৯. নাগসুত্তং
৪০. ‘‘যস্মিং, ভিক্খৰে, সমযে আরঞ্ঞিকস্স নাগস্স গোচরপসুতস্স হত্থীপি হত্থিনিযোপি হত্থিকলভাপি হত্থিচ্ছাপাপি পুরতো পুরতো গন্ত্ৰা তিণগ্গানি ছিন্দন্তি, তেন, ভিক্খৰে, আরঞ্ঞিকো নাগো অট্টীযতি হরাযতি জিগুচ্ছতি. যস্মিং, ভিক্খৰে, সমযে আরঞ্ঞিকস্স নাগস্স গোচরপসুতস্স হত্থীপি হত্থিনিযোপি হত্থিকলভাপি হত্থিচ্ছাপাপি ওভগ্গোভগ্গং সাখাভঙ্গং খাদন্তি, তেন, ভিক্খৰে, আরঞ্ঞিকো নাগো অট্টীযতি হরাযতি জিগুচ্ছতি. যস্মিং, ভিক্খৰে, সমযে আরঞ্ঞিকস্স নাগস্স ওগাহং ওতিণ্ণস্স হত্থীপি হত্থিনিযোপি হত্থিকলভাপি হত্থিচ্ছাপাপি পুরতো পুরতো গন্ত্ৰা সোণ্ডায উদকং আলোল়েন্তি, তেন, ভিক্খৰে, আরঞ্ঞিকো নাগো অট্টীযতি হরাযতি জিগুচ্ছতি. যস্মিং, ভিক্খৰে, সমযে আরঞ্ঞিকস্স নাগস্স ওগাহা উত্তিণ্ণস্স হত্থিনিযো কাযং উপনিঘংসন্তিযো গচ্ছন্তি, তেন, ভিক্খৰে, আরঞ্ঞিকো নাগো অট্টীযতি হরাযতি জিগুচ্ছতি.
‘‘তস্মিং, ভিক্খৰে, সমযে আরঞ্ঞিকস্স নাগস্স এৰং হোতি – ‘অহং খো এতরহি আকিণ্ণো ৰিহরামি হত্থীহি হত্থিনীহি হত্থিকলভেহি হত্থিচ্ছাপেহি. ছিন্নগ্গানি চেৰ তিণানি খাদামি, ওভগ্গোভগ্গঞ্চ মে সাখাভঙ্গং খাদন্তি [খাদিতং (স্যা. ক.) মহাৰ. ৪৬৭ পস্সিতব্বং], আৰিলানি চ পানীযানি পিৰামি, ওগাহা চ [ওগাহাপি চ (স্যা. ক.) মহাৰ. ৪৬৭ পস্সিতব্বং] মে উত্তিণ্ণস্স হত্থিনিযো কাযং উপনিঘংসন্তিযো গচ্ছন্তি. যংনূনাহং একো গণস্মা ৰূপকট্ঠো ৰিহরেয্য’ন্তি. সো অপরেন সমযেন একো গণস্মা ৰূপকট্ঠো ৰিহরতি, অচ্ছিন্নগ্গানি চেৰ তিণানি খাদতি, ওভগ্গোভগ্গঞ্চস্স সাখাভঙ্গং ন খাদন্তি [ন ওভগ্গোভগ্গঞ্চ সাখাভঙ্গ খাদতি (স্যা. ক.)], অনাৰিলানি চ পানীযানি পিৰতি, ওগাহা চস্স উত্তিণ্ণস্স ন হত্থিনিযো কাযং উপনিঘংসন্তিযো গচ্ছন্তি.
‘‘তস্মিং, ভিক্খৰে, সমযে আরঞ্ঞিকস্স নাগস্স এৰং হোতি – ‘অহং খো পুব্বে আকিণ্ণো ৰিহাসিং হত্থীহি হত্থিনীহি হত্থিকলভেহি হত্থিচ্ছাপেহি, ছিন্নগ্গানি চেৰ তিণানি খাদিং, ওভগ্গোভগ্গঞ্চ মে সাখাভঙ্গং খাদিংসু, আৰিলানি চ পানীযানি অপাযিং, ওগাহা [এত্থ পিসদ্দো সব্বত্থপি নত্থি] চ মে উত্তিণ্ণস্স হত্থিনিযো কাযং উপনিঘংসন্তিযো অগমংসু. সোহং এতরহি একো গণস্মা ৰূপকট্ঠো ৰিহরামি, অচ্ছিন্নগ্গানি চেৰ তিণানি খাদামি, ওভগ্গোভগ্গঞ্চ মে সাখাভঙ্গং ন খাদন্তি, অনাৰিলানি চ পানীযানি পিৰামি, ওগাহা চ মে উত্তিণ্ণস্স ন হত্থিনিযো কাযং উপনিঘংসন্তিযো গচ্ছন্তী’তি. সো সোণ্ডায সাখাভঙ্গং ভঞ্জিত্ৰা সাখাভঙ্গেন কাযং পরিমজ্জিত্ৰা অত্তমনো সোণ্ডং সংহরতি [কণ্ডুং সংহন্তি (সী. পী.) কণ্ডুং সংহনতি (স্যা.), এত্থ কণ্ডুৰনদুক্খং ৰিনেতীতি অত্থো],.
‘‘এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, যস্মিং সমযে ভিক্খু আকিণ্ণো ৰিহরতি ভিক্খূহি ভিক্খুনীহি উপাসকেহি উপাসিকাহি রঞ্ঞা রাজমহামত্তেহি তিত্থিযেহি তিত্থিযসাৰকেহি, তস্মিং, ভিক্খৰে, সমযে ভিক্খুস্স এৰং হোতি – ‘অহং খো এতরহি আকিণ্ণো ৰিহরামি ভিক্খূহি ভিক্খুনীহি উপাসকেহি উপাসিকাহি রঞ্ঞা রাজমহামত্তেহি তিত্থিযেহি তিত্থিযসাৰকেহি. যংনূনাহং একো গণস্মা ৰূপকট্ঠো ৰিহরেয্য’ন্তি. সো ৰিৰিত্তং সেনাসনং ভজতি অরঞ্ঞং রুক্খমূলং পব্বতং কন্দরং গিরিগুহং সুসানং ৰনপত্থং অব্ভোকাসং পলালপুঞ্জং. সো অরঞ্ঞগতো ৰা রুক্খমূলগতো ৰা সুঞ্ঞাগারগতো ৰা নিসীদতি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰা উজুং কাযং পণিধায পরিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৰা.
‘‘সো অভিজ্ঝং লোকে পহায ৰিগতাভিজ্ঝেন চেতসা ৰিহরতি, অভিজ্ঝায চিত্তং পরিসোধেতি; ব্যাপাদপদোসং পহায অব্যাপন্নচিত্তো ৰিহরতি সব্বপাণভূতহিতানুকম্পী, ব্যাপাদপদোসা চিত্তং পরিসোধেতি; থিনমিদ্ধং পহায ৰিগতথিনমিদ্ধো ৰিহরতি আলোকসঞ্ঞী সতো সম্পজানো, থিনমিদ্ধা চিত্তং পরিসোধেতি; উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চং পহায অনুদ্ধতো ৰিহরতি অজ্ঝত্তং ৰূপসন্তচিত্তো, উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চা চিত্তং পরিসোধেতি; ৰিচিকিচ্ছং পহায তিণ্ণৰিচিকিচ্ছো ৰিহরতি অকথংকথী কুসলেসু ধম্মেসু, ৰিচিকিচ্ছায চিত্তং পরিসোধেতি. সো ইমে পঞ্চ নীৰরণে পহায চেতসো উপক্কিলেসে পঞ্ঞায দুব্বলীকরণে ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি ৰিৰিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৰিতক্কং সৰিচারং ৰিৰেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. সো অত্তমনো সোণ্ডং সংহরতি [কণ্ডুং সংহন্তি (সী. পী.), কণ্ডুং সংহনতি (স্যা.), এত্থ কণ্ডুৰনসদিসং ঝানপটিপক্খং কিলেসদুক্খং ৰিনেতীতি অত্থো]. ৰিতক্কৰিচারানং ৰূপসমা…পে… দুতিযং ঝানং… ততিযং ঝানং… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. সো অত্তমনো সোণ্ডং সংহরতি.
‘‘সব্বসো রূপসঞ্ঞানং সমতিক্কমা পটিঘসঞ্ঞানং অত্থঙ্গমা নানত্তসঞ্ঞানং অমনসিকারা ‘অনন্তো আকাসো’তি আকাসানঞ্চাযতনং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. সো অত্তমনো সোণ্ডং সংহরতি. সব্বসো আকাসানঞ্চাযতনং সমতিক্কম্ম ‘অনন্তং ৰিঞ্ঞাণ’ন্তি ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি… সব্বসো ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং সমতিক্কম্ম ‘নত্থি কিঞ্চী’তি আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি… সব্বসো আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং সমতিক্কম্ম নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি… সব্বসো নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং সমতিক্কম্ম সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি, পঞ্ঞায চস্স দিস্ৰা আসৰা পরিক্খীণা হোন্তি. সো অত্তমনো সোণ্ডং সংহরতী’’তি. নৰমং.