৯. নিব্বেধিকসুত্তং
৬৩. ‘‘নিব্বেধিকপরিযাযং ৰো, ভিক্খৰে, ধম্মপরিযাযং দেসেস্সামি. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি করোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ –
‘‘কতমো চ সো, ভিক্খৰে, নিব্বেধিকপরিযাযো ধম্মপরিযাযো? কামা, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বা, কামানং নিদানসম্ভৰো ৰেদিতব্বো, কামানং ৰেমত্ততা ৰেদিতব্বা, কামানং ৰিপাকো ৰেদিতব্বো, কামনিরোধো [কামানং নিরোধো (ক.) এৰং ৰেদনানিরোধো-ইচ্চাদীসুপি] ৰেদিতব্বো, কামনিরোধগামিনী [কামানং নিরোধগামিনী (ক.) এৰং ৰেদনানিরোধগামিনী-ইচ্চাদীসুপি] পটিপদা ৰেদিতব্বা.
‘‘ৰেদনা, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বা, ৰেদনানং নিদানসম্ভৰো ৰেদিতব্বো, ৰেদনানং ৰেমত্ততা ৰেদিতব্বা, ৰেদনানং ৰিপাকো ৰেদিতব্বো, ৰেদনানিরোধো ৰেদিতব্বো, ৰেদনানিরোধগামিনী পটিপদা ৰেদিতব্বা.
‘‘সঞ্ঞা, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বা, সঞ্ঞানং নিদানসম্ভৰো ৰেদিতব্বো, সঞ্ঞানং ৰেমত্ততা ৰেদিতব্বা, সঞ্ঞানং ৰিপাকো ৰেদিতব্বো, সঞ্ঞানিরোধো ৰেদিতব্বো, সঞ্ঞানিরোধগামিনী পটিপদা ৰেদিতব্বা.
‘‘আসৰা, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বা, আসৰানং নিদানসম্ভৰো ৰেদিতব্বো, আসৰানং ৰেমত্ততা ৰেদিতব্বা, আসৰানং ৰিপাকো ৰেদিতব্বো, আসৰনিরোধো ৰেদিতব্বো, আসৰনিরোধগামিনী পটিপদা ৰেদিতব্বা.
‘‘কম্মং, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বং, কম্মানং নিদানসম্ভৰো ৰেদিতব্বো, কম্মানং ৰেমত্ততা ৰেদিতব্বা, কম্মানং ৰিপাকো ৰেদিতব্বো, কম্মনিরোধো ৰেদিতব্বো, কম্মনিরোধগামিনী পটিপদা ৰেদিতব্বা.
‘‘দুক্খং, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বং, দুক্খস্স নিদানসম্ভৰো ৰেদিতব্বো, দুক্খস্স ৰেমত্ততা ৰেদিতব্বা, দুক্খস্স ৰিপাকো ৰেদিতব্বো, দুক্খনিরোধো ৰেদিতব্বো, দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা ৰেদিতব্বা.
‘‘‘কামা, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বা, কামানং নিদানসম্ভৰো ৰেদিতব্বো, কামানং ৰেমত্ততা ৰেদিতব্বা, কামানং ৰিপাকো ৰেদিতব্বো, কামনিরোধো ৰেদিতব্বো, কামনিরোধগামিনী পটিপদা ৰেদিতব্বা’তি, ইতি খো পনেতং ৰুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং [ম. নি. ১.১৬৬; সং. নি. ৪.২৬৮]? পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, কামগুণা – চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা রূপা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযরূপা কামূপসংহিতা রজনীযা, সোতৰিঞ্ঞেয্যা সদ্দা… ঘানৰিঞ্ঞেয্যা গন্ধা… জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা রসা… কাযৰিঞ্ঞেয্যা ফোট্ঠব্বা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযরূপা কামূপসংহিতা রজনীযা. অপি চ খো, ভিক্খৰে, নেতে কামা কামগুণা নামেতে [তে কামগুণা নাম নেতে কামা (ক.)] অরিযস্স ৰিনযে ৰুচ্চন্তি –
[কথা. ৫১৪] ‘‘সঙ্কপ্পরাগো পুরিসস্স কামো,
নেতে [ন তে (স্যা.)] কামা যানি চিত্রানি লোকে;
সঙ্কপ্পরাগো পুরিসস্স কামো,
তিট্ঠন্তি চিত্রানি তথেৰ লোকে;
অথেত্থ ধীরা ৰিনযন্তি ছন্দ’’ন্তি.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, কামানং নিদানসম্ভৰো? ফস্সো, ভিক্খৰে, কামানং নিদানসম্ভৰো.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, কামানং ৰেমত্ততা? অঞ্ঞো, ভিক্খৰে, কামো রূপেসু, অঞ্ঞো কামো সদ্দেসু, অঞ্ঞো কামো গন্ধেসু, অঞ্ঞো কামো রসেসু, অঞ্ঞো কামো ফোট্ঠব্বেসু. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, কামানং ৰেমত্ততা.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, কামানং ৰিপাকো? যং খো, ভিক্খৰে, কামযমানো তজ্জং তজ্জং অত্তভাৰং অভিনিব্বত্তেতি পুঞ্ঞভাগিযং ৰা অপুঞ্ঞভাগিযং ৰা, অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, কামানং ৰিপাকো.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, কামনিরোধো? ফস্সনিরোধো [ফস্সনিরোধা (স্যা.)], ভিক্খৰে, কামনিরোধো. অযমেৰ অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো কামনিরোধগামিনী পটিপদা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি, সম্মাসঙ্কপ্পো, সম্মাৰাচা, সম্মাকম্মন্তো, সম্মাআজীৰো, সম্মাৰাযামো, সম্মাসতি, সম্মাসমাধি.
‘‘যতো খো [যতো চ খো (বহূসু)], ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো এৰং কামে পজানাতি, এৰং কামানং নিদানসম্ভৰং পজানাতি, এৰং কামানং ৰেমত্ততং পজানাতি, এৰং কামানং ৰিপাকং পজানাতি, এৰং কামনিরোধং পজানাতি, এৰং কামনিরোধগামিনিং পটিপদং পজানাতি, সো ইমং নিব্বেধিকং ব্রহ্মচরিযং পজানাতি কামনিরোধং. কামা, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বা…পে… কামনিরোধগামিনী [সব্বত্থপি এৰমেৰ দিস্সতি] পটিপদা ৰেদিতব্বাতি, ইতি যং তং ৰুত্তং ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘ৰেদনা, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বা…পে… ৰেদনানিরোধগামিনী পটিপদা ৰেদিতব্বাতি, ইতি খো পনেতং ৰুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? তিস্সো ইমা, ভিক্খৰে, ৰেদনা – সুখা ৰেদনা, দুক্খা ৰেদনা, অদুক্খমসুখা ৰেদনা.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, ৰেদনানং নিদানসম্ভৰো? ফস্সো, ভিক্খৰে, ৰেদনানং নিদানসম্ভৰো.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, ৰেদনানং ৰেমত্ততা? অত্থি, ভিক্খৰে, সামিসা সুখা ৰেদনা, অত্থি নিরামিসা সুখা ৰেদনা, অত্থি সামিসা দুক্খা ৰেদনা, অত্থি নিরামিসা দুক্খা ৰেদনা, অত্থি সামিসা অদুক্খমসুখা ৰেদনা, অত্থি নিরামিসা অদুক্খমসুখা ৰেদনা. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, ৰেদনানং ৰেমত্ততা.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, ৰেদনানং ৰিপাকো? যং খো, ভিক্খৰে, ৰেদিযমানো [ৰেদযমানো (স্যা. কং.) অ. নি. ৪.২৩৩] তজ্জং তজ্জং অত্তভাৰং অভিনিব্বত্তেতি পুঞ্ঞভাগিযং ৰা অপুঞ্ঞভাগিযং ৰা, অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, ৰেদনানং ৰিপাকো.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, ৰেদনানিরোধো? ফস্সনিরোধো [ফস্সনিরোধা (স্যা. কং. ক.)], ভিক্খৰে, ৰেদনানিরোধো. অযমেৰ অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ৰেদনানিরোধগামিনী পটিপদা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি.
‘‘যতো খো, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো এৰং ৰেদনং পজানাতি, এৰং ৰেদনানং নিদানসম্ভৰং পজানাতি, এৰং ৰেদনানং ৰেমত্ততং পজানাতি, এৰং ৰেদনানং ৰিপাকং পজানাতি, এৰং ৰেদনানিরোধং পজানাতি, এৰং ৰেদনানিরোধগামিনিং পটিপদং পজানাতি. সো ইমং নিব্বেধিকং ব্রহ্মচরিযং পজানাতি ৰেদনানিরোধং. ৰেদনা, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বা…পে… ৰেদনানিরোধগামিনী পটিপদা ৰেদিতব্বাতি, ইতি যং তং ৰুত্তং ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘সঞ্ঞা, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বা…পে… সঞ্ঞানিরোধগামিনী পটিপদা ৰেদিতব্বাতি, ইতি খো পনেতং ৰুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? ছযিমা, ভিক্খৰে, সঞ্ঞা – রূপসঞ্ঞা, সদ্দসঞ্ঞা, গন্ধসঞ্ঞা, রসসঞ্ঞা, ফোট্ঠব্বসঞ্ঞা, ধম্মসঞ্ঞা.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, সঞ্ঞানং নিদানসম্ভৰো? ফস্সো, ভিক্খৰে, সঞ্ঞানং নিদানসম্ভৰো.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, সঞ্ঞানং ৰেমত্ততা? অঞ্ঞা, ভিক্খৰে, সঞ্ঞা রূপেসু, অঞ্ঞা সঞ্ঞা সদ্দেসু [অঞ্ঞা ভিক্খৰে রূপেসু সঞ্ঞা অঞ্ঞা সদ্দেসু সঞ্ঞা (ক.) এৰং সেসেসুপি], অঞ্ঞা সঞ্ঞা গন্ধেসু, অঞ্ঞা সঞ্ঞা রসেসু, অঞ্ঞা সঞ্ঞা ফোট্ঠব্বেসু, অঞ্ঞা সঞ্ঞা ধম্মেসু. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, সঞ্ঞানং ৰেমত্ততা.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, সঞ্ঞানং ৰিপাকো? ৰোহারৰেপক্কং [ৰোহারৰেপক্কাহং (স্যা. পী.), ৰোহারপক্কাহং (সী.)], ভিক্খৰে, সঞ্ঞং [সঞ্ঞা (স্যা. পী.)] ৰদামি. যথা যথা নং সঞ্জানাতি তথা তথা ৰোহরতি, এৰং সঞ্ঞী অহোসিন্তি [অহোসীতি (ক.)]. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, সঞ্ঞানং ৰিপাকো.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, সঞ্ঞানিরোধো? ফস্সনিরোধো, [ফস্সনিরোধা (স্যা. ক.)] ভিক্খৰে, সঞ্ঞানিরোধো. অযমেৰ অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো সঞ্ঞানিরোধগামিনী পটিপদা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি.
‘‘যতো খো, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো এৰং সঞ্ঞং পজানাতি, এৰং সঞ্ঞানং নিদানসম্ভৰং পজানাতি, এৰং সঞ্ঞানং ৰেমত্ততং পজানাতি, এৰং সঞ্ঞানং ৰিপাকং পজানাতি, এৰং সঞ্ঞানিরোধং পজানাতি, এৰং সঞ্ঞানিরোধগামিনিং পটিপদং পজানাতি, সো ইমং নিব্বেধিকং ব্রহ্মচরিযং পজানাতি সঞ্ঞানিরোধং. সঞ্ঞা, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বা…পে… সঞ্ঞানিরোধগামিনী পটিপদা ৰেদিতব্বাতি. ইতি যং তং ৰুত্তং ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘আসৰা, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বা…পে… আসৰনিরোধগামিনী [সব্বত্থপি এৰমেৰ দিস্সতি] পটিপদা ৰেদিতব্বাতি, ইতি খো পনেতং ৰুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? তযোমে, ভিক্খৰে, আসৰা – কামাসৰো, ভৰাসৰো, অৰিজ্জাসৰো.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, আসৰানং নিদানসম্ভৰো? অৰিজ্জা, ভিক্খৰে, আসৰানং নিদানসম্ভৰো.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, আসৰানং ৰেমত্ততা? অত্থি, ভিক্খৰে, আসৰা নিরযগমনীযা [নিরযগামিনিযা (সী. ক.)], অত্থি আসৰা তিরচ্ছানযোনিগমনীযা, অত্থি আসৰা পেত্তিৰিসযগমনীযা, অত্থি আসৰা মনুস্সলোকগমনীযা, অত্থি আসৰা দেৰলোকগমনীযা. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, আসৰানং ৰেমত্ততা.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, আসৰানং ৰিপাকো? যং খো, ভিক্খৰে, অৰিজ্জাগতো তজ্জং তজ্জং অত্তভাৰং অভিনিব্বত্তেতি পুঞ্ঞভাগিযং ৰা অপুঞ্ঞভাগিযং ৰা, অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, আসৰানং ৰিপাকো.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, আসৰনিরোধো? অৰিজ্জানিরোধো, ভিক্খৰে, আসৰনিরোধো. অযমেৰ অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো আসৰনিরোধগামিনী [সব্বত্থপি এৰমেৰ দিস্সতি] পটিপদা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি.
‘‘যতো খো, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো এৰং আসৰে পজানাতি, এৰং আসৰানং নিদানসম্ভৰং পজানাতি, এৰং আসৰানং ৰেমত্ততং পজানাতি, এৰং আসৰানং ৰিপাকং পজানাতি, এৰং আসৰানং নিরোধং পজানাতি, এৰং আসৰানং নিরোধগামিনিং পটিপদং পজানাতি, সো ইমং নিব্বেধিকং ব্রহ্মচরিযং পজানাতি আসৰনিরোধং. আসৰা, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বা…পে… আসৰনিরোধগামিনী [সব্বত্থপি এৰমেৰ দিস্সতি] পটিপদা ৰেদিতব্বাতি. ইতি যং তং ৰুত্তং ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘কম্মং, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বং…পে… কম্মনিরোধগামিনী [সব্বত্থপি এৰমেৰ দিস্সতি] পটিপদা ৰেদিতব্বাতি, ইতি খো পনেতং ৰুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? [কথা. ৫৩৯] চেতনাহং, ভিক্খৰে, কম্মং ৰদামি. চেতযিত্ৰা কম্মং করোতি – কাযেন ৰাচায মনসা.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, কম্মানং নিদানসম্ভৰো? ফস্সো, ভিক্খৰে, কম্মানং নিদানসম্ভৰো.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, কম্মানং ৰেমত্ততা? অত্থি, ভিক্খৰে, কম্মং নিরযৰেদনীযং, অত্থি কম্মং তিরচ্ছানযোনিৰেদনীযং, অত্থি কম্মং পেত্তিৰিসযৰেদনীযং, অত্থি কম্মং মনুস্সলোকৰেদনীযং, অত্থি কম্মং দেৰলোকৰেদনীযং. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, কম্মানং ৰেমত্ততা.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, কম্মানং ৰিপাকো? তিৰিধাহং [ইমাহং (ক.)], ভিক্খৰে, কম্মানং ৰিপাকং ৰদামি – দিট্ঠেৰ [দিট্ঠে ৰা (সী.)] ধম্মে, উপপজ্জে ৰা [উপপজ্জং ৰা (ক. সী., অ. নি. ১০.২১৭), উপপজ্জ ৰা (?), ম. নি. ৩.৩০৩ পাল়িযা তদত্থৰণ্ণনায চ সংসদ্দেতব্বং], অপরে ৰা পরিযাযে. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, কম্মানং ৰিপাকো.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, কম্মনিরোধো? ফস্সনিরোধো, [ফস্সনিরোধা (ক. সী. স্যা. ক.)] ভিক্খৰে, কম্মনিরোধো. অযমেৰ অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো কম্মনিরোধগামিনী [সব্বত্থপি এৰমেৰ দিস্সতি] পটিপদা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি.
‘‘যতো খো, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো এৰং কম্মং পজানাতি, এৰং কম্মানং নিদানসম্ভৰং পজানাতি, এৰং কম্মানং ৰেমত্ততং পজানাতি, এৰং কম্মানং ৰিপাকং পজানাতি, এৰং কম্মনিরোধং পজানাতি, এৰং কম্মনিরোধগামিনিং পটিপদং পজানাতি, সো ইমং নিব্বেধিকং ব্রহ্মচরিযং পজানাতি কম্মনিরোধং. কম্মং, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বং…পে… কম্মনিরোধগামিনী পটিপদা ৰেদিতব্বাতি, ইতি যং তং ৰুত্তং ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘দুক্খং, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বং, দুক্খস্স নিদানসম্ভৰো ৰেদিতব্বো, দুক্খস্স ৰেমত্ততা ৰেদিতব্বা, দুক্খস্স ৰিপাকো ৰেদিতব্বো, দুক্খনিরোধো ৰেদিতব্বো, দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা ৰেদিতব্বাতি. ইতি খো পনেতং ৰুত্তং, কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? জাতিপি দুক্খা, জরাপি দুক্খা, ব্যাধিপি দুক্খো [ব্যাধিপি দুক্খা (স্যা. পী. ক.)], মরণম্পি দুক্খং, সোকপরিদেৰদুক্খদোমনস্সুপাযাসাপি দুক্খা, যম্পিচ্ছং ন লভতি তম্পি দুক্খং, সংখিত্তেন পঞ্চুপাদানক্খন্ধা [পঞ্চুপাদানক্খন্ধাপি (ক.)] দুক্খা.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, দুক্খস্স নিদানসম্ভৰো? তণ্হা, ভিক্খৰে, দুক্খস্স নিদানসম্ভৰো.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, দুক্খস্স ৰেমত্ততা? অত্থি, ভিক্খৰে, দুক্খং অধিমত্তং, অত্থি পরিত্তং, অত্থি দন্ধৰিরাগি, অত্থি খিপ্পৰিরাগি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, দুক্খস্স ৰেমত্ততা.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, দুক্খস্স ৰিপাকো? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো যেন দুক্খেন অভিভূতো পরিযাদিন্নচিত্তো [পরিযাদিণ্ণচিত্তো (ক.)] সোচতি কিলমতি পরিদেৰতি, উরত্তাল়িং কন্দতি, সম্মোহং আপজ্জতি, যেন ৰা পন দুক্খেন অভিভূতো পরিযাদিন্নচিত্তো বহিদ্ধা পরিযেট্ঠিং আপজ্জতি – ‘কো [সো ন (ক.)] একপদং দ্ৰিপদং জানাতি [পজানাতি (ক.)] ইমস্স দুক্খস্স নিরোধাযা’তি? সম্মোহৰেপক্কং ৰাহং, ভিক্খৰে, দুক্খং ৰদামি পরিযেট্ঠিৰেপক্কং ৰা. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, দুক্খস্স ৰিপাকো.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, দুক্খনিরোধো? তণ্হানিরোধো, [তণ্হানিরোধা (ক. সী. স্যা. ক.)] ভিক্খৰে, দুক্খনিরোধো. অযমেৰ অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো দুক্খস্স নিরোধগামিনী পটিপদা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি.
‘‘যতো খো, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো এৰং দুক্খং পজানাতি, এৰং দুক্খস্স নিদানসম্ভৰং পজানাতি, এৰং দুক্খস্স ৰেমত্ততং পজানাতি, এৰং দুক্খস্স ৰিপাকং পজানাতি, এৰং দুক্খনিরোধং পজানাতি, এৰং দুক্খনিরোধগামিনিং পটিপদং পজানাতি, সো ইমং নিব্বেধিকং ব্রহ্মচরিযং পজানাতি দুক্খনিরোধং. দুক্খং, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বং, দুক্খস্স নিদানসম্ভৰো ৰেদিতব্বো, দুক্খস্স ৰেমত্ততা ৰেদিতব্বা, দুক্খস্স ৰিপাকো ৰেদিতব্বো, দুক্খনিরোধো ৰেদিতব্বো, দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা ৰেদিতব্বাতি. ইতি যং তং ৰুত্তং ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘অযং খো সো, ভিক্খৰে, নিব্বেধিকপরিযাযো ধম্মপরিযাযো’’তি. নৰমং.