৩. ততিযৰগ্গো

(২৪) ৪. ৰিমুচ্চমানকথা

৩৬৬. ৰিমুত্তং ৰিমুচ্চমানন্তি? আমন্তা. একদেসং ৰিমুত্তং, একদেসং অৰিমুত্তন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

একদেসং ৰিমুত্তং, একদেসং অৰিমুত্তন্তি? আমন্তা. একদেসং সোতাপন্নো, একদেসং ন সোতাপন্নো, একদেসং সোতাপত্তিফলপ্পত্তো পটিলদ্ধো অধিগতো সচ্ছিকতো উপসম্পজ্জ ৰিহরতি, কাযেন ফুসিত্ৰা ৰিহরতি, একদেসং ন কাযেন ফুসিত্ৰা ৰিহরতি, একদেসং সত্তক্খত্তুপরমো কোলঙ্কোলো একবীজী বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতো, একদেসং অরিযকন্তেহি সীলেহি ন সমন্নাগতোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

একদেসং ৰিমুত্তং, একদেসং অৰিমুত্তন্তি? আমন্তা. একদেসং সকদাগামী, একদেসং ন সকদাগামী, একদেসং সকদাগামিফলপ্পত্তো পটিলদ্ধো অধিগতো সচ্ছিকতো উপসম্পজ্জ ৰিহরতি, কাযেন ফুসিত্ৰা ৰিহরতি, একদেসং ন কাযেন ফুসিত্ৰা ৰিহরতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

একদেসং ৰিমুত্তং, একদেসং অৰিমুত্তন্তি? আমন্তা. একদেসং অনাগামী, একদেসং ন অনাগামী, একদেসং অনাগামিফলপ্পত্তো পটিলদ্ধো অধিগতো সচ্ছিকতো উপসম্পজ্জ ৰিহরতি, কাযেন ফুসিত্ৰা ৰিহরতি, একদেসং ন কাযেন ফুসিত্ৰা ৰিহরতি, একদেসং অন্তরাপরিনিব্বাযী, উপহচ্চপরিনিব্বাযী, অসঙ্খারপরিনিব্বাযী, সসঙ্খারপরিনিব্বাযী, উদ্ধংসোতোঅকনিট্ঠগামী, একদেসং ন উদ্ধংসোতোঅকনিট্ঠগামীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

একদেসং ৰিমুত্তং, একদেসং অৰিমুত্তন্তি? আমন্তা. একদেসং অরহা একদেসং ন অরহা, একদেসং অরহত্তপ্পত্তো পটিলদ্ধো অধিগতো সচ্ছিকতো উপসম্পজ্জ ৰিহরতি, কাযেন ফুসিত্ৰা ৰিহরতি, একদেসং ন কাযেন ফুসিত্ৰা ৰিহরতি, একদেসং ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো…পে… একদেসং সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, একদেসং সচ্ছিকাতব্বং ন সচ্ছিকতন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

ৰিমুত্তং ৰিমুচ্চমানন্তি? আমন্তা. উপ্পাদক্খণে ৰিমুত্তং, ভঙ্গক্খণে ৰিমুচ্চমানন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৩৬৭. ন ৰত্তব্বং – ‘‘ৰিমুত্তং ৰিমুচ্চমান’’ন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘তস্স এৰং জানতো এৰং পস্সতো কামাসৰাপি চিত্তং ৰিমুচ্চতি, ভৰাসৰাপি চিত্তং ৰিমুচ্চতি, অৰিজ্জাসৰাপি চিত্তং ৰিমুচ্চতী’’তি [দী. নি. ১.২৪৮ আদযো]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ৰত্তব্বং [তেন হি (সী. স্যা. কং.), তেন হি ন ৰত্তব্বং (ক.)] – ‘‘ৰিমুত্তং ৰিমুচ্চমান’’ন্তি.

ৰিমুত্তং ৰিমুচ্চমানন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘সো এৰং সমাহিতে চিত্তে পরিসুদ্ধে পরিযোদাতে অনঙ্গণে ৰিগতূপক্কিলেসে মুদুভূতে কম্মনিযে ঠিতে আনেঞ্জপ্পত্তে আসৰানং খযঞাণায চিত্তং অভিনিন্নামেতী’’তি! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘ৰিমুত্তং ৰিমুচ্চমান’’ন্তি.

অত্থি চিত্তং ৰিমুচ্চমানন্তি? আমন্তা. অত্থি চিত্তং রজ্জমানং দুস্সমানং মুয্হমানং কিলিস্সমানন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু রত্তঞ্চেৰ অরত্তঞ্চ, দুট্ঠঞ্চেৰ অদুট্ঠঞ্চ, মূল়্হঞ্চেৰ অমূল়্হঞ্চ, ছিন্নঞ্চেৰ অছিন্নঞ্চ, ভিন্নঞ্চেৰ অভিন্নঞ্চ, কতঞ্চেৰ অকতঞ্চাতি? আমন্তা. হঞ্চি রত্তঞ্চেৰ অরত্তঞ্চ, দুট্ঠঞ্চেৰ অদুট্ঠঞ্চ, মূল়্হঞ্চেৰ অমূল়্হঞ্চ, ছিন্নঞ্চেৰ অছিন্নঞ্চ, ভিন্নঞ্চেৰ অভিন্নঞ্চ, কতঞ্চেৰ অকতঞ্চ, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি চিত্তং ৰিমুচ্চমান’’ন্তি.

ৰিমুচ্চমানকথা নিট্ঠিতা.