৪. অজিতসুত্তং

১১৬. অথ খো অজিতো পরিব্বাজকো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰতা সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সারণীযং ৰীতিসারেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো অজিতো পরিব্বাজকো ভগৰন্তং এতদৰোচ –

‘‘অম্হাকং, ভো গোতম, পণ্ডিতো নাম সব্রহ্মচারী. তেন পঞ্চমত্তানি চিত্তট্ঠানসতানি চিন্তিতানি, যেহি অঞ্ঞতিত্থিযা উপারদ্ধাৰ জানন্তি [উপারদ্ধা পজানন্তি (সী.)] উপারদ্ধস্মা’’তি [উপারদ্ধম্হাতি (সী. পী.)].

অথ খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ধারেথ নো তুম্হে, ভিক্খৰে, পণ্ডিতৰত্থূনী’’তি? ‘‘এতস্স, ভগৰা, কালো এতস্স, সুগত, কালো যং ভগৰা ভাসেয্য, ভগৰতো সুত্ৰা ভিক্খূ ধারেস্সন্তী’’তি.

‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, সুণাথ, সাধুকং মনসি করোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ –

‘‘ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো অধম্মিকেন ৰাদেন অধম্মিকং ৰাদং অভিনিগ্গণ্হাতি অভিনিপ্পীল়েতি, তেন চ অধম্মিকং পরিসং রঞ্জেতি. তেন সা অধম্মিকা পরিসা উচ্চাসদ্দমহাসদ্দা হোতি – ‘পণ্ডিতো ৰত, ভো, পণ্ডিতো ৰত, ভো’তি.

‘‘ইধ পন, ভিক্খৰে, একচ্চো অধম্মিকেন ৰাদেন ধম্মিকং ৰাদং অভিনিগ্গণ্হাতি অভিনিপ্পীল়েতি, তেন চ অধম্মিকং পরিসং রঞ্জেতি. তেন সা অধম্মিকা পরিসা উচ্চাসদ্দমহাসদ্দা হোতি – ‘পণ্ডিতো ৰত, ভো, পণ্ডিতো ৰত, ভো’তি.

‘‘ইধ পন, ভিক্খৰে, একচ্চো অধম্মিকেন ৰাদেন ধম্মিকঞ্চ ৰাদং অধম্মিকঞ্চ ৰাদং অভিনিগ্গণ্হাতি অভিনিপ্পীল়েতি, তেন চ অধম্মিকং পরিসং রঞ্জেতি. তেন সা অধম্মিকা পরিসা উচ্চাসদ্দমহাসদ্দা হোতি – ‘পণ্ডিতো ৰত, ভো, পণ্ডিতো ৰত, ভো’তি.

‘‘অধম্মো চ, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বো ধম্মো চ; অনত্থো চ ৰেদিতব্বো অত্থো চ. অধম্মঞ্চ ৰিদিত্ৰা ধম্মঞ্চ, অনত্থঞ্চ ৰিদিত্ৰা অত্থঞ্চ যথা ধম্মো যথা অত্থো তথা পটিপজ্জিতব্বং.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, অধম্মো, কতমো চ ধম্মো, কতমো চ অনত্থো, কতমো চ অত্থো? মিচ্ছাদিট্ঠি, ভিক্খৰে, অধম্মো; সম্মাদিট্ঠি ধম্মো; যে চ মিচ্ছাদিট্ঠিপচ্চযা অনেকে পাপকা অকুসলা ধম্মা সম্ভৰন্তি, অযং অনত্থো; সম্মাদিট্ঠিপচ্চযা চ অনেকে কুসলা ধম্মা ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছন্তি, অযং অত্থো.

‘‘মিচ্ছাসঙ্কপ্পো, ভিক্খৰে, অধম্মো; সম্মাসঙ্কপ্পো ধম্মো… মিচ্ছাৰাচা, ভিক্খৰে, অধম্মো; সম্মাৰাচা ধম্মো… মিচ্ছাকম্মন্তো, ভিক্খৰে, অধম্মো; সম্মাকম্মন্তো ধম্মো… মিচ্ছাআজীৰো, ভিক্খৰে, অধম্মো; সম্মাআজীৰো ধম্মো … মিচ্ছাৰাযামো, ভিক্খৰে, অধম্মো; সম্মাৰাযামো ধম্মো… মিচ্ছাসতি, ভিক্খৰে, অধম্মো; সম্মাসতি ধম্মো… মিচ্ছাসমাধি, ভিক্খৰে অধম্মো; সম্মাসমাধি ধম্মো… মিচ্ছাঞাণং, ভিক্খৰে, অধম্মো; সম্মাঞাণং ধম্মো.

‘‘মিচ্ছাৰিমুত্তি, ভিক্খৰে, অধম্মো; সম্মাৰিমুত্তি ধম্মো; যে চ মিচ্ছাৰিমুত্তিপচ্চযা অনেকে পাপকা অকুসলা ধম্মা সম্ভৰন্তি, অযং অনত্থো; সম্মাৰিমুত্তিপচ্চযা চ অনেকে কুসলা ধম্মা ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছন্তি, অযং অত্থো.

‘‘‘অধম্মো চ, ভিক্খৰে, ৰেদিতব্বো ধম্মো চ; অনত্থো চ ৰেদিতব্বো অত্থো চ. অধম্মঞ্চ ৰিদিত্ৰা ধম্মঞ্চ, অনত্থঞ্চ ৰিদিত্ৰা অত্থঞ্চ যথা ধম্মো যথা অত্থো তথা পটিপজ্জিতব্ব’ন্তি, ইতি যং তং ৰুত্তং, ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্ত’’ন্তি. চতুত্থং.