৩. ইণসুত্তং
৪৫. ‘‘দালিদ্দিযং [দাল়িদ্দিযং (সী.)], ভিক্খৰে, দুক্খং লোকস্মিং কামভোগিনো’’তি? ‘‘এৰং, ভন্তে’’. ‘‘যম্পি, ভিক্খৰে, দলিদ্দো [দল়িদ্দো (সী.)] অস্সকো অনাল়্হিকো [অনদ্ধিকো (স্যা. কং.)] ইণং আদিযতি, ইণাদানম্পি, ভিক্খৰে, দুক্খং লোকস্মিং কামভোগিনো’’তি? ‘‘এৰং, ভন্তে’’. ‘‘যম্পি, ভিক্খৰে, দলিদ্দো অস্সকো অনাল়্হিকো ইণং আদিযিত্ৰা ৰড্ঢিং পটিস্সুণাতি, ৰড্ঢিপি, ভিক্খৰে, দুক্খা লোকস্মিং কামভোগিনো’’তি? ‘‘এৰং, ভন্তে’’. ‘‘যম্পি, ভিক্খৰে, দলিদ্দো অস্সকো অনাল়্হিকো ৰড্ঢিং পটিস্সুণিত্ৰা কালাভতং [কালগতং (ক.)] ৰড্ঢিং ন দেতি, চোদেন্তিপি নং; চোদনাপি, ভিক্খৰে, দুক্খা লোকস্মিং কামভোগিনো’’তি? ‘‘এৰং, ভন্তে’’. ‘‘যম্পি, ভিক্খৰে, দলিদ্দো অস্সকো অনাল়্হিকো চোদিযমানো ন দেতি, অনুচরন্তিপি নং; অনুচরিযাপি, ভিক্খৰে, দুক্খা লোকস্মিং কামভোগিনো’’তি? ‘‘এৰং, ভন্তে’’. ‘‘যম্পি, ভিক্খৰে, দলিদ্দো অস্সকো অনাল়্হিকো অনুচরিযমানো ন দেতি, বন্ধন্তিপি নং; বন্ধনম্পি, ভিক্খৰে, দুক্খং লোকস্মিং কামভোগিনো’’তি? ‘‘এৰং, ভন্তে’’.
‘‘ইতি খো, ভিক্খৰে, দালিদ্দিযম্পি দুক্খং লোকস্মিং কামভোগিনো, ইণাদানম্পি দুক্খং লোকস্মিং কামভোগিনো, ৰড্ঢিপি দুক্খা লোকস্মিং কামভোগিনো, চোদনাপি দুক্খা লোকস্মিং কামভোগিনো, অনুচরিযাপি দুক্খা লোকস্মিং কামভোগিনো, বন্ধনম্পি দুক্খং লোকস্মিং কামভোগিনো; এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, যস্স কস্সচি সদ্ধা নত্থি কুসলেসু ধম্মেসু, হিরী নত্থি কুসলেসু ধম্মেসু, ওত্তপ্পং নত্থি কুসলেসু ধম্মেসু, ৰীরিযং নত্থি কুসলেসু ধম্মেসু, পঞ্ঞা নত্থি কুসলেসু ধম্মেসু – অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অরিযস্স ৰিনযে দলিদ্দো অস্সকো অনাল়্হিকো.
‘‘স খো সো, ভিক্খৰে, দলিদ্দো অস্সকো অনাল়্হিকো সদ্ধায অসতি কুসলেসু ধম্মেসু, হিরিযা অসতি কুসলেসু ধম্মেসু, ওত্তপ্পে অসতি কুসলেসু ধম্মেসু, ৰীরিযে অসতি কুসলেসু ধম্মেসু, পঞ্ঞায অসতি কুসলেসু ধম্মেসু, কাযেন দুচ্চরিতং চরতি, ৰাচায দুচ্চরিতং চরতি, মনসা দুচ্চরিতং চরতি. ইদমস্স ইণাদানস্মিং ৰদামি.
‘‘সো তস্স কাযদুচ্চরিতস্স পটিচ্ছাদনহেতু পাপিকং ইচ্ছং পণিদহতি [পদহতি (ক.)]. ‘মা মং জঞ্ঞূ’তি ইচ্ছতি, ‘মা মং জঞ্ঞূ’তি সঙ্কপ্পতি, ‘মা মং জঞ্ঞূ’তি ৰাচং ভাসতি, ‘মা মং জঞ্ঞূ’তি কাযেন পরক্কমতি. সো তস্স ৰচীদুচ্চরিতস্স পটিচ্ছাদনহেতু…পে… সো তস্স মনোদুচ্চরিতস্স পটিচ্ছাদনহেতু…পে… ‘মা মং জঞ্ঞূ’তি কাযেন পরক্কমতি. ইদমস্স ৰড্ঢিযা ৰদামি.
‘‘তমেনং পেসলা সব্রহ্মচারী এৰমাহংসু – ‘অযঞ্চ সো আযস্মা এৰংকারী এৰংসমাচারো’তি. ইদমস্স চোদনায ৰদামি.
‘‘তমেনং অরঞ্ঞগতং ৰা রুক্খমূলগতং ৰা সুঞ্ঞাগারগতং ৰা ৰিপ্পটিসারসহগতা পাপকা অকুসলৰিতক্কা সমুদাচরন্তি. ইদমস্স অনুচরিযায ৰদামি.
‘‘স খো সো, ভিক্খৰে, দলিদ্দো অস্সকো অনাল়্হিকো কাযেন দুচ্চরিতং চরিত্ৰা ৰাচায দুচ্চরিতং চরিত্ৰা মনসা দুচ্চরিতং চরিত্ৰা কাযস্স ভেদা পরং মরণা নিরযবন্ধনে ৰা বজ্ঝতি তিরচ্ছানযোনিবন্ধনে ৰা. নাহং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞং একবন্ধনম্পি সমনুপস্সামি এৰংদারুণং এৰংকটুকং [এৰংদুক্খং (স্যা. কং. ক.)] এৰংঅন্তরাযকরং অনুত্তরস্স যোগক্খেমস্স অধিগমায, যথযিদং, ভিক্খৰে, নিরযবন্ধনং ৰা তিরচ্ছানযোনিবন্ধনং ৰা’’তি.
‘‘দালিদ্দিযং দুক্খং লোকে, ইণাদানঞ্চ ৰুচ্চতি;
দলিদ্দো ইণমাদায, ভুঞ্জমানো ৰিহঞ্ঞতি.
‘‘ততো অনুচরন্তি নং, বন্ধনম্পি নিগচ্ছতি;
এতঞ্হি বন্ধনং দুক্খং, কামলাভাভিজপ্পিনং.
‘‘তথেৰ অরিযৰিনযে, সদ্ধা যস্স ন ৰিজ্জতি;
অহিরীকো অনোত্তপ্পী, পাপকম্মৰিনিব্বযো.
‘‘কাযদুচ্চরিতং কত্ৰা, ৰচীদুচ্চরিতানি চ;
মনোদুচ্চরিতং কত্ৰা, ‘মা মং জঞ্ঞূ’তি ইচ্ছতি.
‘‘সো সংসপ্পতি [সঙ্কপ্পতি (ক.)] কাযেন, ৰাচায উদ চেতসা;
পাপকম্মং পৰড্ঢেন্তো, তত্থ তত্থ পুনপ্পুনং.
‘‘সো পাপকম্মো দুম্মেধো, জানং দুক্কটমত্তনো;
দলিদ্দো ইণমাদায, ভুঞ্জমানো ৰিহঞ্ঞতি.
‘‘ততো অনুচরন্তি নং, সঙ্কপ্পা মানসা দুখা;
গামে ৰা যদি ৰারঞ্ঞে, যস্স ৰিপ্পটিসারজা.
‘‘সো পাপকম্মো দুম্মেধো, জানং দুক্কটমত্তনো;
যোনিমঞ্ঞতরং গন্ত্ৰা, নিরযে ৰাপি বজ্ঝতি.
‘‘এতঞ্হি বন্ধনং দুক্খং, যম্হা ধীরো পমুচ্চতি;
ধম্মলদ্ধেহি ভোগেহি, দদং চিত্তং পসাদযং.
‘‘উভযত্থ কটগ্গাহো, সদ্ধস্স ঘরমেসিনো;
দিট্ঠধম্মহিতত্থায, সম্পরাযসুখায চ;
এৰমেতং গহট্ঠানং, চাগো পুঞ্ঞং পৰড্ঢতি.
‘‘তথেৰ অরিযৰিনযে, সদ্ধা যস্স পতিট্ঠিতা;
হিরীমনো চ ওত্তপ্পী, পঞ্ঞৰা সীলসংৰুতো.
‘‘এসো খো অরিযৰিনযে, ‘সুখজীৰী’তি ৰুচ্চতি;
নিরামিসং সুখং লদ্ধা, উপেক্খং অধিতিট্ঠতি.
‘‘পঞ্চ নীৰরণে হিত্ৰা, নিচ্চং আরদ্ধৰীরিযো;
ঝানানি উপসম্পজ্জ, একোদি নিপকো সতো.
‘‘এৰং ঞত্ৰা যথাভূতং, সব্বসংযোজনক্খযে;
সব্বসো অনুপাদায, সম্মা চিত্তং ৰিমুচ্চতি.
‘‘তস্স সম্মা ৰিমুত্তস্স, ঞাণং চে হোতি তাদিনো;
‘অকুপ্পা মে ৰিমুত্তী’তি, ভৰসংযোজনক্খযে.
‘‘এতং খো পরমং ঞাণং, এতং সুখমনুত্তরং;
অসোকং ৰিরজং খেমং, এতং আনণ্যমুত্তম’’ন্তি. ততিযং;