৫. অত্তাদানৱগ্গো
৪৩৬. [চূড়ৱ. ৩৯৯; অ. নি. ১০.৪৪] ‘‘চোদকেন, ভন্তে, ভিক্খুনা পৰং চোদেতুকামেন কতি ধম্মে অজ্ঝত্তং পচ্চৱেক্খিত্ৱা পৰো চোদেতব্বো’’তি? ‘‘চোদকেনুপালি, ভিক্খুনা পৰং চোদেতুকামেন পঞ্চ ধম্মে অজ্ঝত্তং পচ্চৱেক্খিত্ৱা পৰো চোদেতব্বো. কতমে পঞ্চ? চোদকেনুপালি, ভিক্খুনা পৰং চোদেতুকামেন এৱং পচ্চৱেক্খিতব্বং – পৰিসুদ্ধকাযসমাচাৰো নু খোম্হি, পৰিসুদ্ধেনম্হি কাযসমাচাৰেন সমন্নাগতো অচ্ছিদ্দেন অপ্পটিমংসেন, সংৱিজ্জতি নু খো মে এসো ধম্মো উদাহু নো’’তি. নো চে, উপালি, ভিক্খু পৰিসুদ্ধকাযসমাচাৰো হোতি, পৰিসুদ্ধেন কাযসমাচাৰেন সমন্নাগতো অচ্ছিদ্দেন অপ্পটিমংসেন, তস্স ভৱন্তি ৱত্তাৰো – ‘ইঙ্ঘ, তাৱ আযস্মা কাযিকং সিক্খস্সূ’তি ইতিস্স ভৱন্তি ৱত্তাৰো.
‘‘পুন চপৰং, উপালি, চোদকেন ভিক্খুনা পৰং চোদেতুকামেন এৱং পচ্চৱেক্খিতব্বং – ‘পৰিসুদ্ধৱচীসমাচাৰো নু খোম্হি, পৰিসুদ্ধেনম্হি ৱচীসমাচাৰেন সমন্নাগতো অচ্ছিদ্দেন অপ্পটিমংসেন, সংৱিজ্জতি নু খো মে এসো ধম্মো উদাহু নো’তি. নো চে, উপালি, ভিক্খু পৰিসুদ্ধৱচীসমাচাৰো হোতি, পৰিসুদ্ধেন ৱচীসমাচাৰেন সমন্নাগতো অচ্ছিদ্দেন অপ্পটিমংসেন, তস্স ভৱন্তি ৱত্তাৰো – ‘ইঙ্ঘ, তাৱ আযস্মা ৱাচসিকং সিক্খস্সূ’তি ইতিস্স ভৱন্তি ৱত্তাৰো.
‘‘পুন চপৰং, উপালি, চোদকেন ভিক্খুনা পৰং চোদেতুকামেন এৱং পচ্চৱেক্খিতব্বং – ‘মেত্তং নু খো মে চিত্তং পচ্চুপট্ঠিতং সব্ৰহ্মচাৰীসু অনাঘাতং, সংৱিজ্জতি নু খো মে এসো ধম্মো উদাহু নো’তি. নো চে, উপালি, ভিক্খুনো মেত্তং চিত্তং পচ্চুপট্ঠিতং হোতি সব্ৰহ্মচাৰীসু অনাঘাতং, তস্স ভৱন্তি ৱত্তাৰো – ‘ইঙ্ঘ, তাৱ আযস্মা সব্ৰহ্মচাৰীসু মেত্তং চিত্তং উপট্ঠাপেহী’তি ইতিস্স ভৱন্তি ৱত্তাৰো.
‘‘পুন চপৰং, উপালি, চোদকেন ভিক্খুনা পৰং চোদেতুকামেন এৱং পচ্চৱেক্খিতব্বং – ‘বহুস্সুতো নু খোম্হি সুতধৰো সুতসন্নিচযো, যে তে ধম্মা আদিকল্যাণা মজ্ঝেকল্যাণা পৰিযোসানকল্যাণা সাত্থং সব্যঞ্জনং কেৱলপৰিপুণ্ণং পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং অভিৱদন্তি, তথাৰূপা মে ধম্মা বহুস্সুতা হোন্তি ধাতা ৱচসা পৰিচিতা মনসানুপেক্খিতা দিট্ঠিযা সুপ্পটিৱিদ্ধা, সংৱিজ্জতি নু খো মে এসো ধম্মো উদাহু নো’তি. নো চে, উপালি, ভিক্খু বহুস্সুতো হোতি সুতধৰো সুতসন্নিচযো, যে তে ধম্মা আদিকল্যাণা মজ্ঝেকল্যাণা পৰিযোসানকল্যাণা সাত্থং সব্যঞ্জনং কেৱলপৰিপুণ্ণং পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং অভিৱদন্তি, তথাৰূপস্স ধম্মা ন বহুস্সুতা হোন্তি ধাতা ৱচসা পৰিচিতা মনসানুপেক্খিতা দিট্ঠিযা সুপ্পটিৱিদ্ধা, তস্স ভৱন্তি ৱত্তাৰো – ‘ইঙ্ঘ, তাৱ আযস্মা আগমং পৰিযাপুণস্সূ’তি ইতিস্স ভৱন্তি ৱত্তাৰো.
‘‘পুন চপৰং, উপালি, চোদকেন ভিক্খুনা পৰং চোদেতুকামেন এৱং পচ্চৱেক্খিতব্বং – ‘উভযানি খো মে পাতিমোক্খানি ৱিত্থাৰেন স্ৱাগতানি হোন্তি সুৱিভত্তানি সুপ্পৱত্তীনি সুৱিনিচ্ছিতানি সুত্তসো অনুব্যঞ্জনসো, সংৱিজ্জতি নু খো মে এসো ধম্মো উদাহু নো’তি. নো চে, উপালি, ভিক্খুনো উভযানি পাতিমোক্খানি ৱিত্থাৰেন স্ৱাগতানি হোন্তি সুৱিভত্তানি সুপ্পৱত্তীনি সুৱিনিচ্ছিতানি সুত্তসো অনুব্যঞ্জনসো, ‘ইদং পনাৱুসো কত্থ ৱুত্তং ভগৱতা’তি ইতি পুট্ঠো ন সম্পাযতি [ন সম্পাদযতি (ক.), ন সম্পাদেতি (স্যা.)], তস্স ভৱন্তি ৱত্তাৰো – ‘ইঙ্ঘ, তাৱ আযস্মা ৱিনযং পৰিযাপুণস্সূ’তি ইতিস্স ভৱন্তি ৱত্তাৰো. চোদকেনুপালি, ভিক্খুনা পৰং চোদেতুকামেন ইমে পঞ্চ ধম্মে অজ্ঝত্তং পচ্চৱেক্খিত্ৱা পৰো চোদেতব্বো’’তি.
৪৩৭. ‘‘চোদকেন, ভন্তে, ভিক্খুনা পৰং চোদেতুকামেন কতি ধম্মে অজ্ঝত্তং উপট্ঠাপেত্ৱা পৰো চোদেতব্বো’’তি? ‘‘চোদকেনুপালি, ভিক্খুনা পৰং চোদেতুকামেন পঞ্চ ধম্মে অজ্ঝত্তং উপট্ঠাপেত্ৱা পৰো চোদেতব্বো. কতমে পঞ্চ? কালেন ৱক্খামি নো অকালেন, ভূতেন ৱক্খামি নো অভূতেন, সণ্হেন ৱক্খামি নো ফৰুসেন, অত্থসংহিতেন ৱক্খামি নো অনত্থসংহিতেন, মেত্তাচিত্তো ৱক্খামি নো দোসন্তৰোতি – চোদকেনুপালি, ভিক্খুনা পৰং চোদেতুকামেন ইমে পঞ্চ ধম্মে অজ্ঝত্তং উপট্ঠাপেত্ৱা পৰো চোদেতব্বো’’তি.
৪৩৮. [চূড়ৱ. ৪০০] ‘‘চোদকেন, ভন্তে, ভিক্খুনা পৰং চোদেতুকামেন কতি ধম্মে অজ্ঝত্তং মনসি কৰিত্ৱা পৰো চোদেতব্বো’’তি? ‘‘চোদকেনুপালি, ভিক্খুনা পৰং চোদেতুকামেন পঞ্চ ধম্মে অজ্ঝত্তং মনসি কৰিত্ৱা পৰো চোদেতব্বো. কতমে পঞ্চ? কাৰুঞ্ঞতা, হিতেসিতা, অনুকম্পতা, আপত্তিৱুট্ঠানতা, ৱিনযপুৰেক্খাৰতা – চোদকেনুপালি, ভিক্খুনা পৰং চোদেতুকামেন ইমে পঞ্চ ধম্মে অজ্ঝত্তং মনসি কৰিত্ৱা পৰো চোদেতব্বো’’তি.
৪৩৯. ‘‘কতিহি নু খো, ভন্তে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো ওকাসকম্মং কাৰাপেন্তস্স নালং ওকাসকম্মং কাতু’’ন্তি? ‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো ওকাসকম্মং কাৰাপেন্তস্স নালং ওকাসকম্মং কাতুং. কতমেহি পঞ্চহি? অপৰিসুদ্ধকাযসমাচাৰো হোতি, অপৰিসুদ্ধৱচীসমাচাৰো হোতি, অপৰিসুদ্ধাজীৱো হোতি, বালো হোতি অব্যত্তো, ন পটিবলো অনুযুঞ্জিযমানো অনুযোগং দাতুং – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো ওকাসকম্মং কাৰাপেন্তস্স নালং ওকাসকম্মং কাতুং.
‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো ওকাসকম্মং কাৰাপেন্তস্স অলং ওকাসকম্মং কাতুং. কতমেহি পঞ্চহি? পৰিসুদ্ধকাযসমাচাৰো হোতি, পৰিসুদ্ধৱচীসমাচাৰো হোতি, পৰিসুদ্ধাজীৱো হোতি, পণ্ডিতো হোতি ব্যত্তো পটিবলো অনুযুঞ্জিযমানো অনুযোগং দাতুং – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো ওকাসকম্মং কাৰাপেন্তস্স অলং ওকাসকম্মং কাতু’’ন্তি.
৪৪০. [চূড়ৱ. ৩৯৮] ‘‘অত্তাদানং আদাতুকামেন, ভন্তে, ভিক্খুনা কতিহঙ্গেহি সমন্নাগতং অত্তাদানং আদাতব্ব’’ন্তি? ‘‘অত্তাদানং আদাতুকামেনুপালি, ভিক্খুনা পঞ্চঙ্গসমন্নাগতং [পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতং (সী. স্যা.)] অত্তাদানং আদাতব্বং. কতমে পঞ্চ [কতমেহি পঞ্চহি (স্যা.)]? অত্তাদানং আদাতুকামেন, উপালি, ভিক্খুনা এৱং পচ্চৱেক্খিতব্বং – ‘যং খো অহং ইমং অত্তাদানং আদাতুকামো, কালো নু খো ইমং অত্তাদানং আদাতুং উদাহু নো’তি. সচে, উপালি, ভিক্খু পচ্চৱেক্খমানো এৱং জানাতি – ‘অকালো ইমং অত্তাদানং আদাতুং নো কালো’তি, ন তং, উপালি, অত্তাদানং আদাতব্বং.
‘‘সচে পনুপালি, ভিক্খু পচ্চৱেক্খমানো এৱং জানাতি – ‘কালো ইমং অত্তাদানং আদাতুং নো অকালো’তি, তেনুপালি ভিক্খুনা উত্তৰি পচ্চৱেক্খিতব্বং – ‘যং খো অহং ইমং অত্তাদানং আদাতুকামো ভূতং নু খো ইদং অত্তাদানং উদাহু নো’তি. সচে, উপালি, ভিক্খু পচ্চৱেক্খমানো এৱং জানাতি – ‘অভূতং ইদং অত্তাদানং নো ভূত’ন্তি, ন তং, উপালি, অত্তাদানং আদাতব্বং.
‘‘সচে পনুপালি ভিক্খু পচ্চৱেক্খমানো এৱং জানাতি – ‘ভূতং ইদং অত্তাদানং নো অভূত’ন্তি, তেনুপালি ভিক্খুনা উত্তৰি পচ্চৱেক্খিতব্বং – ‘যং খো অহং ইমং অত্তাদানং আদাতুকামো, অত্থসংহিতং নু খো ইদং অত্তাদানং উদাহু নো’তি. সচে, উপালি, ভিক্খু পচ্চৱেক্খমানো এৱং জানাতি –’ অনত্থসংহিতং ইদং অত্তাদানং নো অত্থসংহিত’ন্তি, ন তং, উপালি, অত্তাদানং আদাতব্বং.
‘‘সচে পনুপালি ভিক্খু পচ্চৱেক্খমানো এৱং জানাতি – ‘অত্থসংহিতং ইদং অত্তাদানং নো অনত্থসংহিত’ন্তি, তেনুপালি ভিক্খুনা উত্তৰি পচ্চৱেক্খিতব্বং – ‘ইমং খো অহং অত্তাদানং আদিযমানো লভিস্সামি সন্দিট্ঠে সম্ভত্তে ভিক্খূ ধম্মতো ৱিনযতো পক্খে উদাহু নো’তি. সচে, উপালি, ভিক্খু পচ্চৱেক্খমানো এৱং জানাতি – ‘ইমং খো অহং অত্তাদানং আদিযমানো ন লভিস্সামি সন্দিট্ঠে সম্ভত্তে ভিক্খূ ধম্মতো ৱিনযতো পক্খে’তি, ন তং, উপালি, অত্তাদানং আদাতব্বং.
‘‘সচে পনুপালি ভিক্খু পচ্চৱেক্খমানো এৱং জানাতি – ‘ইদং খো অহং অত্তাদানং আদিযমানো লভিস্সামি সন্দিট্ঠে সম্ভত্তে ভিক্খূ ধম্মতো ৱিনযতো পক্খে’তি, তেনুপালি ভিক্খুনা উত্তৰি পচ্চৱেক্খিতব্বং – ‘ইমং খো মে অত্তাদানং আদিযতো ভৱিস্সতি সঙ্ঘস্স ততোনিদানং ভণ্ডনং কলহো ৱিগ্গহো ৱিৱাদো সঙ্ঘভেদো সঙ্ঘৰাজি সঙ্ঘৱৱত্থানং সঙ্ঘনানাকৰণং উদাহু নো’তি. সচে, উপালি, ভিক্খু পচ্চৱেক্খমানো এৱং জানাতি – ‘ইমং খো মে অত্তাদানং আদিযতো ভৱিস্সতি সঙ্ঘস্স ততোনিদানং ভণ্ডনং কলহো ৱিগ্গহো ৱিৱাদো সঙ্ঘভেদো সঙ্ঘৰাজি সঙ্ঘৱৱত্থানং সঙ্ঘনানাকৰণ’ন্তি, ন তং, উপালি, অত্তাদানং আদাতব্বং.
‘‘সচে পনুপালি ভিক্খু পচ্চৱেক্খমানো এৱং জানাতি – ‘ইমং খো মে অত্তাদানং আদিযতো ন ভৱিস্সতি সঙ্ঘস্স ততোনিদানং ভণ্ডনং কলহো ৱিগ্গহো ৱিৱাদো সঙ্ঘভেদো সঙ্ঘৰাজি সঙ্ঘৱৱত্থানং সঙ্ঘনানাকৰণ’ন্তি, তং আদাতব্বং, উপালি, অত্তাদানং. এৱং পঞ্চঙ্গসমন্নাগতং খো, উপালি, অত্তাদানং আদিন্নং পচ্ছাপি অৱিপ্পটিসাৰকৰং ভৱিস্সতী’’তি.
৪৪১. ‘‘কতিহি নু খো, ভন্তে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অধিকৰণজাতানং ভিক্খূনং বহূপকাৰো হোতী’’তি? ‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অধিকৰণজাতানং ভিক্খূনং বহূপকাৰো হোতি. কতমেহি পঞ্চহি? সীলৱা হোতি, পাতিমোক্খসংৱৰসংৱুতো ৱিহৰতি আচাৰগোচৰসম্পন্নো অণুমত্তেসু ৱজ্জেসু ভযদস্সাৱী, সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু; বহুস্সুতো হোতি সুতধৰো সুতসন্নিচযো; যে তে ধম্মা আদিকল্যাণা মজ্ঝেকল্যাণা পৰিযোসানকল্যাণা সাত্থং সব্যঞ্জনং কেৱলপৰিপুণ্ণং পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং অভিৱদন্তি তথাৰূপস্স ধম্মা বহুস্সুতা হোন্তি ধাতা ৱচসা পৰিচিতা মনসানুপেক্খিতা দিট্ঠিযা সুপ্পটিৱিদ্ধা, উভযানি খো পনস্স পাতিমোক্খানি ৱিত্থাৰেন স্ৱাগতানি হোন্তি সুৱিভত্তানি সুপ্পৱত্তীনি সুৱিনিচ্ছিতানি সুত্তসো অনুব্যঞ্জনসো; ৱিনযে খো পন ঠিতো হোতি অসংহীৰো; পটিবলো হোতি উভো অত্থপচ্চত্থিকে অস্সাসেতুং সঞ্ঞাপেতুং নিজ্ঝাপেতুং পেক্খেতুং পসাদেতুং – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অধিকৰণজাতানং ভিক্খূনং বহূপকাৰো হোতি.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অধিকৰণজাতানং ভিক্খূনং বহূপকাৰো হোতি. কতমেহি পঞ্চহি? পৰিসুদ্ধকাযসমাচাৰো হোতি, পৰিসুদ্ধৱচীসমাচাৰো হোতি, পৰিসুদ্ধাজীৱো হোতি, পণ্ডিতো হোতি ব্যত্তো, পটিবলো অনুযুঞ্জিযমানো অনুযোগং দাতুং – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অধিকৰণজাতানং ভিক্খূনং বহূপকাৰো হোতি.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অধিকৰণজাতানং ভিক্খূনং বহূপকাৰো হোতি. কতমেহি পঞ্চহি? ৱত্থুং জানাতি, নিদানং জানাতি, পঞ্ঞত্তিং জানাতি, পদপচ্চাভট্ঠং জানাতি, অনুসন্ধিৱচনপথং জানাতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অধিকৰণজাতানং ভিক্খূনং বহূপকাৰো হোতী’’তি.
৪৪২. ‘‘কতিহি নু খো, ভন্তে, অঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা নানুযুঞ্জিতব্ব’’ন্তি? ‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা নানুযুঞ্জিতব্বং. কতমেহি পঞ্চহি? সুত্তং ন জানাতি, সুত্তানুলোমং ন জানাতি, ৱিনযং ন জানাতি, ৱিনযানুলোমং ন জানাতি, ন চ ঠানাঠানকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা নানুযুঞ্জিতব্বং.
‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা অনুযুঞ্জিতব্বং. কতমেহি পঞ্চহি? সুত্তং জানাতি, সুত্তানুলোমং জানাতি, ৱিনযং জানাতি, ৱিনযানুলোমং জানাতি, ঠানাঠানকুসলো চ হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা অনুযুঞ্জিতব্বং.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা নানুযুঞ্জিতব্বং. কতমেহি পঞ্চহি? ধম্মং ন জানাতি, ধম্মানুলোমং ন জানাতি, ৱিনযং ন জানাতি, ৱিনযানুলোমং ন জানাতি, ন চ পুব্বাপৰকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা নানুযুঞ্জিতব্বং.
‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা অনুযুঞ্জিতব্বং. কতমেহি পঞ্চহি? ধম্মং জানাতি, ধম্মানুলোমং জানাতি, ৱিনযং জানাতি, ৱিনযানুলোমং জানাতি, পুব্বাপৰকুসলো চ হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা অনুযুঞ্জিতব্বং.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা নানুযুঞ্জিতব্বং. কতমেহি পঞ্চহি? ৱত্থুং ন জানাতি, নিদানং ন জানাতি, পঞ্ঞত্তিং ন জানাতি, পদপচ্চাভট্ঠং ন জানাতি, অনুসন্ধিৱচনপথং ন জানাতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা নানুযুঞ্জিতব্বং.
‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা অনুযুঞ্জিতব্বং. কতমেহি পঞ্চহি? ৱত্থুং জানাতি, নিদানং জানাতি, পঞ্ঞত্তিং জানাতি, পদপচ্চাভট্ঠং জানাতি, অনুসন্ধিৱচনপথং জানাতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা অনুযুঞ্জিতব্বং.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা নানুযুঞ্জিতব্বং. কতমেহি পঞ্চহি? আপত্তিং ন জানাতি, আপত্তিসমুট্ঠানং ন জানাতি, আপত্তিযা পযোগং ন জানাতি, আপত্তিযা ৱূপসমং ন জানাতি, আপত্তিযা ন ৱিনিচ্ছযকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা নানুযুঞ্জিতব্বং.
‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা অনুযুঞ্জিতব্বং. কতমেহি পঞ্চহি? আপত্তিং জানাতি, আপত্তিসমুট্ঠানং জানাতি, আপত্তিযা পযোগং জানাতি, আপত্তিযা ৱূপসমং জানাতি, আপত্তিযা ৱিনিচ্ছযকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা অনুযুঞ্জিতব্বং.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা নানুযুঞ্জিতব্বং. কতমেহি পঞ্চহি? অধিকৰণং ন জানাতি, অধিকৰণসমুট্ঠানং ন জানাতি, অধিকৰণস্স পযোগং ন জানাতি, অধিকৰণস্স ৱূপসমং ন জানাতি, অধিকৰণস্স ন ৱিনিচ্ছযকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা নানুযুঞ্জিতব্বং.
‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা অনুযুঞ্জিতব্বং. কতমেহি পঞ্চহি? অধিকৰণং জানাতি, অধিকৰণসমুট্ঠানং জানাতি, অধিকৰণস্স পযোগং জানাতি, অধিকৰণস্স ৱূপসমং জানাতি, অধিকৰণস্স ৱিনিচ্ছযকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা অনুযুঞ্জিতব্ব’’ন্তি.
অত্তাদানৱগ্গো নিট্ঠিতো পঞ্চমো.
তস্সুদ্দানং –
পৰিসুদ্ধঞ্চ কালেন, কাৰুঞ্ঞং ওকাসেন চ;
অত্তাদানং অধিকৰণং, অপৰেহিপি ৱত্থুঞ্চ;
সুত্তং ধম্মং পুন ৱত্থুঞ্চ, আপত্তি অধিকৰণেন চাতি.