৮. উপকসুত্তং
১৮৮. একং সমযং ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি গিজ্ঝকূটে পব্বতে. অথ খো উপকো মণ্ডিকাপুত্তো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো উপকো মণ্ডিকাপুত্তো ভগৰন্তং এতদৰোচ –
‘‘অহঞ্হি, ভন্তে, এৰংৰাদী এৰংদিট্ঠি – ‘যো কোচি পরূপারম্ভং ৰত্তেতি, পরূপারম্ভং ৰত্তেন্তো সব্বো সো [সব্বসো (সী. পী.)] ন উপপাদেতি. অনুপপাদেন্তো গারয্হো হোতি উপৰজ্জো’’’তি. ‘‘পরূপারম্ভং চে, উপক, ৰত্তেতি পরূপারম্ভং ৰত্তেন্তো ন উপপাদেতি, অনুপপাদেন্তো গারয্হো হোতি উপৰজ্জো. ত্ৰং খো, উপক, পরূপারম্ভং ৰত্তেসি, পরূপারম্ভং ৰত্তেন্তো ন উপপাদেসি, অনুপপাদেন্তো গারয্হো হোসি উপৰজ্জো’’তি. ‘‘সেয্যথাপি, ভন্তে, উম্মুজ্জমানকংযেৰ মহতা পাসেন বন্ধেয্য; এৰমেৰং খো অহং, ভন্তে, উম্মুজ্জমানকোযেৰ ভগৰতা মহতা ৰাদপাসেন [মহতা পাসেন (ক.)] বদ্ধো’’তি.
‘‘ইদং অকুসলন্তি খো, উপক, মযা পঞ্ঞত্তং. তত্থ অপরিমাণা পদা অপরিমাণা ব্যঞ্জনা অপরিমাণা তথাগতস্স ধম্মদেসনা – ইতিপিদং অকুসলন্তি. তং খো পনিদং অকুসলং পহাতব্বন্তি খো, উপক, মযা পঞ্ঞত্তং. তত্থ অপরিমাণা পদা অপরিমাণা ব্যঞ্জনা অপরিমাণা তথাগতস্স ধম্মদেসনা – ইতিপিদং অকুসলং পহাতব্বন্তি.
‘‘ইদং কুসলন্তি খো, উপক, মযা পঞ্ঞত্তং. তত্থ অপরিমাণা পদা অপরিমাণা ব্যঞ্জনা অপরিমাণা তথাগতস্স ধম্মদেসনা – ইতিপিদং কুসলন্তি. তং খো পনিদং কুসলং ভাৰেতব্বন্তি খো, উপক, মযা পঞ্ঞত্তং. তত্থ অপরিমাণা পদা অপরিমাণা ব্যঞ্জনা অপরিমাণা তথাগতস্স ধম্মদেসনা – ইতিপিদং কুসলং ভাৰেতব্ব’’ন্তি.
অথ খো উপকো মণ্ডিকাপুত্তো ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দিত্ৰা অনুমোদিত্ৰা উট্ঠাযাসনা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা যেন রাজা মাগধো অজাতসত্তু ৰেদেহিপুত্তো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা যাৰতকো অহোসি ভগৰতা সদ্ধিং কথাসল্লাপো তং সব্বং রঞ্ঞো মাগধস্স অজাতসত্তুস্স ৰেদেহিপুত্তস্স আরোচেসি.
এৰং ৰুত্তে রাজা মাগধো অজাতসত্তু ৰেদেহিপুত্তো কুপিতো অনত্তমনো উপকং মণ্ডিকাপুত্তং এতদৰোচ – ‘‘যাৰ ধংসী ৰতাযং লোণকারদারকো যাৰ মুখরো যাৰ পগব্বো যত্র হি নাম তং ভগৰন্তং অরহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং আসাদেতব্বং মঞ্ঞিস্সতি; অপেহি ত্ৰং, উপক, ৰিনস্স, মা তং অদ্দস’’ন্তি. অট্ঠমং.