১০. পংসুধোৰকসুত্তং
১০২. ‘‘সন্তি, ভিক্খৰে, জাতরূপস্স ওল়ারিকা উপক্কিলেসা পংসুৰালুকা [পংসুৰালিকা (সী. স্যা. কং. পী.)] সক্খরকঠলা. তমেনং পংসুধোৰকো ৰা পংসুধোৰকন্তেৰাসী ৰা দোণিযং আকিরিত্ৰা ধোৰতি সন্ধোৰতি নিদ্ধোৰতি. তস্মিং পহীনে তস্মিং ব্যন্তীকতে সন্তি জাতরূপস্স মজ্ঝিমসহগতা উপক্কিলেসা সুখুমসক্খরা থূলৰালুকা [থূলৰালিকা (সী. পী.), থুল্লৰালিকা (স্যা. কং.)]. তমেনং পংসুধোৰকো ৰা পংসুধোৰকন্তেৰাসী ৰা ধোৰতি সন্ধোৰতি নিদ্ধোৰতি. তস্মিং পহীনে তস্মিং ব্যন্তীকতে সন্তি জাতরূপস্স সুখুমসহগতা উপক্কিলেসা সুখুমৰালুকা কাল়জল্লিকা. তমেনং পংসুধোৰকো ৰা পংসুধোৰকন্তেৰাসী ৰা ধোৰতি সন্ধোৰতি নিদ্ধোৰতি. তস্মিং পহীনে তস্মিং ব্যন্তীকতে অথাপরং সুৰণ্ণসিকতাৰসিস্সন্তি [সুৰণ্ণজাতরূপকাৰসিস্সন্তি (ক.)]. তমেনং সুৰণ্ণকারো ৰা সুৰণ্ণকারন্তেৰাসী ৰা জাতরূপং মূসাযং পক্খিপিত্ৰা ধমতি সন্ধমতি নিদ্ধমতি. তং হোতি জাতরূপং ধন্তং সন্ধন্তং [অধন্তং অসন্ধন্তং (স্যা. কং.)] নিদ্ধন্তং অনিদ্ধন্তকসাৰং [অনিদ্ধন্তং অনিহিতং অনিন্নীতকসাৰং (সী. স্যা. কং. পী.)], ন চেৰ মুদু হোতি ন চ কম্মনিযং, ন চ পভস্সরং পভঙ্গু চ, ন চ সম্মা উপেতি কম্মায. হোতি সো, ভিক্খৰে, সমযো যং সুৰণ্ণকারো ৰা সুৰণ্ণকারন্তেৰাসী ৰা তং জাতরূপং ধমতি সন্ধমতি নিদ্ধমতি. তং হোতি জাতরূপং ধন্তং সন্ধন্তং নিদ্ধন্তং নিদ্ধন্তকসাৰং [নিহিতং নিন্নীতকসাৰং (সী. স্যা. কং. পী.)], মুদু চ হোতি কম্মনিযঞ্চ পভস্সরঞ্চ, ন চ পভঙ্গু, সম্মা উপেতি কম্মায. যস্সা যস্সা চ পিলন্ধনৰিকতিযা আকঙ্খতি – যদি পট্টিকায [মুদ্দিকায (অ. নি. ৫.২৩], যদি কুণ্ডলায, যদি গীৰেয্যকে [গীৰেয্যকেন (ক.), গীৰেয্যকায (?)], যদি সুৰণ্ণমালায – তঞ্চস্স অত্থং অনুভোতি.
‘‘এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, সন্তি অধিচিত্তমনুযুত্তস্স ভিক্খুনো ওল়ারিকা উপক্কিলেসা কাযদুচ্চরিতং ৰচীদুচ্চরিতং মনোদুচ্চরিতং, তমেনং সচেতসো ভিক্খু দব্বজাতিকো পজহতি ৰিনোদেতি ব্যন্তীকরোতি অনভাৰং গমেতি. তস্মিং পহীনে তস্মিং ব্যন্তীকতে সন্তি অধিচিত্তমনুযুত্তস্স ভিক্খুনো মজ্ঝিমসহগতা উপক্কিলেসা কামৰিতক্কো ব্যাপাদৰিতক্কো ৰিহিংসাৰিতক্কো, তমেনং সচেতসো ভিক্খু দব্বজাতিকো পজহতি ৰিনোদেতি ব্যন্তীকরোতি অনভাৰং গমেতি. তস্মিং পহীনে তস্মিং ব্যন্তীকতে সন্তি অধিচিত্তমনুযুত্তস্স ভিক্খুনো সুখুমসহগতা উপক্কিলেসা ঞাতিৰিতক্কো জনপদৰিতক্কো অনৰঞ্ঞত্তিপটিসংযুত্তো ৰিতক্কো, তমেনং সচেতসো ভিক্খু দব্বজাতিকো পজহতি ৰিনোদেতি ব্যন্তীকরোতি অনভাৰং গমেতি. তস্মিং পহীনে তস্মিং ব্যন্তীকতে অথাপরং ধম্মৰিতক্কাৰসিস্সতি [ধম্মৰিতক্কোৰসিস্সতি (ক.)]. সো হোতি সমাধি ন চেৰ সন্তো ন চ পণীতো নপ্পটিপ্পস্সদ্ধলদ্ধো ন একোদিভাৰাধিগতো সসঙ্খারনিগ্গয্হৰারিতগতো [সসঙ্খারনিগ্গয্হৰারিতৰতো (সী. স্যা. কং. পী.), সসঙ্খারনিগ্গয্হৰারিৰাৰতো (ক.), সসঙ্খারনিগ্গয্হৰারিযাধিগতো (?) অ. নি. ৯.৩৭; দী. নি. ৩.৩৫৫] হোতি. সো, ভিক্খৰে, সমযো যং তং চিত্তং অজ্ঝত্তংযেৰ সন্তিট্ঠতি সন্নিসীদতি একোদি হোতি [একোদিভাৰং গচ্ছতি (সী.), একোদিভাৰো হোতি (স্যা. কং. ক.), একোদিহোতি (পী.)] সমাধিযতি. সো হোতি সমাধি সন্তো পণীতো পটিপ্পস্সদ্ধিলদ্ধো একোদিভাৰাধিগতো ন সসঙ্খারনিগ্গয্হৰারিতগতো. যস্স যস্স চ অভিঞ্ঞা সচ্ছিকরণীযস্স ধম্মস্স চিত্তং অভিনিন্নামেতি অভিঞ্ঞা সচ্ছিকিরিযায তত্র তত্রেৰ সক্খিভব্বতং পাপুণাতি সতি সতিআযতনে.
‘‘সো সচে আকঙ্খতি – ‘অনেকৰিহিতং ইদ্ধিৰিধং পচ্চনুভৰেয্যং – একোপি হুত্ৰা বহুধা অস্সং, বহুধাপি হুত্ৰা একো অস্সং; আৰিভাৰং, তিরোভাৰং; তিরোকুট্টং তিরোপাকারং তিরোপব্বতং অসজ্জমানো গচ্ছেয্যং, সেয্যথাপি আকাসে; পথৰিযাপি উম্মুজ্জনিমুজ্জং করেয্যং, সেয্যথাপি উদকে; উদকেপি অভিজ্জমানে [অভিজ্জমানো (সী. পী. ক.)] গচ্ছেয্যং, সেয্যথাপি পথৰিযং; আকাসেপি পল্লঙ্কেন কমেয্যং, সেয্যথাপি পক্খী সকুণো; ইমেপি চন্দিমসূরিযে এৰংমহিদ্ধিকে এৰংমহানুভাৰে পাণিনা পরিমসেয্যং পরিমজ্জেয্যং; যাৰ ব্রহ্মলোকাপি কাযেন ৰসং ৰত্তেয্য’ন্তি, তত্র তত্রেৰ সক্খিভব্বতং পাপুণাতি সতি সতিআযতনে.
‘‘সো সচে আকঙ্খতি – ‘দিব্বায সোতধাতুযা ৰিসুদ্ধায অতিক্কন্তমানুসিকায উভো সদ্দে সুণেয্যং দিব্বে চ মানুসে চ যে দূরে সন্তিকে চা’তি, তত্র তত্রেৰ সক্খিভব্বতং পাপুণাতি সতি সতিআযতনে.
‘‘সো সচে আকঙ্খতি – ‘পরসত্তানং পরপুগ্গলানং চেতসা চেতো পরিচ্চ পজানেয্যং – সরাগং ৰা চিত্তং সরাগং চিত্তন্তি পজানেয্যং, ৰীতরাগং ৰা চিত্তং ৰীতরাগং চিত্তন্তি পজানেয্যং; সদোসং ৰা চিত্তং সদোসং চিত্তন্তি পজানেয্যং, ৰীতদোসং ৰা চিত্তং ৰীতদোসং চিত্তন্তি পজানেয্যং; সমোহং ৰা চিত্তং সমোহং চিত্তন্তি পজানেয্যং, ৰীতমোহং ৰা চিত্তং ৰীতমোহং চিত্তন্তি পজানেয্যং; সংখিত্তং ৰা চিত্তং সংখিত্তং চিত্তন্তি পজানেয্যং, ৰিক্খিত্তং ৰা চিত্তং ৰিক্খিত্তং চিত্তন্তি পজানেয্যং; মহগ্গতং ৰা চিত্তং মহগ্গতং চিত্তন্তি পজানেয্যং, অমহগ্গতং ৰা চিত্তং অমহগ্গতং চিত্তন্তি পজানেয্যং; সউত্তরং ৰা চিত্তং সউত্তরং চিত্তন্তি পজানেয্যং, অনুত্তরং ৰা চিত্তং অনুত্তরং চিত্তন্তি পজানেয্যং; সমাহিতং ৰা চিত্তং সমাহিতং চিত্তন্তি পজানেয্যং, অসমাহিতং ৰা চিত্তং অসমাহিতং চিত্তন্তি পজানেয্যং; ৰিমুত্তং ৰা চিত্তং ৰিমুত্তং চিত্তন্তি পজানেয্যং, অৰিমুত্তং ৰা চিত্তং অৰিমুত্তং চিত্তন্তি পজানেয্য’ন্তি, তত্র তত্রেৰ সক্খিভব্বতং পাপুণাতি সতি সতিআযতনে.
‘‘সো সচে আকঙ্খতি – ‘অনেকৰিহিতং পুব্বেনিৰাসং অনুস্সরেয্যং, সেয্যথিদং – একম্পি জাতিং দ্ৰেপি জাতিযো তিস্সোপি জাতিযো চতস্সোপি জাতিযো পঞ্চপি জাতিযো দসপি জাতিযো ৰীসম্পি জাতিযো তিংসম্পি জাতিযো চত্তালীসম্পি জাতিযো পঞ্ঞাসম্পি জাতিযো জাতিসতম্পি জাতিসহস্সম্পি জাতিসতসহস্সম্পি অনেকেপি সংৰট্টকপ্পে অনেকেপি ৰিৰট্টকপ্পে অনেকেপি সংৰট্টৰিৰট্টকপ্পে – অমুত্রাসিং এৰংনামো এৰংগোত্তো এৰংৰণ্ণো এৰমাহারো এৰংসুখদুক্খপ্পটিসংৰেদী এৰমাযুপরিযন্তো, সো ততো চুতো অমুত্র উদপাদিং; তত্রাপাসিং এৰংনামো এৰংগোত্তো এৰংৰণ্ণো এৰমাহারো এৰংসুখদুক্খপ্পটিসংৰেদী এৰমাযুপরিযন্তো, সো ততো চুতো ইধূপপন্নোতি, ইতি সাকারং সউদ্দেসং অনেকৰিহিতং পুব্বেনিৰাসং অনুস্সরেয্য’ন্তি, তত্র তত্রেৰ সক্খিভব্বতং পাপুণাতি সতি সতিআযতনে.
‘‘সো সচে আকঙ্খতি – ‘দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সেয্যং চৰমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৰণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানেয্যং – ইমে ৰত ভোন্তো সত্তা কাযদুচ্চরিতেন সমন্নাগতা ৰচীদুচ্চরিতেন সমন্নাগতা মনোদুচ্চরিতেন সমন্নাগতা অরিযানং উপৰাদকা মিচ্ছাদিট্ঠিকা মিচ্ছাদিট্ঠিকম্মসমাদানা, তে কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপন্না; ইমে ৰা পন ভোন্তো সত্তা কাযসুচরিতেন সমন্নাগতা ৰচীসুচরিতেন সমন্নাগতা মনোসুচরিতেন সমন্নাগতা অরিযানং অনুপৰাদকা সম্মাদিট্ঠিকা সম্মাদিট্ঠিকম্মসমাদানা, তে কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্নাতি, ইতি দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সেয্যং চৰমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৰণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানেয্য’ন্তি, তত্র তত্রেৰ সক্খিভব্বতং পাপুণাতি সতি সতিআযতনে.
‘‘সো সচে আকঙ্খতি – ‘আসৰানং খযা অনাসৰং চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরেয্য’ন্তি, তত্র তত্রেৰ সক্খিভব্বতং পাপুণাতি সতি সতিআযতনে’’তি. দসমং.