২. অস্সখল়ুঙ্কসুত্তং

২২. [অ. নি. ৩.১৪১] ‘‘তযো চ, ভিক্খৰে, অস্সখল়ুঙ্কে দেসেস্সামি তযো চ পুরিসখল়ুঙ্কে তযো চ অস্সপরস্সে [অস্সসদস্সে (সী. স্যা. পী.) অ. নি. ৩.১৪২] তযো চ পুরিসপরস্সে [পুরিসসদস্সে (সী. স্যা. পী.)] তযো চ ভদ্দে অস্সাজানীযে তযো চ ভদ্দে পুরিসাজানীযে. তং সুণাথ.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৰে, তযো অস্সখল়ুঙ্কা? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো অস্সখল়ুঙ্কো জৰসম্পন্নো হোতি, ন ৰণ্ণসম্পন্নো, ন আরোহপরিণাহসম্পন্নো. ইধ পন, ভিক্খৰে, একচ্চো অস্সখল়ুঙ্কো জৰসম্পন্নো চ হোতি ৰণ্ণসম্পন্নো চ, ন আরোহপরিণাহসম্পন্নো. ইধ পন, ভিক্খৰে, একচ্চো অস্সখল়ুঙ্কো জৰসম্পন্নো চ হোতি ৰণ্ণসম্পন্নো চ আরোহপরিণাহসম্পন্নো চ. ইমে খো, ভিক্খৰে, তযো অস্সখল়ুঙ্কা.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৰে, তযো পুরিসখল়ুঙ্কা? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুরিসখল়ুঙ্কো জৰসম্পন্নো হোতি, ন ৰণ্ণসম্পন্নো, ন আরোহপরিণাহসম্পন্নো. ইধ পন, ভিক্খৰে, একচ্চো পুরিসখল়ুঙ্কো জৰসম্পন্নো চ হোতি ৰণ্ণসম্পন্নো চ, ন আরোহপরিণাহসম্পন্নো. ইধ পন, ভিক্খৰে, একচ্চো পুরিসখল়ুঙ্কো জৰসম্পন্নো চ হোতি ৰণ্ণসম্পন্নো চ আরোহপরিণাহসম্পন্নো চ.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, পুরিসখল়ুঙ্কো জৰসম্পন্নো হোতি, ন ৰণ্ণসম্পন্নো ন আরোহপরিণাহসম্পন্নো? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি, ‘অযং দুক্খসমুদযো’তি যথাভূতং পজানাতি, ‘অযং দুক্খনিরোধো’তি যথাভূতং পজানাতি, ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানাতি. ইদমস্স জৰস্মিং ৰদামি. অভিধম্মে খো পন অভিৰিনযে পঞ্হং পুট্ঠো সংসাদেতি [সংসারেতি (ক.) অ. নি. ১.৩.১৪১], নো ৰিস্সজ্জেতি. ইদমস্স ন ৰণ্ণস্মিং ৰদামি. ন খো পন লাভী হোতি চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারানং. ইদমস্স ন আরোহপরিণাহস্মিং ৰদামি. এৰং খো, ভিক্খৰে, পুরিসখল়ুঙ্কো জৰসম্পন্নো হোতি, ন ৰণ্ণসম্পন্নো ন আরোহপরিণাহসম্পন্নো.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, পুরিসখল়ুঙ্কো জৰসম্পন্নো চ হোতি ৰণ্ণসম্পন্নো চ, ন আরোহপরিণাহসম্পন্নো? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানাতি. ইদমস্স জৰস্মিং ৰদামি. অভিধম্মে খো পন অভিৰিনযে পঞ্হং পুট্ঠো ৰিস্সজ্জেতি, নো সংসাদেতি. ইদমস্স ৰণ্ণস্মিং ৰদামি. ন খো পন লাভী হোতি চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারানং. ইদমস্স ন আরোহপরিণাহস্মিং ৰদামি. এৰং খো, ভিক্খৰে, পুরিসখল়ুঙ্কো জৰসম্পন্নো চ হোতি ৰণ্ণসম্পন্নো চ, ন আরোহপরিণাহসম্পন্নো.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, পুরিসখল়ুঙ্কো জৰসম্পন্নো চ হোতি ৰণ্ণসম্পন্নো চ আরোহপরিণাহসম্পন্নো চ? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানাতি. ইদমস্স জৰস্মিং ৰদামি. অভিধম্মে খো পন অভিৰিনযে পঞ্হং পুট্ঠো ৰিস্সজ্জেতি, নো সংসাদেতি. ইদমস্স ৰণ্ণস্মিং ৰদামি. লাভী খো পন হোতি চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারানং. ইদমস্স আরোহপরিণাহস্মিং ৰদামি. এৰং খো, ভিক্খৰে, পুরিসখল়ুঙ্কো জৰসম্পন্নো চ হোতি ৰণ্ণসম্পন্নো চ আরোহপরিণাহসম্পন্নো চ. ইমে খো, ভিক্খৰে, তযো পুরিসখল়ুঙ্কা.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৰে, তযো অস্সপরস্সা? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো অস্সপরস্সো…পে… জৰসম্পন্নো চ হোতি ৰণ্ণসম্পন্নো চ আরোহপরিণাহসম্পন্নো চ. ইমে খো, ভিক্খৰে, তযো অস্সপরস্সা.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৰে, তযো পুরিসপরস্সা? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুরিসপরস্সো…পে… জৰসম্পন্নো চ হোতি ৰণ্ণসম্পন্নো চ আরোহপরিণাহসম্পন্নো চ.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, পুরিসপরস্সো…পে… জৰসম্পন্নো চ হোতি ৰণ্ণসম্পন্নো চ আরোহপরিণাহসম্পন্নো চ? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু পঞ্চন্নং ওরম্ভাগিযানং সংযোজনানং পরিক্খযা ওপপাতিকো হোতি, তত্থ পরিনিব্বাযী অনাৰত্তিধম্মো তস্মা লোকা. ইদমস্স জৰস্মিং ৰদামি. অভিধম্মে খো পন অভিৰিনযে পঞ্হং পুট্ঠো ৰিস্সজ্জেতি, নো সংসাদেতি. ইদমস্স ৰণ্ণস্মিং ৰদামি. লাভী খো পন হোতি চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারানং. ইদমস্স আরোহপরিণাহস্মিং ৰদামি. এৰং খো, ভিক্খৰে, পুরিসপরস্সো জৰসম্পন্নো চ হোতি ৰণ্ণসম্পন্নো চ আরোহপরিণাহসম্পন্নো চ. ইমে খো, ভিক্খৰে, তযো পুরিসপরস্সা.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৰে, তযো ভদ্দা অস্সাজানীযা? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো ভদ্দো অস্সাজানীযো…পে… জৰসম্পন্নো চ হোতি ৰণ্ণসম্পন্নো চ আরোহপরিণাহসম্পন্নো চ. ইমে খো, ভিক্খৰে, তযো ভদ্দা অস্সাজানীযা.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৰে, তযো ভদ্দা পুরিসাজানীযা? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো ভদ্দো পুরিসাজানীযো…পে… জৰসম্পন্নো চ হোতি ৰণ্ণসম্পন্নো চ আরোহপরিণাহসম্পন্নো চ.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভদ্দো পুরিসাজানীযো…পে… জৰসম্পন্নো চ হোতি ৰণ্ণসম্পন্নো চ আরোহপরিণাহসম্পন্নো চ? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু আসৰানং খযা অনাসৰং চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. ইদমস্স জৰস্মিং ৰদামি. অভিধম্মে খো পন অভিৰিনযে পঞ্হং পুট্ঠো ৰিস্সজ্জেতি, নো সংসাদেতি. ইদমস্স ৰণ্ণস্মিং ৰদামি. লাভী খো পন হোতি চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারানং. ইদমস্স আরোহপরিণাহস্মিং ৰদামি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভদ্দো পুরিসাজানীযো জৰসম্পন্নো চ হোতি ৰণ্ণসম্পন্নো চ আরোহপরিণাহসম্পন্নো চ. ইমে খো, ভিক্খৰে, তযো ভদ্দা পুরিসাজানীযা’’তি. দুতিযং.