৯. উদাযীসুত্তং
২৯. অথ খো ভগৰা আযস্মন্তং উদাযিং আমন্তেসি – ‘‘কতি নু খো, উদাযি, অনুস্সতিট্ঠানানী’’তি? এৰং ৰুত্তে আযস্মা উদাযী তুণ্হী অহোসি. দুতিযম্পি খো ভগৰা আযস্মন্তং উদাযিং আমন্তেসি – ‘‘কতি নু খো, উদাযি, অনুস্সতিট্ঠানানী’’তি? দুতিযম্পি খো আযস্মা উদাযী তুণ্হী অহোসি. ততিযম্পি খো ভগৰা আযস্মন্তং উদাযিং আমন্তেসি – ‘‘কতি নু খো, উদাযি, অনুস্সতিট্ঠানানী’’তি? ততিযম্পি খো আযস্মা উদাযী তুণ্হী অহোসি.
অথ খো আযস্মা আনন্দো আযস্মন্তং উদাযিং এতদৰোচ – ‘‘সত্থা তং, আৰুসো উদাযি, আমন্তেসী’’তি. ‘‘সুণোমহং, আৰুসো আনন্দ, ভগৰতো. ইধ, ভন্তে, ভিক্খু অনেকৰিহিতং পুব্বেনিৰাসং অনুস্সরতি – সেয্যথিদং একম্পি জাতিং দ্ৰেপি জাতিযো…পে…. ইতি সাকারং সউদ্দেসং অনেকৰিহিতং পুব্বেনিৰাসং অনুস্সরতি. ইদং, ভন্তে, অনুস্সতিট্ঠান’’ন্তি.
অথ খো ভগৰা আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘অঞ্ঞাসিং খো অহং, আনন্দ – ‘নেৰাযং উদাযী মোঘপুরিসো অধিচিত্তং অনুযুত্তো ৰিহরতী’তি. কতি নু খো, আনন্দ, অনুস্সতিট্ঠানানী’’তি?
‘‘পঞ্চ, ভন্তে, অনুস্সতিট্ঠানানি. কতমানি পঞ্চ? ইধ, ভন্তে, ভিক্খু ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি…পে… ততিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. ইদং, ভন্তে, অনুস্সতিট্ঠানং এৰং ভাৰিতং এৰং বহুলীকতং দিট্ঠধম্মসুখৰিহারায সংৰত্ততি.
‘‘পুন চপরং, ভন্তে, ভিক্খু আলোকসঞ্ঞং মনসি করোতি, দিৰা সঞ্ঞং অধিট্ঠাতি, যথা দিৰা তথা রত্তিং, যথা রত্তিং তথা দিৰা; ইতি ৰিৰটেন চেতসা অপরিযোনদ্ধেন সপ্পভাসং চিত্তং ভাৰেতি. ইদং, ভন্তে, অনুস্সতিট্ঠানং এৰং ভাৰিতং এৰং বহুলীকতং ঞাণদস্সনপ্পটিলাভায সংৰত্ততি.
‘‘পুন চপরং, ভন্তে, ভিক্খু ইমমেৰ কাযং উদ্ধং পাদতলা অধো কেসমত্থকা তচপরিযন্তং পূরং নানপ্পকারস্স অসুচিনো পচ্চৰেক্খতি – ‘অত্থি ইমস্মিং কাযে কেসা লোমা নখা দন্তা তচো মংসং ন্হারু [নহারু (সী. পী.) দী. নি. ২.৩৭৭; ম. নি. ১.১১০] অট্ঠি অট্ঠিমিঞ্জং ৰক্কং হদযং যকনং কিলোমকং পিহকং পপ্ফাসং অন্তং অন্তগুণং উদরিযং করীসং পিত্তং সেম্হং পুব্বো লোহিতং সেদো মেদো অস্সু ৰসা খেল়ো সিঙ্ঘাণিকা লসিকা মুত্ত’ন্তি. ইদং, ভন্তে, অনুস্সতিট্ঠানং এৰং ভাৰিতং এৰং বহুলীকতং কামরাগপ্পহানায সংৰত্ততি.
‘‘পুন চপরং, ভন্তে, ভিক্খু সেয্যথাপি পস্সেয্য সরীরং সীৰথিকায ছড্ডিতং [ছড্ডিতং (সী. স্যা. পী.)] একাহমতং ৰা দ্ৰীহমতং ৰা তীহমতং ৰা উদ্ধুমাতকং ৰিনীলকং ৰিপুব্বকজাতং. সো ইমমেৰ কাযং এৰং [এৰন্তি ইদং সতিপট্ঠানসুত্তাদীসু নত্থি] উপসংহরতি – ‘অযম্পি খো কাযো এৰংধম্মো এৰংভাৰী এৰংঅনতীতো’’’তি [এতং অনতীতোতি (সী.)].
‘‘সেয্যথাপি ৰা পন [সেয্যথা ৰা পন (স্যা.)] পস্সেয্য সরীরং সীৰথিকায ছড্ডিতং কাকেহি ৰা খজ্জমানং কুললেহি ৰা খজ্জমানং গিজ্ঝেহি ৰা খজ্জমানং সুনখেহি ৰা খজ্জমানং সিঙ্গালেহি [সিগালেহি (সী.)] ৰা খজ্জমানং ৰিৰিধেহি ৰা পাণকজাতেহি খজ্জমানং. সো ইমমেৰ কাযং এৰং উপসংহরতি – ‘অযম্পি খো কাযো এৰংধম্মো এৰংভাৰী এৰংঅনতীতো’’’তি.
‘‘সেয্যথাপি ৰা পন পস্সেয্য সরীরং সীৰথিকায ছড্ডিতং অট্ঠিকসঙ্খলিকং সমংসলোহিতং ন্হারুসম্বন্ধং…পে… অট্ঠিকসঙ্খলিকং নিম্মংসলোহিতমক্খিতং ন্হারুসম্বন্ধং… অট্ঠিকসঙ্খলিকং অপগতমংসলোহিতং ন্হারুসম্বন্ধং. অট্ঠিকানি অপগতসম্বন্ধানি দিসাৰিদিসাৰিক্খিত্তানি [দিসাৰিদিসাসু ৰিক্খিত্তানি (সী.)], অঞ্ঞেন হত্থট্ঠিকং অঞ্ঞেন পাদট্ঠিকং অঞ্ঞেন জঙ্ঘট্ঠিকং অঞ্ঞেন ঊরুট্ঠিকং অঞ্ঞেন কটিট্ঠিকং [কটট্ঠিকং (সী.)] অঞ্ঞেন [পিট্ঠিকণ্ডকং অঞ্ঞেন সীসকটাহং (সী. পী.), পিট্ঠিকণ্ডকট্ঠিকং অঞ্ঞেন সীসকটাহং (স্যা. কং.)] ফাসুকট্ঠিকং অঞ্ঞেন পিট্ঠিকণ্টকট্ঠিকং অঞ্ঞেন খন্ধট্ঠিকং অঞ্ঞেন গীৰট্ঠিকং অঞ্ঞেন হনুকট্ঠিকং অঞ্ঞেন দন্তকট্ঠিকং অঞ্ঞেন সীসকটাহং [পিট্ঠিকণ্ডকং অঞ্ঞেন সীসকটাহং (সী. পী.), পিট্ঠিকণ্ডকট্ঠিকং অঞ্ঞেন সীসকটাহং (স্যা. কং.)], অট্ঠিকানি সেতানি সঙ্খৰণ্ণপ্পটিভাগানি [সঙ্খৰণ্ণূপনিভানি (সী. স্যা. পী.)] অট্ঠিকানি পুঞ্জকিতানি [পুঞ্জকতানি (পী.)] তেরোৰস্সিকানি অট্ঠিকানি পূতীনি চুণ্ণকজাতানি. সো ইমমেৰ কাযং এৰং উপসংহরতি – ‘অযম্পি খো কাযো এৰংধম্মো এৰংভাৰী এৰংঅনতীতো’তি. ইদং, ভন্তে, অনুস্সতিট্ঠানং এৰং ভাৰিতং এৰং বহুলীকতং অস্মিমানসমুগ্ঘাতায সংৰত্ততি.
‘‘পুন চপরং, ভন্তে, ভিক্খু সুখস্স চ পহানা…পে… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. ইদং, ভন্তে, অনুস্সতিট্ঠানং এৰং ভাৰিতং এৰং বহুলীকতং অনেকধাতুপটিৰেধায সংৰত্ততি. ইমানি খো, ভন্তে, পঞ্চ অনুস্সতিট্ঠানানী’’তি.
‘‘সাধু, সাধু, আনন্দ! তেন হি ত্ৰং, আনন্দ, ইদম্পি ছট্ঠং অনুস্সতিট্ঠানং ধারেহি. ইধানন্দ, ভিক্খু সতোৰ অভিক্কমতি সতোৰ পটিক্কমতি সতোৰ তিট্ঠতি সতোৰ নিসীদতি সতোৰ সেয্যং কপ্পেতি সতোৰ কম্মং অধিট্ঠাতি. ইদং, আনন্দ, অনুস্সতিট্ঠানং এৰং ভাৰিতং এৰং বহুলীকতং সতিসম্পজঞ্ঞায সংৰত্ততী’’তি. নৰমং.