৪. অব্যযৰগ্গ

১১৩৬. অব্যযং ৰুচ্চতে দানি, চিরস্সং তু চিরং তথা;

চিরেন চিররত্তায, সহ সদ্ধিং সমং অমা.

১১৩৭. পুনপ্পুনং অভিণ্হঞ্চা, সকিং চা’ভিক্খণং মুহুং;

ৰজ্জনে তু ৰিনা নানা, অন্তরেন রিতে পুথু.

১১৩৮. বলৰং সুট্ঠু চা’তীৰা, তিসযে কিমুত স্ৰ’তি;

অহো তু কিং কিমূ’ দাহু, ৰিকপ্পে কিমুতো’দ চ.

১১৩৯. অৰ্হানে ভো অরে অম্ভো,

হম্ভো রে জে’ঙ্গ আৰুসো;

হে হরে থ কথং কিংসু, ননু কচ্চি নু কিং সমা.

১১৪০. অধুনে’তরহী’দানি, সম্পতি অঞ্ঞদত্থু তু;

তগ্ঘে’ কংসে সসক্কঞ্চা, দ্ধা কামং জাতু ৰে হৰে.

১১৪১. যাৰতা তাৰতা যাৰ, তাৰ কিত্তাৰতা তথা;

এত্তাৰতা চ কীৰে’তি, পরিচ্ছেদত্থৰাচকা.

১১৪২. যথা তথা যথেৰে’ৰং, যথানাম যথাহি চ;

সেয্যথাপ্যে’ৰমেৰং, ৰা, তথেৰ চ যথাপি চ.

১১৪৩. এৰম্পি চ সেয্যথাপি, নাম যথরিৰা’পি চ;

পটিভাগত্থে যথাচ, ৰিয তথরিৰা’পি চ.

১১৪৪. সং সামঞ্চ সযং চাথ, আম সাহু লহূ’পি চ;

ওপাযিকং পতিরূপং, সাধ্ৰে’ৰং সম্পটিচ্ছনে.

১১৪৫. যং তং যতো ততো যেন,

তেনে’তি কারণে সিযুং;

অসাকল্যে তু চন চি, নিপ্ফলে তু মুধা ভৰে.

১১৪৬. কদাচি জাতু তুল্যা’থ, সব্বতো চ সমন্ততো;

পরিতো চ সমন্তাপি, অথ মিচ্ছা মুসা ভৰে.

১১৪৭. নিসেধে ন অনোমা’লং, নহি চেতু সচে যদি;

অনুকুল্যে তু সদ্ধঞ্চ,

নত্তং [রত্তং (টী.)] দোসো দিৰা ত্ৰ’হে.

১১৪৮. ঈসং কিঞ্চি মনং অপ্পে, সহসা তু অতক্কিতে;

পুরে গ্গতো তু পুরতো, পেচ্চা’মুত্রভৰন্তরে.

১১৪৯. অহো হী ৰিম্হযে তুণ্হী,

তু মোনে থা’ৰি পাতু চ;

তঙ্খণে সজ্জু সপদি, বলক্কারে পসয্হ চ.

১১৫০. সুদং খো [ৰো (ক.)] অস্সু যগ্ঘে ৰে,হা’দযো পদপূরণে;

অন্তরেন’ন্তরা অন্তো, ৰস্সং নূন চ নিচ্ছযে.

১১৫১. আনন্দে সঞ্চ দিট্ঠা থ, ৰিরোধকথনে ননু;

কামপ্পৰেদনে কচ্চি, উসূযোপগমে’ত্থু চ.

১১৫২. এৰা’ৰধারণে ঞেয্যং, যথাত্তং তু যথাতথং;

নীচং অপ্পে, মহত্যু’চ্চং, অথ পাতো পগে সমা.

১১৫৩. নিচ্চে সদা সনং [সনা (ক.)] পাযো,

বাহুল্যে বাহিরং বহি;

বহিদ্ধা বাহিরা বাহ্যে, সীঘেতু সণিকং ভৰে.

১১৫৪. অত্থং অদস্সনে দুট্ঠু, নিন্দাযং, ৰন্দনে নমো;

সম্মা সুট্ঠু পসংসাযং, অথো সত্তায মত্থি চ.

১১৫৫. সাযং সাযে’জ্জ অত্রা’হে,

সুৰে তু স্ৰে অনাগতে;

ততো পরে পরসুৰে, হিয্যোতু দিৰসে গতে.

১১৫৬. যত্থ যত্র যহিংচাথ, তত্থ তত্র তহিংতহং;

অথো উদ্ধঞ্চ উপরি, হেট্ঠা তু চ অধো সমা.

১১৫৭. চোদনে ইঙ্ঘ হন্দা’থ, আরাদূরা চ আরকা;

পরম্মুখা তু চ রহো, সম্মুখা ত্ৰা’ৰি পাতু চ.

১১৫৮. সংসযত্থম্হি অপ্পেৰ, অপ্পেৰনাম নূ’তি চ;

নিদস্সনে ইতি’ত্থঞ্চ, এৰং, কিচ্ছে কথঞ্চি চ.

১১৫৯. হা খেদে সচ্ছি পচ্চক্খে,

ধুৰং থিরে’ৰধারণে;

তিরো তু তিরিযং চাথ, কুচ্ছাযং দুট্ঠু কু’চ্চতে.

১১৬০. সুৰত্থি আসিট্ঠত্থম্হি, নিন্দাযং তু ধী [ধি (ক.)] কথ্যতে;

কুহিঞ্চনং কুহিং কুত্র, কুত্থ কত্থ কহং ক্ৰ থ.

১১৬১. ইহে’ধা’ত্র তু এত্থা’ত্থ,

অথ সব্বত্র সব্বধি;

কদা কুদাচনং চাথ, তদানি চ তদা সমা.

১১৬২. আদিকম্মে ভুসত্থে চ, সম্ভৰো’তিণ্ণ তিত্তিসু;

নিযোগি’স্সরিয’প্পীতি, দান পূজা’গ্গ, সন্তিসু.

১১৬৩. দস্সনে তপ্পরে সঙ্গে, পসংসা, গতি, সুদ্ধিসু;

হিংসা, পকারন্তো’ভাৰ, ৰিযোগা’ৰযৰেসু চ;

পো’পসগ্গো দিসাযোগে, পত্থনা, ধিতিআদিসু.

১১৬৪. পরাসদ্দো পরিহানি, পরাজয গতীসু চ;

ভুসত্থে পটিলোমত্থে, ৰিক্কমা’মসনাদিসু.

১১৬৫. নিস্সেসা’ভাৰ সন্যাস, ভুসত্থ মোক্খ রাসিসু;

গেহা’দেসো’পমাহীন, পসাদনিগ্গতা’চ্চযে.

১১৬৬. দস্সনো’সাননিক্খন্তা, ধোভাগেস্ৰ’ৰধারণে;

সামীপ্যে বন্ধনে ছেক, ন্তোভাগো’পরতীসু চ.

১১৬৭. পাতুভাৰে ৰিযোগে চ, নিসেধাদো নি দিস্সতি;

অথো নীহরণে চেৰা, ৰরণাদো চ নী সিযা.

১১৬৮. উদ্ধকম্ম ৰিযোগ ত্ত, লাভ তিত্তি সমিদ্ধিসু;

পাতুভাৰ’চ্চযাভাৰ, পবলত্তে পকাসনে;

দক্খ’গ্গতাসু কথনে, সত্তিমোক্খাদিকে উ চ.

১১৬৯. দু কুচ্ছিতে’সদত্থেসু, ৰিরূপত্তে প্য’সোভনে;

সিযা’ভাৰা’সমিদ্ধীসু, কিচ্ছে চা’নন্দনাদিকে.

১১৭০. সং সমোধান সঙ্খেপ, সমন্তত্ত সমিদ্ধিসু;

সম্মা ভুস সহ প্পত্থা, ভিমুখত্থেসু সঙ্গতে;

ৰিধানে পভৰে পূজা, পুনপ্পুনক্রিযাদিসু.

১১৭১. ৰিৰিধা’তিসযা’ভাৰ, ভুসত্তি’স্সরিযা’চ্চযে;

ৰিযোগে কলহে পাতু, ভাৰে ভাসে চ কুচ্ছনে.

১১৭২. দূরা’নভিমুখত্তেসু, মোহা’নৰট্ঠিতীসু চ;

পধান দক্খতা খেদ, সহত্থাদো ৰি দিস্সতি.

১১৭৩. ৰিযোগে জাননে চা’ধো,ভাগ নিচ্ছয [ভাগ’নিচ্ছয (ভাগ+অনিচ্ছয-টী)] সুদ্ধিসু;

ঈসদত্থে পরিভৰে, দেস ব্যাপন হানিসু;

ৰচোক্রিযায থেয্যে চ, ঞাণপ্পত্তাদিকে অৰ.

১১৭৪. পচ্ছা ভুসত্ত সাদিস্যা, নুপচ্ছিন্না’নুৰত্তিসু;

হীনে চ ততিযত্থা’ধো, ভাগেস্ৰ’নুগতে হিতে;

দেসে লক্খণ ৰিচ্ছে’ত্থ, ম্ভূত ভাগাদিকে অনু.

১১৭৫. সমন্তত্থে পরিচ্ছেদে, পূজা’লিঙ্গন ৰজ্জনে;

দোসক্খানে নিৰাসনা, ৰঞ্ঞা’ধারেসু ভোজনে;

সোক ব্যাপন তত্ৰেসু, লক্খণাদো সিযা পরি.

১১৭৬. আভিমুখ্য ৰিসিট্ঠু’দ্ধ, কম্মসারুপ্পৰুদ্ধিসু;

পূজা’ধিক কুলা’সচ্চ, লক্খণাদিম্হি চাপ্য’ভি.

১১৭৭. অধিকি’স্সর, পাঠা’ধি, ট্ঠান, পাপুণনেস্ৰ’ধি;

নিচ্ছযে চোপরিত্তা’ধি, ভৰনে চ ৰিসেসনে.

১১৭৮. পটিদাননিসেধেসু, ৰামা’দাননিৰত্তিসু;

সাদিসে পটিনিধিম্হি, আভিমুখ্যগতীসু চ.

১১৭৯. পতিবোধে পতিগতে, তথা পুনক্রিযায চ;

সম্ভাৰনে পটিচ্চত্থে, পতীতি লক্খণাদিকে;

সু সোভনে সুখে সম্মা, ভুস সুট্ঠু সমিদ্ধিসু.

১১৮০. আভিমুখ্য, সমীপা’দি, কম্মা’লিঙ্গন পত্তিসু;

মরিযাদু’দ্ধকম্মি’চ্ছা, বন্ধনা’ভিৰিধীসু আ.

১১৮১. নিৰাসা’ৰ্হান গহণ, কিচ্ছে’সত্থ নিৰত্তিসু;

অপ্পসাদা’সি সরণ, পতিট্ঠা’ৰিম্হযাদিসু.

১১৮২. অন্তোভাৰ ভুসত্তা’তি, সয পূজাস্ৰ’তিক্কমে;

ভূতভাৰে পসংসাযং, দল়্হত্থাদো সিযা অতি.

১১৮৩. সম্ভাৰনে চ গরহা, পেক্খাসু চ সমুচ্চযে;

পঞ্হে সংৰরণে চেৰ, আসীসত্থে অপী’রিতং.

১১৮৪. নিদ্দেসে ৰজ্জনে পূজা, পগতে ৰারণেপি চ;

পদুস্সনে চ গরহা, চোরিকা’দো সিযা অপ.

১১৮৫. সমীপপূজা সাদিস্স, দোসক্খানো’পপত্তিসু;

ভুসত্তো’পগমা’ধিক্য, পুব্বকম্মনিৰত্তিসু;

গয্হাকারো’পরিত্তেসু, উপে’ত্য [উপেত্য=উপ+ইতি]’নসনা’দিকে.

১১৮৬. এৰং নিদস্সনা’কারো, পমাসু সম্পহংসনে;

উপদেসে চ ৰচন, পটিগ্গাহে’ৰধারণে;

গরহাযে’দমত্থে চ, পরিমানে চ পুচ্ছনে.

১১৮৭. সমুচ্চযে সমাহারে, ন্ৰাচযে চে’তরীতরে;

পদপূরণমত্তে চ, চসদ্দো অৰধারণে.

১১৮৮. ইতি হেতুপকারেসু, আদিম্হি চা’ৰধারণে;

নিদস্সনে পদত্থস্স, ৰিপল্লাসে সমাপনে.

১১৮৯. সমুচ্চযে চো’পমাযং, সংসযে পদপূরণে;

ৰৰত্থিতৰিভাসাযং, ৰা’ৰস্সগ্গে ৰিকপ্পনে.

১১৯০. ভূসনে ৰারণে চা’লং, ৰুচ্চতে পরিযত্তিযং;

অথো’থা’নন্তরা’রম্ভ, পঞ্হেসু পদপূরণে.

১১৯১. পসংসাগরহাসঞ্ঞা, সীকারাদো [স্ৰীকার (টী.)] পি নাম থ;

নিচ্ছযে চা’নুমানস্মিং, সিযা নূন ৰিতক্কনে.

১১৯২. পুচ্ছা’ৰধারণা’নুঞ্ঞা, সান্ত্ৰনা’লপনে [সন্তনালপনে (ক.)] ননু;

ৰতে’কংস, দযা, হাস, খেদা’লপন, ৰিম্হযে.

১১৯৩. ৰাক্যারম্ভ, ৰিসাদেসু, হন্দ হাসে’নুকম্পনে;

যাৰ তু তাৰ সাকল্য, মানা’ৰধ্য’ৰধারণে.

১১৯৪. পাচী, পুর, ঙ্গতোত্থেসু, পুরত্থা পঠমে প্যথ;

পবন্ধে চ চিরাতীতে, নিকটাগামিকে পুরা.

১১৯৫. নিসেধৰাক্যালঙ্কারা, ৰধারণপসিদ্ধিসু;

খল্ৰা’সন্নে তু অভিতো-

ভিমুখো’ভযতোদিকে.

১১৯৬. কামং যদ্যপিসদ্দত্থে, একংসত্থে চ দিস্সতি;

অথো পন ৰিসেসস্মিং, তথেৰ পদপূরণে.

১১৯৭. হি কারণে ৰিসেসা’ৰ, ধারণে পদপূরণে;

তু হেতুৰজ্জে তত্থা’থ, কু পাপে’সত্থ’কুচ্ছনে.

১১৯৮. নু সংসযে চ পঞ্হে থ, নানা’ নেকত্থ ৰজ্জনে;

কিং তু পুচ্ছাজিগুচ্ছাসু, কং তু ৰারিম্হি মুদ্ধনি.

১১৯৯. অমা সহসমীপে থ, ভেদে অপ্পঠমে পুন;

কিরা’নুস্সৰা’রুচিসু, উদা’প্যত্থে ৰিকপ্পনে.

১২০০. পতীচী চরিমে পচ্ছা, সামি ত্ৰদ্ধে জিগুচ্ছনে;

পকাসে সম্ভৰে পাতু,

অঞ্ঞোঞ্ঞে তু রহো মিথো.