২. দুতিযৰগ্গো

(১০) ১. পরূপহারকথা

৩০৭. অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. অত্থি অরহতো রাগো কামরাগো কামরাগপরিযুট্ঠানং কামরাগসংযোজনং কামোঘো কামযোগো কামচ্ছন্দনীৰরণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

নত্থি অরহতো রাগো কামরাগো কামরাগপরিযুট্ঠানং কামরাগসংযোজনং কামোঘো কামযোগো কামচ্ছন্দনীৰরণন্তি? আমন্তা. হঞ্চি নত্থি অরহতো রাগো কামরাগো কামরাগপরিযুট্ঠানং কামরাগসংযোজনং কামোঘো কামযোগো কামচ্ছন্দনীৰরণং, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠী’’তি.

অত্থি পুথুজ্জনস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠি, অত্থি তস্স রাগো কামরাগো কামরাগপরিযুট্ঠানং কামরাগসংযোজনং কামোঘো কামযোগো কামচ্ছন্দনীৰরণন্তি? আমন্তা. অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠি, অত্থি তস্স রাগো কামরাগো কামরাগপরিযুট্ঠানং…পে… কামচ্ছন্দনীৰরণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠি, নত্থি তস্স রাগো কামরাগো কামরাগপরিযুট্ঠানং…পে… কামচ্ছন্দনীৰরণন্তি? আমন্তা. অত্থি পুথুজ্জনস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠি, নত্থি তস্স রাগো কামরাগো কামরাগপরিযুট্ঠানং…পে… কামচ্ছন্দনীৰরণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. কেনট্ঠেনাতি? হন্দ হি মারকাযিকা দেৰতা অরহতো অসুচিং সুক্কৰিস্সট্ঠিং উপসংহরন্তীতি.

মারকাযিকা দেৰতা অরহতো অসুচিং সুক্কৰিস্সট্ঠিং উপসংহরন্তীতি? আমন্তা. অত্থি মারকাযিকানং দেৰতানং অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

নত্থি মারকাযিকানং দেৰতানং অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. হঞ্চি নত্থি মারকাযিকানং দেৰতানং অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘মারকাযিকা দেৰতা অরহতো অসুচিং সুক্কৰিস্সট্ঠিং উপসংহরন্তী’’তি.

মারকাযিকা দেৰতা অরহতো অসুচিং সুক্কৰিস্সট্ঠিং উপসংহরন্তীতি? আমন্তা. মারকাযিকা দেৰতা অত্তনো অসুচিং সুক্কৰিস্সট্ঠিং উপসংহরন্তি, অঞ্ঞেসং অসুচিং সুক্কৰিস্সট্ঠিং উপসংহরন্তি, তস্স অসুচিং সুক্কৰিস্সট্ঠিং উপসংহরন্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

মারকাযিকা দেৰতা নেৰ অত্তনো ন অঞ্ঞেসং ন তস্স অসুচিং সুক্কৰিস্সট্ঠিং উপসংহরন্তীতি? আমন্তা. হঞ্চি মারকাযিকা দেৰতা নেৰ অত্তনো ন অঞ্ঞেসং ন তস্স অসুচিং সুক্কৰিস্সট্ঠিং উপসংহরন্তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘মারকাযিকা দেৰতা অরহতো অসুচিং সুক্কৰিস্সট্ঠিং উপসংহরন্তী’’তি.

মারকাযিকা দেৰতা অরহতো অসুচিং সুক্কৰিস্সট্ঠিং উপসংহরন্তীতি? আমন্তা. লোমকূপেহি উপসংহরন্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৩০৮. মারকাযিকা দেৰতা অরহতো অসুচিং সুক্কৰিস্সট্ঠিং উপসংহরন্তীতি? আমন্তা. কিং কারণাতি? হন্দ হি ৰিমতিং গাহযিস্সামাতি. অত্থি অরহতো ৰিমতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অত্থি অরহতো ৰিমতীতি? আমন্তা. অত্থি অরহতো সত্থরি ৰিমতি, ধম্মে ৰিমতি, সঙ্ঘে ৰিমতি, সিক্খায ৰিমতি, পুব্বন্তে ৰিমতি, অপরন্তে ৰিমতি, পুব্বন্তাপরন্তে ৰিমতি, ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু ৰিমতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

নত্থি অরহতো সত্থরি ৰিমতি, ধম্মে ৰিমতি, সঙ্ঘে ৰিমতি, সিক্খায ৰিমতি, পুব্বন্তে ৰিমতি, অপরন্তে ৰিমতি, পুব্বন্তাপরন্তে ৰিমতি, ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু ৰিমতীতি? আমন্তা. হঞ্চি নত্থি অরহতো সত্থরি ৰিমতি…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু ৰিমতি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো ৰিমতী’’তি.

অত্থি পুথুজ্জনস্স ৰিমতি, অত্থি তস্স সত্থরি ৰিমতি…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু ৰিমতীতি? আমন্তা. অত্থি অরহতো ৰিমতি, অত্থি তস্স সত্থরি ৰিমতি…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু ৰিমতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অত্থি অরহতো ৰিমতি, নত্থি তস্স সত্থরি ৰিমতি…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু ৰিমতীতি? আমন্তা. অত্থি পুথুজ্জনস্স ৰিমতি, নত্থি তস্স সত্থরি ৰিমতি…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু ৰিমতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠি কিস্স নিস্সন্দোতি? অসিতপীতখাযিতসাযিতস্স নিস্সন্দোতি. অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠি অসিতপীতখাযিতসাযিতস্স নিস্সন্দোতি? আমন্তা. যে কেচি অসন্তি পিৰন্তি খাদন্তি সাযন্তি, সব্বেসংযেৰ অত্থি অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

যে কেচি অসন্তি পিৰন্তি খাদন্তি সাযন্তি, সব্বেসংযেৰ অত্থি অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. দারকা অসন্তি পিৰন্তি খাদন্তি সাযন্তি, অত্থি দারকানং অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

পণ্ডকা অসন্তি পিৰন্তি খাদন্তি সাযন্তি, অত্থি পণ্ডকানং অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

দেৰা অসন্তি পিৰন্তি খাদন্তি সাযন্তি, অত্থি দেৰতানং অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৩০৯. অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠি অসিতপীতখাযিতসাযিতস্স নিস্সন্দোতি? আমন্তা. অত্থি তস্স আসযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অরহতো উচ্চারপস্সাৰো অসিতপীতখাযিতসাযিতস্স নিস্সন্দো, অত্থি তস্স আসযোতি? আমন্তা. অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠি অসিতপীতখাযিতসাযিতস্স নিস্সন্দো, অত্থি তস্স আসযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠি অসিতপীতখাযিতসাযিতস্স নিস্সন্দো, নত্থি তস্স আসযোতি? আমন্তা. অরহতো উচ্চারপস্সাৰো অসিতপীতখাযিতসাযিতস্স নিস্সন্দো, নত্থি তস্স আসযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৩১০. অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. অরহা মেথুনং ধম্মং পটিসেৰেয্য, মেথুনং উপ্পাদেয্য [মেথুনং ধম্মং উপ্পাদেয্য (সী. স্যা.)], পুত্তসম্বাধসযনং অজ্ঝাৰসেয্য, কাসিকচন্দনং পচ্চনুভৰেয্য, মালাগন্ধৰিলেপনং ধারেয্য, জাতরূপরজতং সাদিযেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

অত্থি পুথুজ্জনস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠি, পুথুজ্জনো মেথুনং ধম্মং পটিসেৰেয্য, মেথুনং উপ্পাদেয্য, পুত্তসম্বাধসযনং অজ্ঝাৰসেয্য, কাসিকচন্দনং পচ্চনুভৰেয্য, মালাগন্ধৰিলেপনং ধারেয্য, জাতরূপরজতং সাদিযেয্যাতি? আমন্তা. অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠি, অরহা মেথুনং ধম্মং পটিসেৰেয্য, মেথুনং উপ্পাদেয্য, পুত্তসম্বাধসযনং অজ্ঝাৰসেয্য, কাসিকচন্দনং পচ্চনুভৰেয্য, মালাগন্ধৰিলেপনং ধারেয্য, জাতরূপরজতং সাদিযেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠি, ন চ অরহা মেথুনং ধম্মং পটিসেৰেয্য, মেথুনং উপ্পাদেয্য, পুত্তসম্বাধসযনং অজ্ঝাৰসেয্য, কাসিকচন্দনং পচ্চনুভৰেয্য, মালাগন্ধৰিলেপনং ধারেয্য, জাতরূপরজতং সাদিযেয্যাতি? আমন্তা. অত্থি পুথুজ্জনস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠি, ন চ পুথুজ্জনো মেথুনং ধম্মং পটিসেৰেয্য, মেথুনং উপ্পাদেয্য, পুত্তসম্বাধসযনং অজ্ঝাৰসেয্য, কাসিকচন্দনং পচ্চনুভৰেয্য, মালাগন্ধৰিলেপনং ধারেয্য, জাতরূপরজতং সাদিযেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. ননু অরহতো রাগো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৰত্থুকতো অনভাৰঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মোতি? আমন্তা. হঞ্চি অরহতো রাগো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৰত্থুকতো অনভাৰঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠী’’তি.

অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. ননু অরহতো দোসো পহীনো…পে… মোহো পহীনো… মানো পহীনো… দিট্ঠি পহীনা… ৰিচিকিচ্ছা পহীনা… থিনং পহীনং… উদ্ধচ্চং পহীনং… অহিরিকং পহীনং…পে… অনোত্তপ্পং পহীনং উচ্ছিন্নমূলং তালাৰত্থুকতং অনভাৰঙ্কতং আযতিং অনুপ্পাদধম্মন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অরহতো অনোত্তপ্পং পহীনং উচ্ছিন্নমূলং তালাৰত্থুকতং অনভাৰঙ্কতং আযতিং অনুপ্পাদধম্মং, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠী’’তি.

৩১১. অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. ননু অরহতো রাগপ্পহানায মগ্গো ভাৰিতোতি? আমন্তা. হঞ্চি অরহতো রাগপ্পহানায মগ্গো ভাৰিতো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠী’’তি.

অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. ননু অরহতো রাগপ্পহানায সতিপট্ঠানা ভাৰিতা…পে… সম্মপ্পধানা ভাৰিতা… ইদ্ধিপাদা ভাৰিতা… ইন্দ্রিযা ভাৰিতা… বলা ভাৰিতা…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতাতি? আমন্তা. হঞ্চি অরহতো রাগপ্পহানায বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠী’’তি.

অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. ননু অরহতো দোসপ্পহানায…পে… মোহপ্পহানায…পে… অনোত্তপ্পপহানায মগ্গো ভাৰিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতাতি? আমন্তা. হঞ্চি অরহতো অনোত্তপ্পপহানায বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠী’’তি.

অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. ননু অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো কতকরণীযো ওহিতভারো অনুপ্পত্তসদত্থো পরিক্খীণভৰসংযোজনো সম্মদঞ্ঞাৰিমুত্তো উক্খিত্তপলিঘো সঙ্কিণ্ণপরিখো অব্বূল়্হেসিকো নিরগ্গল়ো অরিযো পন্নদ্ধজো পন্নভারো ৰিসঞ্ঞুত্তো সুৰিজিতৰিজযো, দুক্খং তস্স পরিঞ্ঞাতং, সমুদযো পহীনো, নিরোধো সচ্ছিকতো, মগ্গো ভাৰিতো, অভিঞ্ঞেয্যং অভিঞ্ঞাতং, পরিঞ্ঞেয্যং পরিঞ্ঞাতং, পহাতব্বং পহীনং, ভাৰেতব্বং ভাৰিতং, সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো কতকরণীযো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠী’’তি.

৩১২. অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? সধম্মকুসলস্স অরহতো অত্থি অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠি, পরধম্মকুসলস্স অরহতো নত্থি অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি. সধম্মকুসলস্স অরহতো অত্থি অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. পরধম্মকুসলস্স অরহতো অত্থি অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পরধম্মকুসলস্স অরহতো নত্থি অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. সধম্মকুসলস্স অরহতো নত্থি অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সধম্মকুসলস্স অরহতো রাগো পহীনো, অত্থি তস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. পরধম্মকুসলস্স অরহতো রাগো পহীনো, অত্থি তস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সধম্মকুসলস্স অরহতো দোসো পহীনো…পে… মোহো পহীনো…পে… অনোত্তপ্পং পহীনং, অত্থি তস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. পরধম্মকুসলস্স অরহতো অনোত্তপ্পং পহীনং, অত্থি তস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সধম্মকুসলস্স অরহতো রাগপ্পহানায মগ্গো ভাৰিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা…পে… দোসপ্পহানায…পে… মোহপ্পহানায…পে… অনোত্তপ্পপহানায মগ্গো ভাৰিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা, অত্থি তস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. পরধম্মকুসলস্স অরহতো অনোত্তপ্পপহানায বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা, অত্থি তস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সধম্মকুসলো অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, অত্থি তস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. পরধম্মকুসলো অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, অত্থি তস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পরধম্মকুসলস্স অরহতো রাগো পহীনো, নত্থি তস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. সধম্মকুসলস্স অরহতো রাগো পহীনো, নত্থি তস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পরধম্মকুসলস্স অরহতো দোসো পহীনো…পে… মোহো পহীনো…পে… অনোত্তপ্পং পহীনং, নত্থি তস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. সধম্মকুসলস্স অরহতো অনোত্তপ্পং পহীনং, নত্থি তস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পরধম্মকুসলস্স অরহতো রাগপ্পহানায মগ্গো ভাৰিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা…পে… দোসপ্পহানায…পে… মোহপ্পহানায…পে… অনোত্তপ্পপহানায মগ্গো ভাৰিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা, নত্থি তস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. সধম্মকুসলস্স অরহতো অনোত্তপ্পপহানায বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা, নত্থি তস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পরধম্মকুসলো অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, নত্থি তস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. সধম্মকুসলো অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, নত্থি তস্স অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৩১৩. অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠীতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘যে তে [যে কেচি (সী.)], ভিক্খৰে, ভিক্খূ পুথুজ্জনা সীলসম্পন্না সতা সম্পজানা নিদ্দং ওক্কমন্তি, তেসং অসুচি ন মুচ্চতি. যেপি তে, ভিক্খৰে, বাহিরকা ইসযো কামেসু ৰীতরাগা, তেসম্পি অসুচি ন মুচ্চতি. অট্ঠানমেতং, ভিক্খৰে, অনৰকাসো যং অরহতো অসুচি মুচ্চেয্যা’’তি [মহাৰ. ৩৫৩ অত্থতো সমানং; অ. নি. ৫.২১০ পস্সিতব্বং]. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি অরহতো অসুচি সুক্কৰিস্সট্ঠী’’তি.

ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি অরহতো পরূপহারো’’তি? আমন্তা. ননু অরহতো চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারং পরে উপসংহরেয্যুন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অরহতো চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারং পরে উপসংহরেয্যুং, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো পরূপহারো’’তি.

অরহতো চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারং পরে উপসংহরেয্যুন্তি, অত্থি অরহতো পরূপহারোতি? আমন্তা. অরহতো সোতাপত্তিফলং ৰা সকদাগামিফলং ৰা অনাগামিফলং ৰা অরহত্তং ৰা পরে উপসংহরেয্যুন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পরূপহারকথা নিট্ঠিতা.

২. দুতিযৰগ্গো

(১১) ২. অঞ্ঞাণকথা

৩১৪. অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. অত্থি অরহতো অৰিজ্জা অৰিজ্জোঘো অৰিজ্জাযোগো অৰিজ্জানুসযো অৰিজ্জাপরিযুট্ঠানং অৰিজ্জাসংযোজনং অৰিজ্জানীৰরণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. নত্থি অরহতো অৰিজ্জা অৰিজ্জোঘো অৰিজ্জাযোগো অৰিজ্জানুসযো অৰিজ্জাপরিযুট্ঠানং অৰিজ্জাসংযোজনং অৰিজ্জানীৰরণন্তি? আমন্তা. হঞ্চি নত্থি অরহতো অৰিজ্জা অৰিজ্জোঘো অৰিজ্জাযোগো অৰিজ্জানুসযো অৰিজ্জাপরিযুট্ঠানং অৰিজ্জাসংযোজনং অৰিজ্জানীৰরণং, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণ’’ন্তি.

অত্থি পুথুজ্জনস্স অঞ্ঞাণং, অত্থি তস্স অৰিজ্জা অৰিজ্জোঘো অৰিজ্জাযোগো অৰিজ্জানুসযো অৰিজ্জাপরিযুট্ঠানং অৰিজ্জাসংযোজনং অৰিজ্জানীৰরণন্তি? আমন্তা. অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণং, অত্থি তস্স অৰিজ্জা অৰিজ্জোঘো অৰিজ্জাযোগো অৰিজ্জানুসযো অৰিজ্জাপরিযুট্ঠানং অৰিজ্জাসংযোজনং অৰিজ্জানীৰরণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণং, নত্থি তস্স অৰিজ্জা অৰিজ্জোঘো অৰিজ্জাযোগো অৰিজ্জানুসযো অৰিজ্জাপরিযুট্ঠানং অৰিজ্জাসংযোজনং অৰিজ্জানীৰরণন্তি? আমন্তা. অত্থি পুথুজ্জনস্স অঞ্ঞাণং, নত্থি তস্স অৰিজ্জা অৰিজ্জোঘো অৰিজ্জাযোগো অৰিজ্জানুসযো অৰিজ্জাপরিযুট্ঠানং অৰিজ্জাসংযোজনং অৰিজ্জানীৰরণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. অরহা অঞ্ঞাণপকতো পাণং হনেয্য, অদিন্নং আদিযেয্য, মুসা ভণেয্য, পিসুণং ভণেয্য, ফরুসং ভণেয্য, সম্ফং পলপেয্য, সন্ধিং ছিন্দেয্য, নিল্লোপং হরেয্য, একাগারিযং করেয্য, পরিপন্থে তিট্ঠেয্য, পরদারং গচ্ছেয্য, গামঘাতং করেয্য, নিগমঘাতং করেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

অত্থি পুথুজ্জনস্স অঞ্ঞাণং, পুথুজ্জনো অঞ্ঞাণপকতো পাণং হনেয্য, অদিন্নং আদিযেয্য, মুসা ভণেয্য…পে… গামঘাতং করেয্য, নিগমঘাতং করেয্যাতি? আমন্তা. অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণং, অরহা অঞ্ঞাণপকতো পাণং হনেয্য, অদিন্নং আদিযেয্য…পে… গামঘাতং করেয্য, নিগমঘাতং করেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণং, ন চ অরহা অঞ্ঞাণপকতো পাণং হনেয্য, অদিন্নং আদিযেয্য…পে… গামঘাতং করেয্য, নিগমঘাতং করেয্যাতি? আমন্তা. অত্থি পুথুজ্জনস্স অঞ্ঞাণং, ন চ পুথুজ্জনো অঞ্ঞাণপকতো পাণং হনেয্য, অদিন্নং আদিযেয্য…পে… গামঘাতং করেয্য, নিগমঘাতং করেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. অত্থি অরহতো সত্থরি অঞ্ঞাণং, ধম্মে অঞ্ঞাণং, সঙ্ঘে অঞ্ঞাণং, সিক্খায অঞ্ঞাণং, পুব্বন্তে অঞ্ঞাণং, অপরন্তে অঞ্ঞাণং, পুব্বন্তাপরন্তে অঞ্ঞাণং, ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু অঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

নত্থি অরহতো সত্থরি অঞ্ঞাণং, ধম্মে অঞ্ঞাণং, সঙ্ঘে অঞ্ঞাণং, সিক্খায অঞ্ঞাণং, পুব্বন্তে অঞ্ঞাণং, অপরন্তে অঞ্ঞাণং, পুব্বন্তাপরন্তে অঞ্ঞাণং, ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. হঞ্চি নত্থি অরহতো সত্থরি অঞ্ঞাণং, ধম্মে অঞ্ঞাণং, সঙ্ঘে অঞ্ঞাণং…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু অঞ্ঞাণং, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণ’’ন্তি.

অত্থি পুথুজ্জনস্স অঞ্ঞাণং, অত্থি তস্স সত্থরি অঞ্ঞাণং, ধম্মে অঞ্ঞাণং, সঙ্ঘে অঞ্ঞাণং…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণং, অত্থি তস্স সত্থরি অঞ্ঞাণং, ধম্মে অঞ্ঞাণং, সঙ্ঘে অঞ্ঞাণং…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু অঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণং, নত্থি তস্স সত্থরি অঞ্ঞাণং, ধম্মে অঞ্ঞাণং, সঙ্ঘে অঞ্ঞাণং…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. অত্থি পুথুজ্জনস্স অঞ্ঞাণং, নত্থি তস্স সত্থরি অঞ্ঞাণং, ধম্মে অঞ্ঞাণং, সঙ্ঘে অঞ্ঞাণং…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু অঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

৩১৫. অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. ননু অরহতো রাগো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৰত্থুকতো অনভাৰঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মোতি? আমন্তা. হঞ্চি অরহতো রাগো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৰত্থুকতো অনভাৰঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণ’’ন্তি.

অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. ননু অরহতো দোসো পহীনো…পে… মোহো পহীনো…পে… অনোত্তপ্পং পহীনং উচ্ছিন্নমূলং তালাৰত্থুকতং অনভাৰঙ্কতং আযতিং অনুপ্পাদধম্মন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অরহতো অনোত্তপ্পং পহীনং উচ্ছিন্নমূলং তালাৰত্থুকতং অনভাৰঙ্কতং আযতিং অনুপ্পাদধম্মং, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণ’’ন্তি.

অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. ননু অরহতো রাগপ্পহানায মগ্গো ভাৰিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতাতি? আমন্তা. হঞ্চি অরহতো রাগপ্পহানায বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণ’’ন্তি.

অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. ননু অরহতো দোসপ্পহানায…পে… মোহপ্পহানায…পে… অনোত্তপ্পপহানায মগ্গো ভাৰিতো …পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতাতি? আমন্তা. হঞ্চি অরহতো অনোত্তপ্পপহানায বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণ’’ন্তি.

অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. ননু অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অরহা ৰীতরাগো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণ’’ন্তি.

৩১৬. অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণন্তি? সধম্মকুসলস্স অরহতো অত্থি অঞ্ঞাণং, পরধম্মকুসলস্স অরহতো নত্থি অঞ্ঞাণন্তি. সধম্মকুসলস্স অরহতো অত্থি অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. পরধম্মকুসলস্স অরহতো অত্থি অঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পরধম্মকুসলস্স অরহতো নত্থি অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. সধম্মকুসলস্স অরহতো নত্থি অঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সধম্মকুসলস্স অরহতো রাগো পহীনো, অত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. পরধম্মকুসলস্স অরহতো রাগো পহীনো, অত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সধম্মকুসলস্স অরহতো দোসো পহীনো…পে… মোহো পহীনো…পে… অনোত্তপ্পং পহীনং, অত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. পরধম্মকুসলস্স অরহতো অনোত্তপ্পং পহীনং, অত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সধম্মকুসলস্স অরহতো রাগপ্পহানায মগ্গো ভাৰিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা, অত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. পরধম্মকুসলস্স অরহতো রাগপ্পহানায বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা, অত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সধম্মকুসলস্স অরহতো দোসপ্পহানায…পে… মোহপ্পহানায…পে… অনোত্তপ্পপহানায মগ্গো ভাৰিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা, অত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. পরধম্মকুসলস্স অরহতো অনোত্তপ্পপহানায বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা, অত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সধম্মকুসলো অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, অত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. পরধম্মকুসলো অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, অত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পরধম্মকুসলস্স অরহতো রাগো পহীনো, নত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. সধম্মকুসলস্স অরহতো রাগো পহীনো, নত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পরধম্মকুসলস্স অরহতো দোসো পহীনো…পে… মোহো পহীনো…পে… অনোত্তপ্পং পহীনং, নত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. সধম্মকুসলস্স অরহতো অনোত্তপ্পং পহীনং, নত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পরধম্মকুসলস্স অরহতো রাগপ্পহানায মগ্গো ভাৰিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা…পে… দোসপ্পহানায মোহপ্পহানায…পে… অনোত্তপ্পপহানায মগ্গো ভাৰিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা, নত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. সধম্মকুসলস্স অরহতো অনোত্তপ্পপহানায বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা, নত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পরধম্মকুসলো অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, নত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. সধম্মকুসলো অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো …পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, নত্থি তস্স অঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৩১৭. অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘জানতোহং [জানতাহং (সী.), জানত্ৰাহং (স্যা. পী. ক.)], ভিক্খৰে, পস্সতো আসৰানং খযং ৰদামি, নো অজানতো নো অপস্সতো. কিঞ্চ, ভিক্খৰে, জানতো কিং পস্সতো আসৰানং খযো হোতি? ‘ইতি রূপং, ইতি রূপস্স সমুদযো, ইতি রূপস্স অত্থঙ্গমো, ইতি ৰেদনা…পে… ইতি সঞ্ঞা… ইতি সঙ্খারা… ইতি ৰিঞ্ঞাণং, ইতি ৰিঞ্ঞাণস্স সমুদযো, ইতি ৰিঞ্ঞাণস্স অত্থঙ্গমো’তি – এৰং খো, ভিক্খৰে, জানতো এৰং পস্সতো আসৰানং খযো হোতী’’তি [সং. নি. ৩.১০১; ইতিৰু. ১০২; সং. নি. ৫.১০৯৫]. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণ’’ন্তি.

অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘জানতোহং, ভিক্খৰে, পস্সতো আসৰানং খযং ৰদামি, নো অজানতো নো অপস্সতো. কিঞ্চ, ভিক্খৰে, জানতো কিং পস্সতো আসৰানং খযো হোতি? ‘ইদং দুক্খ’ন্তি – ভিক্খৰে, জানতো পস্সতো আসৰানং খযো হোতি, ‘অযং দুক্খসমুদযো’তি – জানতো পস্সতো আসৰানং খযো হোতি, ‘অযং দুক্খনিরোধো’তি – জানতো পস্সতো আসৰানং খযো হোতি, ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি – জানতো পস্সতো আসৰানং খযো হোতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, জানতো এৰং পস্সতো আসৰানং খযো হোতী’’তি [সং. নি. ৫.১০৯৫]. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণ’’ন্তি.

অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘সব্বং, ভিক্খৰে, অনভিজানং অপরিজানং অৰিরাজযং অপ্পজহং অভব্বো দুক্খক্খযায, সব্বঞ্চ খো, ভিক্খৰে, অভিজানং পরিজানং ৰিরাজযং পজহং ভব্বো দুক্খক্খযাযা’’তি [সং. নি. ৪.২৬; ইতিৰু. ৭ ইতিৰুত্তকেপি]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণ’’ন্তি.

অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা –

‘‘সহাৰস্স দস্সনসম্পদায,

তযস্সু ধম্মা জহিতা ভৰন্তি;

সক্কাযদিট্ঠী ৰিচিকিচ্ছিতঞ্চ,

সীলব্বতং ৰাপি যদত্থি কিঞ্চি;

চতূহপাযেহি চ ৰিপ্পমুত্তো,

ছচ্চাভিঠানানি অভব্ব কাতু’’ন্তি.

অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণ’’ন্তি.

অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘যস্মিং, ভিক্খৰে, সমযে অরিযসাৰকস্স ৰিরজং ৰীতমলং ধম্মচক্খুং উদপাদি – ‘যং কিঞ্চি সমুদযধম্মং সব্বং তং নিরোধধম্ম’ন্তি, সহ দস্সনুপ্পাদা, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকস্স তীণি সংযোজনানি পহীযন্তি – সক্কাযদিট্ঠি, ৰিচিকিচ্ছা, সীলব্বতপরামাসো’’তি. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণ’’ন্তি.

ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণ’’ন্তি? আমন্তা. ননু অরহা ইত্থিপুরিসানং নামগোত্তং ন জানেয্য, মগ্গামগ্গং ন জানেয্য, তিণকট্ঠৰনপ্পতীনং নামং ন জানেয্যাতি? আমন্তা. হঞ্চি অরহা ইত্থিপুরিসানং নামগোত্তং ন জানেয্য, মগ্গামগ্গং ন জানেয্য, তিণকট্ঠৰনপ্পতীনং নামং ন জানেয্য, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণ’’ন্তি.

অরহা ইত্থিপুরিসানং নামগোত্তং ন জানেয্য, মগ্গামগ্গং ন জানেয্য, তিণকট্ঠৰনপ্পতীনং নামং ন জানেয্যাতি, অত্থি অরহতো অঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. অরহা সোতাপত্তিফলং ৰা সকদাগামিফলং ৰা অনাগামিফলং ৰা অরহত্তং ৰা ন জানেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অঞ্ঞাণকথা নিট্ঠিতা.

২. দুতিযৰগ্গো

(১২) ৩. কঙ্খাকথা

৩১৮. অত্থি অরহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. অত্থি অরহতো ৰিচিকিচ্ছা ৰিচিকিচ্ছাপরিযুট্ঠানং ৰিচিকিচ্ছাসংযোজনং ৰিচিকিচ্ছানীৰরণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

নত্থি অরহতো ৰিচিকিচ্ছা ৰিচিকিচ্ছাপরিযুট্ঠানং ৰিচিকিচ্ছাসংযোজনং ৰিচিকিচ্ছানীৰরণন্তি? আমন্তা. হঞ্চি নত্থি অরহতো ৰিচিকিচ্ছা ৰিচিকিচ্ছাপরিযুট্ঠানং ৰিচিকিচ্ছাসংযোজনং ৰিচিকিচ্ছানীৰরণং, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো কঙ্খা’’তি.

অত্থি পুথুজ্জনস্স কঙ্খা, অত্থি তস্স ৰিচিকিচ্ছা ৰিচিকিচ্ছাপরিযুট্ঠানং ৰিচিকিচ্ছাসংযোজনং ৰিচিকিচ্ছানীৰরণন্তি? আমন্তা. অত্থি অরহতো কঙ্খা, অত্থি তস্স ৰিচিকিচ্ছা ৰিচিকিচ্ছাপরিযুট্ঠানং ৰিচিকিচ্ছাসংযোজনং ৰিচিকিচ্ছানীৰরণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অত্থি অরহতো কঙ্খা, নত্থি তস্স ৰিচিকিচ্ছা ৰিচিকিচ্ছাপরিযুট্ঠানং ৰিচিকিচ্ছাসংযোজনং ৰিচিকিচ্ছানীৰরণন্তি? আমন্তা. অত্থি পুথুজ্জনস্স কঙ্খা, নত্থি তস্স ৰিচিকিচ্ছা ৰিচিকিচ্ছাপরিযুট্ঠানং ৰিচিকিচ্ছাসংযোজনং ৰিচিকিচ্ছানীৰরণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অত্থি অরহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. অত্থি অরহতো সত্থরি কঙ্খা, ধম্মে কঙ্খা, সঙ্ঘে কঙ্খা, সিক্খায কঙ্খা, পুব্বন্তে কঙ্খা, অপরন্তে কঙ্খা, পুব্বন্তাপরন্তে কঙ্খা, ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু কঙ্খাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

নত্থি অরহতো সত্থরি কঙ্খা, ধম্মে কঙ্খা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু কঙ্খাতি? আমন্তা. হঞ্চি নত্থি অরহতো সত্থরি কঙ্খা, ধম্মে কঙ্খা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু কঙ্খা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো কঙ্খা’’তি.

অত্থি পুথুজ্জনস্স কঙ্খা, অত্থি তস্স সত্থরি কঙ্খা, ধম্মে কঙ্খা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু কঙ্খাতি? আমন্তা. অত্থি অরহতো কঙ্খা, অত্থি তস্স সত্থরি কঙ্খা, ধম্মে কঙ্খা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু কঙ্খাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

অত্থি অরহতো কঙ্খা, নত্থি তস্স সত্থরি কঙ্খা, ধম্মে কঙ্খা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু কঙ্খাতি? আমন্তা. অত্থি পুথুজ্জনস্স কঙ্খা, নত্থি তস্স সত্থরি কঙ্খা, ধম্মে কঙ্খা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু কঙ্খাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

৩১৯. অত্থি অরহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. ননু অরহতো রাগো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৰত্থুকতো অনভাৰঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মোতি? আমন্তা. হঞ্চি অরহতো রাগো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৰত্থুকতো অনভাৰঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো কঙ্খা’’তি.

অত্থি অরহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. ননু অরহতো দোসো পহীনো…পে… মোহো পহীনো…পে… অনোত্তপ্পং পহীনং…পে… রাগপ্পহানায মগ্গো ভাৰিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা…পে… দোসপ্পহানায…পে… অনোত্তপ্পপহানায মগ্গো ভাৰিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা; ননু অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো কঙ্খা’’তি.

৩২০. অত্থি অরহতো কঙ্খাতি? সধম্মকুসলস্স অরহতো অত্থি কঙ্খা, পরধম্মকুসলস্স অরহতো নত্থি কঙ্খাতি. সধম্মকুসলস্স অরহতো অত্থি কঙ্খাতি? আমন্তা. পরধম্মকুসলস্স অরহতো অত্থি কঙ্খাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পরধম্মকুসলস্স অরহতো নত্থি কঙ্খাতি? আমন্তা. সধম্মকুসলস্স অরহতো নত্থি কঙ্খাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সধম্মকুসলস্স অরহতো রাগো পহীনো, অত্থি তস্স কঙ্খাতি? আমন্তা. পরধম্মকুসলস্স অরহতো রাগো পহীনো, অত্থি তস্স কঙ্খাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সধম্মকুসলস্স অরহতো দোসো পহীনো…পে… মোহো পহীনো…পে… অনোত্তপ্পং পহীনং…পে… রাগপ্পহানায মগ্গো ভাৰিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা…পে… দোসপ্পহানায…পে… মোহপ্পহানায…পে… অনোত্তপ্পপহানায মগ্গো ভাৰিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা…পে… সধম্মকুসলো অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো …পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, অত্থি তস্স কঙ্খাতি? আমন্তা. পরধম্মকুসলো অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, অত্থি তস্স কঙ্খাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… পরধম্মকুসলস্স অরহতো রাগো পহীনো, নত্থি তস্স কঙ্খাতি? আমন্তা. সধম্মকুসলস্স অরহতো রাগো পহীনো, নত্থি তস্স কঙ্খাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

পরধম্মকুসলস্স অরহতো দোসো পহীনো…পে… মোহো পহীনো…পে… অনোত্তপ্পং পহীনং…পে… রাগপ্পহানায মগ্গো ভাৰিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা…পে… দোসপ্পহানায…পে… মোহপ্পহানায…পে… অনোত্তপ্পপহানায মগ্গো ভাৰিতো…পে… বোজ্ঝঙ্গা ভাৰিতা…পে… পরধম্মকুসলো অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, নত্থি তস্স কঙ্খাতি? আমন্তা. সধম্মকুসলো অরহা ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো…পে… সচ্ছিকাতব্বং সচ্ছিকতং, নত্থি তস্স কঙ্খাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৩২১. অত্থি অরহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘জানতোহং, ভিক্খৰে, পস্সতো আসৰানং খযং ৰদামি, নো অজানতো নো অপস্সতো! কিঞ্চ, ভিক্খৰে, জানতো কিং পস্সতো আসৰানং খযো হোতি? ‘ইতি রূপং’…পে… ‘ইতি ৰিঞ্ঞাণস্স অত্থঙ্গমো’তি – এৰং খো, ভিক্খৰে, জানতো এৰং পস্সতো আসৰানং খযো হোতী’’তি. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি অরহতো কঙ্খা’’তি.

অত্থি অরহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘জানতোহং, ভিক্খৰে, পস্সতো আসৰানং খযং ৰদামি, নো অজানতো নো অপস্সতো! কিঞ্চ, ভিক্খৰে, জানতো কিং পস্সতো আসৰানং খযো হোতি? ‘ইদং দুক্খ’ন্তি, ভিক্খৰে…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি জানতো পস্সতো আসৰানং খযো হোতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, জানতো এৰং পস্সতো আসৰানং খযো হোতী’’তি. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি অরহতো কঙ্খা’’তি.

অত্থি অরহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘সব্বং, ভিক্খৰে, অনভিজানং অপরিজানং অৰিরাজযং অপ্পজহং অভব্বো দুক্খক্খযায; সব্বঞ্চ খো, ভিক্খৰে, অভিজানং পরিজানং ৰিরাজযং পজহং ভব্বো দুক্খক্খযাযা’’তি! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি অরহতো কঙ্খা’’তি.

অত্থি অরহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘সহাৰস্স দস্সনসম্পদায …পে… ছচ্চাভিঠানানি অভব্ব কাতু’’ন্তি. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি অরহতো কঙ্খা’’তি.

অত্থি অরহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘যস্মিং, ভিক্খৰে, সমযে অরিযসাৰকস্স ৰিরজং ৰীতমলং ধম্মচক্খুং উদপাদি – ‘যং কিঞ্চি সমুদযধম্মং সব্বং তং নিরোধধম্ম’ন্তি, সহ দস্সনুপ্পাদা, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকস্স তীণি সংযোজনানি পহীযন্তি – সক্কাযদিট্ঠি, ৰিচিকিচ্ছা, সীলব্বতপরামাসো’’তি! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি অরহতো কঙ্খা’’তি.

অত্থি অরহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা –

‘‘যদা হৰে পাতুভৰন্তি ধম্মা,

আতাপিনো ঝাযতো ব্রাহ্মণস্স;

অথস্স কঙ্খা ৰপযন্তি সব্বা,

যতো পজানাতি সহেতুধম্মন্তি.

‘‘যদা হৰে পাতুভৰন্তি ধম্মা,

আতাপিনো ঝাযতো ব্রাহ্মণস্স;

অথস্স কঙ্খা ৰপযন্তি সব্বা,

যতো খযং পচ্চযানং অৰেদীতি.

‘‘যদা হৰে পাতুভৰন্তি ধম্মা,

আতাপিনো ঝাযতো ব্রাহ্মণস্স;

ৰিধূপযং তিট্ঠতি মারসেনং,

সূরিযোৰ [সুরিযোৰ (সী. স্যা. কং. পী.)] ওভাসযমন্তলিক্খন্তি [মহাৰ. ৩; উদা. ৩].

‘‘যা কাচি কঙ্খা ইধ ৰা হুরং ৰা,

সকৰেদিযা ৰা পরৰেদিযা ৰা;

ঝাযিনো [যে ঝাযিনো (উদানে)] তা পজহন্তি সব্বা,

আতাপিনো ব্রহ্মচরিযং চরন্তাতি [উদা. ৪৭ উদানেপি].

‘‘যে কঙ্খাসমতিক্কন্তা, কঙ্খাভূতেসু পাণিসু;

অসংসযা ৰিসংযুত্তা, তেসু দিন্নং মহপ্ফলন্তি.

‘‘এতাদিসী ধম্মপকাসনেত্থ,

ন তত্থ কিং কঙ্খতি কোচি সাৰকো;

নিত্থিণ্ণওঘং [নিতিণ্ণওঘং (সী. ক.), নিত্তিণ্ণওঘং (স্যা. কং.)] ৰিচিকিচ্ছছিন্নং,

বুদ্ধং নমস্সাম জিনং জনিন্দা’’তি [দী. নি. ২.৩৫৪].

অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি অরহতো কঙ্খা’’তি.

ন ৰত্তব্বং – ‘‘অত্থি অরহতো কঙ্খা’’তি? আমন্তা. ননু অরহা ইত্থিপুরিসানং নামগোত্তে কঙ্খেয্য, মগ্গামগ্গে কঙ্খেয্য, তিণকট্ঠৰনপ্পতীনং নামে কঙ্খেয্যা’’তি? আমন্তা. হঞ্চি অরহা ইত্থিপুরিসানং নামগোত্তে কঙ্খেয্য, মগ্গামগ্গে কঙ্খেয্য, তিণকট্ঠৰনপ্পতীনং নামে কঙ্খেয্য; তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো কঙ্খা’’তি.

অরহা ইত্থিপুরিসানং নামগোত্তে কঙ্খেয্য, মগ্গামগ্গে কঙ্খেয্য, তিণকট্ঠৰনপ্পতীনং নামে কঙ্খেয্যাতি, অত্থি অরহতো কঙ্খাতি? আমন্তা. অরহা সোতাপত্তিফলে ৰা সকদাগামিফলে ৰা অনাগামিফলে ৰা অরহত্তে ৰা কঙ্খেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

কঙ্খাকথা নিট্ঠিতা.

২. দুতিযৰগ্গো

(১৩) ৪. পরৰিতারণকথা

৩২২. অত্থি অরহতো পরৰিতারণাতি? আমন্তা. অরহা পরনেয্যো পরপত্তিযো পরপচ্চযো পরপটিবদ্ধভূ, ন জানাতি ন পস্সতি সম্মূল়্হো অসম্পজানোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

ননু অরহা ন পরনেয্যো ন পরপত্তিযো ন পরপচ্চযো ন পরপটিবদ্ধভূ জানাতি পস্সতি অসম্মূল়্হো সম্পজানোতি? আমন্তা. হঞ্চি অরহা ন পরনেয্যো ন পরপত্তিযো ন পরপচ্চযো ন পরপটিবদ্ধভূ, জানাতি পস্সতি অসম্মূল়্হো সম্পজানো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো পরৰিতারণা’’তি.

অত্থি পুথুজ্জনস্স পরৰিতারণা, সো চ পরনেয্যো পরপত্তিযো পরপচ্চযো পরপটিবদ্ধভূ, ন জানাতি ন পস্সতি সম্মূল়্হো অসম্পজানোতি? আমন্তা. অত্থি অরহতো পরৰিতারণা, সো চ পরনেয্যো পরপত্তিযো পরপচ্চযো পরপটিবদ্ধভূ, ন জানাতি ন পস্সতি সম্মূল়্হো অসম্পজানোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অত্থি অরহতো পরৰিতারণা, সো চ ন পরনেয্যো ন পরপত্তিযো ন পরপচ্চযো ন পরপটিবদ্ধভূ, জানাতি পস্সতি অসম্মূল়্হো সম্পজানোতি? আমন্তা. অত্থি পুথুজ্জনস্স পরৰিতারণা, সো চ ন পরনেয্যো ন পরপত্তিযো ন পরপচ্চযো ন পরপটিবদ্ধভূ, জানাতি পস্সতি অসম্মূল়্হো সম্পজানোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অত্থি অরহতো পরৰিতারণাতি? আমন্তা. অত্থি অরহতো সত্থরি পরৰিতারণা, ধম্মে পরৰিতারণা, সঙ্ঘে পরৰিতারণা, সিক্খায পরৰিতারণা, পুব্বন্তে পরৰিতারণা, অপরন্তে পরৰিতারণা, পুব্বন্তাপরন্তে পরৰিতারণা, ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু পরৰিতারণাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

নত্থি অরহতো সত্থরি পরৰিতারণা, ধম্মে পরৰিতারণা…পে… ইদপচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু পরৰিতারণাতি? আমন্তা. হঞ্চি নত্থি অরহতো সত্থরি পরৰিতারণা, ধম্মে পরৰিতারণা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু পরৰিতারণা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো পরৰিতারণা’’তি.

অত্থি পুথুজ্জনস্স পরৰিতারণা, অত্থি তস্স সত্থরি পরৰিতারণা, ধম্মে পরৰিতারণা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু পরৰিতারণাতি? আমন্তা. অত্থি অরহতো পরৰিতারণা, অত্থি তস্স সত্থরি পরৰিতারণা, ধম্মে পরৰিতারণা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু পরৰিতারণাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অত্থি অরহতো পরৰিতারণা, নত্থি তস্স সত্থরি পরৰিতারণা, ধম্মে পরৰিতারণা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু পরৰিতারণাতি? আমন্তা. অত্থি পুথুজ্জনস্স পরৰিতারণা, নত্থি তস্স সত্থরি পরৰিতারণা, ধম্মে পরৰিতারণা…পে… ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু পরৰিতারণাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৩২৩. অত্থি অরহতো পরৰিতারণাতি? আমন্তা. ননু অরহতো রাগো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৰত্থুকতো অনভাৰঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মোতি? আমন্তা. হঞ্চি অরহতো রাগো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৰত্থুকতো অনভাৰঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি অরহতো পরৰিতারণা’’তি.