৮. মচ্ছবন্ধসুত্তং

১৮. একং সমযং ভগৰা কোসলেসু চারিকং চরতি মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং. অদ্দসা খো ভগৰা অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্নো অঞ্ঞতরস্মিং পদেসে মচ্ছিকং মচ্ছবন্ধং মচ্ছে ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা ৰিক্কিণমানং. দিস্ৰা মগ্গা ওক্কম্ম অঞ্ঞতরস্মিং রুক্খমূলে পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. নিসজ্জ খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৰে, অমুং মচ্ছিকং মচ্ছবন্ধং মচ্ছে ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা ৰিক্কিণমান’’ন্তি? ‘‘এৰং, ভন্তে’’.

‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৰে, অপি নু তুম্হেহি দিট্ঠং ৰা সুতং ৰা – ‘মচ্ছিকো মচ্ছবন্ধো মচ্ছে ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা ৰিক্কিণমানো তেন কম্মেন তেন আজীৰেন হত্থিযাযী ৰা অস্সযাযী ৰা রথযাযী ৰা যানযাযী ৰা ভোগভোগী ৰা মহন্তং ৰা ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৰসন্তো’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘সাধু, ভিক্খৰে! মযাপি খো এতং, ভিক্খৰে, নেৰ দিট্ঠং ন সুতং – ‘মচ্ছিকো মচ্ছবন্ধো মচ্ছে ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা ৰিক্কিণমানো তেন কম্মেন তেন আজীৰেন হত্থিযাযী ৰা অস্সযাযী ৰা রথযাযী ৰা যানযাযী ৰা ভোগভোগী ৰা মহন্তং ৰা ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৰসন্তো’তি. তং কিস্স হেতু? তে হি সো, ভিক্খৰে, মচ্ছে ৰজ্ঝে ৰধাযুপনীতে [ৰধাযানীতে (স্যা. কং.), ৰধায নীতে (ক.)] পাপকেন মনসানুপেক্খতি, তস্মা সো নেৰ হত্থিযাযী হোতি ন অস্সযাযী ন রথযাযী ন যানযাযী ন ভোগভোগী, ন মহন্তং ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৰসতি.

‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৰে, অপি নু তুম্হেহি দিট্ঠং ৰা সুতং ৰা – ‘গোঘাতকো গাৰো ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা ৰিক্কিণমানো তেন কম্মেন তেন আজীৰেন হত্থিযাযী ৰা অস্সযাযী ৰা রথযাযী ৰা যানযাযী ৰা ভোগভোগী ৰা মহন্তং ৰা ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৰসন্তো’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘সাধু, ভিক্খৰে! মযাপি খো এতং, ভিক্খৰে, নেৰ দিট্ঠং ন সুতং – ‘গোঘাতকো গাৰো ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা ৰিক্কিণমানো তেন কম্মেন তেন আজীৰেন হত্থিযাযী ৰা অস্সযাযী ৰা রথযাযী ৰা যানযাযী ৰা ভোগভোগী ৰা মহন্তং ৰা ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৰসন্তো’তি. তং কিস্স হেতু? তে হি সো, ভিক্খৰে, গাৰো ৰজ্ঝে ৰধাযুপনীতে পাপকেন মনসানুপেক্খতি, তস্মা সো নেৰ হত্থিযাযী হোতি ন অস্সযাযী ন রথযাযী ন যানযাযী ন ভোগভোগী, ন মহন্তং ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৰসতি’’.

‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৰে, অপি নু তুম্হেহি দিট্ঠং ৰা সুতং ৰা – ‘ওরব্ভিকো…পে… সূকরিকো [সোকরিকো (স্যা.)] …পে… সাকুণিকো…পে… মাগৰিকো মগে [মিগে (স্যা. কং.)] ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা ৰিক্কিণমানো তেন কম্মেন তেন আজীৰেন হত্থিযাযী ৰা অস্সযাযী ৰা রথযাযী ৰা যানযাযী ৰা ভোগভোগী ৰা মহন্তং ৰা ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৰসন্তো’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘সাধু, ভিক্খৰে! মযাপি খো এতং, ভিক্খৰে, নেৰ দিট্ঠং ন সুতং – ‘মাগৰিকো মগে ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা ৰিক্কিণমানো তেন কম্মেন তেন আজীৰেন হত্থিযাযী ৰা অস্সযাযী ৰা রথযাযী ৰা যানযাযী ৰা ভোগভোগী ৰা মহন্তং ৰা ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৰসন্তো’তি. তং কিস্স হেতু? তে হি সো, ভিক্খৰে, মগে ৰজ্ঝে ৰধাযুপনীতে পাপকেন মনসানুপেক্খতি, তস্মা সো নেৰ হত্থিযাযী হোতি ন অস্সযাযী ন রথযাযী ন যানযাযী ন ভোগভোগী, ন মহন্তং ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৰসতি. তে হি (নাম) [( ) বহূসু নত্থি] সো, ভিক্খৰে, তিরচ্ছানগতে পাণে ৰজ্ঝে ৰধাযুপনীতে পাপকেন মনসানুপেক্খমানো [মনসানুপেক্খতি, তস্মা সো (স্যা. ক.)] নেৰ হত্থিযাযী ভৰিস্সতি [হোতি (স্যা. ক.)] ন অস্সযাযী ন রথযাযী ন যানযাযী ন ভোগভোগী, ন মহন্তং ভোগক্খন্ধং অজ্ঝাৰসিস্সতি [অজ্ঝাৰসতি (স্যা. ক.)]. কো পন ৰাদো যং মনুস্সভূতং ৰজ্ঝং ৰধাযুপনীতং পাপকেন মনসানুপেক্খতি! তঞ্হি তস্স [তং হিস্স (পী. ক.)], ভিক্খৰে, হোতি দীঘরত্তং অহিতায দুক্খায. কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতী’’তি. অট্ঠমং.