৭. ছল়ঙ্গদানসুত্তং

৩৭. একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন ৰেল়ুকণ্ডকী [ৰেল়ুকণ্ডকিযা (অ. নি. ৭.৫৩; ২.১৩৪; সং. নি. ২.১৭৩)] নন্দমাতা উপাসিকা সারিপুত্তমোগ্গল্লানপ্পমুখে ভিক্খুসঙ্ঘে ছল়ঙ্গসমন্নাগতং দক্খিণং পতিট্ঠাপেতি. অদ্দসা খো ভগৰা দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন ৰেল়ুকণ্ডকিং নন্দমাতরং উপাসিকং সারিপুত্তমোগ্গল্লানপ্পমুখে ভিক্খুসঙ্ঘে ছল়ঙ্গসমন্নাগতং দক্খিণং পতিট্ঠাপেন্তিং. দিস্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘এসা, ভিক্খৰে, ৰেল়ুকণ্ডকী নন্দমাতা উপাসিকা সারিপুত্তমোগ্গল্লানপ্পমুখে ভিক্খুসঙ্ঘে ছল়ঙ্গসমন্নাগতং দক্খিণং পতিট্ঠাপেতি’’.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ছল়ঙ্গসমন্নাগতা দক্খিণা হোতি? ইধ, ভিক্খৰে, দাযকস্স তীণঙ্গানি হোন্তি, পটিগ্গাহকানং তীণঙ্গানি. কতমানি দাযকস্স তীণঙ্গানি? ইধ, ভিক্খৰে, দাযকো পুব্বেৰ দানা সুমনো হোতি, দদং চিত্তং পসাদেতি, দত্ৰা অত্তমনো হোতি. ইমানি দাযকস্স তীণঙ্গানি.

‘‘কতমানি পটিগ্গাহকানং তীণঙ্গানি? ইধ, ভিক্খৰে, পটিগ্গাহকা ৰীতরাগা ৰা হোন্তি রাগৰিনযায ৰা পটিপন্না, ৰীতদোসা ৰা হোন্তি দোসৰিনযায ৰা পটিপন্না, ৰীতমোহা ৰা হোন্তি মোহৰিনযায ৰা পটিপন্না. ইমানি পটিগ্গাহকানং তীণঙ্গানি. ইতি দাযকস্স তীণঙ্গানি, পটিগ্গাহকানং তীণঙ্গানি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ছল়ঙ্গসমন্নাগতা দক্খিণা হোতি.

‘‘এৰং ছল়ঙ্গসমন্নাগতায, ভিক্খৰে, দক্খিণায ন সুকরং পুঞ্ঞস্স পমাণং গহেতুং – ‘এত্তকো পুঞ্ঞাভিসন্দো কুসলাভিসন্দো সুখস্সাহারো সোৰগ্গিকো সুখৰিপাকো সগ্গসংৰত্তনিকো ইট্ঠায কন্তায মনাপায হিতায সুখায সংৰত্ততী’তি. অথ খো অসঙ্খ্যেয্যো [অসঙ্খেয্যো (সী. স্যা. কং. পী.)] অপ্পমেয্যো মহাপুঞ্ঞক্খন্ধোত্ৰেৰ সঙ্খং গচ্ছতি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, মহাসমুদ্দে ন সুকরং উদকস্স পমাণং গহেতুং – ‘এত্তকানি উদকাল়্হকানীতি ৰা এত্তকানি উদকাল়্হকসতানীতি ৰা এত্তকানি উদকাল়্হকসহস্সানীতি ৰা এত্তকানি উদকাল়্হকসতসহস্সানী’তি ৰা. অথ খো অসঙ্খ্যেয্যো অপ্পমেয্যো মহাউদকক্খন্ধোত্ৰেৰ সঙ্খং গচ্ছতি. এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, এৰং ছল়ঙ্গসমন্নাগতায দক্খিণায ন সুকরং পুঞ্ঞস্স পমাণং গহেতুং – ‘এত্তকো পুঞ্ঞাভিসন্দো কুসলাভিসন্দো সুখস্সাহারো সোৰগ্গিকো সুখৰিপাকো সগ্গসংৰত্তনিকো ইট্ঠায কন্তায মনাপায হিতায সুখায সংৰত্ততী’তি. অথ খো অসঙ্খ্যেয্যো অপ্পমেয্যো মহাপুঞ্ঞক্খন্ধোত্ৰেৰ সঙ্খং গচ্ছতী’’তি.

[পে. ৰ. ৩০৫ পেতৰত্থুম্হিপি] ‘‘পুব্বেৰ দানা সুমনো, দদং চিত্তং পসাদযে;

দত্ৰা অত্তমনো হোতি, এসা যঞ্ঞস্স [পুঞ্ঞস্স (ক.)] সম্পদা.

‘‘ৰীতরাগা [ৰীতরাগো (স্যা. কং. ক.) এৰং অনন্তরপদত্তযেপি] ৰীতদোসা, ৰীতমোহা অনাসৰা;

খেত্তং যঞ্ঞস্স সম্পন্নং, সঞ্ঞতা ব্রহ্মচারযো [ব্রহ্মচারিনো (স্যা. কং.)].

‘‘সযং আচমযিত্ৰান, দত্ৰা সকেহি পাণিভি;

অত্তনো পরতো চেসো, যঞ্ঞো হোতি মহপ্ফলো.

[অ. নি. ৪.৪০] ‘‘এৰং যজিত্ৰা মেধাৰী, সদ্ধো মুত্তেন চেতসা;

অব্যাপজ্জং সুখং লোকং, পণ্ডিতো উপপজ্জতী’’তি. সত্তমং;