৫. পণিহিতঅচ্ছৰগ্গো
৪১. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, সালিসূকং ৰা যৰসূকং ৰা মিচ্ছাপণিহিতং হত্থেন ৰা পাদেন ৰা অক্কন্তং হত্থং ৰা পাদং ৰা ভেচ্ছতি [ভিজ্জিস্সতি (স্যা. কং. ক.), ভেজ্জতি (সী.) মোগ্গল্লানব্যাকরণং পস্সিতব্বং] লোহিতং ৰা উপ্পাদেস্সতীতি নেতং ঠানং ৰিজ্জতি. তং কিস্স হেতু? মিচ্ছাপণিহিতত্তা, ভিক্খৰে, সূকস্স. এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, সো ৰত ভিক্খু মিচ্ছাপণিহিতেন চিত্তেন অৰিজ্জং ভেচ্ছতি, ৰিজ্জং উপ্পাদেস্সতি, নিব্বানং সচ্ছিকরিস্সতীতি নেতং ঠানং ৰিজ্জতি. তং কিস্স হেতু? মিচ্ছাপণিহিতত্তা, ভিক্খৰে, চিত্তস্সা’’তি. পঠমং.
৪২. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, সালিসূকং ৰা যৰসূকং ৰা সম্মাপণিহিতং হত্থেন ৰা পাদেন ৰা অক্কন্তং হত্থং ৰা পাদং ৰা ভেচ্ছতি লোহিতং ৰা উপ্পাদেস্সতীতি ঠানমেতং ৰিজ্জতি. তং কিস্স হেতু? সম্মাপণিহিতত্তা, ভিক্খৰে, সূকস্স. এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, সো ৰত ভিক্খু সম্মাপণিহিতেন চিত্তেন অৰিজ্জং ভেচ্ছতি, ৰিজ্জং উপ্পাদেস্সতি, নিব্বানং সচ্ছিকরিস্সতীতি ঠানমেতং ৰিজ্জতি. তং কিস্স হেতু? সম্মাপণিহিতত্তা, ভিক্খৰে, চিত্তস্সা’’তি. দুতিযং.
৪৩. ‘‘ইধাহং [ইদাহং (সী.)], ভিক্খৰে, একচ্চং পুগ্গলং পদুট্ঠচিত্তং এৰং চেতসা চেতো পরিচ্চ পজানামি – ‘ইমম্হি চে অযং সমযে পুগ্গলো কালং করেয্য, যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে’. তং কিস্স হেতু? চিত্তং হিস্স, ভিক্খৰে, পদুট্ঠং. ‘‘চেতোপদোসহেতু পন, ভিক্খৰে, এৰমিধেকচ্চে সত্তা কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জন্তী’’তি. ততিযং.
৪৪. ‘‘ইধাহং, ভিক্খৰে, একচ্চং পুগ্গলং পসন্নচিত্তং এৰং চেতসা চেতো পরিচ্চ পজানামি – ‘ইমম্হি চে অযং সমযে পুগ্গলো কালং করেয্য, যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে’. তং কিস্স হেতু? চিত্তং হিস্স, ভিক্খৰে, পসন্নং. ‘‘চেতোপসাদহেতু পন, ভিক্খৰে, এৰমিধেকচ্চে সত্তা কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জন্তী’’তি. চতুত্থং.
৪৫. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, উদকরহদো আৰিলো লুল়িতো কললীভূতো তত্থ চক্খুমা পুরিসো তীরে ঠিতো ন পস্সেয্য সিপ্পিসম্বুকম্পি [সিপ্পিকসম্বুকম্পি (ক.)] সক্খরকঠলম্পি মচ্ছগুম্বম্পি চরন্তম্পি তিট্ঠন্তম্পি. তং কিস্স হেতু? আৰিলত্তা, ভিক্খৰে, উদকস্স. এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, সো ৰত ভিক্খু আৰিলেন চিত্তেন অত্তত্থং ৰা ঞস্সতি পরত্থং ৰা ঞস্সতি উভযত্থং ৰা ঞস্সতি উত্তরিং ৰা মনুস্সধম্মা অলমরিযঞাণদস্সনৰিসেসং সচ্ছিকরিস্সতীতি নেতং ঠানং ৰিজ্জতি. তং কিস্স হেতু? আৰিলত্তা, ভিক্খৰে, চিত্তস্সা’’তি. পঞ্চমং.
৪৬. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, উদকরহদো অচ্ছো ৰিপ্পসন্নো অনাৰিলো তত্থ চক্খুমা পুরিসো তীরে ঠিতো পস্সেয্য সিপ্পিসম্বুকম্পি সক্খরকঠলম্পি মচ্ছগুম্বম্পি চরন্তম্পি তিট্ঠন্তম্পি. তং কিস্স হেতু? অনাৰিলত্তা, ভিক্খৰে, উদকস্স. এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, সো ৰত ভিক্খু অনাৰিলেন চিত্তেন অত্তত্থং ৰা ঞস্সতি পরত্থং ৰা ঞস্সতি উভযত্থং ৰা ঞস্সতি উত্তরিং ৰা মনুস্সধম্মা অলমরিযঞাণদস্সনৰিসেসং সচ্ছিকরিস্সতীতি ঠানমেতং ৰিজ্জতি. তং কিস্স হেতু? অনাৰিলত্তা, ভিক্খৰে, চিত্তস্সা’’তি. ছট্ঠং.
৪৭. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, যানি কানিচি রুক্খজাতানং ফন্দনো তেসং অগ্গমক্খাযতি যদিদং মুদুতায চেৰ কম্মঞ্ঞতায চ. এৰমেৰং খো অহং, ভিক্খৰে, নাঞ্ঞং একধম্মম্পি সমনুপস্সামি যং এৰং ভাৰিতং বহুলীকতং মুদু চ হোতি কম্মঞ্ঞঞ্চ যথযিদং চিত্তং. চিত্তং, ভিক্খৰে, ভাৰিতং বহুলীকতং মুদু চ হোতি কম্মঞ্ঞঞ্চ হোতী’’তি. সত্তমং.
৪৮. ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞং একধম্মম্পি সমনুপস্সামি যং এৰং লহুপরিৰত্তং যথযিদং চিত্তং. যাৰঞ্চিদং, ভিক্খৰে, উপমাপি ন সুকরা যাৰ লহুপরিৰত্তং চিত্ত’’ন্তি. অট্ঠমং.
৪৯. ‘‘পভস্সরমিদং, ভিক্খৰে, চিত্তং. তঞ্চ খো আগন্তুকেহি উপক্কিলেসেহি উপক্কিলিট্ঠ’’ন্তি. নৰমং.
৫০. ‘‘পভস্সরমিদং, ভিক্খৰে, চিত্তং. তঞ্চ খো আগন্তুকেহি উপক্কিলেসেহি ৰিপ্পমুত্ত’’ন্তি. দসমং.
পণিহিতঅচ্ছৰগ্গো পঞ্চমো.