২০৫. ৰাজগহসেট্ঠিৱত্থু

৩৩২. তেন খো পন সমযেন ৰাজগহকস্স সেট্ঠিস্স সত্তৱস্সিকো সীসাবাধো হোতি. বহূ মহন্তা মহন্তা দিসাপামোক্খা ৱেজ্জা আগন্ত্ৱা নাসক্খিংসু অৰোগং কাতুং. বহুং হিৰঞ্ঞং আদায অগমংসু. অপি চ, ৱেজ্জেহি পচ্চক্খাতো হোতি. একচ্চে ৱেজ্জা এৱমাহংসু – ‘‘পঞ্চমং দিৱসং সেট্ঠি গহপতি কালং কৰিস্সতী’’তি. একচ্চে ৱেজ্জা এৱমাহংসু – ‘‘সত্তমং দিৱসং সেট্ঠি গহপতি কালং কৰিস্সতী’’তি. অথ খো ৰাজগহকস্স নেগমস্স এতদহোসি – ‘‘অযং খো সেট্ঠি গহপতি বহূপকাৰো ৰঞ্ঞো চেৱ নেগমস্স চ. অপি চ, ৱেজ্জেহি পচ্চক্খাতো. একচ্চে ৱেজ্জা এৱমাহংসু – ‘পঞ্চমং দিৱসং সেট্ঠি গহপতি কালং কৰিস্সতী’তি. একচ্চে ৱেজ্জা এৱমাহংসু – ‘সত্তমং দিৱসং সেট্ঠি গহপতি কালং কৰিস্সতী’তি. অযঞ্চ ৰঞ্ঞো জীৱকো ৱেজ্জো তৰুণো ভদ্ৰকো. যংনূন মযং ৰাজানং জীৱকং ৱেজ্জং যাচেয্যাম সেট্ঠিং গহপতিং তিকিচ্ছিতু’’ন্তি. অথ খো ৰাজগহকো নেগমো যেন ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ৰাজানং মাগধং সেনিযং বিম্বিসাৰং এতদৱোচ – ‘‘অযং, দেৱ, সেট্ঠি গহপতি বহূপকাৰো দেৱস্স চেৱ নেগমস্স চ; অপি চ, ৱেজ্জেহি পচ্চক্খাতো. একচ্চে ৱেজ্জা এৱমাহংসু – পঞ্চমং দিৱসং সেট্ঠি গহপতি কালং কৰিস্সতীতি. একচ্চে ৱেজ্জা এৱমাহংসু – সত্তমং দিৱসং সেট্ঠি গহপতি কালং কৰিস্সতীতি. সাধু দেৱো জীৱকং ৱেজ্জং আণাপেতু সেট্ঠিং গহপতিং তিকিচ্ছিতু’’ন্তি.

অথ খো ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো জীৱকং কোমাৰভচ্চং আণাপেসি – ‘‘গচ্ছ, ভণে জীৱক, সেট্ঠিং গহপতিং তিকিচ্ছাহী’’তি. ‘‘এৱং, দেৱা’’তি খো জীৱকো কোমাৰভচ্চো ৰঞ্ঞো মাগধস্স সেনিযস্স বিম্বিসাৰস্স পটিস্সুত্ৱা যেন সেট্ঠি গহপতি তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা সেট্ঠিস্স গহপতিস্স ৱিকাৰং সল্লক্খেত্ৱা সেট্ঠিং গহপতিং এতদৱোচ – ‘‘সচে ত্ৱং, গহপতি, অৰোগো ভৱেয্যাসি [সচাহং তং গহপতি অৰোগাপেয্যং (সী.), সচাহং তং গহপতি অৰোগং কৰেয্যং (স্যা.)] কিং মে অস্স দেয্যধম্মো’’তি? ‘‘সব্বং সাপতেয্যঞ্চ তে, আচৰিয, হোতু, অহঞ্চ তে দাসো’’তি. ‘‘সক্খিস্সসি পন ত্ৱং, গহপতি, একেন পস্সেন সত্তমাসে নিপজ্জিতু’’ন্তি? ‘‘সক্কোমহং, আচৰিয, একেন পস্সেন সত্তমাসে নিপজ্জিতু’’ন্তি. ‘‘সক্খিস্সসি পন ত্ৱং, গহপতি, দুতিযেন পস্সেন সত্তমাসে নিপজ্জিতু’’ন্তি? ‘‘সক্কোমহং, আচৰিয, দুতিযেন পস্সেন সত্তমাসে নিপজ্জিতু’’ন্তি. ‘‘সক্খিস্সসি পন ত্ৱং, গহপতি, উত্তানো সত্তমাসে নিপজ্জিতু’’ন্তি? ‘‘সক্কোমহং, আচৰিয, উত্তানো সত্তমাসে নিপজ্জিতু’’ন্তি.

অথ খো জীৱকো কোমাৰভচ্চো সেট্ঠিং গহপতিং মঞ্চকে নিপাতেত্ৱা [নিপজ্জাপেত্ৱা (সী. স্যা.)] মঞ্চকে [মঞ্চকেন (সী.)] সম্বন্ধিত্ৱা সীসচ্ছৱিং উপ্পাটেত্ৱা [ফালেত্ৱা (সী.)] সিব্বিনিং ৱিনামেত্ৱা দ্ৱে পাণকে নীহৰিত্ৱা মহাজনস্স দস্সেসি – ‘‘পস্সথয্যে [পস্সেস্যাথ (সী.), পস্সথ (স্যা.), পস্সথয্যো (ক.)], ইমে দ্ৱে পাণকে, একং খুদ্দকং একং মহল্লকং. যে তে আচৰিযা এৱমাহংসু – পঞ্চমং দিৱসং সেট্ঠি গহপতি কালং কৰিস্সতীতি – তেহাযং মহল্লকো পাণকো দিট্ঠো. পঞ্চমং দিৱসং সেট্ঠিস্স গহপতিস্স মত্থলুঙ্গং পৰিযাদিযিস্সতি. মত্থলুঙ্গস্স পৰিযাদানা সেট্ঠি গহপতি কালং কৰিস্সতি. সুদিট্ঠো তেহি আচৰিযেহি. যে তে আচৰিযা এৱমাহংসু – সত্তমং দিৱসং সেট্ঠি গহপতি কালং কৰিস্সতীতি – তেহাযং খুদ্দকো পাণকো দিট্ঠো. সত্তমং দিৱসং সেট্ঠিস্স গহপতিস্স মত্থলুঙ্গং পৰিযাদিযিস্সতি. মত্থলুঙ্গস্স পৰিযাদানা সেট্ঠি গহপতি কালং কৰিস্সতি. সুদিট্ঠো তেহি আচৰিযেহী’’তি. সিব্বিনিং সম্পটিপাটেত্ৱা সীসচ্ছৱিং সিব্বিত্ৱা আলেপং অদাসি. অথ খো সেট্ঠি গহপতি সত্তাহস্স অচ্চযেন জীৱকং কোমাৰভচ্চং এতদৱোচ – ‘‘নাহং, আচৰিয, সক্কোমি একেন পস্সেন সত্তমাসে নিপজ্জিতু’’ন্তি. ‘‘ননু মে ত্ৱং, গহপতি, পটিস্সুণি – সক্কোমহং, আচৰিয, একেন পস্সেন সত্তমাসে নিপজ্জিতু’’ন্তি? ‘‘সচ্চাহং, আচৰিয, পটিস্সুণিং, অপাহং মৰিস্সামি, নাহং সক্কোমি একেন পস্সেন সত্তমাসে নিপজ্জিতু’’ন্তি. ‘‘তেন হি ত্ৱং, গহপতি, দুতিযেন পস্সেন সত্তমাসে নিপজ্জাহী’’তি. অথ খো সেট্ঠি গহপতি সত্তাহস্স অচ্চযেন জীৱকং কোমাৰভচ্চং এতদৱোচ – ‘‘নাহং, আচৰিয, সক্কোমি দুতিযেন পস্সেন সত্তমাসে নিপজ্জিতু’’ন্তি. ‘‘ননু মে ত্ৱং, গহপতি, পটিস্সুণি – সক্কোমহং, আচৰিয, দুতিযেন পস্সেন সত্তমাসে নিপজ্জিতু’’ন্তি? ‘‘সচ্চাহং, আচৰিয, পটিস্সুণিং, অপাহং মৰিস্সামি, নাহং, আচৰিয, সক্কোমি দুতিযেন পস্সেন সত্তমাসে নিপজ্জিতু’’ন্তি. ‘‘তেন হি ত্ৱং, গহপতি, উত্তানো সত্তমাসে নিপজ্জাহী’’তি. অথ খো সেট্ঠি গহপতি সত্তাহস্স অচ্চযেন জীৱকং কোমাৰভচ্চং এতদৱোচ – ‘‘নাহং, আচৰিয, সক্কোমি উত্তানো সত্তমাসে নিপজ্জিতু’’ন্তি. ‘‘ননু মে ত্ৱং, গহপতি, পটিস্সুণি – সক্কোমহং, আচৰিয, উত্তানো সত্তমাসে নিপজ্জিতু’’ন্তি? ‘‘সচ্চাহং, আচৰিয, পটিস্সুণিং, অপাহং মৰিস্সামি, নাহং সক্কোমি উত্তানো সত্তমাসে নিপজ্জিতু’’ন্তি. ‘‘অহং চে তং, গহপতি, ন ৱদেয্যং, এত্তকম্পি ত্ৱং ন নিপজ্জেয্যাসি, অপি চ পটিকচ্চেৱ মযা ঞাতো – তীহি সত্তাহেহি সেট্ঠি গহপতি অৰোগো ভৱিস্সতীতি. উট্ঠেহি, গহপতি, অৰোগোসি. জানাসি কিং মে দেয্যধম্মো’’তি? ‘‘সব্বং সাপতেয্যঞ্চ তে, আচৰিয, হোতু, অহঞ্চ তে দাসো’’তি. ‘‘অলং, গহপতি, মা মে ত্ৱং সব্বং সাপতেয্যং অদাসি, মা চ মে দাসো. ৰঞ্ঞো সতসহস্সং দেহি, ময্হং সতসহস্স’’ন্তি. অথ খো সেট্ঠি গহপতি অৰোগো সমানো ৰঞ্ঞো সতসহস্সং অদাসি, জীৱকস্স কোমাৰভচ্চস্স সতসহস্সং.

ৰাজগহসেট্ঠিৱত্থু নিট্ঠিতং.