৯. উপনিস্সযপচ্চযো

তিৰিধো উপনিস্সযপচ্চযো, আরম্মণূপনিস্সযো অনন্তরূপনিস্সযো পকতূপনিস্সযো. তত্থ আরম্মণূপ নিস্সযো আরম্মণাধিপতিপচ্চযসদিসো, অনন্তরূপনিস্সযো অনন্তরপচ্চযসদিসো.

কতমো পকতূপনিস্সযো. সব্বেপি অতীতানাগত পচ্চুপ্পন্না অজ্ঝত্তবহিদ্ধাভূতা চিত্তচেতসিকরূপধম্মা চ নিব্বানঞ্চ পঞ্ঞত্তি চ সব্বেসং পচ্চুপ্পন্নানং চিত্তচেতসিকানং ধম্মানং যথারহং পকতূপনিস্সযো.

তত্থ অতীতো পরিনিব্বুতো অম্হাকং বুদ্ধো চ ধম্মো চ অরিযসাৰকসঙ্ঘো চ সম্মুতিসঙ্ঘপরম্পরা চ অম্হাকং পচ্ছিম জনানং কুসলুপ্পত্তিযা পকতূপনিস্সযপচ্চযো. তথা লোকে অতীতা কালঙ্কতা মাতাপিতরো চ আচরিযা চ পণ্ডিতসমণব্রাহ্মণা চ পাকটা নানাতিত্থাচরিযা চ মহিদ্ধিকা মহানুভাৰা পোরাণকরাজানো চ পচ্ছিমকানং জনানং কুসলুপ্পত্তিযা ৰা অকুসলুপ্পত্তিযা ৰা সুখদুক্খুপ্পত্তিযা ৰা পকতূপনিস্সযো. তথা হি তে পচ্ছিমকানং জনানং অত্থায নানাসদ্ধম্মপঞ্ঞত্তিযো ৰা নানাঅসদ্ধম্মপঞ্ঞত্তিযো ৰা নানালোকূপকরণানি ৰা পুরে পট্ঠপেসুং. পচ্ছিমজনা চ তেহি পট্ঠপিতেসু দানসীলাদিধম্মেসু ৰা লোকচারিত্ত কুলগোত্তচারিত্ত ধম্মেসু ৰা নানাদিট্ঠিৰাদেসু ৰা নানাকম্মাযতনসিপ্পাযতন ৰিজ্জাঠানেসু ৰা যথাপট্ঠপিতেসু গামনিগমনগরখেত্তৰত্থু তল়াকপোক্খরণিআৰাটাদীসু ৰা গেহরথসকটনাৰা সম্পোতসম্বন্ধাদীসু ৰা জাতরূপরজতমণিমুত্তাদীসু ৰা দাযজ্জং পটিপজ্জন্তা লোকে ৰড্ঢন্তি.

অনাগতোপি মেত্তেয্যো নাম বুদ্ধো চ তস্স ধম্মো চ তস্স সঙ্ঘো চ এতরহি বহুজ্জনানং পারমিপুঞ্ঞপ্পৰত্তিযা পকতূপনিস্সযপচ্চযো. তথা ইমস্মিং ভৰে চ পচ্ছিমে কালে পটিলভিস্সমানা ইস্সরিযট্ঠানধনধঞ্ঞসম্পত্তিযো পুরিমে কালে ঠিতানং মহাজনানং নানাভিসঙ্খারুপ্পত্তিযা পকতূপনিস্সয পচ্চযো. অনাগতভৰে চ অনুভৰিস্সমানা ভৰসম্পত্তি ভোগ সম্পত্তিযো মগ্গফলনিব্বানসম্পত্তিযো চ এতরহি পচ্চুপ্পন্নভৰে ঠিতানং দানসীলাদিপুঞ্ঞকিরিযুপ্পত্তিযা পকতূপনিস্সযপচ্চযো. যথা হি লোকে হেমন্তে কালে ধঞ্ঞপ্ফলানি লভিস্সামাতি ৰস্সিকে কালে কস্সনৰপ্পনকম্মানি আরভন্তি, কম্মে সিদ্ধে তং তং ধনং লভিস্সামাতি পুব্বভাগে তং তং ৰীরিযকম্মং ৰা তং তং পঞ্ঞাকম্মং ৰা আরভন্তি. তত্থ ধঞ্ঞপ্ফলপ্পটিলাভো চ তং তং ধনপ্পটি লাভোচ তং তং কম্মারম্ভস্স অনাগতপকতূপনিস্সযপচ্চযো তং তং কম্মারম্ভো চ ধঞ্ঞপ্ফলপ্পটিলাভস্স চ তং তং ধনপ্পটি লাভস্স চ অতীতপকতূপনিস্সযপচ্চযো. এৰমেৰ পচ্ছিমে অনাগতে কালে নানাকম্মপ্ফলানি সম্পস্সন্তা পত্থযন্তা মহাজনা পুরিমে পচ্চুপ্পন্নে কালে নানাপুঞ্ঞকম্মানি আরভন্তি. তত্থ পুঞ্ঞপ্ফলানি পুঞ্ঞকম্মানং অনাগতপকতূপনিস্সযপচ্চযো. পুঞ্ঞকম্মানি পুঞ্ঞপ্ফলানং অতীতপকতূপনিস্সযপচ্চযো. তস্মা অনাগতপকতূপনিস্সযোপি অতীতপকতূপনিস্সযো ৰিয অতিমহন্তো পচ্চযো হোতি.

পচ্চুপ্পন্না বুদ্ধাযো পচ্চযা পচ্চুপ্পন্নানং মনুস্সদেৰব্রহ্মানং পচ্চুপ্পন্না মাতাপিতরো পচ্চুপ্পন্নানং পুত্তধীতাদীনং পচ্চুপ্পন্নপকতূপ নিস্সযো নাম. সো সুপাকটোযেৰ.

অজ্ঝত্তভূতা পকতূপনিস্সযধম্মা নাম বুদ্ধাদীসু সৰিঞ্ঞাণকসন্তানেসু উপ্পন্না পচ্চযধম্মা. বহিদ্ধাভূতা পকতূপনিস্সযধম্মা নাম সত্তানং পতিট্ঠানভূতা পথৰিপব্বতনদী সমুদ্দাদযো তেসং তেসং সত্তানং বহূপকারা অরঞ্ঞৰনরুক্খ তিণপুব্বণ্ণাপরণ্ণাদযো চন্দসূরিযগহনক্খত্তাদযো ৰস্সোদকঅগ্গিৰাতসীতউণ্হাদযো চ সব্বেপি তে সত্তানং কুসলুপ্পত্তিযা ৰা অকুসলুপ্পত্তিযা ৰা সুখুপ্পত্তিযা ৰা দুক্খুপ্পত্তিযা ৰা বলৰপচ্চযা হোন্তি.

ইমে জনা দিট্ঠেৰ ধম্মে পরিনিব্বাযিস্সামাতি বোধিপক্খিয ধম্মে ৰা ভাৰেন্তি, অনাগতে বুদ্ধকালে পরিনিব্বাযিস্সামাতি পারমীধম্মে ৰা পরিপূরেন্তি. তত্থ নিব্বানং তেসং ধম্মানং উপ্পত্তিযা বলৰপচ্চযো হোতি.

লোকে নানাৰোহারভূতা নামপঞ্ঞত্তিযো চ বুদ্ধ সাসনে তিপিটকপরিযত্তিধম্মভূতা নামপঞ্ঞত্তিযো চ তেসং তেসং অত্থানং জাননত্থায বলৰপচ্চযো.

তত্থ সঙ্খতধম্মা নাম পচ্চযে সতি উপ্পজ্জন্তি, অসতি নুপ্পজ্জন্তি. উপ্পজ্জিত্ৰাপি পচ্চযে সতি তিট্ঠন্তি, অসতি ন তিট্ঠন্তি. তস্মা তেসং উপ্পত্তিযা ৰা ঠিতিযা ৰা পচ্চযো নাম ইচ্ছিতব্বো. নিব্বানং পন পঞ্ঞত্তি চ অসঙ্খতধম্মা হোন্তি অজাতিধম্মা অনুপ্পাদধম্মা নিচ্চ ধম্মা ধুৰধম্মা. তস্মা তেসং উপ্পাদায ৰা ঠিতিযা ৰা পচ্চযো নাম নত্থীতি.

কুসলো কুসলস্স উপনিস্সযো. সদ্ধং উপনিস্সায দানং দেতি, সীলং সমাদিযতীতিআদিনা সুপাকটো. তথা রাগং উপনিস্সায পাণং হনতি, অদিন্নং আদিযতীতিআদিনা সপ্পাযং উতুং সপ্পাযং ভোজনং উপনিস্সায কাযিকং সুখং পচ্চনুভোতীতিআদিনা চ অকুসলো অকুসলস্স, অব্যাকতো অব্যাকতস্স উপনিস্সযোপি সুপাকটো.

কুসলো পন অকুসলস্সপি বলৰূপনিস্সযো. দানং দত্ৰা তেন দানেন অত্তানং উক্কংসেতি, পরং ৰম্ভেতি. তথা সীল সম্পন্নো হুত্ৰা সমাধিসম্পন্নো হুত্ৰা পঞ্ঞাসম্পন্নো হুত্ৰা অত্তানং উক্কংসেতি, পরং ৰম্ভেতি.

কুসলো অব্যাকতস্সপি বলৰূপনিস্সযো. সব্বানি চতুভূমিককুসলকম্মানি ৰা কম্মপরিৰারানি কুসলানি ৰা কালন্তরে চতুভূমিকানং ৰিপাকাব্যাকতানং বলৰূপনিস্সযো. দানপারমিং পূরেন্তা পূরণকালে বহুং কাযিকদুক্খং পচ্চনুভৰন্তি. তথা সীলপারমিং নিক্খমপারমিং পঞ্ঞাপারমিং ৰীরিযপারমিং খন্তিপারমিং সচ্চপারমিং অধিট্ঠানপারমিং মেত্তাপারমিং উপেক্খা পারমিং. এসেৰ নযো ঝানভাৰনা মগ্গভাৰনাসুপি.

অকুসলো কুসলস্সপি বলৰূপনিস্সযো. ইধেকচ্চো পাপং কত্ৰা পচ্ছা ৰিপ্পটিসারী হুত্ৰা তস্স পাপস্স পহানায দানসীলঝানমগ্গকুসলানি সম্পাদেতি. তং পাপং তেসং কুসলানং বলৰূপনিস্সযো.

অকুসলো অব্যাকতস্সপি বলৰূপনিস্সযো. ইধ বহূ জনা দুচ্চরিতানি কত্ৰা চতূসু অপাযেসু পতিত্ৰা অপাযদুক্খং পচ্চনুভৰন্তি. দিট্ঠধম্মেপি কেচি অত্তনো ৰা পরস্স ৰা দুচ্চরিতকম্ম পচ্চযা বহুং দুক্খং পচ্চনুভৰন্তি. কেচি দুচ্চরিতকম্মেন ধনং লভিত্ৰা সুখং পচ্চনুভৰন্তি. বহুজ্জনা রাগমূলকং বহুং দুক্খং পচ্চনুভৰন্তি, দোসমূলকং দিট্ঠিমূলকং মানমূলকন্তি.

অব্যাকতো কুসলস্সপি বলৰূপনিস্সযো. ধন সম্পত্তিযা দানং দেতি, সীলং পূরেতি, পঞ্ঞং পূরেতি, ভাৰনাসপ্পাযং আৰাসং ৰা লেণং ৰা গুহংৰা রুক্খং ৰা অরঞ্ঞং ৰা পব্বতং ৰা গোচরগামং ৰা উতুসপ্পাযং ৰা আহারসপ্পাযং ৰা লভিত্ৰা তং তং ভাৰনং ভাৰেতি.

অব্যাকতো অকুসলস্সপি বলৰূপনিস্সযো. লোকে চক্খুসম্পদং নিস্সায বহূনি দস্সনমূলানি অকুসলানি উপ্পজ্জন্তি. এস নযো সোতসম্পদাদীসু. তথা হত্থসম্পদং পাদসম্পদং সত্থসম্পদং আৰুধসম্পদন্তিআদিনাপি ৰত্তব্বো. এৰং উপনিস্সযো তিৰিধো হোতি.

ইধ সুত্তন্তূপনিস্সযোপি ৰত্তব্বো. কল্যাণমিত্তং উপ নিস্সায পাপমিত্তং উপনিস্সায গামং উপনিস্সায অরঞ্ঞং উপনিস্সাযাতিআদিনা বহূসু ঠানেসু আগতো. অপি চ পঞ্চনিযামধম্মা সত্তলোক সঙ্খারলোক ওকাসলোক সঙ্খাতানং তিণ্ণং লোকানং অৰিচ্ছিন্নপ্পৰত্তিযা বলৰপচ্চযা হোন্তি. অযঞ্চ অত্থো নিযামদীপনিযং অম্হেহি ৰিত্থারতো দীপিতোতি.

কেনট্ঠেন আরম্মণূপনিস্সযোতি. অধিপতিভূতং আরম্মণমেৰ আরম্মণিকধম্মানং বলৰনিস্সযট্ঠেন আরম্মণূপ নিস্সযো.

কেনট্ঠেন অনন্তরূপনিস্সযোতি. পুরিমং অনন্তরচিত্তমেৰ পচ্ছিমস্স অনন্তরচিত্তস্স উপ্পজ্জনত্থায বলৰনিস্সযট্ঠেন অনন্তরূপনিস্সযো. মাতা ৰিয পুরিমচিত্তং, পুত্তো ৰিয পচ্ছিমচিত্তং. যথা মাতা অত্তনো অনন্তরে পুত্তস্স উপ্পজ্জনত্থায বলৰূপ নিস্সযো হোতি, তথা পুরিমচিত্তং পচ্ছিমচিত্তস্স উপ্পজ্জনত্থাযাতি.

কেনট্ঠেন পকতূপনিস্সযোতি. পকতিযাৰ লোকে পণ্ডিতানং পাকটো উপনিস্সযো পকতূপনিস্সযো.

এত্থ চ অনন্তরূপনিস্সযানুভাৰো অনন্তরচিত্তে এৰ ফরতি. পকতূপনিস্সযানুভাৰো পন দূরেপি ফরতিযেৰ. তথা হি ইমস্মিং ভৰে পুরিমেসু দিৰসেসু ৰা মাসেসু ৰা সংৰচ্ছরেসু ৰা দিট্ঠসুতঘাযিতসাযিতফুসিতৰিঞ্ঞাতানি আরম্মণানি পচ্ছাতথারূপে পচ্চযে সতি ৰস্সসতেপি মনোদ্ৰারে আপাতং আগচ্ছন্তি. ইদং নাম পুব্বে মযা দিট্ঠং সুতন্তিআদিনা সত্তা অনুস্সরন্তি. ওপপাতিকসত্তা পন পুরিমভৰংপি অনুস্সরন্তি. তথা মনুস্সেসুপি অপ্পেকচ্চে জাতিস্সরসঞ্ঞালাভিনো. তথা পুব্বে অনেকসতসহস্সেসু দিট্ঠাদীসু ৰত্থূসু পচ্ছা একস্মিং খণে একং ৰত্থুং দিস্ৰা ৰা সুত্ৰা ৰা তস্মিং এৰ খণে বহূসুপি তেসু মনোৰিঞ্ঞাণসন্তানং ফরমানং পৰত্ততীতি. উপনিস্সযপচ্চয দীপনা নিট্ঠিতা.