১৭৪. সুনিধৱস্সকাৰৱত্থু

২৮৬. তেন খো পন সমযেন সুনিধৱস্সকাৰা মগধমহামত্তা পাটলিগামে নগৰং মাপেন্তি ৱজ্জীনং পটিবাহায. অদ্দসা খো ভগৱা ৰত্তিযা পচ্চূসসমযং পচ্চুট্ঠায দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সম্বহুলা দেৱতাযো পাটলিগামে ৱত্থূনি পৰিগ্গণ্হন্তিযো. যস্মিং পদেসে মহেসক্খা দেৱতা ৱত্থূনি পৰিগ্গণ্হন্তি, মহেসক্খানং তত্থ ৰাজূনং ৰাজমহামত্তানং চিত্তানি নমন্তি নিৱেসনানি মাপেতুং. যস্মিং পদেসে মজ্ঝিমা দেৱতা ৱত্থূনি পৰিগ্গণ্হন্তি, মজ্ঝিমানং তত্থ ৰাজূনং ৰাজমহামত্তানং চিত্তানি নমন্তি নিৱেসনানি মাপেতুং. যস্মিং পদেসে নীচা দেৱতা ৱত্থূনি পৰিগ্গণ্হন্তি, নীচানং তত্থ ৰাজূনং ৰাজমহামত্তানং চিত্তানি নমন্তি নিৱেসনানি মাপেতুং. অথ খো ভগৱা আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘কে নু খো তে, আনন্দ, পাটলিগামে নগৰং মাপেন্তী’’তি? ‘‘সুনিধৱস্সকাৰা, ভন্তে, মগধমহামত্তা পাটলিগামে নগৰং মাপেন্তি ৱজ্জীনং পটিবাহাযা’’তি. সেয্যথাপি, আনন্দ, দেৱেহি তাৱতিংসেহি সদ্ধিং মন্তেত্ৱা, এৱমেৱ খো, আনন্দ, সুনিধৱস্সকাৰা মগধমহামত্তা পাটলিগামে নগৰং মাপেন্তি ৱজ্জীনং পটিবাহায. ইধাহং, আনন্দ, ৰত্তিযা পচ্চূসসমযং পচ্চুট্ঠায অদ্দসং দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সম্বহুলা দেৱতাযো পাটলিগামে ৱত্থূনি পৰিগ্গণ্হন্তিযো. যস্মিং পদেসে মহেসক্খা দেৱতা ৱত্থূনি পৰিগ্গণ্হন্তি, মহেসক্খানং তত্থ ৰাজূনং ৰাজমহামত্তানং চিত্তানি নমন্তি নিৱেসনানি মাপেতুং. যস্মিং পদেসে মজ্ঝিমা দেৱতা ৱত্থূনি পৰিগ্গণ্হন্তি, মজ্ঝিমানং তত্থ ৰাজূনং ৰাজমহামত্তানং চিত্তানি নমন্তি নিৱেসনানি মাপেতুং. যস্মিং পদেসে নীচা দেৱতা ৱত্থূনি পৰিগ্গণ্হন্তি, নীচানং তত্থ ৰাজূনং ৰাজমহামত্তানং চিত্তানি নমন্তি নিৱেসনানি মাপেতুং. যাৱতা, আনন্দ, অৰিযং আযতনং, যাৱতা ৱণিপ্পথো, ইদং অগ্গনগৰং ভৱিস্সতি পাটলিপুত্তং পুটভেদনং. পাটলিপুত্তস্স খো, আনন্দ, তযো অন্তৰাযা ভৱিস্সন্তি – অগ্গিতো ৱা উদকতো ৱা অব্ভন্তৰতো ৱা মিথুভেদাতি.

অথ খো সুনিধৱস্সকাৰা মগধমহামত্তা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতা সদ্ধিং সম্মোদিংসু, সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং অট্ঠংসু. একমন্তং ঠিতা খো সুনিধৱস্সকাৰা মগধমহামত্তা ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘অধিৱাসেতু নো ভৱং গোতমো অজ্জতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. অধিৱাসেসি ভগৱা তুণ্হীভাৱেন. অথ খো সুনিধৱস্সকাৰা মগধমহামত্তা ভগৱতো অধিৱাসনং ৱিদিত্ৱা পক্কমিংসু. অথ খো সুনিধৱস্সকাৰা মগধমহামত্তা পণীতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদাপেত্ৱা ভগৱতো কালং আৰোচাপেসুং – ‘‘কালো, ভো গোতম, নিট্ঠিতং ভত্ত’’ন্তি. অথ খো ভগৱা পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন সুনিধৱস্সকাৰানং মগধমহামত্তানং পৰিৱেসনা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন. অথ খো সুনিধৱস্সকাৰা মগধমহামত্তা বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পণীতেন খাদনীযেন ভোজনীযেন সহত্থা সন্তপ্পেত্ৱা সম্পৱাৰেত্ৱা ভগৱন্তং ভুত্তাৱিং ওনীতপত্তপাণিং একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নে খো সুনিধৱস্সকাৰে মগধমহামত্তে ভগৱা ইমাহি গাথাহি অনুমোদি –

‘‘যস্মিং পদেসে কপ্পেতি, ৱাসং পণ্ডিতজাতিযো;

সীলৱন্তেত্থ ভোজেত্ৱা, সঞ্ঞতে ব্ৰহ্মচাৰযো [ব্ৰহ্মচাৰিনো (স্যা.)].

‘‘যা তত্থ দেৱতা আসুং, তাসং দক্খিণমাদিসে;

তা পূজিতা পূজযন্তি, মানিতা মানযন্তি নং.

‘‘ততো নং অনুকম্পন্তি, মাতা পুত্তংৱ ওৰসং;

দেৱতানুকম্পিতো পোসো, সদা ভদ্ৰানি পস্সতী’’তি.

অথ খো ভগৱা সুনিধৱস্সকাৰে মগধমহামত্তে ইমাহি গাথাহি অনুমোদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কামি. তেন খো পন সমযেন সুনিধৱস্সকাৰা মগধমহামত্তা ভগৱন্তং পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো অনুবন্ধা হোন্তি, ‘‘যেনজ্জ সমণো গোতমো দ্ৱাৰেন নিক্খমিস্সতি, তং গোতমদ্ৱাৰং নাম ভৱিস্সতি; যেন তিত্থেন গঙ্গং নদিং উত্তৰিস্সতি, তং গোতমতিত্থং নাম ভৱিস্সতী’’তি. অথ খো ভগৱা যেন দ্ৱাৰেন নিক্খমি, তং গোতমদ্ৱাৰং নাম অহোসি. অথ খো ভগৱা যেন গঙ্গা নদী তেনুপসঙ্কমি. তেন খো পন সমযেন গঙ্গা নদী পূৰা হোতি সমতিত্তিকা কাকপেয্যা. মনুস্সা অঞ্ঞে নাৱং পৰিযেসন্তি, অঞ্ঞে উড়ুম্পং পৰিযেসন্তি, অঞ্ঞে কুল্লং বন্ধন্তি ওৰা পাৰং গন্তুকামা. অদ্দসা খো ভগৱা তে মনুস্সে অঞ্ঞে নাৱং পৰিযেসন্তে, অঞ্ঞে উড়ুম্পং পৰিযেসন্তে, অঞ্ঞে কুল্লং বন্ধন্তে ওৰা পাৰং গন্তুকামে, দিস্ৱান সেয্যথাপি নাম বলৱা পুৰিসো সমিঞ্জিতং ৱা বাহং পসাৰেয্য, পসাৰিতং ৱা বাহং সমিঞ্জেয্য, এৱমেৱ খো গঙ্গায নদিযা ওৰিমতীৰে অন্তৰহিতো পাৰিমতীৰে পচ্চুট্ঠাসি সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন. অথ খো ভগৱা এতমত্থং ৱিদিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং উদানং উদানেসি –

‘‘যে তৰন্তি অণ্ণৱং সৰং;

সেতুং কত্ৱান ৱিসজ্জ পল্ললানি;

কুল্লঞ্হি জনো বন্ধতি;

তিণ্ণা মেধাৱিনো জনা’’তি.

সুনিধৱস্সকাৰৱত্থু নিট্ঠিতং.