৫. পঞ্চমপণ্ণাসকং

(২১) ১. কিমিলৰগ্গো

১. কিমিলসুত্তং

২০১. একং সমযং ভগৰা কিমিলাযং [কিম্বিলাযং (সী. পী.) অ. নি. ৬.৪০; ৭.৫৯] ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে. অথ খো আযস্মা কিমিলো [কিম্বিলো (সী. স্যা. কং. পী.)] যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা কিমিলো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘কো নু খো, ভন্তে, হেতু কো পচ্চযো, যেন তথাগতে পরিনিব্বুতে সদ্ধম্মো ন চিরট্ঠিতিকো হোতী’’তি? ‘‘ইধ, কিমিল, তথাগতে পরিনিব্বুতে ভিক্খূ ভিক্খুনিযো উপাসকা উপাসিকাযো সত্থরি অগারৰা ৰিহরন্তি অপ্পতিস্সা, ধম্মে অগারৰা ৰিহরন্তি অপ্পতিস্সা, সঙ্ঘে অগারৰা ৰিহরন্তি অপ্পতিস্সা, সিক্খায অগারৰা ৰিহরন্তি অপ্পতিস্সা, অঞ্ঞমঞ্ঞং অগারৰা ৰিহরন্তি অপ্পতিস্সা. অযং খো, কিমিল, হেতু অযং পচ্চযো, যেন তথাগতে পরিনিব্বুতে সদ্ধম্মো ন চিরট্ঠিতিকো হোতী’’তি.

‘‘কো পন, ভন্তে, হেতু কো পচ্চযো, যেন তথাগতে পরিনিব্বুতে সদ্ধম্মো চিরট্ঠিতিকো হোতী’’তি? ‘‘ইধ, কিমিল, তথাগতে পরিনিব্বুতে ভিক্খূ ভিক্খুনিযো উপাসকা উপাসিকাযো সত্থরি সগারৰা ৰিহরন্তি সপ্পতিস্সা, ধম্মে সগারৰা ৰিহরন্তি সপ্পতিস্সা, সঙ্ঘে সগারৰা ৰিহরন্তি সপ্পতিস্সা, সিক্খায সগারৰা ৰিহরন্তি সপ্পতিস্সা, অঞ্ঞমঞ্ঞং সগারৰা ৰিহরন্তি সপ্পতিস্সা. অযং খো, কিমিল, হেতু অযং পচ্চযো, যেন তথাগতে পরিনিব্বুতে সদ্ধম্মো চিরট্ঠিতিকো হোতী’’তি. পঠমং.

২. ধম্মস্সৰনসুত্তং

২০২. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা ধম্মস্সৰনে. কতমে পঞ্চ? অস্সুতং সুণাতি, সুতং পরিযোদাপেতি, কঙ্খং ৰিতরতি [ৰিহনতি (স্যা. কং. পী. ক.)], দিট্ঠিং উজুং করোতি, চিত্তমস্স পসীদতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা ধম্মস্সৰনে’’তি. দুতিযং.

৩. অস্সাজানীযসুত্তং

২০৩. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো রঞ্ঞো ভদ্রো [ভদ্দো (পী.)] অস্সাজানীযো রাজারহো হোতি রাজভোগ্গো, রঞ্ঞো অঙ্গন্ত্ৰেৰ সঙ্খং গচ্ছতি.

‘‘কতমেহি পঞ্চহি? অজ্জৰেন, জৰেন, মদ্দৰেন, খন্তিযা, সোরচ্চেন – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি অঙ্গেহি সমন্নাগতো রঞ্ঞো ভদ্রো অস্সাজানীযো রাজারহো হোতি রাজভোগ্গো, রঞ্ঞো অঙ্গন্ত্ৰেৰ সঙ্খং গচ্ছতি. ‘‘এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আহুনেয্যো হোতি পাহুনেয্যো দক্খিণেয্যো অঞ্জলিকরণীযো অনুত্তরং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্স.

‘‘কতমেহি পঞ্চহি? অজ্জৰেন, জৰেন, মদ্দৰেন, খন্তিযা, সোরচ্চেন – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আহুনেয্যো হোতি পাহুনেয্যো দক্খিণেয্যো অঞ্জলিকরণীযো অনুত্তরং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্সা’’তি. ততিযং.

৪. বলসুত্তং

২০৪. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৰে, বলানি. কতমানি পঞ্চ? সদ্ধাবলং, হিরিবলং, ওত্তপ্পবলং, ৰীরিযবলং, পঞ্ঞাবলং – ইমানি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ বলানী’’তি. চতুত্থং.

৫. চেতোখিলসুত্তং

২০৫. [অ. নি. ৯.৭১; ম. নি. ১.১৮৫; দী. নি. ৩.৩১৯] ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, চেতোখিলা. কতমে পঞ্চ? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সত্থরি কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি নাধিমুচ্চতি ন সম্পসীদতি. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু সত্থরি কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি নাধিমুচ্চতি ন সম্পসীদতি, তস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, অযং পঠমো চেতোখিলো.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, ভিক্খু ধম্মে কঙ্খতি…পে… সঙ্ঘে কঙ্খতি…পে… সিক্খায কঙ্খতি…পে… সব্রহ্মচারীসু কুপিতো হোতি অনত্তমনো আহতচিত্তো খিলজাতো. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু সব্রহ্মচারীসু কুপিতো হোতি অনত্তমনো আহতচিত্তো খিলজাতো, তস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, অযং পঞ্চমো চেতোখিলো. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ চেতোখিলা’’তি. পঞ্চমং.

৬. ৰিনিবন্ধসুত্তং

২০৬. [অ. নি. ৯.৭২; দী. নি. ৩.৩২০] ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, চেতসোৰিনিবন্ধা [চেতোৰিনিবদ্ধা (সারত্থদীপনীটীকাযং)]. কতমে পঞ্চ? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু কামেসু অৰীতরাগো [অৰিগতরাগো (ক.)] হোতি অৰিগতচ্ছন্দো অৰিগতপেমো অৰিগতপিপাসো অৰিগতপরিল়াহো অৰিগততণ্হো. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু কামেসু অৰীতরাগো হোতি অৰিগতচ্ছন্দো অৰিগতপেমো অৰিগতপিপাসো অৰিগতপরিল়াহো অৰিগততণ্হো, তস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, অযং পঠমো চেতসোৰিনিবন্ধো.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, ভিক্খু কাযে অৰীতরাগো হোতি…পে… রূপে অৰীতরাগো হোতি…পে… যাৰদত্থং উদরাৰদেহকং ভুঞ্জিত্ৰা সেয্যসুখং পস্সসুখং মিদ্ধসুখং অনুযুত্তো ৰিহরতি…পে… অঞ্ঞতরং দেৰনিকাযং পণিধায ব্রহ্মচরিযং চরতি – ‘ইমিনাহং সীলেন ৰা ৰতেন ৰা তপেন ৰা ব্রহ্মচরিযেন ৰা দেৰো ৰা ভৰিস্সামি দেৰঞ্ঞতরো ৰা’তি. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু অঞ্ঞতরং দেৰনিকাযং পণিধায ব্রহ্মচরিযং চরতি – ‘ইমিনাহং সীলেন ৰা ৰতেন ৰা তপেন ৰা ব্রহ্মচরিযেন ৰা দেৰো ৰা ভৰিস্সামি দেৰঞ্ঞতরো ৰা’তি, তস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, অযং পঞ্চমো চেতসোৰিনিবন্ধো. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ চেতসোৰিনিবন্ধা’’তি. ছট্ঠং.

৭. যাগুসুত্তং

২০৭. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা যাগুযা. কতমে পঞ্চ? খুদ্দং [খুদং (সী. পী.) খুধাতি সক্কতানুলোমং. মহাৰ. ২৮২] পটিহনতি, পিপাসং পটিৰিনেতি, ৰাতং অনুলোমেতি, ৰত্থিং সোধেতি, আমাৰসেসং পাচেতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা যাগুযা’’তি. সত্তমং.

৮. দন্তকট্ঠসুত্তং

২০৮. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা দন্তকট্ঠস্স অখাদনে. কতমে পঞ্চ? অচক্খুস্সং, মুখং দুগ্গন্ধং হোতি, রসহরণিযো ন ৰিসুজ্ঝন্তি, পিত্তং সেম্হং ভত্তং পরিযোনন্ধতি [পরিযোনদ্ধন্তি (সী. পী.), পরিযোনদ্ধতি (স্যা. কং. ক.) চূল়ৰ. ২৮২ পস্সিতব্বং], ভত্তমস্স নচ্ছাদেতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা দন্তকট্ঠস্স অখাদনে.

‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা দন্তকট্ঠস্স খাদনে. কতমে পঞ্চ? চক্খুস্সং, মুখং ন দুগ্গন্ধং হোতি, রসহরণিযো ৰিসুজ্ঝন্তি, পিত্তং সেম্হং ভত্তং ন পরিযোনন্ধতি, ভত্তমস্স ছাদেতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা দন্তকট্ঠস্স খাদনে’’তি. অট্ঠমং.

৯. গীতস্সরসুত্তং

২০৯. [চূল়ৰ. ২৪৯] ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা আযতকেন গীতস্সরেন ধম্মং ভণন্তস্স. কতমে পঞ্চ? অত্তনাপি তস্মিং সরে সারজ্জতি, পরেপি তস্মিং সরে সারজ্জন্তি, গহপতিকাপি উজ্ঝাযন্তি – ‘যথেৰ মযং গাযাম, এৰমেৰং খো সমণা সক্যপুত্তিযা গাযন্তী’তি, সরকুত্তিম্পি নিকামযমানস্স সমাধিস্স ভঙ্গো হোতি, পচ্ছিমা জনতা দিট্ঠানুগতিং আপজ্জতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা আযতকেন গীতস্সরেন ধম্মং ভণন্তস্সা’’তি. নৰমং.

১০. মুট্ঠস্সতিসুত্তং

২১০. [মহাৰ. ৩৫৩] ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা মুট্ঠস্সতিস্স অসম্পজানস্স নিদ্দং ওক্কমযতো. কতমে পঞ্চ? দুক্খং সুপতি, দুক্খং পটিবুজ্ঝতি, পাপকং সুপিনং পস্সতি, দেৰতা ন রক্খন্তি, অসুচি মুচ্চতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা মুট্ঠস্সতিস্স অসম্পজানস্স নিদ্দং ওক্কমযতো.

‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা উপট্ঠিতস্সতিস্স সম্পজানস্স নিদ্দং ওক্কমযতো. কতমে পঞ্চ? সুখং সুপতি, সুখং পটিবুজ্ঝতি, ন পাপকং সুপিনং পস্সতি, দেৰতা রক্খন্তি, অসুচি ন মুচ্চতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা উপট্ঠিতস্সতিস্স সম্পজানস্স নিদ্দং ওক্কমযতো’’তি. দসমং.

কিমিলৰগ্গো পঠমো.

তস্সুদ্দানং –

কিমিলো ধম্মস্সৰনং, আজানীযো বলং খিলং;

ৰিনিবন্ধং যাগু কট্ঠং, গীতং মুট্ঠস্সতিনা চাতি.

(২২) ২. অক্কোসকৰগ্গো

১. অক্কোসকসুত্তং

২১১. ‘‘যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু অক্কোসকপরিভাসকো অরিযূপৰাদী সব্রহ্মচারীনং, তস্স পঞ্চ আদীনৰা পাটিকঙ্খা. কতমে পঞ্চ? পারাজিকো ৰা হোতি ছিন্নপরিপন্থো [ছিন্নপরিবন্ধো (ক.)], অঞ্ঞতরং ৰা সংকিলিট্ঠং আপত্তিং আপজ্জতি, বাল়্হং ৰা রোগাতঙ্কং ফুসতি, সম্মূল়্হো কালং করোতি, কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতি. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু অক্কোসকপরিভাসকো অরিযূপৰাদী সব্রহ্মচারীনং, তস্স ইমে পঞ্চ আদীনৰা পাটিকঙ্খা’’তি. পঠমং.

২. ভণ্ডনকারকসুত্তং

২১২. ‘‘যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ভণ্ডনকারকো কলহকারকো ৰিৰাদকারকো ভস্সকারকো সঙ্ঘে অধিকরণকারকো, তস্স পঞ্চ আদীনৰা পাটিকঙ্খা. কতমে পঞ্চ? অনধিগতং নাধিগচ্ছতি, অধিগতা [অধিগতং (সব্বত্থ)] পরিহাযতি, পাপকো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গচ্ছতি, সম্মূল়্হো কালং করোতি, কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতি. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ভণ্ডনকারকো কলহকারকো ৰিৰাদকারকো ভস্সকারকো সঙ্ঘে অধিকরণকারকো, তস্স ইমে পঞ্চ আদীনৰা পাটিকঙ্খা’’তি. দুতিযং.

৩. সীলসুত্তং

২১৩. [মহাৰ. ২০৯; দী. নি. ৩.৩১৬] ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা দুস্সীলস্স সীলৰিপত্তিযা. কতমে পঞ্চ? ইধ, ভিক্খৰে, দুস্সীলো সীলৰিপন্নো পমাদাধিকরণং মহতিং ভোগজানিং নিগচ্ছতি. অযং, ভিক্খৰে, পঠমো আদীনৰো দুস্সীলস্স সীলৰিপত্তিযা.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, দুস্সীলস্স সীলৰিপন্নস্স পাপকো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গচ্ছতি. অযং, ভিক্খৰে, দুতিযো আদীনৰো দুস্সীলস্স সীলৰিপত্তিযা.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, দুস্সীলো সীলৰিপন্নো যঞ্ঞদেৰ পরিসং উপসঙ্কমতি – যদি খত্তিযপরিসং, যদি ব্রাহ্মণপরিসং, যদি গহপতিপরিসং, যদি সমণপরিসং – অৰিসারদো উপসঙ্কমতি মঙ্কুভূতো. অযং, ভিক্খৰে, ততিযো আদীনৰো দুস্সীলস্স সীলৰিপত্তিযা.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, দুস্সীলো সীলৰিপন্নো সম্মূল়্হো কালং করোতি. অযং, ভিক্খৰে, চতুত্থো আদীনৰো দুস্সীলস্স সীলৰিপত্তিযা.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, দুস্সীলো সীলৰিপন্নো কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতি. অযং, ভিক্খৰে, পঞ্চমো আদীনৰো দুস্সীলস্স সীলৰিপত্তিযা. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা দুস্সীলস্স সীলৰিপত্তিযা.

‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা সীলৰতো সীলসম্পদায. কতমে পঞ্চ? ইধ, ভিক্খৰে, সীলৰা সীলসম্পন্নো অপ্পমাদাধিকরণং মহন্তং ভোগক্খন্ধং অধিগচ্ছতি. অযং, ভিক্খৰে, পঠমো আনিসংসো সীলৰতো সীলসম্পদায.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, সীলৰতো সীলসম্পন্নস্স কল্যাণো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গচ্ছতি. অযং, ভিক্খৰে, দুতিযো আনিসংসো সীলৰতো সীলসম্পদায.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, সীলৰা সীলসম্পন্নো যঞ্ঞদেৰ পরিসং উপসঙ্কমতি – যদি খত্তিযপরিসং, যদি ব্রাহ্মণপরিসং, যদি গহপতিপরিসং, যদি সমণপরিসং – ৰিসারদো উপসঙ্কমতি অমঙ্কুভূতো. অযং ভিক্খৰে, ততিযো আনিসংসো সীলৰতো সীলসম্পদায.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, সীলৰা সীলসম্পন্নো অসম্মূল়্হো কালং করোতি. অযং, ভিক্খৰে, চতুত্থো আনিসংসো সীলৰতো সীলসম্পদায.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, সীলৰা সীলসম্পন্নো কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি. অযং, ভিক্খৰে, পঞ্চমো আনিসংসো সীলৰতো সীলসম্পদায. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা সীলৰতো সীলসম্পদাযা’’তি. ততিযং.

৪. বহুভাণিসুত্তং

২১৪. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা বহুভাণিস্মিং পুগ্গলে. কতমে পঞ্চ? মুসা ভণতি, পিসুণং ভণতি, ফরুসং ভণতি, সম্ফপ্পলাপং ভণতি, কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা বহুভাণিস্মিং পুগ্গলে.

‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা মন্তভাণিস্মিং পুগ্গলে. কতমে পঞ্চ? ন মুসা ভণতি, ন পিসুণং ভণতি, ন ফরুসং ভণতি, ন সম্ফপ্পলাপং ভণতি, কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা মন্তভাণিস্মিং পুগ্গলে’’তি. চতুত্থং.

৫. পঠমঅক্খন্তিসুত্তং

২১৫. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা অক্খন্তিযা. কতমে পঞ্চ? বহুনো জনস্স অপ্পিযো হোতি অমনাপো, ৰেরবহুলো চ হোতি, ৰজ্জবহুলো চ, সম্মূল়্হো কালং করোতি, কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা অক্খন্তিযা.

‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা খন্তিযা. কতমে পঞ্চ? বহুনো জনস্স পিযো হোতি মনাপো, ন ৰেরবহুলো হোতি, ন ৰজ্জবহুলো, অসম্মূল়্হো কালং করোতি, কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা খন্তিযা’’তি. পঞ্চমং.

৬. দুতিযঅক্খন্তিসুত্তং

২১৬. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা অক্খন্তিযা. কতমে পঞ্চ? বহুনো জনস্স অপ্পিযো হোতি অমনাপো, লুদ্দো চ হোতি, ৰিপ্পটিসারী চ, সম্মূল়্হো কালং করোতি, কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা অক্খন্তিযা.

‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা খন্তিযা. কতমে পঞ্চ? বহুনো জনস্স পিযো হোতি মনাপো, অলুদ্দো চ হোতি, অৰিপ্পটিসারী চ, অসম্মূল়্হো কালং করোতি, কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা খন্তিযা’’তি. ছট্ঠং.

৭. পঠমঅপাসাদিকসুত্তং

২১৭. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা অপাসাদিকে. কতমে পঞ্চ? অত্তাপি অত্তানং উপৰদতি, অনুৰিচ্চ ৰিঞ্ঞূ গরহন্তি, পাপকো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গচ্ছতি, সম্মূল়্হো কালং করোতি, কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা অপাসাদিকে.

‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা পাসাদিকে. কতমে পঞ্চ? অত্তাপি অত্তানং ন উপৰদতি, অনুৰিচ্চ ৰিঞ্ঞূ পসংসন্তি, কল্যাণো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গচ্ছতি, অসম্মূল়্হো কালং করোতি, কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা পাসাদিকে’’তি. সত্তমং.

৮. দুতিযঅপাসাদিকসুত্তং

২১৮. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা অপাসাদিকে. কতমে পঞ্চ? অপ্পসন্না নপ্পসীদন্তি, পসন্নানঞ্চ একচ্চানং অঞ্ঞথত্তং হোতি, সত্থুসাসনং অকতং [ন কতং (স্যা. কং. ক.)] হোতি, পচ্ছিমা জনতা দিট্ঠানুগতিং আপজ্জতি, চিত্তমস্স নপ্পসীদতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা অপাসাদিকে.

‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা পাসাদিকে. কতমে পঞ্চ? অপ্পসন্না পসীদন্তি, পসন্নানঞ্চ ভিয্যোভাৰো হোতি, সত্থুসাসনং কতং হোতি, পচ্ছিমা জনতা দিট্ঠানুগতিং আপজ্জতি, চিত্তমস্স পসীদতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা পাসাদিকে’’তি. অট্ঠমং.

৯. অগ্গিসুত্তং

২১৯. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা অগ্গিস্মিং. কতমে পঞ্চ? অচক্খুস্সো, দুব্বণ্ণকরণো, দুব্বলকরণো, সঙ্গণিকাপৰড্ঢনো [সঙ্গণিকাপৰদ্ধনো (সী.), সঙ্গণিকারামবদ্ধনো (ক.)], তিরচ্ছানকথাপৰত্তনিকো হোতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা অগ্গিস্মি’’ন্তি. নৰমং.

১০. মধুরাসুত্তং

২২০. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা মধুরাযং. কতমে পঞ্চ? ৰিসমা, বহুরজা, চণ্ডসুনখা, ৰাল়যক্খা, দুল্লভপিণ্ডা – ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা মধুরায’’ন্তি. দসমং.

অক্কোসকৰগ্গো দুতিযো.

তস্সুদ্দানং –

অক্কোসভণ্ডনসীলং, বহুভাণী দ্ৰে অখন্তিযো;

অপাসাদিকা দ্ৰে ৰুত্তা, অগ্গিস্মিং মধুরেন চাতি.

(২৩) ৩. দীঘচারিকৰগ্গো

১. পঠমদীঘচারিকসুত্তং

২২১. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা দীঘচারিকং অনৰত্থচারিকং অনুযুত্তস্স ৰিহরতো. কতমে পঞ্চ? অস্সুতং ন সুণাতি, সুতং ন পরিযোদাপেতি, সুতেনেকচ্চেন অৰিসারদো হোতি, গাল়্হং [বাল়্হং (স্যা.)] রোগাতঙ্কং ফুসতি, ন চ মিত্তৰা হোতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা দীঘচারিকং অনৰত্থচারিকং অনুযুত্তস্স ৰিহরতো.

‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা সমৰত্থচারে. কতমে পঞ্চ? অস্সুতং সুণাতি, সুতং পরিযোদাপেতি, সুতেনেকচ্চেন ৰিসারদো হোতি, ন গাল়্হং রোগাতঙ্কং ফুসতি, মিত্তৰা চ হোতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা সমৰত্থচারে’’তি. পঠমং.

২. দুতিযদীঘচারিকসুত্তং

২২২. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা দীঘচারিকং অনৰত্থচারিকং অনুযুত্তস্স ৰিহরতো. কতমে পঞ্চ? অনধিগতং নাধিগচ্ছতি, অধিগতা পরিহাযতি, অধিগতেনেকচ্চেন অৰিসারদো হোতি, গাল়্হং রোগাতঙ্কং ফুসতি, ন চ মিত্তৰা হোতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা দীঘচারিকং অনৰত্থচারিকং অনুযুত্তস্স ৰিহরতো.

‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা সমৰত্থচারে. কতমে পঞ্চ? অনধিগতং অধিগচ্ছতি, অধিগতা ন পরিহাযতি, অধিগতেনেকচ্চেন ৰিসারদো হোতি, ন গাল়্হং রোগাতঙ্কং ফুসতি, মিত্তৰা চ হোতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা সমৰত্থচারে’’তি. দুতিযং.

৩. অতিনিৰাসসুত্তং

২২৩. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা অতিনিৰাসে. কতমে পঞ্চ? বহুভণ্ডো হোতি বহুভণ্ডসন্নিচযো, বহুভেসজ্জো হোতি বহুভেসজ্জসন্নিচযো, বহুকিচ্চো হোতি বহুকরণীযো ব্যত্তো কিংকরণীযেসু, সংসট্ঠো ৰিহরতি গহট্ঠপব্বজিতেহি অননুলোমিকেন গিহিসংসগ্গেন, তম্হা চ আৰাসা পক্কমন্তো সাপেক্খো পক্কমতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা অতিনিৰাসে.

‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা সমৰত্থৰাসে. কতমে পঞ্চ? ন বহুভণ্ডো হোতি ন বহুভণ্ডসন্নিচযো, ন বহুভেসজ্জো হোতি ন বহুভেসজ্জসন্নিচযো, ন বহুকিচ্চো হোতি ন বহুকরণীযো ন ব্যত্তো কিংকরণীযেসু, অসংসট্ঠো ৰিহরতি গহট্ঠপব্বজিতেহি অননুলোমিকেন গিহিসংসগ্গেন, তম্হা চ আৰাসা পক্কমন্তো অনপেক্খো পক্কমতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা সমৰত্থৰাসে’’তি. ততিযং.

৪. মচ্ছরীসুত্তং

২২৪. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা অতিনিৰাসে. কতমে পঞ্চ? আৰাসমচ্ছরী হোতি, কুলমচ্ছরী হোতি, লাভমচ্ছরী হোতি, ৰণ্ণমচ্ছরী হোতি, ধম্মমচ্ছরী হোতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা অতিনিৰাসে.

‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা সমৰত্থৰাসে. কতমে পঞ্চ? ন আৰাসমচ্ছরী হোতি, ন কুলমচ্ছরী হোতি, ন লাভমচ্ছরী হোতি, ন ৰণ্ণমচ্ছরী হোতি, ন ধম্মমচ্ছরী হোতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা সমৰত্থৰাসে’’তি. চতুত্থং.

৫. পঠমকুলূপকসুত্তং

২২৫. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা কুলূপকে [কুলুপকে (স্যা. পী.), কুলূপগে (সী.)]. কতমে পঞ্চ? অনামন্তচারে আপজ্জতি, রহো নিসজ্জায আপজ্জতি, পটিচ্ছন্নে আসনে আপজ্জতি, মাতুগামস্স উত্তরি ছপ্পঞ্চৰাচাহি ধম্মং দেসেন্তো আপজ্জতি, কামসঙ্কপ্পবহুলো ৰিহরতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা কুলূপকে’’তি. পঞ্চমং.

৬. দুতিযকুলূপকসুত্তং

২২৬. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা কুলূপকস্স ভিক্খুনো অতিৰেলং কুলেসু সংসট্ঠস্স ৰিহরতো. কতমে পঞ্চ? মাতুগামস্স অভিণ্হদস্সনং, দস্সনে সতি সংসগ্গো, সংসগ্গে সতি ৰিস্সাসো, ৰিস্সাসে সতি ওতারো, ওতিণ্ণচিত্তস্সেতং পাটিকঙ্খং – ‘অনভিরতো ৰা ব্রহ্মচরিযং চরিস্সতি অঞ্ঞতরং ৰা সংকিলিট্ঠং আপত্তিং আপজ্জিস্সতি সিক্খং ৰা পচ্চক্খায হীনাযাৰত্তিস্সতি’. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা কুলূপকস্স ভিক্খুনো অতিৰেলং কুলেসু সংসট্ঠস্স ৰিহরতো’’তি. ছট্ঠং.

৭. ভোগসুত্তং

২২৭. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা ভোগেসু. কতমে পঞ্চ? অগ্গিসাধারণা ভোগা, উদকসাধারণা ভোগা, রাজসাধারণা ভোগা, চোরসাধারণা ভোগা, অপ্পিযেহি দাযাদেহি সাধারণা ভোগা. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা ভোগেসু.

‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা ভোগেসু. কতমে পঞ্চ? ভোগে নিস্সায অত্তানং সুখেতি পীণেতি সম্মা সুখং পরিহরতি, মাতাপিতরো সুখেতি পীণেতি সম্মা সুখং পরিহরতি, পুত্তদারদাসকম্মকরপোরিসে সুখেতি পীণেতি সম্মা সুখং পরিহরতি, মিত্তামচ্চে সুখেতি পীণেতি সম্মা সুখং পরিহরতি, সমণব্রাহ্মণেসু উদ্ধগ্গিকং দক্খিণং পতিট্ঠাপেতি সোৰগ্গিকং সুখৰিপাকং সগ্গসংৰত্তনিকং. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা ভোগেসূ’’তি. সত্তমং.

৮. উস্সূরভত্তসুত্তং

২২৮. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা উস্সূরভত্তে কুলে. কতমে পঞ্চ? যে তে অতিথী পাহুনা, তে ন কালেন পটিপূজেন্তি; যা তা বলিপটিগ্গাহিকা দেৰতা, তা ন কালেন পটিপূজেন্তি; যে তে সমণব্রাহ্মণা একভত্তিকা রত্তূপরতা ৰিরতা ৰিকালভোজনা, তে ন কালেন পটিপূজেন্তি; দাসকম্মকরপোরিসা ৰিমুখা কম্মং করোন্তি; তাৰতকংযেৰ অসমযেন ভুত্তং অনোজৰন্তং হোতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা উস্সূরভত্তে কুলে.

‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা সমযভত্তে কুলে. কতমে পঞ্চ? যে তে অতিথী পাহুনা, তে কালেন পটিপূজেন্তি; যা তা বলিপটিগ্গাহিকা দেৰতা, তা কালেন পটিপূজেন্তি; যে তে সমণব্রাহ্মণা একভত্তিকা রত্তূপরতা ৰিরতা ৰিকালভোজনা, তে কালেন পটিপূজেন্তি; দাসকম্মকরপোরিসা অৰিমুখা কম্মং করোন্তি; তাৰতকংযেৰ সমযেন ভুত্তং ওজৰন্তং হোতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা সমযভত্তে কুলে’’তি. অট্ঠমং.

৯. পঠমকণ্হসপ্পসুত্তং

২২৯. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা কণ্হসপ্পে. কতমে পঞ্চ? অসুচি, দুগ্গন্ধো, সভীরু, সপ্পটিভযো, মিত্তদুব্ভী – ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা কণ্হসপ্পে. এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চিমে আদীনৰা মাতুগামে. কতমে পঞ্চ? অসুচি, দুগ্গন্ধো, সভীরু, সপ্পটিভযো, মিত্তদুব্ভী – ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা মাতুগামে’’তি. নৰমং.

১০. দুতিযকণ্হসপ্পসুত্তং

২৩০. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা কণ্হসপ্পে. কতমে পঞ্চ? কোধনো, উপনাহী, ঘোরৰিসো, দুজ্জিৰ্হো, মিত্তদুব্ভী – ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা কণ্হসপ্পে.

‘‘এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চিমে আদীনৰা মাতুগামে. কতমে পঞ্চ? কোধনো, উপনাহী, ঘোরৰিসো, দুজ্জিৰ্হো, মিত্তদুব্ভী. তত্রিদং, ভিক্খৰে, মাতুগামস্স ঘোরৰিসতা – যেভুয্যেন, ভিক্খৰে, মাতুগামো তিব্বরাগো. তত্রিদং, ভিক্খৰে, মাতুগামস্স দুজ্জিৰ্হতা – যেভুয্যেন, ভিক্খৰে, মাতুগামো পিসুণৰাচো. তত্রিদং, ভিক্খৰে, মাতুগামস্স মিত্তদুব্ভিতা – যেভুয্যেন, ভিক্খৰে, মাতুগামো অতিচারিনী. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা মাতুগামে’’তি. দসমং.

দীঘচারিকৰগ্গো ততিযো.

তস্সুদ্দানং –

দ্ৰে দীঘচারিকা ৰুত্তা, অতিনিৰাসমচ্ছরী;

দ্ৰে চ কুলূপকা ভোগা, ভত্তং সপ্পাপরে দুৰেতি.

(২৪) ৪. আৰাসিকৰগ্গো

১. আৰাসিকসুত্তং

২৩১. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু অভাৰনীযো হোতি. কতমেহি পঞ্চহি? ন আকপ্পসম্পন্নো হোতি ন ৰত্তসম্পন্নো; ন বহুস্সুতো হোতি ন সুতধরো; ন পটিসল্লেখিতা [সল্লেখিতা (ক. সী.)] হোতি ন পটিসল্লানারামো; ন কল্যাণৰাচো হোতি ন কল্যাণৰাক্করণো; দুপ্পঞ্ঞো হোতি জল়ো এল়মূগো. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু অভাৰনীযো হোতি.

‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু ভাৰনীযো হোতি. কতমেহি পঞ্চহি? আকপ্পসম্পন্নো হোতি ৰত্তসম্পন্নো; বহুস্সুতো হোতি সুতধরো; পটিসল্লেখিতা হোতি পটিসল্লানারামো; কল্যাণৰাচো হোতি কল্যাণৰাক্করণো; পঞ্ঞৰা হোতি অজল়ো অনেল়মূগো. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু ভাৰনীযো হোতী’’তি. পঠমং.

২. পিযসুত্তং

২৩২. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু সব্রহ্মচারীনং পিযো চ হোতি মনাপো চ গরু চ ভাৰনীযো চ.

‘‘কতমেহি পঞ্চহি? সীলৰা হোতি, পাতিমোক্খসংৰরসংৰুতো ৰিহরতি আচারগোচরসম্পন্নো অণুমত্তেসু ৰজ্জেসু ভযদস্সাৰী, সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু; বহুস্সুতো হোতি সুতধরো সুতসন্নিচযো, যে তে ধম্মা আদিকল্যাণা মজ্ঝেকল্যাণা পরিযোসানকল্যাণা সাত্থং সব্যঞ্জনং কেৰলপরিপুণ্ণং পরিসুদ্ধং ব্রহ্মচরিযং অভিৰদন্তি, তথারূপাস্স ধম্মা বহুস্সুতা হোন্তি ধাতা ৰচসা পরিচিতা মনসানুপেক্খিতা দিট্ঠিযা সুপ্পটিৰিদ্ধা; কল্যাণৰাচো হোতি কল্যাণৰাক্করণো পোরিযা ৰাচায সমন্নাগতো ৰিস্সট্ঠায অনেলগলায অত্থস্স ৰিঞ্ঞাপনিযা; চতুন্নং ঝানানং আভিচেতসিকানং দিট্ঠধম্মসুখৰিহারানং নিকামলাভী হোতি অকিচ্ছলাভী অকসিরলাভী; আসৰানং খযা অনাসৰং চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু সব্রহ্মচারীনং পিযো চ হোতি মনাপো চ গরু চ ভাৰনীযো চা’’তি. দুতিযং.

৩. সোভনসুত্তং

২৩৩. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু আৰাসং সোভেতি. কতমেহি পঞ্চহি? সীলৰা হোতি…পে… সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু; বহুস্সুতো হোতি…পে… দিট্ঠিযা সুপ্পটিৰিদ্ধা; কল্যাণৰাচো হোতি কল্যাণৰাক্করণো পোরিযা ৰাচায সমন্নাগতো ৰিস্সট্ঠায অনেলগলায অত্থস্স ৰিঞ্ঞাপনিযা; পটিবলো হোতি উপসঙ্কমন্তে ধম্মিযা কথায সন্দস্সেতুং সমাদপেতুং সমুত্তেজেতুং সম্পহংসেতুং; চতুন্নং ঝানানং আভিচেতসিকানং দিট্ঠধম্মসুখৰিহারানং নিকামলাভী হোতি অকিচ্ছলাভী অকসিরলাভী. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু আৰাসং সোভেতী’’তি. ততিযং.

৪. বহূপকারসুত্তং

২৩৪. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু আৰাসস্স বহূপকারো হোতি. কতমেহি পঞ্চহি? সীলৰা হোতি…পে… সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু; বহুস্সুতো হোতি…পে… দিট্ঠিযা সুপ্পটিৰিদ্ধা; খণ্ডফুল্লং পটিসঙ্খরোতি; মহা খো পন ভিক্খুসঙ্ঘো অভিক্কন্তো নানাৰেরজ্জকা ভিক্খূ গিহীনং উপসঙ্কমিত্ৰা আরোচেতি – ‘মহা খো, আৰুসো, ভিক্খুসঙ্ঘো অভিক্কন্তো নানাৰেরজ্জকা ভিক্খূ, করোথ পুঞ্ঞানি, সমযো পুঞ্ঞানি কাতু’ন্তি; চতুন্নং ঝানানং আভিচেতসিকানং দিট্ঠধম্মসুখৰিহারানং নিকামলাভী হোতি অকিচ্ছলাভী অকসিরলাভী. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু আৰাসস্স বহূপকারো হোতী’’তি. চতুত্থং.

৫. অনুকম্পসুত্তং

২৩৫. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু গিহীনং [গিহিং (স্যা.), গিহী (কত্থচি)] অনুকম্পতি. কতমেহি পঞ্চহি? অধিসীলে [অধিসীলেসু (স্যা.)] সমাদপেতি; ধম্মদস্সনে নিৰেসেতি; গিলানকে উপসঙ্কমিত্ৰা সতিং উপ্পাদেতি – ‘অরহগ্গতং আযস্মন্তো সতিং উপট্ঠাপেথা’তি; মহা খো পন ভিক্খুসঙ্ঘো অভিক্কন্তো নানাৰেরজ্জকা ভিক্খূ গিহীনং উপসঙ্কমিত্ৰা আরোচেতি – ‘মহা খো, আৰুসো, ভিক্খুসঙ্ঘো অভিক্কন্তো নানাৰেরজ্জকা ভিক্খূ, করোথ পুঞ্ঞানি, সমযো পুঞ্ঞানি কাতু’ন্তি; যং খো পনস্স ভোজনং দেন্তি লূখং ৰা পণীতং ৰা তং অত্তনা পরিভুঞ্জতি, সদ্ধাদেয্যং ন ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু গিহীনং অনুকম্পতী’’তি. পঞ্চমং.

৬. পঠমঅৰণ্ণারহসুত্তং

২৩৬. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে. কতমেহি পঞ্চহি? অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা অৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতি; অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা ৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতি; অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা অপ্পসাদনীযে ঠানে পসাদং উপদংসেতি; অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা পসাদনীযে ঠানে অপ্পসাদং উপদংসেতি; সদ্ধাদেয্যং ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে.

‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা অৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতি; অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা ৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতি; অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা অপ্পসাদনীযে ঠানে অপ্পসাদং উপদংসেতি; অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা পসাদনীযে ঠানে পসাদং উপদংসেতি; সদ্ধাদেয্যং ন ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে’’তি. ছট্ঠং.

৭. দুতিযঅৰণ্ণারহসুত্তং

২৩৭. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে. কতমেহি পঞ্চহি? অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা অৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতি; অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা ৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতি; আৰাসমচ্ছরী হোতি আৰাসপলিগেধী; কুলমচ্ছরী হোতি কুলপলিগেধী; সদ্ধাদেয্যং ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে.

‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা অৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতি; অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা ৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতি; ন আৰাসমচ্ছরী হোতি ন আৰাসপলিগেধী; ন কুলমচ্ছরী হোতি ন কুলপলিগেধী; সদ্ধাদেয্যং ন ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে’’তি. সত্তমং.

৮. ততিযঅৰণ্ণারহসুত্তং

২৩৮. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে. কতমেহি পঞ্চহি? অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা অৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতি; অননুৰিচ্চ অপরিযোগাহেত্ৰা ৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতি; আৰাসমচ্ছরী হোতি; কুলমচ্ছরী হোতি; লাভমচ্ছরী হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে.

‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা অৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতি; অনুৰিচ্চ পরিযোগাহেত্ৰা ৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতি; ন আৰাসমচ্ছরী হোতি; ন কুলমচ্ছরী হোতি; ন লাভমচ্ছরী হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে’’তি. অট্ঠমং.

৯. পঠমমচ্ছরিযসুত্তং

২৩৯. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে. কতমেহি পঞ্চহি? আৰাসমচ্ছরী হোতি; কুলমচ্ছরী হোতি; লাভমচ্ছরী হোতি; ৰণ্ণমচ্ছরী [ধম্মমচ্ছরী (ক.)] হোতি; সদ্ধাদেয্যং ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে.

‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? ন আৰাসমচ্ছরী হোতি; ন কুলমচ্ছরী হোতি; ন লাভমচ্ছরী হোতি; ন ৰণ্ণমচ্ছরী হোতি; সদ্ধাদেয্যং ন ৰিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে’’তি. নৰমং.

১০. দুতিযমচ্ছরিযসুত্তং

২৪০. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে. কতমেহি পঞ্চহি? আৰাসমচ্ছরী হোতি; কুলমচ্ছরী হোতি; লাভমচ্ছরী হোতি; ৰণ্ণমচ্ছরী হোতি; ধম্মমচ্ছরী হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে.

‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? ন আৰাসমচ্ছরী হোতি; ন কুলমচ্ছরী হোতি; ন লাভমচ্ছরী হোতি; ন ৰণ্ণমচ্ছরী হোতি; ন ধম্মমচ্ছরী হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে’’তি. দসমং.

আৰাসিকৰগ্গো চতুত্থো.

তস্সুদ্দানং –

আৰাসিকো পিযো চ সোভনো,

বহূপকারো অনুকম্পকো চ;

তযো অৰণ্ণারহা চেৰ,

মচ্ছরিযা দুৰেপি চাতি [যথাভতং চাপি অৰণ্ণগেধা, চতুক্কমচ্ছের পঞ্চমেন চাতি (সী. স্যা.) যথাভতং অৰণ্ণঞ্চ, চতুকো মচ্ছরিযেন চাতি (ক.)].

(২৫) ৫. দুচ্চরিতৰগ্গো

১. পঠমদুচ্চরিতসুত্তং

২৪১. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা দুচ্চরিতে. কতমে পঞ্চ? অত্তাপি অত্তানং উপৰদতি; অনুৰিচ্চ ৰিঞ্ঞূ গরহন্তি; পাপকো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গচ্ছতি; সম্মূল়্হো কালং করোতি; কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা দুচ্চরিতে.

‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আনিসংসা সুচরিতে. কতমে পঞ্চ? অত্তাপি অত্তানং ন উপৰদতি; অনুৰিচ্চ ৰিঞ্ঞূ পসংসন্তি; কল্যাণো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গচ্ছতি; অসম্মূল়্হো কালং করোতি; কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা সুচরিতে’’তি. পঠমং.

২. পঠমকাযদুচ্চরিতসুত্তং

২৪২. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা কাযদুচ্চরিতে…পে… আনিসংসা কাযসুচরিতে…পে…. দুতিযং.

৩. পঠমৰচীদুচ্চরিতসুত্তং

২৪৩. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা ৰচীদুচ্চরিতে…পে… আনিসংসা ৰচীসুচরিতে…পে…. ততিযং.

৪. পঠমমনোদুচ্চরিতসুত্তং

২৪৪. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা মনোদুচ্চরিতে…পে… আনিসংসা মনোসুচরিতে. কতমে পঞ্চ? অত্তাপি অত্তানং ন উপৰদতি; অনুৰিচ্চ ৰিঞ্ঞূ পসংসন্তি; কল্যাণো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গচ্ছতি; অসম্মূল়্হো কালং করোতি; কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আনিসংসা মনোসুচরিতে’’তি. চতুত্থং.

৫. দুতিযদুচ্চরিতসুত্তং

২৪৫. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আদীনৰা দুচ্চরিতে. কতমে পঞ্চ? অত্তাপি অত্তানং উপৰদতি; অনুৰিচ্চ ৰিঞ্ঞূ গরহন্তি; পাপকো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গচ্ছতি; সদ্ধম্মা ৰুট্ঠাতি; অসদ্ধম্মে পতিট্ঠাতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আদীনৰা দুচ্চরিতে.