৩. গুণাৰবোধ-ততিযপরিচ্ছেদ

অনুসন্ধি

১১৬. সম্ভৰন্তি গুণা যস্মা, দোসানে’ৰ’মতিক্কমে;

দস্সেস্সং তে ততো দানি, সদ্দে সম্ভূসযন্তি যে.

সদ্দালঙ্কার উদ্দেস

১১৭. পসাদো’জো, মধুরতা, সমতা, সুখুমালতা;

সিলেসো’দরতা, কন্তি, অত্থব্যত্তি, সমাধযো.

সদ্দালঙ্কার পযোজন

১১৮. গুণেহে’তেহি সম্পন্নো, বন্ধো কৰিমনোহরো;

সম্পাদিযতি কত্তূনং, কিত্তি মচ্চন্তনিম্মলং.

সদ্দালঙ্কার নিদ্দেস

১১৯. অদূরাহিতসম্বন্ধ, সুভগা যা পদা’ৰলি;

সুপসিদ্ধা’ভিধেয্যা’যং, পসাদং জনযে যথা.

১২০. অলঙ্করোন্তা ৰদনং, মুনিনো’ধররংসিযো;

সোভন্তে’রুণরংসী’ৰ, সম্পতন্তা’ম্বুজো’দরে.

১২১. ওজো সমাসবাহুল্য, মেসো গজ্জস্স জীৰিতং;

পজ্জেপ্য’না’কুলো সো’যং,

কন্তো কামীযতে যথা.

১২২. মুনিন্দ মন্দ সঞ্জাত, হাস চন্দন লিম্পিতা;

পল্লৰা ধৰলা তস্সে, ৰেকো না’ধরপল্লৰো.

১২৩. পদা’ভিধেয্যৰিসযং, সমাস ব্যাস সম্ভৰং;

যং পারিণত্যং হোতী’হ, সোপি ওজো’ৰ তং যথা.

১২৪. জোতযিত্ৰান সদ্ধম্মং, সন্তারেত্ৰা সদেৰকে;

জলিত্ৰা অগ্গিখন্ধো’ৰ, নিব্বুতো সো সসাৰকো.

১২৫. মত্থকট্ঠী মতস্সা’পি, রজোভাৰং ৰজন্তু মে;

যতো পুঞ্ঞেন তে সেন্তু, জিন পাদ’ম্বুজদ্ৰযে.

১২৬. ইচ্চত্র নিচ্চপ্পণতি, গেধো সাধু পদিস্সতি;

জাযতে’যং গুণো তিক্খ, পঞ্ঞানমভিযোগতো.

১২৭. মধুরত্তং পদাসত্তি, র’নুপ্পাসৰসা দ্ৰিধা;

সিযা সমসুতি পুব্বা, ৰণ্ণা’ৰুত্তি পরো যথা.

১২৮. যদা এসো’ভিসম্বোধিং, সম্পত্তো মুনিপুঙ্গৰো;

তদা পভুতি ধম্মস্স, লোকে জাতো মহু’স্সৰো.

১২৯. মুনিন্দমন্দহাসা তে, কুন্দ সন্দোহৰিব্ভমা;

দিসন্ত মনুধাৰন্তি, হসন্তা চন্দকন্তিযো.

১৩০. সব্বকোমলৰণ্ণেহি, না’নুপ্পাসো পসংসিযো;

যথা’যং মালতীমালা, লিন লোলা’লিমালিনী.

১৩১. মুদূহি ৰা কেৰলেহি, কেৰলেহি ফুটেহি ৰা,

মিস্সেহি ৰা তিধা হোতি, ৰণ্ণেহি সমতা যথা.

কেৰলমুদুসমতা

১৩২. কোকিলা’লাপসংৰাদী, মুনিন্দা’লাপৰিব্ভমো;

হদযঙ্গমতং যাতি, সতং দেতি চ নিব্বুতিং.

কেৰলফুটসমতা

১৩৩. সম্ভাৰনীযসম্ভাৰং, ভগৰন্তং ভৰন্তগুং;

ভৰন্তসাধনা’কঙ্খী, কো ন সম্ভাৰযে ৰিভুং.

মিস্সকসমতা

১৩৪. লদ্ধচন্দনসংসগ্গ, সুগন্ধি মলযা’নিলো;

মন্দ মাযাতি ভীতো’ৰ, মুনিন্দমুখমারুতা.

১৩৫. অনিট্ঠুর’ক্খর’প্পাযা, সব্বকোমল নিস্সটা;

কিচ্ছমুচ্চারণা’পেত, ব্যঞ্জনা সুখুমালতা.

১৩৬. পস্সন্তা রূপৰিভৰং, সুণন্তা মধুরং গিরং;

চরন্তি সাধূ [সাধু (সী-ছন্ধানুরক্খণত্থং)] সম্বুদ্ধ, কালে কেল়িপরম্মুখা.

১৩৭. অলঙ্কারৰিহীনা’পি, সতং সম্মুখতে’দিসী;

আরোহতি ৰিসেসেন, রমণীযা ত’দুজ্জলা.

১৩৮. রোমঞ্চ পিঞ্ছ রচনা, সাধু ৰাদাহিতদ্ধনী;

লল়ন্তি’মে মুনিমেঘু, ম্মদা সাধু সিখাৰলা.

১৩৯. সুখুমালত্ত মত্থে’ৰ, পদত্থৰিসযম্পি চ;

যথা মতাদিসদ্দেসু, কিত্তিসেসাদিকিত্তনং.

১৪০. সিলিট্ঠ পদ সংসগ্গ, রমণীয গুণা’লযো;

সবন্ধগারৰো সো’যং, সিলেসো নাম তং যথা.

১৪১. বালি’ন্দুৰিব্ভম’চ্ছেদি, নখরা’ৰলি কন্তিভি;

সা মুনিন্দপদ’ম্ভোজ, কন্তি ৰো ৰলিতা’ৰতং.

১৪২. উক্কংসৰন্তো যোকোচি, গুণো যদি পতীযতে;

উদারো’যং ভৰে তেন, সনাথা বন্ধপদ্ধতি.

১৪৩. পাদম্ভোজ রজো লিত্ত, গত্তা যে তৰ গোতম;

অহো! তে জন্তৰো যন্তি, সব্বথা নিরজত্তনং.

১৪৪. এৰং জিনা’নুভাৰস্স, সমুক্কংসো’ত্র দিস্সতি;

পঞ্ঞৰা ৰিধিনা’নেন, চিন্তযে পর মীদিসং.

১৪৫. উদারো সোপি ৰিঞ্ঞেয্যো, যং পসত্থ ৰিসেসনং;

যথা কীল়াসরো লীলা, হাসো হেমঙ্গদা’দযো.

১৪৬. লোকিয’ত্থা’ন’তিক্কন্তা, কন্তা সব্বজনানপি;

কন্তি নামা’তিৰুত্তস্স, ৰুত্তা সা পরিহারতো.

যথা মুনিন্দ ইচ্চাদি.

১৪৭. অত্থব্যত্তা’ভিধেয্যস্সা,

নেয্যতা সদ্দতো’ত্থতো;

সা’যং তদুভযা নেয্য, পরিহারে পদস্সিতা;

যথা মরীচিচ্চাদি চ, মনোনুরঞ্জনোচ্চাদি.

পুন অত্থেন যথা

১৪৮. সভাৰা’মলতা ধীর, মুধা পাদনখেসু তে;

যতো তে’ৰনতা’নন্ত, মোল়িচ্ছাযা জহন্তি নো.

১৪৯. ‘বন্ধসারো’তি মঞ্ঞন্তি, যং সমগ্গাপি ৰিঞ্ঞুনো;

দস্সনা’ৰসরং পত্তো, সমাধি নাম’যং গুণো.

১৫০. অঞ্ঞধম্মো ততো’ঞ্ঞত্থ, লোকসীমা’নুরোধতো;

সম্মা আধীযতে’চ্চে’সো, ‘সমাধী’তি নিরুচ্চতি.

সমাধি উদ্দেস

১৫১. অপাণে পাণীনং ধম্মো, সম্মা আধীযতে ক্ৰচি,;

নিরূপে রূপযুত্তস্স, নিরসে সরসস্স, চ.

১৫২. অদ্রৰে দ্রৰযুত্তস্স, অকত্তরিপি কত্তুতা,;

কঠিনস্সা’সরীরে,পি, রূপং তেসং কমা সিযা.

সমাধিনিদ্দেস

অপাণে পাণীনং ধম্মো

১৫৩. উণ্ণা পুণ্ণি’ন্দুনা নাথ! দিৰাপি সহ সঙ্গমা;

ৰিনিদ্দা সম্পমোদন্তি, মঞ্ঞে কুমুদিনী তৰ.

নিরুপে রূপযুত্তস্স

১৫৪. দযারসেসু মুজ্জন্তা, জনা’মতরসেস্ৰি’ৰ;

সুখিতা হতদোসা তে, নাথ! পাদ’ম্বুজা’নতা.

নিরসে সরসস্স

১৫৫. মধুরেপি গুণে ধীর, ন’প্পসীদন্তি যে তৰ;

কীদিসী মনসোৰুত্তি, তেসং খারগুণান ভো’.

অদ্রৰে দ্রৰযুত্তস্স

১৫৬. সব্বত্থসিদ্ধ! চূল়ক, পুটপেয্যা মহাগুণা;

দিসা সমন্তা ধাৰন্তি, কুন্দসোভা স লক্খণা.

অকত্তরিপি কত্তুতা

১৫৭. মারা’রিবলৰিস্সট্ঠা, কুণ্ঠা নানাৰিধা’যুধা;

লজ্জমানা’ঞ্ঞৰেসেন, জিন! পাদা’নতা তৰ.

কঠিনস্সা সরীরে

১৫৮. মুনিন্দভাণুমা কালো,

দিতো বোধো’দযা’চলে;

সদ্ধম্মরংসিনা ভাতি, ভিন্দ মন্দতমং পরং.

১৫৯. ৰমনু’গ্গিরনাদ্যে’তং, গুণৰুত্য’পরিচ্চুতং;

অতিসুন্দর মঞ্ঞং তু, কামং ৰিন্দতি গাম্মতং.

১৬০. কন্তীনং ৰমনব্যাজা, মুনিপাদনখা’ৰলী;

চন্দকন্তী পিৰন্তী’ৰ, নিপ্পভং তং করোন্তিযো.

১৬১. অচিত্তকত্তুকং রুচ্য [রুচ্চ (সী.)], মিচ্চেৰং গুণকম্মতং;

সচিত্তকত্তুকং পে’তং, গুণকম্মং যদু’ত্তমং.

১৬২. উগ্গিরন্তো’ৰ সস্নেহ, রসং জিনৰরো জনে;

ভাসন্তো মধুরং ধম্মং, কং ন সপ্পীণযে জনং.

১৬৩. যো সদ্দসত্থকুসলো কুসলো নিঘণ্ডু,

ছন্দোঅলঙ্কতিসু নিচ্চকতা’ভিযোগো;

সো’যং কৰিত্তৰিকলোপি কৰীসু সঙ্খ্য,

মোগ্গয্হ ৰিন্দতি হি কিত্তি’ মমন্দরূপং.

ইতি সঙ্ঘরক্খিতমহাসামিৰিরচিতে সুবোধালঙ্কারে

গুণাৰবোধো নাম

ততিযো পরিচ্ছেদো.