(২৩) ৩. দুচ্চরিতৰগ্গো
১. দুচ্চরিতসুত্তং
২২১. ‘‘চত্তারিমানি, ভিক্খৰে, ৰচীদুচ্চরিতানি. কতমানি চত্তারি? মুসাৰাদো, পিসুণা ৰাচা, ফরুসা ৰাচা, সম্ফপ্পলাপো – ইমানি খো, ভিক্খৰে, চত্তারি ৰচীদুচ্চরিতানি. চত্তারিমানি, ভিক্খৰে, ৰচীসুচরিতানি. কতমানি চত্তারি? সচ্চৰাচা, অপিসুণা ৰাচা, সণ্হা ৰাচা, মন্তৰাচা [মন্তা ৰাচা (সী. স্যা. কং. পী.)] – ইমানি খো, ভিক্খৰে, চত্তারি ৰচীসুচরিতানী’’তি. পঠমং.
২. দিট্ঠিসুত্তং
২২২. ‘‘চতূহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো বালো অব্যত্তো অসপ্পুরিসো খতং উপহতং অত্তানং পরিহরতি, সাৰজ্জো চ হোতি সানুৰজ্জো চ ৰিঞ্ঞূনং; বহুঞ্চ অপুঞ্ঞং পসৰতি. কতমেহি চতূহি? কাযদুচ্চরিতেন, ৰচীদুচ্চরিতেন, মনোদুচ্চরিতেন, মিচ্ছাদিট্ঠিযা – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, চতূহি ধম্মেহি সমন্নাগতো বালো অব্যত্তো অসপ্পুরিসো খতং উপহতং অত্তানং পরিহরতি, সাৰজ্জো চ হোতি সানুৰজ্জো চ ৰিঞ্ঞূনং, বহুঞ্চ অপুঞ্ঞং পসৰতি.
‘‘চতূহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো পণ্ডিতো ৰিযত্তো সপ্পুরিসো অক্খতং অনুপহতং অত্তানং পরিহরতি, অনৰজ্জো চ হোতি অননুৰজ্জো ৰিঞ্ঞূনং, বহুঞ্চ পুঞ্ঞং পসৰতি. কতমেহি চতূহি? কাযসুচরিতেন, ৰচীসুচরিতেন, মনোসুচরিতেন, সম্মাদিট্ঠিযা – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, চতূহি ধম্মেহি সমন্নাগতো পণ্ডিতো ৰিযত্তো সপ্পুরিসো অক্খতং অনুপহতং অত্তানং পরিহরতি, অনৰজ্জো চ হোতি অননুৰজ্জো ৰিঞ্ঞূনং; বহুঞ্চ পুঞ্ঞং পসৰতী’’তি. দুতিযং.
৩. অকতঞ্ঞুতাসুত্তং
২২৩. ‘‘চতূহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো বালো অব্যত্তো অসপ্পুরিসো খতং উপহতং অত্তানং পরিহরতি, সাৰজ্জো চ হোতি সানুৰজ্জো ৰিঞ্ঞূনং, বহুঞ্চ অপুঞ্ঞং পসৰতি. কতমেহি চতূহি? কাযদুচ্চরিতেন, ৰচীদুচ্চরিতেন, মনোদুচ্চরিতেন, অকতঞ্ঞুতা অকতৰেদিতা – ইমেহি…পে… পণ্ডিতো… কাযসুচরিতেন, ৰচীসুচরিতেন, মনোসুচরিতেন কতঞ্ঞুতাকতৰেদিতা…পে…. ততিযং.
৪. পাণাতিপাতীসুত্তং
২২৪. … পাণাতিপাতী হোতি, অদিন্নাদাযী হোতি, কামেসুমিচ্ছাচারী হোতি, মুসাৰাদী হোতি…পে… পাণাতিপাতা পটিৰিরতো হোতি, অদিন্নাদানা পটিৰিরতো হোতি, কামেসুমিচ্ছাচারা পটিৰিরতো হোতি, মুসাৰাদা পটিৰিরতো হোতি…পে…. চতুত্থং.
৫. পঠমমগ্গসুত্তং
২২৫. … মিচ্ছাদিট্ঠিকো হোতি, মিচ্ছাসঙ্কপ্পো হোতি, মিচ্ছাৰাচো হোতি, মিচ্ছাকম্মন্তো হোতি…পে… সম্মাদিট্ঠিকো হোতি, সম্মাসঙ্কপ্পো হোতি, সম্মাৰাচো হোতি, সম্মাকম্মন্তো হোতি…পে…. পঞ্চমং.
৬. দুতিযমগ্গসুত্তং
২২৬. … মিচ্ছাআজীৰো হোতি, মিচ্ছাৰাযামো হোতি, মিচ্ছাসতি হোতি, মিচ্ছাসমাধি হোতি…পে… সম্মাআজীৰো হোতি, সম্মাৰাযামো হোতি, সম্মাসতি হোতি, সম্মাসমাধি হোতি…পে…. ছট্ঠং.
৭. পঠমৰোহারপথসুত্তং
২২৭. … অদিট্ঠে দিট্ঠৰাদী হোতি, অসুতে সুতৰাদী হোতি, অমুতে মুতৰাদী হোতি, অৰিঞ্ঞাতে ৰিঞ্ঞাতৰাদী হোতি…পে… অদিট্ঠে অদিট্ঠৰাদী হোতি, অসুতে অসুতৰাদী হোতি, অমুতে অমুতৰাদী হোতি, অৰিঞ্ঞাতে অৰিঞ্ঞাতৰাদী হোতি…পে…. সত্তমং.
৮. দুতিযৰোহারপথসুত্তং
২২৮. … দিট্ঠে অদিট্ঠৰাদী হোতি, সুতে অসুতৰাদী হোতি, মুতে অমুতৰাদী হোতি, ৰিঞ্ঞাতে অৰিঞ্ঞাতৰাদী হোতি…পে… দিট্ঠে দিট্ঠৰাদী হোতি, সুতে সুতৰাদী হোতি, মুতে মুতৰাদী হোতি, ৰিঞ্ঞাতে ৰিঞ্ঞাতৰাদী হোতি…পে…. অট্ঠমং.
৯. অহিরিকসুত্তং
২২৯. … অস্সদ্ধো হোতি, দুস্সীলো হোতি, অহিরিকো হোতি, অনোত্তপ্পী হোতি…পে… সদ্ধো হোতি, সীলৰা হোতি, হিরিমা হোতি, ওত্তপ্পী হোতি…পে…. নৰমং.
১০. দুপ্পঞ্ঞসুত্তং
২৩০. … অস্সদ্ধো হোতি, দুস্সীলো হোতি, কুসীতো হোতি, দুপ্পঞ্ঞো হোতি…পে… সদ্ধো হোতি, সীলৰা হোতি, আরদ্ধৰীরিযো হোতি, পঞ্ঞৰা হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, চতূহি ধম্মেহি সমন্নাগতো পণ্ডিতো ৰিযত্তো সপ্পুরিসো অক্খতং অনুপহতং অত্তানং পরিহরতি, অনৰজ্জো চ হোতি অননুৰজ্জো ৰিঞ্ঞূনং, বহুঞ্চ পুঞ্ঞং পসৰতী’’তি. দসমং.
১১. কৰিসুত্তং
২৩১. ‘‘চত্তারোমে, ভিক্খৰে, কৰী. কতমে চত্তারো? চিন্তাকৰি, সুতকৰি, অত্থকৰি, পটিভানকৰি – ইমে খো, ভিক্খৰে, চত্তারো কৰী’’তি. একাদসমং.
দুচ্চরিতৰগ্গো ততিযো.