ কামগুণা কামধাতূ’’তি.

পঞ্চেৰ কামগুণা কামধাতূতি? আমন্তা. মনুস্সানং চক্খু ন কামধাতূতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… মনুস্সানং সোতং…পে… মনুস্সানং ঘানং…পে… মনুস্সানং জিৰ্হা…পে… মনুস্সানং কাযো…পে… মনুস্সানং মনো ন কামধাতূতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

মনুস্সানং মনো ন কামধাতূতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা –

‘‘পঞ্চ কামগুণা লোকে, মনোচ্ছট্ঠা পৰেদিতা;

এত্থ ছন্দং ৰিরাজেত্ৰা, এৰং দুক্খা পমুচ্চতী’’তি [সু. নি. ১৭৩; সং. নি. ১.৩০].

অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘মনুস্সানং মনো ন কামধাতূ’’তি.

৫১১. পঞ্চেৰ কামগুণা কামধাতূতি? আমন্তা. কামগুণা ভৰো গতি সত্তাৰাসো সংসারো যোনি ৰিঞ্ঞাণট্ঠিতি অত্তভাৰপটিলাভোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি কামগুণূপগং কম্মন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি কামগুণূপগা সত্তাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কামগুণে সত্তা জাযন্তি জীযন্তি মীযন্তি চৰন্তি উপপজ্জন্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কামগুণে অত্থি রূপং ৰেদনা সঞ্ঞা সঙ্খারা ৰিঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কামগুণা পঞ্চৰোকারভৰোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কামগুণে সম্মাসম্বুদ্ধা উপ্পজ্জন্তি, পচ্চেকসম্বুদ্ধা উপ্পজ্জন্তি, সাৰকযুগং উপ্পজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

কামধাতু ভৰো গতি সত্তাৰাসো সংসারো যোনি ৰিঞ্ঞাণট্ঠিতি অত্তভাৰপটিলাভোতি? আমন্তা. কামগুণা ভৰো গতি সত্তাৰাসো সংসারো যোনি ৰিঞ্ঞাণট্ঠিতি অত্তভাৰপটিলাভোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি কামধাতূপগং কম্মন্তি? আমন্তা. অত্থি কামগুণূপগং কম্মন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি কামধাতূপগা সত্তাতি? আমন্তা. অত্থি কামগুণূপগা সত্তাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

কামধাতুযা সত্তা জাযন্তি জীযন্তি মীযন্তি চৰন্তি উপপজ্জন্তীতি? আমন্তা. কামগুণে সত্তা জাযন্তি জীযন্তি মীযন্তি চৰন্তি উপপজ্জন্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে …পে… কামধাতুযা অত্থি রূপং ৰেদনা সঞ্ঞা সঙ্খারা ৰিঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. কামগুণে অত্থি রূপং ৰেদনা সঞ্ঞা সঙ্খারা ৰিঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কামধাতু পঞ্চৰোকারভৰোতি? আমন্তা. কামগুণা পঞ্চৰোকারভৰোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কামধাতুযা সম্মাসম্বুদ্ধা উপ্পজ্জন্তি, পচ্চেকসবুদ্ধা উপ্পজ্জন্তি, সাৰকযুগং উপ্পজ্জতীতি? আমন্তা. কামগুণে সম্মাসম্বুদ্ধা উপ্পজ্জন্তি, পচ্চেকসম্বুদ্ধা উপ্পজ্জন্তি, সাৰকযুগং উপ্পজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৫১২. ন ৰত্তব্বং – ‘‘পঞ্চেৰ কামগুণা কামধাতূ’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, কামগুণা! কতমে পঞ্চ? চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা রূপা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযরূপা কামূপসংহিতা রজনীযা, সোতৰিঞ্ঞেয্যা সদ্দা…পে… ঘানৰিঞ্ঞেয্যা গন্ধা…পে… জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা রসা…পে… কাযৰিঞ্ঞেয্যা ফোট্ঠব্বা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযরূপা কামূপসংহিতা রজনীযা – ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ কামগুণা’’তি. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি পঞ্চেৰ কামগুণা কামধাতূতি.

কামগুণকথা নিট্ঠিতা.