সল়াযতনৰগ্গসংযুত্তপাল়ি
অজ্ঝত্তানিচ্চসুত্ত, বাহিরসুত্ত
পুচ্ছা – তেনাৰুসো ভগৰতা…পে… সম্মাসম্বুদ্ধেন সল়াযতনৰগ্গসংযুত্তে পঠমং অজ্ঝত্তানিচ্চসুত্তঞ্চ চতুত্থং বাহিরানিচ্চসুত্তঞ্চ কত্থ কং আরব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – সাৰত্থিযং ভন্তে সম্বহুলে ভিক্খূ আরব্ভ ‘‘চক্খুং ভিক্খৰে অনিচ্চং, যদনিচ্চং তং দুক্খং, যং দুক্খং তদনত্তা, যদনত্তা তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৰমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্ব’’ন্তি এৰমাদিনাচ. ‘‘রূপা ভিক্খৰে অনিচ্চা. যদনিচ্চং তং দুক্খং, যং দুক্খং তদনত্তা, যদনত্তা তং নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’’তি চ এৰমাদিনা ভগৰতা ভাসিতং.
সব্বৰগ্গ
আদিত্তসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থাৰুসো সব্বৰগ্গে ছট্ঠং আদিত্তসুত্তং ভগৰতা কত্থ কং আরব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – গযাযং ভন্তে গযাসীসে পুরাণজটিলং ভিক্খুসহস্সং আরব্ভ ‘‘সব্বং ভিক্খৰে আদিত্তং, কিঞ্চ ভিক্খৰে সব্বং আদিত্তং. চক্খু ভিক্খৰে আদিত্তং, রূপা আদিত্তা, চক্খুৰিঞ্ঞাণং আদিত্তং, চক্খুসম্ফস্সো আদিত্তো, যম্পিদং চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি, ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখংৰা, তম্পি আদিত্তং. কেন আদিত্তং. রাগগ্গিনা দোসগ্গিনা মোহগ্গিনা আদিত্তং, জাতিযা জরায মরণেন সোকেহি পরিদেৰেহি দুক্খেহি দোমনস্সেহি উপাযাসেহি আদিত্তন্তি ৰদামী’’তি এৰমাদিনা ভগৰতা ভাসিতং.
মিগজালৰগ্গ
পঠম মিগজালসুত্ত
পুচ্ছা – মিগজালৰগ্গে আৰুসো পঠমমিগজালসুত্তং ভগৰতা কত্থ কং আরব্ভ কিস্মিং ৰত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – সাৰত্থিযং ভন্তে আযস্মন্তং মিগজালত্থেরং আরব্ভ ভাসিতং. আযস্মা ভন্তে মিগজালত্থেরো ভগৰন্তং এতদৰোচ ‘‘একৰিহারী একৰিহারীতি ভন্তে ৰুচ্চতি, কিত্তাৰতানুখো ভন্তে একৰিহারী হোতি, কিত্তাৰতাচ পন সদুতিযৰিহারী হোতী’’তি. তস্মিং ভন্তে ৰত্থুস্মিং ‘‘সন্তি খো মিগজাল চক্খুৰিঞ্ঞেযা রূপা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযরূপা কামূপসংহিতা রজনীযা, তঞ্চে ভিক্খু অভিনন্দতি অভিৰদতি অজ্ঝোসায তিট্ঠতি, তস্স তং অভিনন্দতো অভিৰদতো অজ্ঝোসায তিট্ঠতো উপ্পজ্জতি নন্দী, নন্দিযা সতি সারাগো হোতি, সারাগে সতি সংযোগো হোতি, নন্দিসংযোজনসংযুত্তো খো মিগজাল ভিক্খু সদুতিযৰিহারীতি ৰুচ্চতী’’তি এৰমাদিনা ভগৰতা ভাসিতং.
পঠম ছফস্সাযতনসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থেৰ নৰমং সংগীতং পঠমছফস্সাযতনসুত্তং ভগৰতা কত্থ কং আরব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – রাজগহে ভন্তে সম্বহুলে ভিক্খূ আরব্ভ ‘‘যো হি কোচি ৰিক্খৰে ভিক্খু ছন্নং ফস্সাযতনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি, অৰুসিতং তেন ব্রহ্মচরিযং, আরকা সো ইমস্মা ধম্মৰিনযা’’তি এৰমাদিনা ভগৰতা ভাসিতং.
অহং হি ভন্তে ছন্নং ফস্সাযতনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানামি.
চক্খুং এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তাতি সমনুপস্সসি.
নো হেতং ভন্তে.
এত্থ চ তে ভিক্খু চক্খু নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তাতি এৰমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায সুদিট্ঠং ভৰিস্সতি, এসেৰন্তো দুক্খস্স.
গিলানৰগ্গ
পঠম গিলানসুত্ত
পুচ্ছা – গিলানৰগ্গে পনাৰুসো পঠমং গিলানসুত্তং ভগৰতা কত্থ কং আরব্ভ কিস্মিং ৰত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – সাৰত্থিযং ভন্তে অঞ্ঞতরং নৰং ভিক্খুং গিলানং আবাধিতং দুক্খিতং বাল়্হগিলানং আরব্ভ ভাসিতং. অঞ্ঞতরো ভন্তে ভিক্খু গিলানো আবাধিকো দুক্খিতো বাল়্হগিলানো ভগৰন্তং এতদৰোচ ‘‘নখ্ৰাহং ভন্তে সীলৰিসুদ্ধত্থং ভগৰতা ধম্মং দেসিতং আজানামী’’তি. তস্মিং ভন্তে ৰত্থুস্মিং তং ভিক্খুং পটিপুচ্ছিত্ৰা তস্স চ ৰচনং সাধুকারং দত্ৰা ‘‘রাগৰিরাগত্থো হি ভিক্খু মযা ধম্মো দেসিতো, তং কিং মঞ্ঞসি ভিক্খু, চক্খু নিচ্চং ৰা অনিচ্চং ৰাতি. অনিচ্চং ভন্তে. যং পনানিচ্চং দুক্খং ৰা তং সুখং ৰাতি, দুক্খং ভন্তে’’তি এৰমাদিনা ভগৰতা ভাসিতং.
ন মে ভন্তে খমনীযং.
সাধু খো ত্ৰং ভিক্খু রাগৰিরাগত্থং মযা ধম্মং দেসিতং আজানাসি,
ছন্নৰগ্গ
পুণ্ণসুত্ত
পুচ্ছা – ছন্নৰগ্গে পনাৰুসো পঞ্চমং সংগীতং পুণ্ণসুত্তং ভগৰতা কত্থ কং আরব্ভ কিস্মিং ৰত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – সাৰত্থিযং ভন্তে আযস্মন্তং পুণ্ণত্থেরং আরব্ভ ভাসিতং, আযস্মা ভন্তে পুণ্ণত্থেরো ভগৰন্তং এতদৰোচ ‘‘সাধু মে ভন্তে ভগৰা সংখিত্তেন ধম্মং দেসেতু, যমহং ভগৰতো ধম্মং সুত্ৰা একো ৰূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৰিহরেয্য’’ন্তি. তস্মিং ৰত্থুস্মিং ‘‘সন্তি খো পুণ্ণ চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা রূপা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযরূপা কামূপসংহিতা রজনীযা, তঞ্চে ভিক্খু অভিনন্দতি অভিৰদতি অজ্ঝোসায তিট্ঠতি, তস্স তং অভিনন্দতো অভিৰদতো অজ্ঝোসায তিট্ঠতো উপ্পজ্জতি নন্দী, নন্দী সমুদযো দুক্খসমুদযো পুণ্ণাতি ৰদামী’’তি এৰমাদিনা ভন্তে ভগৰতা ভাসিতং.
পুচ্ছা – এৰঞ্চাৰুসো ভগৰা আযস্মতো পুণ্ণত্থেরস্স সংখিত্তেন ওৰাদং দত্ৰা কথঞ্চ নং পটিপুচ্ছি, কথঞ্চ সো ভগৰতো আরোচেসি, কথঞ্চস্সাযস্মতো পুণ্ণত্থেরস্স অভিসম্পরাযো অহোসি.
ৰিস্সজ্জনা – এৰং খো ভন্তে ভগৰা আযস্মতো পুণ্ণত্থেরস্স সংখিত্তেন ওৰাদং দত্ৰা ‘‘ইমিনা ত্ৰং পুণ্ণ মযা সংখিত্তেন ওৰাদেন ওৰদিতো কতমস্মিং জনপদে ৰিহরিস্সসী’’তি তং আযস্মন্তং পুণ্ণত্থেরং পটিপুচ্ছি. সো চ ভন্তে আযস্মা ‘‘অত্থি ভন্তে সুনাপরন্তো নাম জনপদো, তত্থাহং ৰিহরিস্সামী’’তি এৰমাদিনা ভগৰতো আরোচেসি. সো হি ভন্তে আযস্মা সুনাপরন্তে জনপদে ৰসিত্ৰা তেনেৰ অন্তরৰস্সেন তিস্সো ৰিজ্জা সচ্ছাকাসি. তেনেৰ অন্তরৰস্সেন পরিনিব্বাযি. এৰং খো ভন্তে তস্স আযস্মতো অভিসম্পরাযো অহোসি.
সন্তি খো তস্স ভগৰতো সাৰকা কাযেন চ জীৰিতেন চ অট্টীযমানা হরাযমানা জিগুচ্ছমানা সত্থহারকং পরিযেসন্তি.
সক্খিস্সসি খো ত্ৰং পুণ্ণ ইমিনা দমূপসমেন সমন্নাগতো সুনাপরসন্তস্মিং জনপদে ৰত্থুং.
সল়ৰগ্গ
মালুক্যপুত্তসুত্ত
পুচ্ছা – তেনাৰুসো ভগৰতা…পে… সম্মাসম্বুদ্ধেন সল়ৰগ্গে দুতিযং মালুক্যপুত্তসুত্তং কত্থ কং আরব্ভ কিস্মিং ৰত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – সাৰত্থিযং ভন্তে আযস্মন্তং মালুক্যপুত্তত্থেরং আরব্ভ ভাসিতং. আযস্মা ভন্তে মালুক্যপুত্তত্থেরো ভগৰন্তং এতদৰোচ ‘‘সাধু মে ভন্তে ভগৰা সংখিত্তেন ধম্মং দেসেতু, যমহং ভগৰতো ধম্মং সুত্ৰা একো ৰূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৰিহরেয্য’’ন্তি. তস্মিং ৰত্থুস্মিং ‘‘এত্থ দানি মালুক্যপুত্ত কিং দহরে ভিক্খূ ৰক্খামাতি’’আদিনা থেরং অপসাদেত্ৰা চেৰ উস্সাদেত্ৰা চ ‘‘তং কিং মঞ্ঞসি মালুক্যপুত্ত, যে তে চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা রূপা অদিট্ঠা অদিট্ঠপুব্বা, ন চ পস্সসি, ন চ তে হোতি পস্সেয্যন্তি, অত্থি তে তত্থ ছন্দো ৰা রাগো ৰা এৰমাদিনা ভন্তে ভগৰতা ভাসিতং.
পুচ্ছা – ইমস্মিং চ খো পনাৰুসো ভগৰতা ওৰাদে সংখিত্তেন ভাসিতে সো আযস্মা মালুক্যপুত্তত্থেরো ভগৰন্তং কিং অৰোচ কথঞ্চস্স ভগৰা অনুঞ্ঞাসি. কীদিসো চস্সাযস্মতো মালুক্যপুত্তত্থেরস্স ধম্মাভিসমযো অহোসি.
ৰিস্সজ্জনা – ইমস্মিং খো ভন্তে ওৰাদে ভগৰতা সংখিত্তেন ভাসিতে আযস্মা মালুক্যপুত্তত্থেরো ভগৰন্তং এতদৰোচ ‘‘ইমস্স খ্ৰাহং ভন্তে ভগৰতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৰিত্থারেন অত্থং আজানামি.
রূপং দিস্ৰা মুট্ঠা, পিযং নিমিত্তং মনসি করোতো;
সারত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস তিট্ঠতি.
তস্স ৰড্ঢন্তি ৰেদনা, অনেকা রূপসম্ভৰা;
অভিজ্ঝা চ ৰিহেসা চ, চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতি;
এৰং আচিনতো দুক্খং, আরা নিব্বান ৰুচ্চতি;
পেয্যাল
ন সো রজ্জতি ধম্মেসু, ধম্মং ঞত্ৰা পটিস্সতো;
ৰিরত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ নাজ্ঝোস তিট্ঠতি.
যথাস্স জানতো ধম্মং, সেৰতো চাপি ৰেদনং;
খীযতি নোপচীযতি, এৰং সো চরতী সতো;
এৰং অপচিনতো দুক্খং, সন্তিকে নিব্বান ৰুচ্চতীতি.
ইমস্স খ্ৰাহং ভন্তে ভগৰতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৰং ৰিত্থারেন অত্থং আজানামীতি. ভগৰা চ ভন্তে ‘‘সাধু সাধু মালুক্যপুত্ত, সাধু খো ত্ৰং মালুক্যপুত্ত মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৰিত্থারেন অত্থং আজানাসী’’তি সাধুকারং দত্ৰা–
‘‘রূপং দিস্ৰা সতি মুট্ঠো, পিযং নিমিত্তং মনসি করোতো;
সারত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস তিট্ঠতী’’তি–
আদিনা
থেরস্স ৰচনং সমনুঞ্ঞাসি. সো চ ভন্তে আযস্মা মালুক্যপুত্তত্থেরো একো ৰূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৰিহরন্তো নচিরস্সেৰ যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৰ অগারস্মা অনগারিযং পব্বজন্তি, তদনুত্তরং ব্রহ্মচরিযপরিযোসানং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহাসি, ‘‘খীণা জাতি, ৰুসিতং ব্রহ্মচরিযং, কতং করণীযং, নাপরং ইত্থত্তাযা’’তি অব্ভঞ্ঞাসি. অঞ্ঞতরোচ পনাযস্মা মালুক্যপুত্তো অরহতং অহোসি. এৰং খো ভন্তে তস্স আযস্মতো অভিসম্পরাযো অহোসি.
রূপং দিস্ৰা সতি মুট্ঠা, পিযং নিমিত্তং মনসি করোতো;
সারত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস তিট্ঠতি.
পমাদৰিহারীসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থেৰ আৰুসো চতুত্থং পমাদৰিহারীসুত্তং ভগৰতা কত্থ কং আরব্ভ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – সাৰত্থিযং ভন্তে সম্বহুলে ভিক্খূ আরব্ভ ‘‘পমাদৰিহারিঞ্চ ৰো ভিক্খৰে দেসেস্সামি অপ্পমাদৰিহারিঞ্চ, তং সুণাথ. কথঞ্চ ভিক্খৰে পমাদৰিহারী হোতি. চক্খুন্দ্রিযং অসংৰুতস্স ভিক্খৰে ৰিহরতো চিত্তং ব্যাসিঞ্চতি চক্খুৰিঞ্ঞেয্যেসু রূপেসু, তস্স ব্যাসিত্তচিত্তস্স পামোজ্জং ন হোতি, পামোজ্জে অসতি পীতি ন হোতি, পীতিযা পস্সদ্ধি ন হোতি, পস্সদ্ধিযা অসতি দুক্খং হোতি, দুক্খিনো চিত্তং ন সমাধিযতি, অসমাহি তে চিত্তে ধম্মা ন পাতুভৰন্তি, ধম্মানং অপাতুভাৰা পমাদৰিহারীত্ৰেৰ সঙ্খং গচ্ছতী’’তি এৰমাদিনা ভন্তে ভগৰতা ভাসিতং.
লোককামগুণৰগ্গ
রাহুলোৰাদসুত্ত
পুচ্ছা – লোককামগুণৰগ্গে আৰুসো অট্ঠমং রাহুলোৰাদসুত্তং ভগৰতা কত্থ কং আরব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – সাৰত্থিযংযেৰ ভন্তে আযস্মন্তং রাহুলং আরব্ভ ‘‘তং কিং মঞ্ঞসি রাহুল, চক্খু নিচ্চং ৰা অনিচ্চং ৰাতি. অনিচ্চং ভন্তে. যং পনানিচ্চং, দুক্খং ৰা তং সুখংৰাতি. দুক্খং ভন্তে. যং পনানিচ্চং দুক্খং ৰিপরিণামধম্মং কল্লং নু তং সমনুপস্সিতুং ‘এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তা’তি. নো হেতং ভন্তে’’তি এৰমাদিনা ভন্তে ভগৰতা ভাসিতং.
যংনূনাহং রাহুলং উত্তরিং আসৰানং খযে ৰিনেয্যং.
গণ্হাহি রাহুল নিসীদনং.
গহপতিৰগ্গ
ভারদ্ৰাজসুত্ত
পুচ্ছা – গহপতিৰগ্গে আৰুসো পোরাণকেহি ধম্মসংগাহকমহাথেরেহি চতুত্থং সংগীতং ভারদ্ৰাজসুত্তং কত্থ কং আরব্ভ কিস্মিং ৰত্থুস্মিং কেন কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – কোসম্বিযং ভন্তে রাজানং উদেনং আরব্ভ আযস্মতা পিণ্ডোলভারদ্ৰাজত্থেরেন ভাসিতং. রাজা ভন্তে উদেনো আযস্মন্তং পিণ্ডোলভারদ্ৰাজং এতদৰোচ ‘‘কো নু খো ভো ভারদ্ৰাজ হেতু কো পচ্চযো, যেনিমে দহরা ভিক্খূ সুসূ কাল়কেসা ভদ্রেন যোব্বনেন সমন্নাগতা পঠমেন ৰযসা অনিকীল়িতাৰিনো কামেসু যাৰজীৰং পরিপুণ্ণং পরিসুদ্ধং ব্রহ্মচরিযং চরন্তি, অদ্ধানঞ্চ আপাদেন্তী’’তি. তস্মিং ৰত্থুস্মিং ‘‘ৰুত্তং খো
এতং মহারাজ তেন ভগৰতা জানতা পস্সতা অরহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন এথ তুম্হে ভিক্খৰে মাতুমত্তীসু মাতুচিত্তং উপট্ঠপেথ. ভগনিমত্তীসু ভগিনিচিত্তং উপট্ঠপেথ, ধীতুমত্তীসু ধীতুচিত্তং উপট্ঠপেথা’’তি এৰমাদিনা ভন্তে আযস্মতা পিণ্ডোল ভারদ্ৰাজত্থেরেন ভাসিতং.
ৰেরহচ্চানিসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থেৰ আৰুসো পোরাণকেহি ধম্মসংগাহকমহাথেরেহি দসমং সংগীতং ৰেরহচ্চানিসুত্তং কত্থ কং আরব্ভ কিস্মিং ৰত্থুস্মিং কেন কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – কামণ্ডাযং ভন্তে ৰেরহচ্চানিগোত্তং ব্রাহ্মণিং আরব্ভ আযস্মতা উদাযিত্থেরেন ভাসিতং. ৰেরহচ্চানীগোত্তা ভন্তে ব্রাহ্মণী আযস্মন্তং উদাযিত্থেরং এতদৰোচ ‘‘কিস্মিং নু খো ভন্তে সতি অরহন্তো সুখদুক্খং পঞ্ঞপেন্তি, কিস্মিং অসতি অরহন্তো সুখদুক্খং ন পঞ্ঞপেন্তী’’তি. তস্মিং ৰত্থুস্মিং ‘‘চক্খুস্মিং খো ভগিনি সতি অরহন্তো সুখদুক্খং পঞ্ঞপেন্তি, চক্খুস্মিং অসতি অরহন্তো সুখদুক্খং ন পঞ্ঞপেন্তী’’তি এৰমাদিনা ভন্তে আযস্মতা উদাযিত্থেরেন ভাসিতং.
দেৰদহৰগ্গ
খণসুত্ত
পুচ্ছা – দেৰদহৰগ্গে আৰুসো খণসুত্তং ভগৰতা কত্থ কং আরব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – সক্কেসু ভন্তে দেৰদহে নাম সক্যানং নিগমে সম্বহুলে ভিক্খূ আরব্ভ ‘‘লাভা ৰো ভিক্খৰে, সুলদ্ধং ৰো ভিক্খৰে, খণো ৰো পটিলদ্ধো ব্রহ্মচরিযৰাসাযা’’তি এৰমাদিনা ভন্তে ভগৰতা ভাসিতং.
সমুদ্দৰগ্গ
বাল়িসিকোপমসুত্ত
পুচ্ছা – সমুদ্দৰগ্গে পনাৰুসো ততিযং বাল়িসিকোপমসুত্তং ভগৰতা কত্থ কং আরব্ভ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – রাজগহে ভন্তে জীৰকম্বৰনে সম্বহুলে ভিক্খূ আরব্ভ ‘‘সেয্যথাপি ভিক্খৰে বাল়িসিকো আমিসগতবল়িসং গম্ভীরে উদকরহদে পক্খিপেয্যা’’তি এৰমাদিনা ভগৰতা ভাসিতং.
আদিত্তপরিযাযসুত্ত
পুচ্ছা – সল়াযতনৰগ্গসংযুত্তে সমুদ্দৰগ্গে পনাৰুসো পোরাণকেহি ধম্মসংগাহকমহাথেরেহি সংগীতং অট্ঠমং আদিত্তপরিযাযসুত্তং ভগৰতা কং আরব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – সম্বহুলে ভন্তে ভিক্খূ আরব্ভ ‘‘আদিত্তপরিযাযং ৰো ভিক্খৰে ধম্মপরিযাযং দেসেস্সামি, তং সুণাথ. কতমো চ ভিক্খৰে আদিত্তপরিযাযো ধম্মপরিযাযো. ৰরং ভিক্খৰে তত্তায অযোসলাকায আদিত্তায সম্পজ্জলিতায সজোতিভূতায চক্খুন্দ্রিযং সম্পলিমট্ঠং, নত্ৰেৰ চক্খুৰিঞ্ঞেয্যেসু রূপেসু অনুব্যঞ্জনসো নিমিত্তগ্গাহো’’তিআদিনা ভগৰতা ভাসিতং.
আসীৰিসৰগ্গ
পঠমদারুক্খন্ধোপমসুত্ত
পুচ্ছা – আসীৰিসৰগ্গে আৰুসো পোরাণকেহি ধম্মসংগাহকমহাথেরেহি চতুত্থং সংগীতং পঠমদারুক্খন্ধোপমসুত্তং ভগৰতা কত্থ কং আরব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – কোসম্বিযং ভন্তে গঙ্গায নদিযা তীরে সম্বহুলে ভিক্খূ আরব্ভ ‘‘পস্সথ নো তুম্হে ভিক্খৰে অম্হং মহন্তং দারুক্খন্ধং গঙ্গায নদিযা সোতেন ৰুয্হমান’’ন্তি এৰমাদিনা ভগৰতা ভাসিতা.
উপচারৰচনং
পুচ্ছা – কথঞ্চাৰুসো তত্থ ভগৰতা ওরিমতীরাদীনং উপচারৰচনানং অত্থো ৰিত্থারেন ৰিভজিত্ৰা পকাসিতো.
ৰিস্সজ্জনা – ওরিমং তীরন্তি খো ভিক্খু ছন্নেতং অজ্ঝত্তিকানং আযতনানং অধিৰচনং. পারিমং তীরন্তি খো ভিক্খু ছন্নেতং বাহিরানং আযতনানং অধিৰচনং. মজ্ঝে সংসীদোতি খো ভিক্খু নন্দিরাগস্সেতং অধিৰচনং. থলে উস্সাদোতি খো ভিক্খু অস্মিমানস্সেতং অধিৰচনন্তি এৰমাদিনা ভন্তে ভগৰতা তত্থ ওরিমতীরাদীনং উপচারৰচনানং অত্থো ৰিত্থারেন ৰিভজিত্ৰা পকাসিতো.
পুচ্ছা – ইমস্মিং খো পন আৰুসো সুত্তে ভগৰতা ভাসিতে ৰিসেসতো কস্স কীদিসো অত্থো কথঞ্চ পটিলদ্ধো.
ৰিস্সজ্জনা – ইমস্মিং ভন্তে সুত্তে ভগৰতা ভাসিতে ৰিসেসতো নন্দস্স গোপালকস্স পব্বজ্জা চ উপসম্পদা চ যাৰ অরহত্তাচ ৰিসেসতো অত্থো অধিগতো.
লভেয্যাহং ভন্তে ভগৰতো সন্তিকে পব্বজ্জং, লভেয্যং উপসম্পদং.
তেন হি ত্ৰং নন্দ সামিকানং গাৰো নিয্যাতেহি.
গমিস্সন্তি ভন্তে গাৰো ৰচ্ছগিদ্ধিনিযো.
কিংসুকোপমসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থেৰ আৰুসো পোরাণকেহি ধম্মসংগাহকমহাথেরেহি অট্ঠমং সংগীতং কিংসুকোপমসুত্তং ভগৰতা কত্থ কং আরব্ভ কিস্মিং ৰত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – সক্কেসু ভন্তে কপিলৰত্থুস্মিং নিগ্রোধারামে অঞ্ঞতরং কারকং ভিক্খুং আরব্ভ ভাসিতং. অঞ্ঞতরো ভন্তে কারকো ভিক্খু চত্তারো খাণাসৰে ভিক্খূ ঞাণদস্সনৰিসুদ্ধং পুচ্ছিত্ৰা অসন্তুট্ঠো তেসং ভিক্খূনং পঞ্হাৰেয্যাকরণেন যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি. উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং এতদৰোচ ‘‘কিত্তাৰতা নু খো ভন্তে ভিক্খুনো দস্সনং সুৰিসুদ্ধং হোতী’’তি. তস্মিং ৰত্থুস্মিং ‘‘সেয্যথাপি ভিক্খু পুরিসস্স কিংসুকো অদিট্ঠপুব্বো অস্স, সো যেনঞ্ঞতরো পুরিসো কিংসুকস্স দস্সাৰী তেনুপসঙ্কমেয্যা’’তি এৰমাদিনা ভন্তে ভগৰতা ভাসিতং.
ছপ্পাণকোপমসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থেৰ আৰুসো পোরাণকেহি ধম্মসংগাহকমহাথেরেহি দসমং সংগীতং ছপ্পাণকোপমসুত্তং ভগৰতা কত্থ কং আরব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – সক্কেসুযেৰ ভন্তে সম্বহুলে ভিক্খূ আরব্ভ ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে পুরিসো অরুগত্তো পক্কগত্তো সরৰনং পৰিসেয্যা’তি এৰমাদিনা ভগৰতা ভাসিতং.
পুচ্ছা – কথঞ্চাৰুসো তত্থ ভগৰতা অসংৰরো ৰিত্থারেন ৰিভজিত্ৰা দেসিতো.
ৰিস্সজ্জনা – কথঞ্চ ভিক্খৰে অসংৰরো হোতি, ইধ ভিক্খৰে ভিক্খু চক্খুনা রূপং দিস্ৰা পিযরূপে রূপে অধিমুচ্চতি, অপ্পিযরূপে রূপে ব্যাপজ্জতি, অনুপট্ঠিতকাযস্সতি চ ৰিহরতি পরিত্তচেতসো. তঞ্চ চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং যথাভূতং নপ্পজানাতি, যত্থস্স তে উপ্পন্না পাপকা অকুসলা ধম্মা অপরিসেসা নিরুজ্ঝন্তীতি এৰমাদিনা ভন্তে ভগৰতা তত্থ অসংৰরো ৰিত্থারেন ৰিভজিত্ৰা দেসিতো.
পুচ্ছা – কথঞ্চাৰুসো তত্থ ভগৰতা সংৰরো ৰিভজিত্ৰা ৰিত্থারেন দেসিতো.
ৰিস্সজ্জনা – কথঞ্চ ভিক্খৰে সংৰরো হোতি, ইধ ভিক্খৰে ভিক্খু চক্খুনা রূপং দিস্ৰা পিযরূপে রূপে নাধিমুচ্চতি, অপ্পিযরূপে রূপে ন ব্যাপজ্জতীতি, এৰমাদিনা ভন্তে ভগৰতা তত্থ সংৰরো ৰিভজিত্ৰা ৰিত্থারেন দেসিতো.
ৰেদনাসংযুত্ত
দট্ঠব্বসুত্ত
পুচ্ছা – তেনাৰুসো ভগৰতা…পে… সম্মাসম্বুদ্ধেন ৰেদনাসংযুত্তে পঞ্চমং দট্ঠব্বসুত্তং কত্থ কং আরব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – সক্কেসু ভন্তে কপিলৰত্থুস্মিং নিগ্রোধারামে সম্বহুলে ভিক্খূ আরব্ভ ‘‘তিস্সো ইমা ভিক্খৰে ৰেদনা. কতমা তিস্সো, সুখা ৰেদনা দুক্খাৰেদনা অদুক্খমসুখা ৰেদনা. সুখা ভিক্খৰে ৰেদনা দুক্খতো দট্ঠব্বা, দুক্খা ৰেদনা সল্লতো দট্ঠব্বা, অদুক্খমসুখা ৰেদনা অনিচ্চতো দট্ঠব্বা’’তি এৰমাদিনা ভগৰতা ভাসিতং.
সুখা ভিক্খৰে ৰেদনা দুক্খতো দট্ঠব্বা.
যো সুখং দুক্খতো অদ্দস, দুক্খমদ্দক্খি সল্লতো;
অদুক্খমসুখং সন্তং, অদ্দক্খিনং অনিচ্চতো.
স ৰে সম্মদ্দসো ভিক্খু, পরিজানাতি ৰেদনা;
সো ৰেদনা পরিঞ্ঞায, দিট্ঠে ধম্মে অনাসৰো;
কাযস্স ভেদা ধম্মট্ঠো, সঙ্খ্যং নোপেতি ৰেদগূ.
সল্লসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থেৰ আৰুসো ছট্ঠং সল্লসুত্তং ভগৰতা কত্থ কং আরব্ভ কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – সক্কেসু ভন্তে কপিলৰত্থুস্মিং নিগ্রোধারামে সম্বহুলে ভিক্খূ আরব্ভ ‘‘অস্সুতৰা ভিক্খৰে পুথুজ্জনো সুখম্পি ৰেদনং ৰেদযতি, দুক্খম্পি ৰেদনং ৰেদযতি, অদুক্খমসুখম্পি ৰেদনং ৰেদযতি. সুতৰা ভিক্খৰে অরিযসাৰকো সুখম্পি ৰেদনং ৰেদযতি, দুক্খম্পি ৰেদনং ৰেদযতি, অদুক্খমসুখম্পি ৰেদনং ৰেদযতি. তত্র ভিক্খৰে কো ৰিসেসো, কো অধিপ্পযাসো, কিং নানাকরণং সুতৰতো অরিযভাৰকস্স অস্সুতৰতা পুথুজ্জনেনা’’তি এৰমাদিনা ভগৰতা ভাসিতং.
জম্বুখাদকসংযুত্ত
নিব্বানপঞ্হাসুত্ত
পুচ্ছা – জম্বুখাদকসংযুত্তে আৰুসো পঠমং নিব্বানপঞ্হাসুত্তং কত্থ কং আরব্ভ কিস্মিং ৰত্থুস্মিং কেন কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – মগধেসু ভন্তে নালকগামকে জম্বুখাদকং পরিব্বাজকং আরব্ভ আযস্মতা সারিপুত্তত্থেরেন ধম্মসেনাপতিনা ভাসিতং. জম্বুখাদকো ভন্তে পরিব্বাজকো আযস্মন্তং সারিপুত্তং এতদৰোচ ‘‘নিব্বানং নিব্বানন্তি আৰুসো সারিপুত্ত ৰুচ্চতি, কতমং নুখো আৰুসো নিব্বান’’ন্তি. তস্মিং ভন্তে ৰত্থুস্মিং ‘‘যো খো আৰুসো রাগক্খযো দোসক্খযো মোহক্খযো, ইদং ৰুচ্চতি নিব্বান’’ন্তি এৰমাদিনা আযস্মতা সারিপুত্তত্থেরেন ধম্মসেনাপতিনা ভাসিতং.
ধম্মৰাদীপঞ্হাসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থেৰ আৰুসো পোরাণকেহি ধম্মসংগাহকমহাথেরেহি ততিযং সংগীতং ধম্মৰাদীপঞ্হাসুত্তং কত্থ কং আরব্ভ কিস্মিং ৰত্থুস্মিং কেন কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – মগধেসুযেৰ ভন্তে নালকগামে জম্বুখাদকং পরিব্বাজকং আরব্ভ আযস্মতা সারিপুত্তত্থেরেন ধম্মসেনাপতিনা ভাসিতং. জম্বুখাদকো ভন্তে পরিব্বাজকো আযস্মন্তং সারিপুত্তং এতদৰোচ ‘‘কে নু খো আৰুসো সারিপুত্ত লোকে ধম্মৰাদিনো, কে লোকে সুপ্পটিপন্না, কে লোকে সুগতা’’তি. তস্মিং ভন্তে ৰত্থুস্মিং ‘‘যে খো আৰুসো রাগপ্পহানায ধম্মং দেসেন্তি, দোসপ্পহানায ধম্মং দেসেন্তি, মোহপ্পহানায ধম্মং দেসেন্তি. তে লোকে ধম্মৰাদিনো’’তি এৰমাদিনা আযস্মতা সারিপুত্তত্থেরেন ধম্মসেনাপতিনা ভাসিতং.
কে লোকে সুপ্পটিপন্না.
কে লোকে সুগতা.
দুক্করপঞ্হাসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থেৰ পোরাণকেহি ধম্মসংগাহক মহাথেরেহি পরিযোসানসুত্তভাৰেন সংগীতং দুক্করপঞ্হাসুত্তং কত্থ কং আরব্ভ কিস্মিং ৰত্থুস্মিং কেন কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – মগধেসুযেৰ নালকগামে জম্বুখাদকং পরিব্বাজকং আরব্ভ আযস্মতা সারিপুত্তত্থেরেন ধম্মসেনাপতিনা ভাসিতং. জম্বুখাদকো ভন্তে পরিব্বাজকো আযস্মন্তং সারিপুত্তং এতদৰোচ ‘‘কিং নু খো আৰুসো সারিপুত্ত ইমস্মিং ধম্মৰিনযে দুক্কর’’ন্তি. তস্মিং ভন্তে ৰত্থুস্মিং ‘‘পব্বজ্জা খো আৰুসো ইমস্মিং ধম্মৰিনযে দুক্করা’’তি এৰমাদিনা আযস্মতা সারিপুত্তত্থেরেন ধম্মসেনাপতিনা ভাসিতং.
মোগ্গল্লানসংযুত্ত
সক্কসুত্ত
পুচ্ছা – মোগ্গল্লানসংযুত্তে আৰুসো দসমং সংগীতং সক্কসুত্তং কত্থ কং আরব্ভ কেন কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – দেৰেসু ভন্তে তাৰতিংসেসু সক্কং দেৰানমিন্দং আরব্ভ ‘‘সাধু খো দেৰানমিন্দ বুদ্ধসরণগমনং হোতি, বুদ্ধসরণগমনহেতু খো দেৰানমিন্দ এৰমিধেকচ্চে সত্তা কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জন্তী’’তি এৰমাদিনা ভন্তে আযস্মতা মহামোগ্গল্লানত্থেরেন ভাসিতং.
চিত্তসংযুত্ত
নিগণ্ঠনাটপুত্তসুত্ত
পুচ্ছা – চিত্তসংযুত্তে আৰুসো পোরাণকেহি ধম্মসংগাহকমহাথেরেহি অট্ঠমং সংগীতং নিগণ্ঠনাটপুত্তসুত্তং কত্থ কং আরব্ভ কিস্মিং ৰত্থুস্মিং কেন কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – মচ্ছিকাসণ্ডে ভন্তে নিগণ্ঠং নাটপুত্তং আরব্ভ চিত্তেন গহপতিনা ভাসিতং. নিগণ্ঠো ভন্তে নাটপুত্তো চিত্তং গহপতিং এতদৰোচ ‘‘সদ্দহসি ত্ৰং গহপতি সমণস্স গোতমস্স অত্থি অৰিতক্কো অৰিচারো সমাধি, অত্থি ৰিতক্কৰিচারানং নিরোধো’’তি. তস্মিং ভন্তে ৰত্থুস্মিং ‘‘ন খ্ৰাহং এত্থ ভন্তে ভগৰতো সদ্ধায গচ্ছামি, অত্থি অৰিতক্কো অৰিচারো সমাধি, অত্থি ৰিতক্কৰিচারানং নিরোধো’’তি এৰমাদিনা চিত্তেন গহপতিনা ভাসিতং.
ইদং ভৰন্তো পস্সন্তু.
যাৰ উজুকো চাযং চিত্তো গহপতি.
‘‘অহং খো ভন্তে যাৰদেৰ আকঙ্খামি, ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি ৰিৰিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৰিতক্কং সৰিচারং ৰিৰেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরামি’’ –
ইদং ভৰন্তো পস্সন্তু.
অচেলকস্সপসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থেৰ আৰুসো পোরাণকেহি ধম্মসংগাহকমহাথেরেহি নৰমং সংগীতং অচেলকস্সপসুত্তং কত্থ কং আরব্ভ কিস্মিং ৰত্থুস্মিং কেন কথঞ্চ ভাসিতং.
ৰিস্সজ্জনা – তত্থেৰ ভন্তে মচ্ছিকাসণ্ডে অচেলং কস্সপং আরব্ভ চিত্তেন গহপতিনা ভাসিতং. অচেলো ভন্তে কস্সপো চিত্তং গহপতিং এতদৰোচ ‘‘ইমেহি পন তে গহপতি তিংসমত্তেহি ৰস্সেহি অত্থি কোচি উত্তরিমনুস্সধম্মো অলমরিযঞাণদস্সনৰিসেসো অধিগতো ফাসুৰিহারো’’তি. তস্মিং ভন্তে ৰত্থুস্মিং ‘‘গিহিনোপি সিযা ভন্তে অহঞ্হি ভন্তে যাৰদেৰ আকঙ্খামি, ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি ৰিৰিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৰিতক্কং সৰিচারং ৰিৰেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরামী’’তি এৰমাদিনা চিত্তেন গহপতিনা ভাসিতং.
গামণিসংযুত্ত
চণ্ডসুত্ত
পুচ্ছা – তেনাৰুসো ভগৰতা…পে… সম্মাসম্বুদ্ধেন গামণিসংযুত্তে পঠমং চণ্ডসুত্তং কত্থ কং আরব্ভ কিস্মিং ৰত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.