৩. ততিযপাৰাজিকং
১৬২. [ইদং ৱত্থু সং. নি. ৫.৯৮৫] তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা ৱেসালিযং ৱিহৰতি মহাৱনে কূটাগাৰসালাযং. তেন খো পন সমযেন ভগৱা ভিক্খূনং অনেকপৰিযাযেন অসুভকথং কথেতি, অসুভায ৱণ্ণং ভাসতি, অসুভভাৱনায ৱণ্ণং ভাসতি, আদিস্স আদিস্স অসুভসমাপত্তিযা ৱণ্ণং ভাসতি. অথ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ইচ্ছামহং, ভিক্খৱে, অদ্ধমাসং পটিসল্লীযিতুং. নম্হি কেনচি উপসঙ্কমিতব্বো, অঞ্ঞত্ৰ একেন পিণ্ডপাতনীহাৰকেনা’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি, খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পটিস্সুণিত্ৱা নাস্সুধ কোচি ভগৱন্তং উপসঙ্কমতি, অঞ্ঞত্ৰ একেন পিণ্ডপাতনীহাৰকেন. ভিক্খূ – ‘‘ভগৱা খো অনেকপৰিযাযেন অসুভকথং কথেতি, অসুভায ৱণ্ণং ভাসতি, অসুভভাৱনায ৱণ্ণং ভাসতি, আদিস্স আদিস্স অসুভসমাপত্তিযা ৱণ্ণং ভাসতী’’তি (তে) [( ) (?) এৱমুপৰিপি ঈদিসেসু ঠানেসু] অনেকাকাৰৱোকাৰং অসুভভাৱনানুযোগমনুযুত্তা ৱিহৰন্তি. তে সকেন কাযেন অট্টীযন্তি হৰাযন্তি জিগুচ্ছন্তি. সেয্যথাপি নাম ইত্থী ৱা পুৰিসো ৱা দহৰো যুৱা মণ্ডনকজাতিকো সীসংন্হাতো অহিকুণপেন ৱা কুক্কুৰকুণপেন ৱা মনুস্সকুণপেন ৱা কণ্ঠে আসত্তেন অট্টীযেয্য হৰাযেয্য জিগুচ্ছেয্য, এৱমেৱ তে ভিক্খূ সকেন কাযেন অট্টীযন্তা হৰাযন্তা জিগুচ্ছন্তা অত্তনাপি অত্তানং জীৱিতা ৱোৰোপেন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞম্পি জীৱিতা ৱোৰোপেন্তি, মিগলণ্ডিকম্পি সমণকুত্তকং উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘‘সাধু নো, আৱুসো, জীৱিতা ৱোৰোপেহি. ইদং তে পত্তচীৱৰং ভৱিস্সতী’’তি. অথ খো মিগলণ্ডিকো সমণকুত্তকো পত্তচীৱৰেহি ভটো সম্বহুলে ভিক্খূ জীৱিতা ৱোৰোপেত্ৱা লোহিতকং [লোহিতগতং (ক.)] অসিং আদায যেন ৱগ্গমুদা নদী তেনুপসঙ্কমি.
১৬৩. অথ খো মিগলণ্ডিকস্স সমণকুত্তকস্স লোহিতকং তং অসিং ধোৱন্তস্স অহুদেৱ কুক্কুচ্চং অহু ৱিপ্পটিসাৰো – ‘‘অলাভা ৱত মে, ন ৱত মে লাভা; দুল্লদ্ধং ৱত মে, ন ৱত মে সুলদ্ধং. বহুং ৱত মযা অপুঞ্ঞং পসুতং, যোহং ভিক্খূ সীলৱন্তে কল্যাণধম্মে জীৱিতা ৱোৰোপেসি’’ন্তি. অথ খো অঞ্ঞতৰা মাৰকাযিকা দেৱতা অভিজ্জমানে উদকে আগন্ত্ৱা মিগলণ্ডিকং সমণকুত্তকং এতদৱোচ – ‘‘সাধু সাধু সপ্পুৰিস, লাভা তে সপ্পুৰিস, সুলদ্ধং তে সপ্পুৰিস. বহুং তযা সপ্পুৰিস পুঞ্ঞং পসুতং, যং ত্ৱং অতিণ্ণে তাৰেসী’’তি. অথ খো মিগলণ্ডিকো সমণকুত্তকো – ‘‘লাভা কিৰ মে, সুলদ্ধং কিৰ মে, বহুং কিৰ মযা পুঞ্ঞং পসুতং, অতিণ্ণো কিৰাহং তাৰেমী’’তি তিণ্হং অসিং আদায ৱিহাৰেন ৱিহাৰং পৰিৱেণেন পৰিৱেণং উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদেতি – ‘‘কো অতিণ্ণো, কং তাৰেমী’’তি? তত্থ যে তে ভিক্খূ অৱীতৰাগা তেসং তস্মিং সমযে হোতিযেৱ ভযং হোতি ছম্ভিতত্তং হোতি লোমহংসো. যে পন তে ভিক্খূ ৱীতৰাগা তেসং তস্মিং সমযে ন হোতি ভযং ন হোতি ছম্ভিতত্তং ন হোতি লোমহংসো. অথ খো মিগলণ্ডিকো সমণকুত্তকো একম্পি ভিক্খুং একাহেন জীৱিতা ৱোৰোপেসি, দ্ৱেপি ভিক্খূ একাহেন জীৱিতা ৱোৰোপেসি, তযোপি ভিক্খূ একাহেন জীৱিতা ৱোৰোপেসি, চত্তাৰোপি ভিক্খূ একাহেন জীৱিতা ৱোৰোপেসি, পঞ্চপি ভিক্খূ একাহেন জীৱিতা ৱোৰোপেসি, দসপি ভিক্খূ একাহেন জীৱিতা ৱোৰোপেসি, ৱীসম্পি ভিক্খূ একাহেন জীৱিতা ৱোৰোপেসি, তিংসম্পি ভিক্খূ একাহেন জীৱিতা ৱোৰোপেসি, চত্তালীসম্পি ভিক্খূ একাহেন জীৱিতা ৱোৰোপেসি, পঞ্ঞাসম্পি ভিক্খূ একাহেন জীৱিতা ৱোৰোপেসি, সট্ঠিম্পি ভিক্খূ একাহেন জীৱিতা ৱোৰোপেসি.
১৬৪. অথ খো ভগৱা তস্স অদ্ধমাসস্স অচ্চযেন পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘কিং নু খো, আনন্দ, তনুভূতো ৱিয ভিক্খুসঙ্ঘো’’তি? ‘‘তথা হি পন, ভন্তে, ভগৱা ভিক্খূনং অনেকপৰিযাযেন অসুভকথং কথেতি, অসুভায ৱণ্ণং ভাসতি, অসুভভাৱনায ৱণ্ণং ভাসতি, আদিস্স আদিস্স অসুভসমাপত্তিযা ৱণ্ণং ভাসতি. তে চ, ভন্তে, ভিক্খূ – ‘ভগৱা খো অনেকপৰিযাযেন অসুভকথং কথেতি, অসুভায ৱণ্ণং ভাসতি, অসুভভাৱনায ৱণ্ণং ভাসতি, আদিস্স আদিস্স অসুভসমাপত্তিযা ৱণ্ণং ভাসতী’তি, তে অনেকাকাৰৱোকাৰং অসুভভাৱনানুযোগমনুযুত্তা ৱিহৰন্তি. তে সকেন কাযেন অট্টীযন্তি হৰাযন্তি জিগুচ্ছন্তি. সেয্যথাপি নাম ইত্থী ৱা পুৰিসো ৱা দহৰো যুৱা মণ্ডনকজাতিকো সীসংন্হাতো অহিকুণপেন ৱা কুক্কুৰকুণপেন ৱা মনুস্সকুণপেন ৱা কণ্ঠে আসত্তেন অট্টীযেয্য হৰাযেয্য জিগুচ্ছেয্য, এৱমেৱ তে ভিক্খূ সকেন কাযেন অট্টীযন্তা হৰাযন্তা জিগুচ্ছন্তা অত্তনাপি অত্তানং জীৱিতা ৱোৰোপেন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞম্পি জীৱিতা ৱোৰোপেন্তি, মিগলণ্ডিকম্পি সমণকুত্তকং উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘সাধু নো, আৱুসো, জীৱিতা ৱোৰোপেহি. ইদং তে পত্তচীৱৰং ভৱিস্সতী’তি. অথ খো, ভন্তে, মিগলণ্ডিকো সমণকুত্তকো পত্তচীৱৰেহি ভটো একম্পি ভিক্খুং একাহেন জীৱিতা ৱোৰোপেসি…পে… সট্ঠিম্পি ভিক্খূ একাহেন জীৱিতা ৱোৰোপেসি. সাধু, ভন্তে, ভগৱা অঞ্ঞং পৰিযাযং আচিক্খতু যথাযং ভিক্খুসঙ্ঘো অঞ্ঞায সণ্ঠহেয্যা’’তি. ‘‘তেনহানন্দ, যাৱতিকা ভিক্খূ ৱেসালিং উপনিস্সায ৱিহৰন্তি তে সব্বে উপট্ঠানসালাযং সন্নিপাতেহী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি, খো আযস্মা আনন্দো ভগৱতো পটিস্সুণিত্ৱা যাৱতিকা ভিক্খূ ৱেসালিং উপনিস্সায ৱিহৰন্তি তে সব্বে উপট্ঠানসালাযং সন্নিপাতেত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সন্নিপতিতো, ভন্তে ভিক্খুসঙ্ঘো; যস্স দানি, ভন্তে, ভগৱা কালং মঞ্ঞতী’’তি.
১৬৫. অথ খো ভগৱা যেন উপট্ঠানসালা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. নিসজ্জ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অযম্পি খো, ভিক্খৱে, আনাপানস্সতিসমাধি ভাৱিতো বহুলীকতো সন্তো চেৱ পণীতো চ অসেচনকো চ সুখো চ ৱিহাৰো উপ্পন্নুপ্পন্নে চ পাপকে অকুসলে ধম্মে ঠানসো অন্তৰধাপেতি ৱূপসমেতি. সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, গিম্হানং পচ্ছিমে মাসে উহতং [ঊহতং (ক.)] ৰজোজল্লং তমেনং মহা অকালমেঘো ঠানসো অন্তৰধাপেতি ৱূপসমেতি, এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, আনাপানস্সতিসমাধি ভাৱিতো বহুলীকতো সন্তো চেৱ পণীতো চ অসেচনকো চ সুখো চ ৱিহাৰো উপ্পন্নুপ্পন্নে চ পাপকে অকুসলে ধম্মে ঠানসো অন্তৰধাপেতি ৱূপসমেতি. কথং ভাৱিতো চ, ভিক্খৱে, আনাপানস্সতিসমাধি কথং বহুলীকতো সন্তো চেৱ পণীতো চ অসেচনকো চ সুখো চ ৱিহাৰো উপ্পন্নুপ্পন্নে চ পাপকে অকুসলে ধম্মে ঠানসো অন্তৰধাপেতি ৱূপসমেতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰঞ্ঞগতো ৱা ৰুক্খমূলগতো ৱা সুঞ্ঞাগাৰগতো ৱা নিসীদতি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৱা উজুং কাযং পণিধায পৰিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৱা. সো সতোৱ অস্সসতি সতো পস্সসতি. দীঘং ৱা অস্সসন্তো দীঘং অস্সসামীতি পজানাতি, দীঘং ৱা পস্সসন্তো দীঘং পস্সসামীতি পজানাতি. ৰস্সং ৱা অস্সসন্তো ৰস্সং অস্সসামীতি পজানাতি, ৰস্সং ৱা পস্সসন্তো ৰস্সং পস্সসামীতি পজানাতি. সব্বকাযপ্পটিসংৱেদী অস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. সব্বকাযপ্পটিসংৱেদী পস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. পস্সম্ভযং কাযসঙ্খাৰং অস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. পস্সম্ভযং কাযসঙ্খাৰং পস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. পীতিপ্পটিসংৱেদী অস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. পীতিপ্পটিসংৱেদী পস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. সুখপ্পটিসংৱেদী অস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. সুখপ্পটিসংৱেদী পস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. চিত্তসঙ্খাৰপ্পটিসংৱেদী অস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. চিত্তসঙ্খাৰপ্পটিসংৱেদী পস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. পস্সম্ভযং চিত্তসঙ্খাৰং অস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. পস্সম্ভযং চিত্তসঙ্খাৰং পস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. চিত্তপ্পটিসংৱেদী অস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. চিত্তপ্পটিসংৱেদী পস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. অভিপ্পমোদযং চিত্তং…পে… সমাদহং চিত্তং…পে… ৱিমোচযং চিত্তং…পে… অনিচ্চানুপস্সী…পে… ৱিৰাগানুপস্সী…পে… নিৰোধানুপস্সী…পে… পটিনিস্সগ্গানুপস্সী অস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. পটিনিস্সগ্গানুপস্সী পস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. এৱং ভাৱিতো খো, ভিক্খৱে, আনাপানস্সতিসমাধি এৱং বহুলীকতো সন্তো চেৱ পণীতো চ অসেচনকো চ সুখো চ ৱিহাৰো উপ্পন্নুপ্পন্নে চ পাপকে অকুসলে ধম্মে ঠানসো অন্তৰধাপেতি ৱূপসমেতী’’তি.
১৬৬. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা ভিক্খূ পটিপুচ্ছি – ‘‘সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খূ অত্তনাপি অত্তানং জীৱিতা ৱোৰোপেন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞম্পি জীৱিতা ৱোৰোপেন্তি মিগলণ্ডিকম্পি সমণকুত্তকং উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘সাধু নো, আৱুসো, জীৱিতা ৱোৰোপেহি, ইদং তে পত্তচীৱৰং ভৱিস্সতী’’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা – ‘‘অননুচ্ছৱিকং, ভিক্খৱে, তেসং ভিক্খূনং অননুলোমিকং অপ্পটিৰূপং অস্সামণকং অকপ্পিযং অকৰণীযং. কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৱে, ভিক্খূ অত্তনাপি অত্তানং জীৱিতা ৱোৰোপেস্সন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞম্পি জীৱিতা ৱোৰোপেস্সন্তি, মিগলণ্ডিকম্পি সমণকুত্তকং উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱক্খন্তি – ‘সাধু নো, আৱুসো, জীৱিতা ৱোৰোপেহি, ইদং তে পত্তচীৱৰং ভৱিস্সতী’তি. নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
১৬৭. ‘‘যো পন ভিক্খু সঞ্চিচ্চ মনুস্সৱিগ্গহং জীৱিতা ৱোৰোপেয্য সত্থহাৰকং ৱাস্স পৰিযেসেয্য, অযম্পি পাৰাজিকো হোতি অসংৱাসো’’তি.
এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
১৬৮. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো উপাসকো গিলানো হোতি. তস্স পজাপতি অভিৰূপা হোতি দস্সনীযা পাসাদিকা. ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ তস্সা ইত্থিযা পটিবদ্ধচিত্তা হোন্তি. অথ খো ছব্বগ্গিযানং ভিক্খূনং এতদহোসি – ‘‘সচে খো সো, আৱুসো, উপাসকো জীৱিস্সতি ন মযং তং ইত্থিং লভিস্সাম. হন্দ মযং, আৱুসো, তস্স উপাসকস্স মৰণৱণ্ণং সংৱণ্ণেমা’’তি. অথ খো ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ যেন সো উপাসকো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা তং উপাসকং এতদৱোচুং – ‘‘ত্ৱং খোসি, উপাসক, কতকল্যাণো কতকুসলো কতভীৰুত্তাণো অকতপাপো অকতলুদ্দো অকতকিব্বিসো. কতং তযা কল্যাণং, অকতং তযা পাপং. কিং তুয্হিমিনা পাপকেন দুজ্জীৱিতেন! মতং তে জীৱিতা সেয্যো. ইতো ত্ৱং কালঙ্কতো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জিস্সসি. তত্থ দিব্বেহি পঞ্চহি কামগুণেহি সমপ্পিতো সমঙ্গীভূতো পৰিচাৰেস্সসী’’তি.
১৬৯. অথ খো সো উপাসকো – ‘‘সচ্চং খো অয্যা আহংসু. অহঞ্হি কতকল্যাণো কতকুসলো কতভীৰুত্তাণো অকতপাপো অকতলুদ্দো অকতকিব্বিসো. কতং মযা কল্যাণং, অকতং মযা পাপং. কিং ময্হিমিনা পাপকেন দুজ্জীৱিতেন! মতং মে জীৱিতা সেয্যো. ইতো অহং কালঙ্কতো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জিস্সামি. তত্থ দিব্বেহি পঞ্চহি কামগুণেহি সমপ্পিতো সমঙ্গীভূতো পৰিচাৰেস্সামী’’তি, সো অসপ্পাযানি চেৱ ভোজনানি ভুঞ্জি অসপ্পাযানি চ খাদনীযানি খাদি অসপ্পাযানি চ সাযনীযানি সাযি অসপ্পাযানি চ পানানি পিৱি. তস্স অসপ্পাযানি চেৱ ভোজনানি ভুঞ্জতো অসপ্পাযানি চ খাদনীযানি খাদতো অসপ্পাযানি চ সাযনীযানি সাযতো অসপ্পাযানি চ পানানি পিৱতো খৰো আবাধো উপ্পজ্জি. সো তেনেৱ আবাধেন কালমকাসি. তস্স পজাপতি উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৱিপাচেতি – ‘‘অলজ্জিনো ইমে সমণা সক্যপুত্তিযা দুস্সীলা মুসাৱাদিনো. ইমে হি নাম ধম্মচাৰিনো সমচাৰিনো ব্ৰহ্মচাৰিনো সচ্চৱাদিনো সীলৱন্তো কল্যাণধম্মা পটিজানিস্সন্তি! নত্থি ইমেসং সামঞ্ঞং নত্থি ইমেসং ব্ৰহ্মঞ্ঞং, নট্ঠং ইমেসং সামঞ্ঞং নট্ঠং ইমেসং ব্ৰহ্মঞ্ঞং, কুতো ইমেসং সামঞ্ঞং কুতো ইমেসং ব্ৰহ্মঞ্ঞং, অপগতা ইমে সামঞ্ঞা অপগতা ইমে ব্ৰহ্মঞ্ঞা. ইমে মে সামিকস্স মৰণৱণ্ণং সংৱণ্ণেসুং. ইমেহি মে সামিকো মাৰিতো’’তি. অঞ্ঞেপি মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘অলজ্জিনো ইমে সমণা সক্যপুত্তিযা দুস্সীলা মুসাৱাদিনো. ইমে হি নাম ধম্মচাৰিনো সমচাৰিনো ব্ৰহ্মচাৰিনো সচ্চৱাদিনো সীলৱন্তো কল্যাণধম্মা পটিজানিস্সন্তি! নত্থি ইমেসং সামঞ্ঞং নত্থি ইমেসং ব্ৰহ্মঞ্ঞং, নট্ঠং ইমেসং সামঞ্ঞং নট্ঠং ইমেসং ব্ৰহ্মঞ্ঞং, কুতো ইমেসং সামঞ্ঞং কুতো ইমেসং ব্ৰহ্মঞ্ঞং, অপগতা ইমে সামঞ্ঞা অপগতা ইমে ব্ৰহ্মঞ্ঞা. ইমে উপাসকস্স মৰণৱণ্ণং সংৱণ্ণেসুং. ইমেহি উপাসকো মাৰিতো’’তি. অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ উপাসকস্স মৰণৱণ্ণং সংৱণ্ণিস্সন্তী’’তি!
১৭০. অথ খো তে ভিক্খূ ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, উপাসকস্স মৰণৱণ্ণং সংৱণ্ণেথা’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা – ‘‘অননুচ্ছৱিকং, মোঘপুৰিসা, অননুলোমিকং অপ্পটিৰূপং অস্সামণকং অকপ্পিযং অকৰণীযং. কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, উপাসকস্স মৰণৱণ্ণং সংৱণ্ণিস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
১৭১. ‘‘যো পন ভিক্খু সঞ্চিচ্চ মনুস্সৱিগ্গহং জীৱিতা ৱোৰোপেয্য সত্থহাৰকং ৱাস্স পৰিযেসেয্য মৰণৱণ্ণং ৱা সংৱণ্ণেয্য মৰণায ৱা সমাদপেয্য – ‘অম্ভো পুৰিস, কিং তুয্হিমিনা পাপকেন দুজ্জীৱিতেন, মতং তে জীৱিতা সেয্যো’তি, ইতি চিত্তমনো চিত্তসঙ্কপ্পো অনেকপৰিযাযেন মৰণৱণ্ণং ৱা সংৱণ্ণেয্য, মৰণায ৱা সমাদপেয্য, অযম্পি পাৰাজিকো হোতি অসংৱাসো’’তি.
১৭২. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.
সঞ্চিচ্চাতি জানন্তো সঞ্জানন্তো চেচ্চ অভিৱিতৰিত্ৱা ৱীতিক্কমো.
মনুস্সৱিগ্গহো নাম যং মাতুকুচ্ছিস্মিং পঠমং চিত্তং উপ্পন্নং পঠমং ৱিঞ্ঞাণং পাতুভূতং, যাৱ মৰণকালা এত্থন্তৰে এসো মনুস্সৱিগ্গহো নাম.
জীৱিতা ৱোৰোপেয্যাতি জীৱিতিন্দ্ৰিযং উপচ্ছিন্দতি উপৰোধেতি সন্ততিং ৱিকোপেতি.
সত্থহাৰকং ৱাস্স পৰিযেসেয্যাতি অসিং ৱা সত্তিং ৱা ভেণ্ডিং ৱা [ভেন্দিং ৱা (ক.)] লগুড়ং ৱা [সূলংৱা লগুড়ংৱা (স্যা.)] পাসাণং ৱা সত্থং ৱা ৱিসং ৱা ৰজ্জুং ৱা.
মৰণৱণ্ণং ৱা সংৱণ্ণেয্যাতি জীৱিতে আদীনৱং দস্সেতি, মৰণে ৱণ্ণং ভণতি.
মৰণায ৱা সমাদপেয্যাতি সত্থং ৱা আহৰ, ৱিসং ৱা খাদ, ৰজ্জুযা ৱা উব্বন্ধিত্ৱা কালঙ্কৰোহীতি.
অম্ভো পুৰিসাতি আলপনাধিৱচনমেতং.
কিং তুয্হিমিনা পাপকেন দুজ্জীৱিতেনাতি পাপকং নাম জীৱিতং অড্ঢানং জীৱিতং উপাদায দলিদ্দানং জীৱিতং পাপকং লামকং, সধনানং জীৱিতং উপাদায অধনানং জীৱিতং পাপকং, দেৱানং জীৱিতং উপাদায মনুস্সানং জীৱিতং পাপকং.
দুজ্জীৱিতং নাম হত্থচ্ছিন্নস্স পাদচ্ছিন্নস্স হত্থপাদচ্ছিন্নস্স কণ্ণচ্ছিন্নস্স নাসচ্ছিন্নস্স কণ্ণনাসচ্ছিন্নস্স, ইমিনা চ পাপকেন ইমিনা চ দুজ্জীৱিতেন মতং তে জীৱিতা সেয্যোতি.
ইতি চিত্তমনোতি যং চিত্তং তং মনো, যং মনো তং চিত্তং.
চিত্তসঙ্কপ্পোতি মৰণসঞ্ঞী মৰণচেতনো মৰণাধিপ্পাযো.
অনেকপৰিযাযেনাতি উচ্চাৱচেহি আকাৰেহি.
মৰণৱণ্ণং ৱা সংৱণ্ণেয্যাতি জীৱিতে আদীনৱং দস্সেতি, মৰণে ৱণ্ণং ভণতি – ‘‘ইতো ত্ৱং কালঙ্কতো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জিস্সসি, তত্থ দিব্বেহি পঞ্চহি কামগুণেহি সমপ্পিতো সমঙ্গীভূতো পৰিচাৰেস্সসী’’তি.
মৰণায ৱা সমাদপেয্যাতি সত্থং ৱা আহৰ, ৱিসং ৱা খাদ, ৰজ্জুযা ৱা উব্বন্ধিত্ৱা কালঙ্কৰোহি, সোব্ভে ৱা নৰকে ৱা পপাতে ৱা পপতাতি.
অযম্পীতি পুৰিমে উপাদায ৱুচ্চতি.
পাৰাজিকো হোতীতি সেয্যথাপি নাম পুথুসিলা দ্ৱিধা ভিন্না [দ্ৱেধা ভিন্না (স্যা.)] অপ্পটিসন্ধিকা হোতি, এৱমেৱ ভিক্খু সঞ্চিচ্চ মনুস্সৱিগ্গহং জীৱিতা ৱোৰোপেত্ৱা অস্সমণো হোতি অসক্যপুত্তিযো. তেন ৱুচ্চতি – ‘পাৰাজিকো হোতী’তি.
অসংৱাসোতি সংৱাসো নাম এককম্মং একুদ্দেসো সমসিক্খতা – এসো সংৱাসো নাম. সো তেন সদ্ধিং নত্থি, তেন ৱুচ্চতি অসংৱাসোতি.
১৭৩. সামং, অধিট্ঠায, দূতেন, দূতপৰংপৰায, ৱিসক্কিযেন দূতেন, গতপচ্চাগতেন দূতেন, অৰহো ৰহোসঞ্ঞী, ৰহো অৰহোসঞ্ঞী, অৰহো অৰহোসঞ্ঞী, ৰহো ৰহোসঞ্ঞী কাযেন সংৱণ্ণেতি, ৱাচায সংৱণ্ণেতি, কাযেন ৱাচায সংৱণ্ণেতি, দূতেন সংৱণ্ণেতি, লেখায সংৱণ্ণেতি, ওপাতং অপস্সেনং, উপনিক্খিপনং, ভেসজ্জং, ৰূপূপহাৰো, সদ্দূপহাৰো, গন্ধূপহাৰো, ৰসূপহাৰো, ফোট্ঠব্বূপহাৰো, ধম্মূপহাৰো, আচিক্খনা, অনুসাসনী, সঙ্কেতকম্মং, নিমিত্তকম্মন্তি.
১৭৪. সামন্তি সযং হনতি কাযেন ৱা কাযপটিবদ্ধেন ৱা নিস্সগ্গিযেন ৱা.
অধিট্ঠাযাতি অধিট্ঠহিত্ৱা আণাপেতি – ‘‘এৱং ৱিজ্ঝ, এৱং পহৰ, এৱং ঘাতেহী’’তি.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামং জীৱিতা ৱোৰোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো তং মঞ্ঞমানো তং জীৱিতা ৱোৰোপেতি, আপত্তি উভিন্নং পাৰাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামং জীৱিতা ৱোৰোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো তং মঞ্ঞমানো অঞ্ঞং জীৱিতা ৱোৰোপেত্তি, মূলট্ঠস্স অনাপত্তি. ৱধকস্স আপত্তি পাৰাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামং জীৱিতা ৱোৰোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো অঞ্ঞং মঞ্ঞমানো তং জীৱিতা ৱোৰোপেতি, আপত্তি উভিন্নং পাৰাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামং জীৱিতা ৱোৰোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো অঞ্ঞং মঞ্ঞমানো অঞ্ঞং জীৱিতা ৱোৰোপেতি; মূলট্ঠস্স অনাপত্তি, ৱধকস্স আপত্তি পাৰাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামস্স পাৱদ – ‘ইত্থন্নামো ইত্থন্নামস্স পাৱদতু – ইত্থন্নামো ইত্থন্নামং জীৱিতা ৱোৰোপেতূ’’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো ইতৰস্স আৰোচেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. ৱধকো পটিগ্গণ্হাতি, মূলট্ঠস্স আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. সো তং জীৱিতা ৱোৰোপেতি, আপত্তি সব্বেসং পাৰাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামস্স পাৱদ – ‘ইত্থন্নামো ইত্থন্নামস্স পাৱদতু – ইত্থন্নামো ইত্থন্নামং জীৱিতা ৱোৰোপেতূ’’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো অঞ্ঞং আণাপেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. ৱধকো পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো তং জীৱিতা ৱোৰোপেতি, মূলট্ঠস্স অনাপত্তি; আণাপকস্স চ ৱধকস্স চ আপত্তি পাৰাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামং জীৱিতা ৱোৰোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো গন্ত্ৱা পুন পচ্চাগচ্ছতি – ‘‘নাহং সক্কোমি তং জীৱিতা ৱোৰোপেতু’’ন্তি. সো পুন আণাপেতি – ‘‘যদা সক্কোসি তদা তং জীৱিতা ৱোৰোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো তং জীৱিতা ৱোৰোপেতি, আপত্তি উভিন্নং পাৰাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামং জীৱিতা ৱোৰোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো আণাপেত্ৱা ৱিপ্পটিসাৰী ন সাৱেতি – ‘‘মা ঘাতেহী’’তি. সো তং জীৱিতা ৱোৰোপেতি, আপত্তি উভিন্নং পাৰাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামং জীৱিতা ৱোৰোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো আণাপেত্ৱা ৱিপ্পটিসাৰী সাৱেতি – ‘‘মা ঘাতেহী’’তি. সো – ‘‘আণত্তো অহং তযা’’তি তং জীৱিতা ৱোৰোপেতি, মূলট্ঠস্স অনাপত্তি. ৱধকস্স আপত্তি পাৰাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামং জীৱিতা ৱোৰোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো আণাপেত্ৱা ৱিপ্পটিসাৰী সাৱেতি – ‘‘মা ঘাতেহী’’তি. সো সাধূতি ওৰমতি, উভিন্নং অনাপত্তি.
১৭৫. অৰহো ৰহোসঞ্ঞী উল্লপতি – ‘‘অহো ইত্থন্নামো হতো অস্সা’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. ৰহো অৰহোসঞ্ঞী উল্লপতি – ‘‘অহো ইত্থন্নামো হতো অস্সা’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. অৰহো অৰহোসঞ্ঞী উল্লপতি – ‘‘অহো ইত্থন্নামো হতো অস্সা’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. ৰহো ৰহোসঞ্ঞী উল্লপতি – ‘‘অহো ইত্থন্নামো হতো অস্সা’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স.
কাযেন সংৱণ্ণেতি নাম কাযেন ৱিকাৰং কৰোতি – ‘‘যো এৱং মৰতি সো ধনং ৱা লভতি যসং ৱা লভতি সগ্গং ৱা গচ্ছতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তায সংৱণ্ণনায মৰিস্সামীতি দুক্খং ৱেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স.
ৱাচায সংৱণ্ণেতি নাম ৱাচায ভণতি – ‘‘যো এৱং মৰতি সো ধনং ৱা লভতি যসং ৱা লভতি সগ্গং ৱা গচ্ছতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তায সংৱণ্ণনায মৰিস্সামীতি দুক্খং ৱেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স.
কাযেন ৱাচায সংৱণ্ণেতি নাম কাযেন চ ৱিকাৰং কৰোতি, ৱাচায চ ভণতি – ‘‘যো এৱং মৰতি সো ধনং ৱা লভতি যসং ৱা লভতি সগ্গং ৱা গচ্ছতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তায সংৱণ্ণনায মৰিস্সামীতি দুক্খং ৱেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স.
দূতেন সংৱণ্ণেতি নাম দূতস্স সাসনং আৰোচেতি – ‘‘যো এৱং মৰতি সো ধনং ৱা লভতি যসং ৱা লভতি সগ্গং ৱা গচ্ছতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. দূতস্স সাসনং সুত্ৱা মৰিস্সামীতি দুক্খং ৱেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স.
১৭৬. লেখায সংৱণ্ণেতি নাম লেখং ছিন্দতি – ‘‘যো এৱং মৰতি সো ধনং ৱা লভতি যসং ৱা লভতি সগ্গং ৱা গচ্ছতী’’তি, অক্খৰক্খৰায আপত্তি দুক্কটস্স. লেখং পস্সিত্ৱা মৰিস্সামীতি দুক্খং ৱেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স.
ওপাতং নাম মনুস্সং উদ্দিস্স ওপাতং খনতি – ‘‘পপতিত্ৱা মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. পপতিতে দুক্খা ৱেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স. অনোদিস্স ওপাতং খনতি – ‘‘যো কোচি পপতিত্ৱা মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. মনুস্সো তস্মিং পপততি, আপত্তি দুক্কটস্স. পপতিতে দুক্খা ৱেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স. যক্খো ৱা পেতো ৱা তিৰচ্ছানগতমনুস্সৱিগ্গহো ৱা তস্মিং পপততি, আপত্তি দুক্কটস্স. পপতিতে দুক্খা ৱেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি দুক্কটস্স. মৰতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. তিৰচ্ছানগতো তস্মিং পপততি, আপত্তি দুক্কটস্স. পপতিতে দুক্খা ৱেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি দুক্কটস্স. মৰতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
১৭৭. অপস্সেনং নাম অপস্সেনে সত্থং ৱা ঠপেতি ৱিসেন ৱা মক্খেতি দুব্বলং ৱা কৰোতি সোব্ভে ৱা নৰকে ৱা পপাতে ৱা ঠপেতি – ‘‘পপতিত্ৱা মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সত্থেন ৱা ৱিসেন ৱা পপতিতেন ৱা দুক্খা ৱেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স.
উপনিক্খিপনং নাম অসিং ৱা সত্তিং ৱা ভেণ্ডিং ৱা লগুড়ং ৱা পাসাণং ৱা সত্থং ৱা ৱিসং ৱা ৰজ্জুং ৱা উপনিক্খিপতি – ‘‘ইমিনা মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. ‘‘তেন মৰিস্সামী’’তি দুক্খং ৱেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স.
ভেসজ্জং নাম সপ্পিং ৱা নৱনীতং ৱা তেলং ৱা মধুং ৱা ফাণিতং ৱা দেতি – ‘‘ইমং সাযিত্ৱা মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং সাযিতে দুক্খা ৱেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স.
১৭৮. ৰূপূপহাৰো নাম অমনাপিকং ৰূপং উপসংহৰতি ভযানকং ভেৰৱং – ‘‘ইমং পস্সিত্ৱা উত্তসিত্ৱা মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং পস্সিত্ৱা উত্তসতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স. মনাপিকং ৰূপং উপসংহৰতি [উপসংহৰতি পেমনীযং হদযঙ্গমং (স্যা.)] – ‘‘ইমং পস্সিত্ৱা অলাভকেন সুস্সিত্ৱা মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং পস্সিত্ৱা অলাভকেন সুস্সতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স.
সদ্দূপহাৰো নাম অমনাপিকং সদ্দং উপসংহৰতি ভযানকং ভেৰৱং – ‘‘ইমং সুত্ৱা উত্তসিত্ৱা মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং সুত্ৱা উত্তসতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স. মনাপিকং সদ্দং উপসংহৰতি পেমনীযং হদযঙ্গমং – ‘‘ইমং সুত্ৱা অলাভকেন সুস্সিত্ৱা মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং সুত্ৱা অলাভকেন সুস্সতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স.
গন্ধূপহাৰো নাম অমনাপিকং গন্ধং উপসংহৰতি জেগুচ্ছং পাটিকুল্যং [পটিকূলং (?)] – ‘‘ইমং ঘাযিত্ৱা জেগুচ্ছতা পাটিকুল্যতা মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং ঘাযিতে জেগুচ্ছতা পাটিকুল্যতা দুক্খা ৱেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স. মনাপিকং গন্ধং উপসংহৰতি – ‘‘ইমং ঘাযিত্ৱা অলাভকেন সুস্সিত্ৱা মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং ঘাযিত্ৱা অলাভকেন সুস্সতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স.
ৰসূপহাৰো নাম অমনাপিকং ৰসং উপসংহৰতি জেগুচ্ছং পাটিকুল্যং [পটিকূলং (?)] – ‘‘ইমং সাযিত্ৱা জেগুচ্ছতা পাটিকুল্যতা মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং সাযিতে জেগুচ্ছতা পাটিকুল্যতা দুক্খা ৱেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স. মনাপিকং ৰসং উপসংহৰতি – ‘‘ইমং সাযিত্ৱা অলাভকেন সুস্সিত্ৱা মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং সাযিত্ৱা অলাভকেন সুস্সতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স.
ফোট্ঠব্বূপহাৰো নাম অমনাপিকং ফোট্ঠব্বং উপসংহৰতি দুক্খসম্ফস্সং খৰসম্ফস্সং – ‘‘ইমিনা ফুট্ঠো মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তেন ফুট্ঠস্স দুক্খা ৱেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স. মনাপিকং ফোট্ঠব্বং উপসংহৰতি সুখসম্ফস্সং মুদুসম্ফস্সং – ‘‘ইমিনা ফুট্ঠো অলাভকেন সুস্সিত্ৱা মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তেন ফুট্ঠো অলাভকেন সুস্সতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স.
ধম্মূপহাৰো নাম নেৰযিকস্স নিৰযকথং কথেতি – ‘‘ইমং সুত্ৱা উত্তসিত্ৱা মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং সুত্ৱা উত্তসতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স. কল্যাণকম্মস্স সগ্গকথং কথেতি – ‘‘ইমং সুত্ৱা অধিমুত্তো মৰিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং সুত্ৱা অধিমুত্তো মৰিস্সামীতি দুক্খং ৱেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স.
১৭৯. আচিক্খনা নাম পুট্ঠো ভণতি – ‘‘এৱং মৰস্সু. যো এৱং মৰতি সো ধনং ৱা লভতি যসং ৱা লভতি সগ্গং ৱা গচ্ছতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তায আচিক্খনায মৰিস্সামীতি দুক্খং ৱেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স.
অনুসাসনী নাম অপুট্ঠো ভণতি – ‘‘এৱং মৰস্সু. যো এৱং মৰতি সো ধনং ৱা লভতি যসং ৱা লভতি সগ্গং ৱা গচ্ছতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তায অনুসাসনিযা মৰিস্সামীতি দুক্খং ৱেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মৰতি, আপত্তি পাৰাজিকস্স.
সঙ্কেতকম্মং নাম সঙ্কেতং কৰোতি পুৰেভত্তং ৱা পচ্ছাভত্তং ৱা ৰত্তিং ৱা দিৱা ৱা – ‘‘তেন সঙ্কেতেন তং জীৱিতা ৱোৰোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তেন সঙ্কেতেন তং জীৱিতা ৱোৰোপেতি, আপত্তি উভিন্নং পাৰাজিকস্স. তং সঙ্কেতং পুৰে ৱা পচ্ছা ৱা তং জীৱিতা ৱোৰোপেতি, মূলট্ঠস্স অনাপত্তি, ৱধকস্স আপত্তি পাৰাজিকস্স.
নিমিত্তকম্মং নাম নিমিত্তং কৰোতি – ‘‘অক্খিং ৱা নিখণিস্সামি ভমুকং ৱা উক্খিপিস্সামি সীসং ৱা উক্খিপিস্সামি, তেন নিমিত্তেন তং জীৱিতা ৱোৰোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তেন নিমিত্তেন তং জীৱিতা ৱোৰোপেতি, আপত্তি উভিন্নং পাৰাজিকস্স. তং নিমিত্তং পুৰে ৱা পচ্ছা ৱা তং জীৱিতা ৱোৰোপেতি, মূলট্ঠস্স অনাপত্তি, ৱধকস্স আপত্তি পাৰাজিকস্স.
অনাপত্তি অসঞ্চিচ্চ অজানন্তস্স নমৰণাধিপ্পাযস্স উম্মত্তকস্স [উম্মত্তকস্স খিত্তচিত্তস্স ৱেদনাট্টস্স (স্যা.)] আদিকম্মিকস্সাতি.
মনুস্সৱিগ্গহপাৰাজিকম্হি পঠমভাণৱাৰো নিট্ঠিতো.
ৱিনীতৱত্থুউদ্দানগাথা
সংৱণ্ণনা নিসীদন্তো, মুসলোদুক্খলেন চ;
ৱুড্ঢপব্বজিতাভিসন্নো, অগ্গৱীমংসনাৱিসং.
তযো চ ৱত্থুকম্মেহি, ইট্ঠকাহিপৰে তযো;
ৱাসী গোপানসী চেৱ, অট্টকোতৰণং পতি.
সেদং নত্থুঞ্চ সম্বাহো, ন্হাপনব্ভঞ্জনেন চ;
উট্ঠাপেন্তো নিপাতেন্তো, অন্নপানেন মাৰণং.
জাৰগব্ভো সপত্তী চ, মাতা পুত্তং উভো ৱধি;
উভো ন মিয্যৰে মদ্দা, তাপং ৱঞ্ঝা ৱিজাযিনী.
পতোদং নিগ্গহে যক্খো, ৱাড়যক্খঞ্চ পাহিণি;
তং মঞ্ঞমানো পহৰি, সগ্গঞ্চ নিৰযং ভণে.
আড়ৱিযা তযো ৰুক্খা, দাযেহি অপৰে তযো;
মা কিলমেসি ন তুয্হং, তক্কং সোৱীৰকেন চাতি.
ৱিনীতৱত্থু
১৮০. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তস্স ভিক্খূ কাৰুঞ্ঞেন মৰণৱণ্ণং সংৱণ্ণেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি ‘‘ভগৱতা সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং, কচ্চি নু খো মযং পাৰাজিকং আপত্তিং আপন্না’’তি? ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘আপত্তিং তুম্হে, ভিক্খৱে, আপন্না পাৰাজিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো পিণ্ডচাৰিকো ভিক্খু পীঠকে পিলোতিকায পটিচ্ছন্নং দাৰকং নিসীদন্তো ওত্থৰিত্ৱা মাৰেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি ‘‘ভগৱতা সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং, কচ্চি নু খো অহং পাৰাজিকং আপত্তিং আপন্নো’’তি? ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স. ন চ, ভিক্খৱে, অপ্পটিৱেক্খিত্ৱা আসনে নিসীদিতব্বং; যো নিসীদেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু ভত্তগ্গে অন্তৰঘৰে আসনং পঞ্ঞপেন্তো মুসলে উস্সিতে একং মুসলং অগ্গহেসি. দুতিযো মুসলো পৰিপতিত্ৱা অঞ্ঞতৰস্স দাৰকস্স মত্থকে অৱত্থাসি. সো কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘কিংচিত্তো ত্ৱং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘অসঞ্চিচ্চ অহং, ভগৱা’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অসঞ্চিচ্চা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু ভত্তগ্গে অন্তৰঘৰে আসনং পঞ্ঞপেন্তো উদুক্খলভণ্ডিকং অক্কমিত্ৱা পৱট্টেসি. অঞ্ঞতৰং দাৰকং ওত্থৰিত্ৱা মাৰেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অসঞ্চিচ্চা’’তি.
তেন খো পন সমযেন পিতাপুত্তা ভিক্খূসু পব্বজিতা হোন্তি. কালে আৰোচিতে পুত্তো পিতৰং এতদৱোচ – ‘‘গচ্ছ, ভন্তে, সঙ্ঘো তং পতিমানেতী’’তি পিট্ঠিযং গহেত্ৱা পণামেসি. সো পপতিত্ৱা কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘কিংচিত্তো ত্ৱং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘নাহং, ভগৱা, মৰণাধিপ্পাযো’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন পিতাপুত্তা ভিক্খূসু পব্বজিতা হোন্তি. কালে আৰোচিতে পুত্তো পিতৰং এতদৱোচ – ‘‘গচ্ছ, ভন্তে, সঙ্ঘো তং পতিমানেতী’’তি মৰণাধিপ্পাযো পিট্ঠিযং গহেত্ৱা পণামেসি. সো পপতিত্ৱা কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৱং, ভিক্খু, আপন্নো পাৰাজিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন পিতাপুত্তা ভিক্খূসু পব্বজিতা হোন্তি. কালে আৰোচিতে পুত্তো পিতৰং এতদৱোচ – ‘‘গচ্ছ, ভন্তে, সঙ্ঘো তং পতিমানেতী’’তি মৰণাধিপ্পাযো পিট্ঠিযং গহেত্ৱা পণামেসি. সো পপতিত্ৱা ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৮১. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰস্স ভিক্খুনো ভুঞ্জন্তস্স মংসং কণ্ঠে ৱিলগ্গং হোতি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু তস্স ভিক্খুনো গীৱাযং পহাৰং অদাসি. সলোহিতং মংসং পতি. সো ভিক্খু কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰস্স ভিক্খুনো ভুঞ্জন্তস্স মংসং কণ্ঠে ৱিলগ্গং হোতি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু মৰণাধিপ্পাযো তস্স ভিক্খুনো গীৱাযং পহাৰং অদাসি. সলোহিতং মংসং পতি. সো ভিক্খু কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৱং, ভিক্খু, আপন্নো পাৰাজিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰস্স ভিক্খুনো ভুঞ্জন্তস্স মংসং কণ্ঠে ৱিলগ্গং হোতি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু মৰণাধিপ্পাযো তস্স ভিক্খুনো গীৱাযং পহাৰং অদাসি. সলোহিতং মংসং পতি. সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো পিণ্ডচাৰিকো ভিক্খু ৱিসগতং পিণ্ডপাতং লভিত্ৱা পটিক্কমনং হৰিত্ৱা ভিক্খূনং অগ্গকাৰিকং অদাসি. তে ভিক্খূ কালমকংসু. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘কিংচিত্তো ত্ৱং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘নাহং, ভগৱা, জানামী’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অজানন্তস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু ৱীমংসাধিপ্পাযো অঞ্ঞতৰস্স ভিক্খুনো ৱিসং অদাসি. সো ভিক্খু কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘কিংচিত্তো ত্ৱং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘ৱীমংসাধিপ্পাযো অহং, ভগৱা’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৮২. তেন খো পন সমযেন আড়ৱকা [আড়ৱিকা (স্যা.)] ভিক্খূ ৱিহাৰৱত্থুং কৰোন্তি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু হেট্ঠা হুত্ৱা সিলং উচ্চাৰেসি. উপৰিমেন ভিক্খুনা দুগ্গহিতা সিলা হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে অৱত্থাসি. সো ভিক্খু কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অসঞ্চিচ্চা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আড়ৱকা ভিক্খূ ৱিহাৰৱত্থুং কৰোন্তি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু হেট্ঠা হুত্ৱা সিলং উচ্চাৰেসি. উপৰিমো ভিক্খু মৰণাধিপ্পাযো হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে সিলং মুঞ্চি. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আড়ৱকা ভিক্খূ ৱিহাৰস্স কুট্টং উট্ঠাপেন্তি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু হেট্ঠা হুত্ৱা ইট্ঠকং উচ্চাৰেসি. উপৰিমেন ভিক্খুনা দুগ্গহিতা ইট্ঠকা হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে অৱত্থাসি. সো ভিক্খু কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপতি, ভিক্খু, অসঞ্চিচ্চা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আড়ৱকা ভিক্খূ ৱিহাৰস্স কুট্টং উট্ঠাপেন্তি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু হেট্ঠা হুত্ৱা ইট্ঠকং উচ্চাৰেসি. উপৰিমো ভিক্খু মৰণাধিপ্পাযো হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে ইট্ঠকং মুঞ্চি. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৮৩. তেন খো পন সমযেন আড়ৱকা ভিক্খূ নৱকম্মং কৰোন্তি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু হেট্ঠা হুত্ৱা ৱাসিং উচ্চাৰেসি. উপৰিমেন ভিক্খুনা দুগ্গহিতা ৱাসী হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে অৱত্থাসি. সো ভিক্খু কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অসঞ্চিচ্চা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আড়ৱকা ভিক্খূ নৱকম্মং কৰোন্তি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু হেট্ঠা হুত্ৱা ৱাসিং উচ্চাৰেসি. উপৰিমো ভিক্খু মৰণাধিপ্পাযো হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে ৱাসিং মুঞ্চি. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আড়ৱকা ভিক্খূ নৱকম্মং কৰোন্তি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু হেট্ঠা হুত্ৱা গোপানসিং উচ্চাৰেসি. উপৰিমেন ভিক্খুনা দুগ্গহিতা গোপানসী হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে অৱত্থাসি. সো ভিক্খু কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অসঞ্চিচ্চা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আড়ৱকা ভিক্খূ নৱকম্মং কৰোন্তি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু হেট্ঠা হুত্ৱা গোপানসিং উচ্চাৰেসি. উপৰিমো ভিক্খু মৰণাধিপ্পাযো হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে গোপানসিং মুঞ্চি. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আড়ৱকা ভিক্খূ নৱকম্মং কৰোন্তা অট্টকং বন্ধন্তি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘আৱুসো, অত্ৰট্ঠিতো বন্ধাহী’’তি. সো তত্ৰট্ঠিতো বন্ধন্তো পৰিপতিত্ৱা কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘কিংচিত্তো ত্ৱং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘নাহং, ভগৱা, মৰণাধিপ্পাযো’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আড়ৱকা ভিক্খূ নৱকম্মং কৰোন্তা অট্টকং বন্ধন্তি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু মৰণাধিপ্পাযো অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘আৱুসো, অত্ৰট্ঠিতো বন্ধাহী’’তি. সো তত্ৰট্ঠিতো বন্ধন্তো পৰিপতিত্ৱা কালমকাসি…পে… পৰিপতিত্ৱা ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু ৱিহাৰং ছাদেত্ৱা ওতৰতি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘আৱুসো, ইতো ওতৰাহী’’তি. সো তেন ওতৰন্তো পৰিপতিত্ৱা কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু ৱিহাৰং ছাদেত্ৱা ওতৰতি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু মৰণাধিপ্পাযো তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘আৱুসো, ইতো ওতৰাহী’’তি. সো তেন ওতৰন্তো পৰিপতিত্ৱা কালমকাসি…পে… পৰিপতিত্ৱা ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু অনভিৰতিযা পীড়িতো গিজ্ঝকূটং পব্বতং অভিৰুহিত্ৱা পপাতে পপতন্তো অঞ্ঞতৰং ৱিলীৱকাৰং ওত্থৰিত্ৱা মাৰেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স. ন চ, ভিক্খৱে, অত্তানং পাতেতব্বং. যো পাতেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ গিজ্ঝকূটং পব্বতং অভিৰুহিত্ৱা দৱায সিলং পৱিজ্ঝিংসু. সা অঞ্ঞতৰং গোপালকং ওত্থৰিত্ৱা মাৰেসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি …পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, পাৰাজিকস্স. ন চ, ভিক্খৱে, দৱায সিলা পৱিজ্ঝিতব্বা. যো পৱিজ্ঝেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
১৮৪. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ সেদেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ মৰণাধিপ্পাযা সেদেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি.…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰস্স ভিক্খুনো সীসাভিতাপো হোতি. তস্স ভিক্খূ নত্থুং অদংসু. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰস্স ভিক্খুনো সীসাভিতাপো হোতি. তস্স ভিক্খূ মৰণাধিপ্পাযা নত্থুং অদংসু. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ সম্বাহেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ মৰণাধিপ্পাযা সম্বাহেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খু ন্হাপেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ মৰণাধিপ্পাযা ন্হাপেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ তেলেন অব্ভঞ্জিংসু. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ মৰণাধিপ্পাযা তেলেন অব্ভঞ্জিংসু. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৮৫. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ উট্ঠাপেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ মৰণাধিপ্পাযা উট্ঠাপেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ নিপাতেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ মৰণাধিপ্পাযা নিপাতেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তস্স ভিক্খূ অন্নং অদংসু. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তস্স ভিক্খূ মৰণাধিপ্পাযা অন্নং অদংসু. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তস্স ভিক্খু পানং অদংসু. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু গিলানো হোতি. তস্স ভিক্খূ মৰণাধিপ্পাযা পানং অদংসু. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৮৬. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰা ইত্থী পৱুত্থপতিকা জাৰেন গব্ভিনী হোতি. সা কুলূপকং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘ইঙ্ঘায্য গব্ভপাতনং জানাহী’’তি. ‘‘সুট্ঠু, ভগিনী’’তি তস্সা গব্ভপাতনং অদাসি. দাৰকো কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৱং, ভিক্খু, আপন্নো পাৰাজিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰস্স পুৰিসস্স দ্ৱে পজাপতিযো হোন্তি – একা ৱঞ্ঝা, একা ৱিজাযিনী. ৱঞ্ঝা ইত্থী কুলূপকং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘সচে সা, ভন্তে, ৱিজাযিস্সতি সব্বস্স কুটুম্বস্স ইস্সৰা ভৱিস্সতি. ইঙ্ঘায্য, তস্সা গব্ভপাতনং জানাহী’’তি.‘‘সুট্ঠু, ভগিনী’’তি তস্সা গব্ভপাতনং অদাসি. দাৰকো কালমকাসি, মাতা ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৱং, ভিক্খু, আপন্নো পাৰাজিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰস্স পুৰিসস্স দ্ৱে পজাপতিযো হোন্তি – একা ৱঞ্ঝা, একা ৱিজাযিনী. ৱঞ্ঝা ইত্থী কুলূপকং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘সচে সা, ভন্তে, ৱিজাযিস্সতি সব্বস্স কুটুম্বস্স ইস্সৰা ভৱিস্সতি. ইঙ্ঘায্য, তস্সা গব্ভপাতনং জানাহী’’তি. ‘‘সুট্ঠু, ভগিনী’’তি তস্সা গব্ভপাতনং অদাসি. মাতা কালমকাসি, দাৰকো ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰস্স পুৰিসস্স দ্ৱে পজাপতিযো হোন্তি – একা ৱঞ্ঝা, একা ৱিজাযিনী. ৱঞ্ঝা ইত্থী কুলূপকং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘সচে সা, ভন্তে, ৱিজাযিস্সতি সব্বস্স কুটুম্বস্স ইস্সৰা ভৱিস্সতি. ইঙ্ঘায্য, তস্সা গব্ভপাতনং জানাহী’’তি. ‘‘সুট্ঠু, ভগিনী’’তি তস্সা গব্ভপাতনং অদাসি. উভো কালমকংসু…পে… উভো ন কালমকংসু. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৮৭. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰা গব্ভিনী ইত্থী কুলূপকং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘ইঙ্ঘায্য, গব্ভপাতনং জানাহী’’তি. ‘‘তেন হি, ভগিনি, মদ্দস্সূ’’তি. সা মদ্দাপেত্ৱা গব্ভং পাতেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৱং, ভিক্খু, আপন্নো পাৰাজিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰা গব্ভিনী ইত্থী কুলূপকং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘ইঙ্ঘায্য, গব্ভপাতনং জানাহী’’তি. ‘‘তেন হি, ভগিনি, তাপেহী’’তি. সা তাপেত্ৱা গব্ভং পাতেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৱং, ভিক্খু, আপন্নো পাৰাজিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰা ৱঞ্ঝা ইত্থী কুলূপকং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘ইঙ্ঘায্য, ভেসজ্জং জানাহি যেনাহং ৱিজাযেয্য’’ন্তি. ‘‘সুট্ঠু, ভগিনী’’তি তস্সা ভেসজ্জং অদাসি. সা কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰা ৱিজাযিনী ইত্থী কুলূপকং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘ইঙ্ঘায্য, ভেসজ্জং জানাহি যেনাহং ন ৱিজাযেয্য’’ন্তি. ‘‘সুট্ঠু, ভগিনী’’তি তস্সা ভেসজ্জং অদাসি. সা কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ সত্তৰসৱগ্গিযং ভিক্খুং অঙ্গুলিপতোদকেন হাসেসুং. সো ভিক্খু উত্তন্তো অনস্সাসকো কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, পাৰাজিকস্সা’’তি [পাৰাজিকস্স, আপত্তি পাচিত্তিযস্সাতি (স্যা.)].
তেন খো পন সমযেন সত্তৰসৱগ্গিযা ভিক্খূ ছব্বগ্গিযং ভিক্খুং কম্মং কৰিস্সামাতি ওত্থৰিত্ৱা মাৰেসুং. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, পাৰাজিকস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভূতৱেজ্জকো ভিক্খু যক্খং জীৱিতা ৱোৰোপেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং ৱাড়যক্খৱিহাৰং পাহেসি. তং যক্খা জীৱিতা ৱোৰোপেসুং. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু মৰণাধিপ্পাযো অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং ৱাড়যক্খৱিহাৰং পাহেসি. তং যক্খা জীৱিতা ৱোৰোপেসুং…পে… তং যক্খা জীৱিতা ন ৱোৰোপেসুং. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং ৱাড়কন্তাৰং পাহেসি. তং ৱাড়া জীৱিতা ৱোৰোপেসুং. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু মৰণাধিপ্পাযো অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং ৱাড়কন্তাৰং পাহেসি. তং ৱাড়া জীৱিতা ৱোৰোপেসুং…পে… তং ৱাড়া জীৱিতা ন ৱোৰোপেসুং. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং চোৰকন্তাৰং পাহেসি. তং চোৰা জীৱিতা ৱোৰোপেসুং. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু মৰণাধিপ্পাযো অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং চোৰকন্তাৰং পাহেসি. তং চোৰা জীৱিতা ৱোৰোপেসুং…পে… তং চোৰা জীৱিতা ন ৱোৰোপেসুং. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৮৮. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু তং মঞ্ঞমানো তং জীৱিতা ৱোৰোপেসি…পে… তং মঞ্ঞমানো অঞ্ঞং জীৱিতা ৱোৰোপেসি…পে… অঞ্ঞং মঞ্ঞমানো তং জীৱিতা ৱোৰোপেসি…পে… অঞ্ঞং মঞ্ঞমানো অঞ্ঞং জীৱিতা ৱোৰোপেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৱং, ভিক্খু, আপন্নো পাৰাজিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু অমনুস্সেন গহিতো হোতি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু তস্স ভিক্খুনো পহাৰং অদাসি. সো ভিক্খু কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু অমনুস্সেন গহিতো হোতি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু মৰণাধিপ্পাযো তস্স ভিক্খুনো পহাৰং অদাসি. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু কল্যাণকম্মস্স সগ্গকথং কথেসি. সো অধিমুত্তো কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু মৰণাধিপ্পাযো কল্যাণকম্মস্স সগ্গকথং কথেসি. সো অধিমুত্তো কালমকাসি…পে… সো অধিমুত্তো ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু নেৰযিকস্স নিৰযকথং কথেসি. সো উত্তসিত্ৱা কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু মৰণাধিপ্পাযো নেৰযিকস্স নিৰযকথং কথেসি. সো উত্তসিত্ৱা কালমকাসি…পে… সো উত্তসিত্ৱা ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৮৯. তেন খো পন সমযেন আড়ৱকা ভিক্খূ নৱকম্মং কৰোন্তা ৰুক্খং ছিন্দন্তি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘আৱুসো, অত্ৰট্ঠিতো ছিন্দাহী’’তি. তং তত্ৰট্ঠিতং ছিন্দন্তং ৰুক্খো ওত্থৰিত্ৱা মাৰেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আড়ৱকা ভিক্খূ নৱকম্মং কৰোন্তা ৰুক্খং ছিন্দন্তি. অঞ্ঞতৰো ভিক্খু মৰণাধিপ্পাযো অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘আৱুসো, অত্ৰট্ঠিতো ছিন্দাহী’’তি. তং তত্ৰট্ঠিতং ছিন্দন্তং ৰুক্খো ওত্থৰিত্ৱা মাৰেসি…পে… ৰুক্খো ওত্থৰিত্ৱা ন মাৰেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পাৰাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৯০. তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ দাযং আলিম্পেসুং [আড়িম্পেসুং (স্যা. ক.)]; মনুস্সা দড্ঢা কালমকংসু. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৱে, নমৰণাধিপ্পাযস্সা’’তি.