৩. গুণাৰবোধ-ততিযপরিচ্ছেদ
অনুসন্ধি
১১৬. সম্ভৰন্তি গুণা যস্মা, দোসানে’ৰ’মতিক্কমে;
দস্সেস্সং তে ততো দানি, সদ্দে সম্ভূসযন্তি যে.
সদ্দালঙ্কার উদ্দেস
১১৭. পসাদো’জো, মধুরতা, সমতা, সুখুমালতা;
সিলেসো’দরতা, কন্তি, অত্থব্যত্তি, সমাধযো.
সদ্দালঙ্কার পযোজন
১১৮. গুণেহে’তেহি সম্পন্নো, বন্ধো কৰিমনোহরো;
সম্পাদিযতি কত্তূনং, কিত্তি মচ্চন্তনিম্মলং.
সদ্দালঙ্কার নিদ্দেস
১১৯. অদূরাহিতসম্বন্ধ, সুভগা যা পদা’ৰলি;
সুপসিদ্ধা’ভিধেয্যা’যং, পসাদং জনযে যথা.
১২০. অলঙ্করোন্তা ৰদনং, মুনিনো’ধররংসিযো;
সোভন্তে’রুণরংসী’ৰ, সম্পতন্তা’ম্বুজো’দরে.
১২১. ওজো সমাসবাহুল্য, মেসো গজ্জস্স জীৰিতং;
পজ্জেপ্য’না’কুলো সো’যং,
কন্তো কামীযতে যথা.
১২২. মুনিন্দ মন্দ সঞ্জাত, হাস চন্দন লিম্পিতা;
পল্লৰা ধৰলা তস্সে, ৰেকো না’ধরপল্লৰো.
১২৩. পদা’ভিধেয্যৰিসযং, সমাস ব্যাস সম্ভৰং;
যং পারিণত্যং হোতী’হ, সোপি ওজো’ৰ তং যথা.
১২৪. জোতযিত্ৰান সদ্ধম্মং, সন্তারেত্ৰা সদেৰকে;
জলিত্ৰা অগ্গিখন্ধো’ৰ, নিব্বুতো সো সসাৰকো.
১২৫. মত্থকট্ঠী মতস্সা’পি, রজোভাৰং ৰজন্তু মে;
যতো পুঞ্ঞেন তে সেন্তু, জিন পাদ’ম্বুজদ্ৰযে.
১২৬. ইচ্চত্র নিচ্চপ্পণতি, গেধো সাধু পদিস্সতি;
জাযতে’যং গুণো তিক্খ, পঞ্ঞানমভিযোগতো.
১২৭. মধুরত্তং পদাসত্তি, র’নুপ্পাসৰসা দ্ৰিধা;
সিযা সমসুতি পুব্বা, ৰণ্ণা’ৰুত্তি পরো যথা.
১২৮. যদা এসো’ভিসম্বোধিং, সম্পত্তো মুনিপুঙ্গৰো;
তদা পভুতি ধম্মস্স, লোকে জাতো মহু’স্সৰো.
১২৯. মুনিন্দমন্দহাসা তে, কুন্দ সন্দোহৰিব্ভমা;
দিসন্ত মনুধাৰন্তি, হসন্তা চন্দকন্তিযো.
১৩০. সব্বকোমলৰণ্ণেহি, না’নুপ্পাসো পসংসিযো;
যথা’যং মালতীমালা, লিন লোলা’লিমালিনী.
১৩১. মুদূহি ৰা কেৰলেহি, কেৰলেহি ফুটেহি ৰা,
মিস্সেহি ৰা তিধা হোতি, ৰণ্ণেহি সমতা যথা.
কেৰলমুদুসমতা
১৩২. কোকিলা’লাপসংৰাদী, মুনিন্দা’লাপৰিব্ভমো;
হদযঙ্গমতং যাতি, সতং দেতি চ নিব্বুতিং.
কেৰলফুটসমতা
১৩৩. সম্ভাৰনীযসম্ভাৰং, ভগৰন্তং ভৰন্তগুং;
ভৰন্তসাধনা’কঙ্খী, কো ন সম্ভাৰযে ৰিভুং.
মিস্সকসমতা
১৩৪. লদ্ধচন্দনসংসগ্গ, সুগন্ধি মলযা’নিলো;
মন্দ মাযাতি ভীতো’ৰ, মুনিন্দমুখমারুতা.
১৩৫. অনিট্ঠুর’ক্খর’প্পাযা, সব্বকোমল নিস্সটা;
কিচ্ছমুচ্চারণা’পেত, ব্যঞ্জনা সুখুমালতা.
১৩৬. পস্সন্তা রূপৰিভৰং, সুণন্তা মধুরং গিরং;
চরন্তি সাধূ [সাধু (সী-ছন্ধানুরক্খণত্থং)] সম্বুদ্ধ, কালে কেল়িপরম্মুখা.
১৩৭. অলঙ্কারৰিহীনা’পি, সতং সম্মুখতে’দিসী;
আরোহতি ৰিসেসেন, রমণীযা ত’দুজ্জলা.
১৩৮. রোমঞ্চ পিঞ্ছ রচনা, সাধু ৰাদাহিতদ্ধনী;
লল়ন্তি’মে মুনিমেঘু, ম্মদা সাধু সিখাৰলা.
১৩৯. সুখুমালত্ত মত্থে’ৰ, পদত্থৰিসযম্পি চ;
যথা মতাদিসদ্দেসু, কিত্তিসেসাদিকিত্তনং.
১৪০. সিলিট্ঠ পদ সংসগ্গ, রমণীয গুণা’লযো;
সবন্ধগারৰো সো’যং, সিলেসো নাম তং যথা.
১৪১. বালি’ন্দুৰিব্ভম’চ্ছেদি, নখরা’ৰলি কন্তিভি;
সা মুনিন্দপদ’ম্ভোজ, কন্তি ৰো ৰলিতা’ৰতং.
১৪২. উক্কংসৰন্তো যোকোচি, গুণো যদি পতীযতে;
উদারো’যং ভৰে তেন, সনাথা বন্ধপদ্ধতি.
১৪৩. পাদম্ভোজ রজো লিত্ত, গত্তা যে তৰ গোতম;
অহো! তে জন্তৰো যন্তি, সব্বথা নিরজত্তনং.
১৪৪. এৰং জিনা’নুভাৰস্স, সমুক্কংসো’ত্র দিস্সতি;
পঞ্ঞৰা ৰিধিনা’নেন, চিন্তযে পর মীদিসং.
১৪৫. উদারো সোপি ৰিঞ্ঞেয্যো, যং পসত্থ ৰিসেসনং;
যথা কীল়াসরো লীলা, হাসো হেমঙ্গদা’দযো.
১৪৬. লোকিয’ত্থা’ন’তিক্কন্তা, কন্তা সব্বজনানপি;
কন্তি নামা’তিৰুত্তস্স, ৰুত্তা সা পরিহারতো.
যথা মুনিন্দ ইচ্চাদি.
১৪৭. অত্থব্যত্তা’ভিধেয্যস্সা,
নেয্যতা সদ্দতো’ত্থতো;
সা’যং তদুভযা নেয্য, পরিহারে পদস্সিতা;
যথা মরীচিচ্চাদি চ, মনোনুরঞ্জনোচ্চাদি.
পুন অত্থেন যথা
১৪৮. সভাৰা’মলতা ধীর, মুধা পাদনখেসু তে;
যতো তে’ৰনতা’নন্ত, মোল়িচ্ছাযা জহন্তি নো.
১৪৯. ‘বন্ধসারো’তি মঞ্ঞন্তি, যং সমগ্গাপি ৰিঞ্ঞুনো;
দস্সনা’ৰসরং পত্তো, সমাধি নাম’যং গুণো.
১৫০. অঞ্ঞধম্মো ততো’ঞ্ঞত্থ, লোকসীমা’নুরোধতো;
সম্মা আধীযতে’চ্চে’সো, ‘সমাধী’তি নিরুচ্চতি.
সমাধি উদ্দেস
১৫১. অপাণে পাণীনং ধম্মো, সম্মা আধীযতে ক্ৰচি,;
নিরূপে রূপযুত্তস্স, নিরসে সরসস্স, চ.
১৫২. অদ্রৰে দ্রৰযুত্তস্স, অকত্তরিপি কত্তুতা,;
কঠিনস্সা’সরীরে,পি, রূপং তেসং কমা সিযা.
সমাধিনিদ্দেস
অপাণে পাণীনং ধম্মো
১৫৩. উণ্ণা পুণ্ণি’ন্দুনা নাথ! দিৰাপি সহ সঙ্গমা;
ৰিনিদ্দা সম্পমোদন্তি, মঞ্ঞে কুমুদিনী তৰ.
নিরুপে রূপযুত্তস্স
১৫৪. দযারসেসু মুজ্জন্তা, জনা’মতরসেস্ৰি’ৰ;
সুখিতা হতদোসা তে, নাথ! পাদ’ম্বুজা’নতা.
নিরসে সরসস্স
১৫৫. মধুরেপি গুণে ধীর, ন’প্পসীদন্তি যে তৰ;
কীদিসী মনসোৰুত্তি, তেসং খারগুণান ভো’.
অদ্রৰে দ্রৰযুত্তস্স
১৫৬. সব্বত্থসিদ্ধ! চূল়ক, পুটপেয্যা মহাগুণা;
দিসা সমন্তা ধাৰন্তি, কুন্দসোভা স লক্খণা.
অকত্তরিপি কত্তুতা
১৫৭. মারা’রিবলৰিস্সট্ঠা, কুণ্ঠা নানাৰিধা’যুধা;
লজ্জমানা’ঞ্ঞৰেসেন, জিন! পাদা’নতা তৰ.
কঠিনস্সা সরীরে
১৫৮. মুনিন্দভাণুমা কালো,
দিতো বোধো’দযা’চলে;
সদ্ধম্মরংসিনা ভাতি, ভিন্দ মন্দতমং পরং.
১৫৯. ৰমনু’গ্গিরনাদ্যে’তং, গুণৰুত্য’পরিচ্চুতং;
অতিসুন্দর মঞ্ঞং তু, কামং ৰিন্দতি গাম্মতং.
১৬০. কন্তীনং ৰমনব্যাজা, মুনিপাদনখা’ৰলী;
চন্দকন্তী পিৰন্তী’ৰ, নিপ্পভং তং করোন্তিযো.
১৬১. অচিত্তকত্তুকং রুচ্য [রুচ্চ (সী.)], মিচ্চেৰং গুণকম্মতং;
সচিত্তকত্তুকং পে’তং, গুণকম্মং যদু’ত্তমং.
১৬২. উগ্গিরন্তো’ৰ সস্নেহ, রসং জিনৰরো জনে;
ভাসন্তো মধুরং ধম্মং, কং ন সপ্পীণযে জনং.
১৬৩. যো সদ্দসত্থকুসলো কুসলো নিঘণ্ডু,
ছন্দোঅলঙ্কতিসু নিচ্চকতা’ভিযোগো;
সো’যং কৰিত্তৰিকলোপি কৰীসু সঙ্খ্য,
মোগ্গয্হ ৰিন্দতি হি কিত্তি’ মমন্দরূপং.
ইতি সঙ্ঘরক্খিতমহাসামিৰিরচিতে সুবোধালঙ্কারে
গুণাৰবোধো নাম
ততিযো পরিচ্ছেদো.